C.. NÕu thiÕu mét trong hai tÝnh chÊt ®ã th× kh«ng cßn lµ trung ®iÓm cña ®o¹n th¼ng. HS: ChuÈn bÞ bµi cò, nghiªn cøu bµi míi, thíc cã chia kho¶ng, sîi d©y, thanh gç.. III.. Cïng häc sin[r]
Trang 1Học sinh nắm đợc hình ảnh của điểm, hình ảnh của đờng thẳng
Học sinh hiểu đợc quan hệ điểm thuộc đờng thẳng, điểm không thuộc đờngthẳng
Rèn kỹ năng: Vẽ điểm, đờng thẳng, đặt tên điểm, đặt tên đờng thẳng, kí hiệu
điểm, kí hiệu đờng thẳng, sử dụng kí hiệu ,
Quan sát các hình ảnh thực tế
* Trọng tâm: Đặt tên: Điểm, đờng thẳng
GV: Bảng phụ, thớc
HS: Nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức :
2 Kiểm tra :
Kiểm tra dụng cụ học tập và triển khai phơng pháp học tập môn toán
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu về điểm.
Yêu cầu học sinh tự nghiên cứu
sgk/103
Qua nghiên cứu thông tin sgk cho
biết cách vẽ điểm và đặt tên điểm?
Quan sát hình 1 cho biết có mấy
1 điểm cũng là mộthình
1 Điểm:
Dấu chấm nhỏ trên tranggiấy là hình ảnh của điểm.Dùng chữ cái in hoa để đặttên cho điểm
C A
hai điểm A và C trùngnhau
Lấy ví dụ minh hoạ
Đờng thẳng không bị
- Cách vẽ: Vạch theo cạnh thớc thẳng cho ta một đ-
Trang 2Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
+ Cách vẽ đờng thẳng
+ Cách đặt tên cho đờng thẳng
Lấy ví dụ minh hoạ?
Sau khi kéo dài đờng thẳng về hai
Điểm M, N nằm trên ờng thẳng a, điểm A, Bkhông nằm trên đờngthẳng a
đ-ờng thẳng
- Đặt tên cho đờng thẳng: Dùng chữ cái in thờng a, b,
c,
a
- Đờng thẳng không bị giới hạn về hai phía
Hoạt động 3: Điểm thuộc đờng
thẳng, điểm không thuộc đờng
Yêu cầu học sinh tự nghiên cứu
sgk/104 và cho biết:
khi nào ta sử dụng kí hiệu
khi nào ta sử dụng kí hiệu
Chốt lại cách sử dụng hai ký hiệu
trên
áp dụng thực hiện? Sgk/104
Bài toán cho biết gì? yêu cầu gì?
Yêu cầu học sinh hoạt động theo
Đọc ? và trả lời câu hỏiHoạt động nhóm
Đại diện báo cáoLớp nhận xét
thẳng:
E
a Μ
M a; E a
? Sgk/104a) C thuộc đờng thẳng a, Ekhông thuộc đờng thẳng ab) C a; E a
Trang 3Nhận xét bài làm củabạn
2 hs trình bày lời giải
Nhận xét bài làm củabạn
Bài 4: sgk/105 a) C a
b) Β b
Bài 5: sgk/105
p Α
Β q
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
Vẽ đờng thẳng a; Vẽ A a, B a
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Thế nào là ba điểm
thẳng hàng.
Tự nghiên cứu mục 1 sgk/ 105
Khi nào ta có thể nói :Ba điểm A,B,
C thẳng hàng?
Trả lời
1 Thế nào là ba điểm thẳnghàng
-Ba điểm A, C, D cùng thuộc ờng thẳng a, khi đó ta nói “ Ba
đ-điểm A, C, D thẳng hàng”
Trang 4Có thể sảy ra nhiều điểm cùng
thuộc đờng thẳng không ? Vì sao ?
nhiều điểm không cùng thuộc đờng
thẳng không ? vì Sao?
Chốt lại cách kiểm tra ba điểm
thẳng hàng
Lấy ví dụTrình bày cách vẽ
a A C D
- Ba điểm A, C, B không cùng thuộc đờng thẳng a, khi đó ta nói “ Ba điểm A, C, B không thẳng hàng”
B
a
A C
KL: Ba điểm cùng thuộc một ờng thẳng gọi là ba điểm thẳng hàng
đ-Ba điểm không cùng thuộc bất kì đờng thẳng nào gọi là ba
dựa vào mục 2 chỉ ra:
- Những điểm nằm cùng phía đối
- Trong ba điểm M, B, C điểm nào
nằm giữa hai điểm còn lại?
