- T×m hiÓu nh÷ng nguyªn nh©n lµm cho nÒn kinh tÕ thêi §inh- TiÒn Lª ph¸t triÓn.. æn ®Þnh tæ chøc.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 1 :
Tiết 1 : sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến
ở châu âu (thời sơ trung kì trung đại)
A Mục tiêu :
1 kiến thức : HS nắm đợc :
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu, cơ cấu xã hội
- Hiểu lãnh địa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa
- Quá trình xuất hiện thành thị trung đại
II Kiểm tra bài cũ
? Các quốc gia cổ đại phơng Tây ra đời trong hoàn cảnh nào?
III Bài mới
- Yêu cầu HS thảo luận những vấn đề
? So sánh quan hệ xã hội Châu Âu lúc
bấy giờ (trung đại) với trớc đó ?
(xã hội thay đổi… )
- Yêu cầu HS quan sát và miêu tả hình1
(SGK- Trang4)
(HS quan sát và miêu tả )
? Em hiểu ntn là lãnh địa phong kiến ?
(SGK)
? Đời sống của các giai cấp ntn?
- Yêu cầu HS liên hệ thực tế Việt Nam
(kinh tế tập trung vào tay nhà nớc phong
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ởChâu Âu
- Sự xâm nhập của ngời Giéc-man
lập vơng quốc mới
- Xã hội : 2 giai cấp + Lãnh chúa: địa vị cao, giàu có
+ Nông nô: nghèo khổ, lệ thuộc lãnhchúa
Quan hệ xã hội thay đổi xã hộiphong kiến Châu Âu hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Lãnh địa phong kiến (SGK)
+ Lãnh chúa : sung sớng…
+ Nông dân: cực khổ…
Trang 2? Thảo luận : nền kinh tế trong lãnh địa
mang tính chất ntn?
? Do đâu mà thành thị xuất hiện?
?Thành thị thờng xuất hiện ở những địa
- Tổ chức: thợ thủ công, thơng nhân
- Vai trò: thúc đẩy xã hội phong kiếnChâu Âu phát triển
IV Củng cố: GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- Em hãy khoanh tròn vào trớc câu trả lời đúng:
A Xã hội phong kiến Châu Âu gồm 2giai cấp: lãnh chúa, nông nô
B Thành thị ra đời làm cho xã hội phong kiến Châu Âu thêm ổn định
-Ngày dạy:
Tiết 2 : sự suy vong của xã hội phong kiếnvà sự hình thành
chủ nghĩa t bản ở châu âu.
A Mục tiêu :
1 Kiến thức : HS nắm đợc :
- Nguyên nhân, điều kiện, hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
- quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội phong kiến Châu
II Kiểm tra bài cũ
? Xã hội phong kiến Châu Âu đợc hình thành ntn?
? Em hãy cho biết vai trò của thành thị?
III Bài mới
? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
Trang 3phát kiến địa lí ?
- Yêu cầu HS quan sát hình
3(SGK-Trang 6)và cho biết điều kiện nào đa
đến các cuộc phát kiến địa lí ?
- Yêu cầu HS quan sát lợc đồ hình
5(SGK-trang 7).Hẵy chỉ rõ đờng đi của
các cuộc phát kiến địa lí ?
? Từ những điều trên đã làm cho xã hội
xuất hiện những giai cấp mới nào ? Đợc
hình thành từ những giai cấp nào của
xã hội phong kiến ?
