Chóc c¸c em häc sinh ch¨m ngoan häc giái.[r]
Trang 22) Đọc và cho biết ý nghĩa của mỗi câu ca dao, tục ngữ sau?
a) Râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon
(Ca dao)
b) Thuận vợ thuận chồng tát biển đông cũng cạn
(Tục ngữ)
Kiểm tra bài cũ
Rán sành ra mỡ
Đủng đỉnh nh chĩnh trôi sông Trắng nh tuyết
a) Dù nghèo nh ng có tình cảm yêu th ơng nhau thì vợ chồng vẫn hạnh phúc b) Vợ chồng đồng lòng với nhau thì việc gì cũng làm đ ợc
1) Cho biết ý nghiã của mỗi thành ngữ sau? Nhận xét về cách nói và
tác dụng cuả cách nói đó ?
Rán sành ra mỡ : Chỉ ng ời rất keo kiệt
Đủng đỉnh nh chĩnh trôi sông : Rất th thả, chậm rãi.
Trắng nh tuyết : Rất trắng
Cách nói ngắn gọn, hình ảnh , giúp hiểu nhanh về đối t ợng
Trang 3
I) nói quá và tác dụng của nói quá
- Biện pháp: Phóng đại mức
độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng đ ợc miêu tả
Ví dụ 1
Đêm tháng năm chưaưnằmưđãưsáng Ngày tháng m ời chưaưcườiưđãưtối
(Tục ngữ)
Tháng 5 có hiện t ợng ngày dài đêm ngắn Tháng 10 có hiện t ợng ngày ngắn đêm dài
Đêm tháng 5 rất ngắn Ngày tháng 10 rất ngắn
Ví dụ 2 Cày đồng đang buổi ban tr a
Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcầy
Ai ơi b ng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
(Ca dao)
Cách nói: V ợt quá so với thực tế về mức
độ, tính chất
Tác dụng: nhấn mạnh, gây ấn t ợng
Ví dụ 1
-Nỗi vất vả cực nhọc của ng ời lao động
-Rất nhiều
Ví dụ 2
Cách nói v ợt quá so với thực tế về mức
độ, tính chất, quy mô
Tác dụng: Nhấn mạnh, tăng sức biểu
cảm, gây ấn t ợng
- Tác dụng: Nhấn mạnh, gây
ấn t ợng, biểu cảm
Nói
quá
Ghiư nhớ: Nói quá là biện pháp tu từ
phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của
sự vật, hiện t ợng đ ợc miêu tả để nhấn
mạnh gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
Trang 4I) nói quá và tác dụng của nói quá
Ghiư nhớ: Nói quá là biện pháp tu từ
phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của
sự vật, hiện t ợng đ ợc miêu tả để nhấn
mạnh gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
Bài tập
1 Để chỉ một ng ời có tính cách chậm
chạp dân gian ta đã sử dung thành ngữ so
sánh có dùng biện pháp nói quá nào?
Đáp án Chậm nh rùa.
2 Nói một con rắn vuông có đúng với thực tế không?
Đáp án Không đúng với thực tế – nói khoác nói khoác
Bài 10 Nói quá
Trang 5I) nói quá và tác dụng của nói quá
nói quá nói khoác
giống nhau
về biện pháp
khác nhau
về mục đích
Ví dụ
Phân biệt nói quá với nói khoác
biện pháp phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật hiện t ợng đ ợc miêu tả
Nhấn mạnh gây
ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
Làm cho ng ời nghe tin vào những điều không có thật (Dẫn đến nhận thức sai lầm về sự vật, hiện t ợng )
Đen nh than một con rắn vuông
Trang 6I) nói quá và tác dụng của nói quá
II) Luyện tập
Bàiưtập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải
thích ý nghĩa của chúng trong những ví dụ
sau:
a Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông – nói khoác Bài ca vỡ
đất)
b Anh cứ yên tâm, vết th ơng chỉ s ớt da
thôi Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến
tận trời đ ợc.
(Nguyễn Minh Châu – nói khoác Mảnh trăng cuối
rừng )
c [ ] Cái bà cụ thét ra lửa ấy lại xử
nhũn mời hắn vào nhà xơi n ớc.
(Nam Cao – nói khoác Chí
Phèo)
Đáp án
a Sỏi đá thành cơm: Thành quả của
lao động gian khổ (nghĩa bóng:
niềm tin vào bàn tay lao động)
b Đi lên đến tận trời : Vết th ơng chẳng
có nghĩa lí gì, không phải bận tâm ( nghĩa bóng : ý chí sắt đá)
c Thét ra lửa : Kẻ có quyền sinh, quyền
sát đối với ng ời khác
Bài 10 Nói quá
Trang 71).Bầm gan tím ruột
2) Chó ăn đá, gà ăn sỏi
3) Nở từng khúc ruột
4) Ruột để ngoài da
5)ưVắt chân lên cổ
I) nói quá và tác dụng của nói quá
II) Luyện tập
Bài tập 2: Chọn thành ngữ thích hợp ở cột A điền vào phần còn trống ở cột B
B
a) ở nơi thế này, cỏ không mọc
nổi nữa là trồng rau, trồng cà
b) Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai
cũng
c) Cô Nam tính tình xởi lởi
d) Lời khen của cô giáo làm cho
nó
e) Bọn giặc hoảng hồn mà chạy
Trang 8I) nói quá và tác dụng của nói quá
II) Luyện tập
Đáp án:
-Nàng có vẻ đẹp nghiêng n ớc nghiêng thành
-Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
-Công việc lấp biển vá trời ấy là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ -Những chiến sĩ mình đồng da sát đã chiến thắng.
-Mình nghĩ nát óc mà vẫn ch a giả đ ợc bài toán này.
Đáp án:
-Nàng có vẻ đẹp nghiêng n ớc nghiêng thành
-Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
-Công việc lấp biển vá trời ấy là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ.
-Những chiến sĩ mình đồng da sát đã chiến thắng.
-Mình nghĩ nát óc mà vẫn ch a giả đ ợc bài toán này.
Bài tập 3:
Bài 10 Nói quá
Trang 9S o s á n h
t u t ừ
t ừ l á y
2
3
4
5
6
Gán cho những đối t ợng không phải là ng ời những thuộc tính
nh con ng ời gọi là biện pháp gì?
Đối chiếu sự vật này với sự vật khác nhằm làm nổi bật những
đặc điểm của sự vật hiện t ợng là biện pháp nào?
Cụm từ đ ợc dùng lặp lại tạo nên hiệu quả nghệ thuật cao gọi là gì?
Cách thức làm cho ngôn ngữ trở nên bóng bẩy, gợi cảm gọi chung là biện pháp gì?
Các tiếng trong lớp từ này có quan hệ với nhau về mặt âm thanh.
Đó là lớp từ nào?
Cách nói theo thói quen, rập khuân theo kiểu công thức kiểu nh : Nói tóm lại, nhìn chung là, Gọi là gì?
Trang 10I) nãi qu¸ vµ t¸c dông cña nãi qu¸
II) LuyÖn tËp
H íng dÉn vÒ nhµ
-Thuéc lßng ghi nhí SGK trang 102.
-Lµm bµi tËp 5 SGK – nãi kho¸c 103
-Hoµn thµnh c¸c bµi tËp vµo vë.
Bµi 10 Nãi qu¸
Trang 11Chóc c¸c em häc sinh ch¨m ngoan häc giái