Trong ba điểm thẳng hàng có mấy
điểm nằm giữa hai điểm còn lại?
Trang 5Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
Đó chính là nội dung nhận xét
Chốt lại nhận xét
Ngợc lại Nếu có một điểm nằm
giữa hai điểm liệu rằng ba điểm này
có thẳng hàng hay không?
*Chú ý: Nếu biết một điểmnằm giữa hai điểm thì ba điểm
ấy thẳng hàng –Không có khái niệm nằmgiữa khi ba điểm không thẳnghàng
Cho ba điểm thẳng hàng có mấy
điểm nằm giữa hai điểm còn lại
Bài 11 (sgk/ 107)
Bài toán cho biết gì? yêu cầu gì?
Dựa trên cơ sở nào để hoàn thiện
3 Luyện tập
Bài 11 (sgk/ 107)
M R Na.Điểm R nằm giữa hai điểm M
và N
b Hai điểm R và M nằm cùngphía đối với điểm M
c.Hai điểm M và N nằm khácphía đối với điểm R
Bài 13 (sgk/ 107)a)
N A M Bb)
Trang 6- HS biết vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm phân biệt, hai đờng thẳng song song, hai
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
Qua nghiên cứu sgk, trình bày
cách vẽ đờng thẳng đi qua hai
điểm?
Chốt lại cách vẽ đờng thẳng đi
qua hai điểm
Tại sao mà ngời ta lại không
nói hai điểm thẳng hàng?
Tự nghiên cứuTrình bày nh sgk
A BNhận xét: sgk/108
th-Gồm 3 cách
Hoạt động nhóm
C1: Dùng một chữ cái in thờng
a C2; Dùng hai chữ cái in hoa AB (BA ) tên của hai
điểm thuộc đờng thẳng
đó
A B
C3:Dùng hai chữ cái in thờng
x y
? Nếu đờng thẳng có chứa
Trang 7Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
Cùng học sinh nhận xét và chốt
lại cách gọi tên đờng thẳng
Đại diện trình bày
Có mấy cách gọi tên đờng
thẳng đi qua hai điểm A và B?
Nh vậy có duy nhất một đờng
thẳng đi qua hai đờng A và B
chung gọi là hai đờng thẳng
song song, trờng hợp có một
điểm chung là hai đờng thẳng
cắt nhau
Vậy khi nào hai đờng thẳng cắt
nhau,hai đờng thẳng song
song? Trình bày cách vẽ?
Chốt lại cách vẽ hai đờng
thẳng song song, cắt nhau và
đ-arachú ý
Có duy nhất
Có hai cách gọi là
AB và BA
Khi hai đờng thẳng
đó có ít nhất hai điểmchung
Nêu cách vẽ
Không có điểmchung và có một
A BHai đờng thẳng AB và BA
là trùng nhau Kí hiệu:
AB BA
- Hai đờng thẳng có ítnhất hai điểm chung thìchúng trùng nhau
b) Hai đờng thẳng cắtnhau:
A B C
Hai đờng thẳng AB và ACcắt nhau tại A Kí hiệu:
Trang 8Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
đi qua hai điểm A và B? Vẽ
đ-ợc bao nhiêu đờng thẳng đi qua
hai điểm A và B?
Thế nào là hai đờng thẳng
trùng nhau, cắt nhau, song
Bài toán yêu cầu làm gì? Hãy
thực hiện yêu cầu đó?
Chốt lại cách thực hiện vẽ
Đọc và quan sát hình21
Nhận xét sgk/108
Đọc bài 20
Trình bày cách vẽhình và thực hiện vẽtheo yêu cầu của đềbài
Bài 15:Quan sát hình 21 cho biết những nhận xét sau đúng hay sai
a) Có nhiều đờng “ khôngthẳng” đi qua hai điểm A
b)m A B
n C P
c) Μ O Q
Trang 9Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
Ngày soạn: 10/09/2009
Ngày dạy: 12/09/2009
Tiết 4 Thực hành: trồng cây thẳng hàng I- Mục tiêu:
- Học sinh biết vận dụng khái niệm ba điểm thẳng hàng vào thực tế
- HS biết chôn các cọc thẳng hàng với nhau dựa trên khái niệm ba điểm thẳng hàng nhau
- Giáo dục học sinh yêu thích môn học biết áp dụng khoa học vào thực tiễn
- Rèn tính cẩn thận chính xác khi thực hành
* Trọng tâm: Biết trồng 3 cây thẳng hàng
II Chuẩn bị:
GV: 3 Cọc tiêu, 1 dây dọi, 1 búa
HS: Mỗi nhóm 3 Cọc tiêu, 1 dây dọi, 1búa
III Các hoạt động dạy học:
Nêu nhiệm vụ thực hành?