( t sản quý tộc phong kiến, thợ cả,
thơng nhân, thị dân giàu.Vô sản ngời
lao động làm thuê bị bóc lột )
Quan hệ TBCN ra đời ngay trong
lòng xã hội phong kiến
- Nguyên nhân : Sản xuất phát triển
- Điều kiện : khoa học kĩ thuật pháttriển
- Các cuộc phát kiến địa lí (4 SGK)
cuộc Kết quả : Tìm ra những vùng đất mới.+ Đem lại lợi ích cho t sản
thơng nghiệp Châu Âu phát triển
2 Sự hình thành chủ nghĩa t bản ởChâu Âu
- Hình thành quá trình tích luỹ t bảnnguyên thuỷ (vốn + ngời làm thuê)
- Kinh tế: kinh doanh t bản, công trờngthủ công
- Xã hội : 2 giai cấp mới
+ T sản
+ Vô sản
CNTB ra đời
IV Củng cố:
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS điền vào bảng so sánh sau:
So sánh Sản xuất phong kiến Sản xuất TBCN
Nông thôn Sản xuất nhỏ Đồn điền, trang trại lớn
V Hớng dẫn về nhà
Trang 4- Học hiểu bài cũ theo gợi ý câu hỏi SGK.
- Phân tích và so sánh để thấy đợc CNTB Châu Âu ra đời ngay trong lòng xã hội phong kiến
Tiết 3 : cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong
kiếnthời hậu kì trung đại ở châu âu
A Mục tiêu :
1 Kiến thức : HS hiểu rõ :
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá Phục Hng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và tác động của nó đến xã hội phong kiến Châu Âu
II Kiểm tra bài cũ
? Nói rõ sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu ?
III Bài mới
- Nội dung:
+ Lên án giáo hội ki- tô
+ Đả phá phong kiến
+ Đề cao giá trị con ngời
2 Phong trào cải cách tôn giáo
- Nguyên nhân:
+ Phong kiến dựa vào giáo hội thống trịnhân dân
+ Giáo hội cản bớc t sản
Trang 5? Ngời điển hình cho cuộc cải cách tôn
giáo là ai? (Lu -thơ )
- Yêu cầu HS quan sát ảnh Lu-thơ và
cho biết ông là ngời ntn? (SGK)
? Nội dung cải cách tôn giáo của Lu-thơ
là gì? (SGK)
? Tác động của cải cách tôn giáo đối với
xã hội Châu Âu bấy giờ?
Vai trò của giai cấp t sản
- Nội dung:
+ Phủ nhận vai trò giáo hội
+ Bỏ nghi lễ phiền toái
+ Quay về giáo lí nguyên thuỷ
- Tác động:
+ Phân hoá tôn giáo Tin lành
Ki tô giáo+ Châm ngòi cho khởi nghĩa nông dân
IV Củng cố:
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- Em hẵy khoanh tròn vào trớc câu trả lời đúng:
A Văn hoá Phục Hng là cộc đấu tranh của t sản chống phong kiến
B Cải cách tôn giáo là xoá bỏ hoàn toàn những cái cũ
C Thúc đẩy sự phát triển của giai cấp t sản
D Văn hoá Phục Hng đề cao giá trị con ngời
V Hớng dẫn về nhà
- Học hiểu bài cũ theo hệ thống câu hỏi SGK
+ Thấy đợc tác động của phong trào văn hoá Phục Hng đối với xã hội Châu Âu lúc bấy giờ
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc Tên gọi thứ tự các triều đại
- Sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng
2 T tởng:
- HS thấy đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến điển hình ở phơng Đông
ảnh hởng nhiều đến Việt Nam
Trang 6II Kiểm tra bài cũ.
? Vì sao giai cấp t sản Châu Âu đứng lên đấu tranh chống quý tộc, phong kiến?III Bài mới
? Nêu những tiến bộ về sản xuất nông
nghiệp ở Trung Quốc ? Tác dụng của
nó ?
(công cụ lao động bằng sắt mở rộng
diện tích, tăng năng suất lao động)
? Từ những biến đổi trong sản xuất, đã
có tác động ntn đến xã hội Trung
? Em hẵy nói rõ sự biến đổi đó ?
( SGK)
? Thảo luận : Sự phân hoá đó dẫn đến
mối quan hệ ntn giữa các giai cấp trong
xã hội ?
( Địa chủ bóc lột nhân dân lĩnh canh….)
- GV nói rõ hoàn cảnh Trung Quốc trớc
thời Tần thống nhất Trung Quốc là
nhu cầu bức thiết
? Sau khi thu phục Trung Quốc Tần
Thuỷ Hoàng đã làm gì ? (SGK)
- GV ghi rõ bộ máy nhà nớc qua bảng
phụ
- Vua : (đặc quyền, đặc lợi) Quan
lại : (trung ơng địa phơng : thừa
t-ớng, viên thái thú, quan ngự sử)
? Tác dụng của những việc làm đó?
? Thái độ của nhà Hán đối với các nớc
-Sản xuất phát triển xã hội biến đổi
+ Xuất hiện giai cấp địa chủ
+ Nông dân phân hoá (nông dân giàu,nông dân tự canh, nông dân lĩnh canh.)
Quan hệ sản xuất phong kiến hìnhthành
2 Xã hội phong kiến Trung Quốc thừiTần- Hán
Trang 7? Đối với kinh tế, nhà Đờng đã làm gỉ?
- GV yêu cầu HS chốt lại những ý trọng tâm của bài học
- Dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau: Em hãy khoanh tròn vào đáp án trả lời
đúngvới việc hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc
A Sự phát triển của công cụ lao động
B Sự biến đổi của xã hội
C Mối quan hệ chặt chẽ giữa địa chủ phong kiến và nông dân
D Tất cả các ý trên
V Hớng dẫn về nhà
-Xã hội phong kiến Trung Quốcđợc hình thành ntn
- Những biểu hiện thịnh vợng của xã hội phong kiến Trung Quốc dới thời Đờng
- Đọc và tìm hiểu trớc phần còn lại của bài
Ngày soạn :
- Xẫ hội phong kiến Trung Quốc qua các triều đại Tống- Nguyên; Minh- Thanh,
đặc điểm kinh tế, văn hoá của từng triều đại
II Kiểm tra bài cũ
? Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành ntn?
III Bài mới
- GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận
-Nhóm 1:Sau thời Đờng , Trung Quốc
Trang 8đãcó tác dụng gì đến xã hội Trung
? Vì sao lại có sự khác nhau đó?( nhà
Nguyên- ngoại bang xâm lợc)
? Chính sách cai trị đó dẫn tới điều gì?
? Do đâu có sự thành lập của triều
? Sự suy yếu của xã hội phong kiến
Trung Quốc cuối thời Minh- Thanh đợc
biểu hiện ntn?
- Liên hệ tới sự xâm lợc đối với Việt
Nam
? Em hẵy nêu những thành tựu của
Trung Quốc trên lĩnh vực văn hoá, khoa
học kĩ thuật?
- Yêu cầu HS quan sát hình10-SGK và
nhận xét cách trang trí hoa văn trên đò
sứ Trung Quốc?(tinh xảo, đờng nét
uyển chuyển…. trình độ cao)
? Em có nhận xét gì về văn hoá, khoa
học kĩ thuật Trung Quốc thời phong
kiến?
- Phát minh la bàn, thuốc súng, nghềin…
- Không còn mạnh nh thời Đờng
b Nhà Nguyên
- Nhà Tống không còn mạnh nhàNguyên thành lập
- Phân biệt đối xử dân tộc
khởi nghĩa nông dân nổ ra
5 Trung Quốc thời Minh-Thanh
- Triều Minh: khởi nghĩa Chu NguyênChơng lập ra
+ Công thơng phát triển, nhiều xởng dệtchuyên môn hoá cao
? Em hẵy so sánh chính sách cai trị của nhà Tống với nhà Nguyên ?
? Mầm mống kinh tế TBCN dới thời Minh- Thanh đợc biểu hiện ntn ?
? Sự phát triển văn hoá, khoa học kĩ thuật của Trung Quốc dới thời phong kiến ?