Chốt lại nhiệm vụ thực hành
Nêu nhiệm vụ:
a.Chôn các cọc hàng rào thẳng hàng nằm giữa hai cột mốc A, B
b.Đào hố trồng cây thẳnghàng với hai cây A và B đã có
ở hai đầu lề đờng
đầu nhọn ( hoặc cọc có thể
đứng thẳng đợc sơn màu đỏtrắng xen kẽ,cọc thẳng bằngtre hoặc gỗ dài khoảng 1,5m
sgk/110+111
Trang 10em thứ 2 cầm cọc tiêu dựng thẳng đứng ở một điểm C.
Bớc 3: Em thứ nhất ra hiệu để
em thứ hai điều chỉnh vị trícọc tiêu cho đến khi em thứnhất thấy cọc tiêu A che lấphai cọc tiêu ở B và C.Khi đó
B mà giáo viên cho trớc
Yêu cầu mỗi nhóm ghi lại biên
4 Thực hành:
- Vệ sinh chân tay sạch sẽ
- Cất dụng cụ gọn gàng vào nơi quy định
- Về nhà có thể trồng cây ở nhà sao cho các cây đó thẳng hàng
- Đọc trớc nội dung bài mới
Trang 11- Biết khái niệm tia.
- Nắm đợc thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
- Biết vẽ một tia Nhận biết đợc một tia trong hình vẽ
- Rèn tính cẩn thận chính xác khi vẽ hình
* Trọng tâm: Khái niệm tia, hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thớc, phấn màu
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra :
Cho hai điểm A và B hãy vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm trên và cho biết có mấy
đờng thẳng đi qua hai điểm A và B?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: tia gốc O
1 Khái niệm tia gốc O:
Cho điểm O thuộc đờng thẳng
xy thì điểm O sẽ chia đờng
thẳng xy thành mấy phần ?
Mỗi phần đờng thẳng cùng với
điểm O gọi là một tia gốc O
Vậy thế nào là một tia gốc O?
Chốt lại và đó chính là khái
niệm tia gốc O
Chỉ ra trên hình vẽ có mấy tia
gốc O? Đó là những tia nào?
Hai tia Ox, Oy còn đợc gọi là
nửa đờng thẳng Ox, Oy
Quan sát tia Ox có đặc điểm
x O y
Trang 12Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
Nhấn mạnh tia Ox bị giới hạn
bởi điểm O mà không giới hạn
về phía x
Khi đọc hoặc viết tên một tia
phải đọc hoặc viết tên gốc trớc
Nhấn mạnh sự khác nhau giữa
đờng thẳng với tia, giữa tia với
Đại diện báo cáoLớp nhận xét
A Bb)
A Bc)
Nêu yêu cầu của bài toán?
Hai tia AB và ta Ay có đối
nhau không?
Hai tia này có đặc điểm gì?
Hai tia AB và Ay gọi là hai tia
Không đối nhau vì viphạm điều kiện thứ 2
Chung gốcTia này nằm trên tiakia
2: Hai tia đối nhau:
x Oy
- Tia Ox và tia Oy: Cóchung gốc O, tạo thành đ-ờng thẳng xy gọi là hai tia
đối nhau
Nhận xét: Sgk/112
?1 sgk.112
x A By
a) Tia Ax và By không đốinhau vì hai tia khôngchung gốc
b) Các tia đối nhau là: Ax
và Ay; Bx và By
Hoạt động 3: Hai tia trùng
nhau
Khi nào hai tia đợc gọi là trùng
3: Hai tia trùng nhau
Trang 13Chốt lại cách nhận biết hai tia
trùng nhau, hai tia đối nhau
Trả lời
Thực hiện ?2Trả lời miệng
B A xTia BA và tia Bx gọi làtrùng nhau
Chú ý: sgk/112Thực hiện ?2 B y
O A
x
- Tia OB trùng với tia Oy
- Hai tia Ox va Ax khôngtrùng nhau vì không chunggốc
- Hai tia Ox, Oy không đốinhau vì không thoả mãnyêu cầu tạo thành đờngthẳng xy
Hoạt động 4: Củng cố
Thế nào là hai tia trùng nhau?