Trang 9- Đọc và tìm hiểu trớc bài :"ấn độ thời phong kiến"
Ngày soạn :
II Kiểm tra bài cũ (kết hợp kiểm tra 15 phút)
Đề bài (ghi sẵn ở bảng phụ)
Câu 1 (6 đ) Em hẵy khoanh tròn vào đáp án trả lời đúng
a Xã hội phong kiến Châu Âu gồm những giai cấp nào?
Đ-III Bài mới
? Tên gọi của ấn Độ bắt nguồn từ đâu ?
? Vị trí đó có tác dụng ntn đối với sự
phát triển của lịch sử ấn Độ ?
? ấn Độ thời phong kiến bao gồm
những tiểu vơng quốc nào ?
(vơng triều Gúp-ta, Hồi giáo Đê-li, ấn
1 Những trang sử đầu tiên
- ấn Độ bắt nguồn từ hai con sông :(ấn, Hằng)
- Nhiều tiểu vơng quốc=nớc Ma-ga -đa
chia cắt thống nhất dới vơng triềuGúp-ta
Trang 10Độ Mô-gôn)
? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều
Gúp-ta đợc biểu hiện ntn ?
? Sau vơng triều Gúp-ta, ấn Độ rơi vào
tình trạng ra sao ? (SGK)
? Hẵy nêu quá trình xâm lợc và cai trị
của ngời Hồi giáo(Thổ Nhĩ Kì ) đối với
ấn Độ ? (SGK)
? Khi Mông Cổ cai trị đất nớc ấn Độ có
gì đổi khác ?
- GV : đến giữa thế kỉ XIX , ấn Độ trở
thành thuộc địa của Anh
( ấn Độ là một trong những trung tâm
văn hoá lớn của nhân loại)
2 ấn Độ thời phong kiến
a Vơng triều Gúp-ta( thế kỉ V-VI)
- Phục hng, phát triển kinh tế, văn hoá
suy vong , bị cai trị của ngoại xâm
b Hồi giáo Đê-li (XII-XV)
- Cớp ruộng đấtcủa ngời ấn
- Cấm đoán đạo Hin đu
- Gây mâu thuẫn dân tộc
c ấn Độ Mô-gôn (XVI-XIX)
- Xoá kì thị tôn giáo
- Thủ tiêu Hồi giáo
- Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá
3 Văn hoá ấn Độ
- Chữ viết: Chữ Phạn Có nhiều bộkinh
- Văn học: nhiều thể loại (giáo lí, luậtpháp, sử thi….)
- Nghệ thuật gắn liền với tôn giáo
IV Củng cố
- GV yêu cầu HS thảo luận vấn đề sau:
? Vì sao ấn Độ đợc coi là trung tâm văn hoá lớn của nhân loại?
V Hớng dẫn về nhà:
- Học bài cũ theo hệ thống câu hỏi SGK
- Lập bảng niên biểu các giai đoạn phát triển của lịch sử phong kiến ấn Độ theo mẫu sau:
STT Thời gian Vơng triều Thành tựu (những việc làm)
- Đọc và tìm hiểu trớc bài 6
Trang 11Ngày soạn:
II Kiểm tra bài cũ
? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều Gúp-ta đợc biểu hiện ntn?
? Nêu những thành tựu văn hoá mà ấn Độ đạt đợc ở thời trung đại?
III Bài mới
- Yêu cầu HS quan sát lợc đồ Đông
Nam á kể và chỉ rõ tên các quốc gia
trong khu vực hiện nay ? (SGK)
? Em hẵy chỉ ra đặc điểm chung về
điều kiện tự nhiên của các quốc gia
đó ?
Các quốc gia cổ đại Đông Nam á
xuất hiện từ bao giờ ?
- GV nói thêm về Việt Nam
? Hẵy kể tên 1 số quốc gia cổ trên lợc
đồ ?
( Cham pa, Phù nam….)
- GV yêu cầu HS đọc và tìm hiểu
SGK
? Em có nhận xét gì về quá trình hình
thành và phát triểncủa các quốc gia
phong kiến Đông Nam á từ thế kỉ
- Điều kiện tự nhiên:
+ ảnh hởng của gió mùa + Thuận lợi phát triển nông nghiệp
+ Khó khăn: Gặp trở ngại của thiên tai
Trang 12? Em hẵy kể tên những thành tựu thời
phong kiến của các quốc gia Đông
-ởng của kiến trúc ấn Độ)
+ Việt Nam -Đại Việt , Cham pa…
- Thành tựu: Kiến trúc đặc sắc
IV Củng cố:
- Em hẵy trình bày điều kiện tự nhiên và những yếu tố hình thành nên các vơng quốc cổ ở Đông Nam á?
- Kể tên 1 số vơng quốc phong kiến trên lợc đồ ?
- Em hẵy kể 1 số công trình kiến trúc đặc sắc ở các quốc gia đó mà em biết?
II Kiểm tra bài cũ
? Xác định vị trí của các nớc trong khu vực Đông Nam á trên lợc đồ?
? Đặc điểm chung về điều kiện tự nhiên của các nớc này?
III Bài mới
- Yêu cầu HS quan sát lợc đồ hình
16(SGK) và chỉ rõ vị trí của Campu
chia ?
3 Vơng quốc Campuchia
Trang 13? Từ khi thành lập đến 1863, lịch sử
Campuchia đợc chia thành những giai
đoạn nào ? (SGK)
? Thảo luận : Tại sao thời kì phát triển
của Campuchia lại đợc gọi là “thời kì
- GV miêu tả lại khu đền theo t liệu
? Thời kì suy yếu của Campuchia là thời
kì nào?
? Thảo luận:Em hẵy tìm những mốc
quan trọng của lịch sử Lào?
? Trình bày những nét chính trong đối
nội, ngoại của vơng quốc Lạn Xạng?
- Yêu cầu HS quan sát kiến trúc Lạt
Thuổng của Lào, em thấy có điểm gì
khác với các nớc trong khu vực ?
(kiến trúc uy nghi, đồ sộ….không cầu
kì bằng Campuchia)
- Thế kỉ I IV: Phù Nam
- Thế kỉ VI IX: Chân Lạp
- Thế kỉ IX XV: ăng Co
+ Sản xuất nông nghiệp phát triển
+Xây dựng kiến trúc độc đáo + Quân đội hùng mạnh
+ Suy yếu: XV 1863
4 Vơng quốc Lào
- Trớc thế kỉ XIII: Ngời Lào Thơng
- Sau thế kỉ XIII: Ngời Lào Lùm
- 1353: Nớc Lạn Xạng
- Thế kỉ XV- XVII: phát triển thịnh ợng
v-+ Đối nội : chia đất nớc để trị, xây dựngquân đội
+ Đối ngoại: Hoà hiếu, chống ngoạixâm
- Suy yếu: XVIII-XIX
IV Củng cố: GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- ăng Co làthời kì phát triển cao của chế độ phong kiến Campuchia Em hẵy
Trang 14- Đọc và tìm hiểu trớc bài 7
Ngày soạn:
- Thời gian hình thành và tồn tại chế độ phong kiến
- Nền tảng kinh tế và 2 giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến
II Kiểm tra bài cũ
? Sự phát triển của vơng quốc Campuchia thời ăng Co đợc biểu hiện ntn?
III Bài mới
- Em hãy điền vào bảng phụ các thời kì phát triển của
lịch sử phong kiến theo gợi ý sau :
-Thời kì suy vong: Tkỉ XVI XIX XV XVI
? Em hãy so sánh lịch sử XHPK PĐông với P Tây?