Hai tia đối nhau? Nêu cách
nhận biết hai tia trùng nhau,
Bài 22(sgk/112+113)
B A Ca) tia gốc O
b) Hai tia đối nhauc) - AB và AC
Trang 14- Luyện cho học sinh kĩ năng phát biểu định nghĩa tia , hai tia đối nhau
- Luyện cho học sinh kĩ năng nhận biết tia, hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau,củng cố điểm nằm giữa, điểm nằm cùng phía, khác phía qua đọc hình
- Luyện kĩ năng vẽ hình
* Trọng tâm: Kỹ năng vẽ hình theo diễn đạt bằng lời
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thớc, phấn màu
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra :
Vẽ đờng thẳng xy Lấy điểm O bất kì trên xy
Chỉ ra và viết tên hai tia chung gốc O Tô đỏ một trong hai tia ,tô xanh tia còn
lại
Viết tên hai tia đối nhau? Hai tia đối nhau có đặc điểm gì?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Chữa bài
1 Bài 23 (sgk/113)
a
M N P Qa) Ba tia MN, MP, MQ trùng nhauHai tia NP, NQ trùng nhau
b)Trong các tia MN, NM, MP không
có tia nào đối nhau
c) PN và PQ là hai tia đối nhau chunggốc P
Trình bày lời giải
Đọc bài 31
2 Bài 26 (sgk/113) h1
A B M h2
A M Ba) Hai điểm B và M nằm cùng phía
đối với điểm A
b) Điểm M nằm giữa hai điểm A và B(h1) hoặc điểm B nằm giữa hai điểm
A và M (h2)
3 Bài 31 ( sgk/ 114) C
Trang 15Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
cầu gì?
Trình bày cách vẽ?
Chốt lại cách vẽ yêu cầu
học sinh hoạt động theo
Đại diện báo cáoLớp nhận xét
Đọc bài 32Trả lời miệng Câu
đúng là câu c)
A M x
N B y
- Nắm đợc định nghĩa đoạn thẳng; Vẽ đợc đoạn thẳng nhận dạng các vị trí tơng
đối giữa đoạn thẳng, đờng thẳng và tia
- Biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau
- giáo dục tính cẩn thận chính xác
* Trọng tâm: Định nghĩa đoạn thẳng
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thớc, phấn màu
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức :
2 Kiểm tra :
- Vẽ tia AB, đờng thẳng AB?
3 Bài mới:
Trang 16Hai điểm A, B còn đợc gọi là hai mút (
hoặc hai đầu) của đoạn thẳng
Nêu cách vẽ đoạn thẳng AB?
đầu mút Tia bịgiới hạn bởi
điểm gốc Đờngthẳng không bịgiới hạn về haiphía
Đọc nội dung bàiNêu cách điềnDựa trên kháiniệm đoạn thẳng
1 Đoạn thẳng AB là gì?
A BKhái niệm: sgk/115Cách vẽ: sgk/114
Yêu cầu học sinh nghiên cứu sgk
Cho hai đoạn thẳng AB và CD xét vị trí
tơng đối của hai đoạn thẳng trên? Có
tr Có một điểmchung khác hai
đầu mút
- Có điểm chung
là 1 trong 2 đầumút
2 Đoạn thẳng cắt đoạnthẳng, cắt tia, cắt đ ờngthẳng:
Hoạt động 3: Củng cố - luyện tập:
- Đoạn thẳng MN là gì? Nêu cách vẽ?
3 Bài tập:
Bài 37 (sgk/116)
Trang 17Hoạt động theonhóm
Đại diện báo cáoLớp nhận xét
- Biết sử dụng thớc đo độ dài để đo, so sánh đoạn thẳng
- giáo dục tính cẩn thận chính xác khi đo đạc
* Trọng tâm: So sánh hai đoạn thẳng
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thớc có chia khoảng, phấn màu
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới, thớc có chia khoảng
III Các hoạt động dạy học:
1 ổ n định tổ chức :
2 Kiểm tra :
- Đoạn thẳng AB là gì? Vẽ hình minh hoạ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Đo đoạn thẳng
Tổ chức cho học sinh tự nghiên cứu
Phân biệt độ dài đoạn thẳng AB và
khoảng cách giữa hai điểm A và B?
Độ dài đoạn thẳng và đoạn thẳng có
gì khác nhau?
Nghiên cứu mục 1sgk
Thớc có chia khoảngThực hành vẽ và đo
Cho biết độ dài đoạnthẳng AB bằng 5 cm
Độ dài đoạn thẳngluôn khác 0; khoảngcách có thể bằng 0
Đoạn thẳng là mộthình, độ dài đoạn
Trang 18Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
thẳng là một số
Hoạt động 2: So sánh hai đoạn
thẳng
Đo chiều dài của sgk Toán 6 và chiều
dài của vở ghi Toán
So sánh chiều dài của sgk Toán 6 và
chiều dài của vở ghi Toán
Khi so sánh chiều dài của sgk Toán 6
và chiều dài của vở ghi Toán ta so
sánh yếu tố nào?
Tơng tự khi so sánh hai đoạn thẳng ta
so sánh yếu tố nào?
Đối với hai đoạn thẳng AB và CD có
những trờng hợp nào xảy ra?
So sánh độ dài củachúng
So sánh độ dài củahai đoạn thẳng
Ba trờng hợp:
AB = CD
AB > CD
AB < CDHoạt động cá nhân ?1
Đo các đoạn thẳng và
so sánh
Trả lời miệng
?3 1 inh - sơ = 25,4mm
2 So sánh hai đoạn thẳng: sgk/117
Đại diện báo cáo
Lớp nhận xét
3 Luyện tập:
Bài 44 (sgk/ 119)a) AD > DC > BC > ABb) AB + BC + CD + DA
= 1,2 + 1,5 + 2,5 + 3
= 8,2 (cm )Bài 45(sgk/ 19)Hình b có chu vi lớn hơn
Trang 19Giáo án: Hình học 6 Trờng THCS Phú Sơn năm học 2009 – 2010
- Nắm đợc nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB
- Nhận biết đợc điểm nằm giữa hay không nằm giữa hai điểm khác
- Bớc đầu tập suy luận: Nếu a + b = c và biết hai trong ba số a, b, c thì suy ra số còn lại
- giáo dục tính cẩn thận chính xác khi suy luận, tính toán
* Trọng tâm:
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thớc có chia khoảng
HS: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu bài mới, thớc có chia khoảng
III Các hoạt động dạy học:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra :
- Cho điểm M nằm giữa hai điểm A và B Đo độ dài các đoạn thẳng AM,
MB, AB So sánh AM + MB với AB?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khi nào thì tổng độ
dài hai đoạn thẳng AM và MB
bằng độ dài đoạn thẳng AB?
Khi nào thì AM + MB = AB?
Nhấn mạnh: “ ”
Tổ chức cho học sinh tự nghiên cứu
ví dụ
Trình bày cách thực hiện ví dụ?
Chốt lại cách trình bày ví dụ
Hoạt động theonhóm
Đại diện báo cáoLớp nhận xét
1 Khi nào thì tổng độ dàihai đoạn thẳng AM và MBbằng độ dài đoạn thẳngAB?
a) nhận xét: (sgk/120)
M nằm giữa hai điểm A và
B AM + MB = AB b) Ví dụ sgk/120
bài 46 ( sgk/121)
Vì N là một điểm của đoạnthẳng IK nên IN + NK =
IK Thay IN = 3 cm, NK =6cm, ta có:
IK = 3 + 6 = 9 (cm)Vậy IK = 9 (cm)
Hoạt động 2: Một vài dụng cụ đo
khoảng cách giữa hai điểm trên mặt
đất
Yêu cầu học sinh tự nghiên cứu sgk
Trình bày dụng cụ đo khoảng cách
giữa hai điểm trên mặt đất? Cách đo?
Giáo viên chốt lại dụng cụ đo khoảng
cách và cách sử dụng các dụng cụ đo
nói trên
Hoạt động 3: Củng cố - luyện tập
- Khi nào thì AM + MB = AB?
- Sử dụng những dụng cụ nào để đo
Trả lời cá nhân
3 l uyện tập