- Thảo luận nhóm: So sánh điểm giống, khác nhauvề
cơ sở kinh tếcủa XHPK PĐông với P.Tây?
* Giống: Hình thức bóc lột: tô thuế; Nông nghiệp:
- Phơng Đông: ra đời sớmphát triển chậm
- Phơng Tây: hình thànhmuộn, kết thúc sớm
2 Cơ sở kinh tế xã hội củaxã hội phong kiến
3 Nhà nớc phong kiến
- Thể chế: chế độ quânchủ
+Phơng Đông: Nhà nớcphong kiến trung ơng tậpquyền
+ Phơng Tây: nhà nớc
Trang 15? Em hãy so sánh quyền hạn của ông vua phong kiến
phơng Đông với phơng Tây ?
( vua phơng Đông : đặc quyền , đặc lợi … , vua ph
-ơng Tây hạn chế quyền lực trong các lãnh địa phong
kiến )
phong kiến trung ơng phânquyền
IV Củng cố:
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- Em hãy khoanh tròn vào đáp án mà em cho là đúng
A Lãnh địa phong kiến là 1 đơn vị kinh tế, chính trị độc lập
B Phong kiến ấn Độ phát triển rất phức tạp
C Campuchia là 1 quốc gia phong kiến ra đời muộn nhất Đông Nam á
D Phong kiến Trung Quốc là kiểu nhà nớc trung ơng tập quyền
E Cải cách tôn giáo là xoá bỏ hoàn toàn t tởng phong kiến cũ
V Hớng dẫn về nhà
- Ôn lại toàn bộ kiến thức đã học
- Làm bài tập và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc và tìm hiểu trớc phần lịch sử Việt Nam
Ngày soạn:
II Kiểm tra bài cũ (Kết hợp kiểm tra 15 phút )
Đề bài : (ghi sẵn ở bảng phụ)
Câu 1(5 đ) : Em hãy so sánh sự khác nhau giữa xã hội phong kiến Phơng Đông với Phơng Tây theo bảng sau:
Trang 16Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân Lãnh chúa và nông nô
Câu2 (1đ) : Em hãy khoanh tròn vào chỉ 1 đáp án đúng
Kiểu nhà nớc phong kiến trung ơng tập quyền là ở?
A Phơng Tây B Phơng Đông C Cả hai ý trên
Câu3 (4đ): Em hãy cho biết những điểm tơng đồngcủa những quốc gia Đông Nam
á?
III Làm bài tập
Bài tập 1:(PHT) Em hãy khoanh tròn vào đáp án mà em cho là đúng
Giai cấp t sản tích luỹ vốn ban đầu bằng thủ đoạn gì?
A Cớp bóc tài nguyên của các nớc khác
B Tổ chức sản xuất thu đợc nhiều lợi nhuận trở nên giàu có
C Cớp ruộng đất của nông dân buộc họ trở thành ngời làm thuê
D Buôn bán ngời da đen
Bài tập 2 :(PHT ) :Em hãy kể tên các nhà văn hoá, khoa học ở thời kì văn hoá Phục Hng mà ngời ta thờng gọi : "những con ngời khổng " trong các lĩnh vực sau :
Chiếm nhiều ruộng đất
Bị mất ruộng đất, nhận ruộng,cày
Thuê, nộp tô cho địa chủ
IV Củng cố: GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
Em hãy lập bảng thống kê các triều đại phong kiến ấn Độ theo bảng sau:
Tên vơng triều Thời gian tồn tại Thành tựu
Trang 17II Kiểm tra bài cũ.
? Trong xã hội phong kiến có những giai cấp nào? Quan hệ của các giai cấp đó? III Bài mới
? Sau khi đánh quân Nam Hán, Ngô
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm vẽ sơ
đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô Quyền ?
Trang 18- Biết dựa vào sức mạnh quân đội.
Dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đấtnớc
IV Củng cố : GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- Em hãy khoanh tròn vào đáp án đúngnhất thể hiện ý thức tự chủ của Ngô Quyền
II Kiểm tra bài cũ
? Em hãy cho biết loạn 12 sứ quân đã gây ra những hậu quả gì?
III Bài mới
Trang 19Hoạt động dạy-học Nội dung ghi bảng
? Sau khi thống nhất đất nớc Đinh Bộ
không phụ thuộc Trung Quốc)
? Đinh Tiên Hoàng đã làm gì để xây
?Việc Thái hậu trao áo bào cho Lê
Hoàn nói lên điều gì?
( thông minh , quyết đoán đặt lợi ích
dân tộc lên trên hết)
- Yêu cầu HS thảo luận vẽ sơ đồ bộ máy
nhà nớc đối chiếu với sơ đồ của GV
- Yêu cầu HS quan sát lợc đồ kháng
chiến chống Tống và thuật lại diễn biến
qua lợc đồ?
(SGK)
? ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống
1 Nhà Đinh xây dựng đất nớc
- 968 :Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế.-Đặt tên nớc: Đại Cồ Việt
Xã hội ổn định, phát triển đất nớc
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
- Sự thành lập nhà Lê
+ 979: Đinh Tiên Hoàng bị giết…. LêHoàn đợc suy tôn làm vua
- Tổ chức lại chính quyền ( HS vẽ sơ đồ ở bảng phụ)
- Quân đội: Gồm 10 đạo, chia 2 bộphận
+ Cấm quân+ Quân địa phơng
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của
Trang 20Tống ? c Kết quả : Hầu Nhân Bảo bị ta giết
- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Tiền Lê
-Đọc và tìm hiểu trớc phần còn lại của bài
Ngày soạn:
-Ngày dạy:
Tuần 7 :
Tiết 13 : Bài 9 : nớc đại cồ việt thời đinh- tiền lê ( tiếp )
II sự phát triển kinh tế và văn hoá.
A Mục tiêu :
1 Kiến thức : HS nắm đợc
- Các vua Đinh -Tiền Lê bớc đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ
- Cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội cũng có nhiều thay đổi
II Kiểm tra bài cũ
? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê và giải thích?
? Tờng thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống qua lợc đồ ?
III Bài mới
? Tình hình kinh tế nông nhgiệp thời
Đinh-Tiền Lê đợc biểu hiện ntn ?
1 Bớc đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ
Trang 21? Em có nhận xét gì về nông nghiệp thời
kì này ? ( ổn định, phát triển)
? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch
điền để làm gì ? ( quan tâm….sản xuất
- GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận
dán nội dung cho sẵn ( vua, quan
? Đời sống sinh hoạt của ngời dân đợc
thể hiện ntn? (rất bình dị , nhiều loại
2 Đời sống xã hội và văn hoá
a Xã hội
Thống trị
Bị trị
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau
- Em hãy khoanh tròn vào đáp án đúng với biểu hiện phát triển của thủ công nghiệp
Thng Nhân
Thợ Thủ
Công Nông
Dân
Trang 22C Có nhiều thợ khéo làm việc tại các xởng thủ công.
D Xây dựng cung điện, nhà cửa, chùa chiền
E Hình thành nhiều khu chợ mới
V Hớng dẫn về nhà
- Tìm hiểu những nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển
- Su tầm một số mẩu chuyện về vua Đinh, vua Lê Đại Hành, thái hậu Dơng Vân Nga
- Đọc và tìm hiểu trớc bài 10
Ngày soạn:
II Kiểm tra bài cũ
? Nêu những nét phát triểncủa nền kinh tế tự chủ dới thời Đinh -Tiền Lê?
? Tại sao thời Đinh- Tiền Lê các nhà s lại đợc trọng dụng?
III Bài mới
? Khi Lê Long Đĩnh chết , quan lại
trong triều tôn ai làm vua ?
?Tại sao ông lại quyết định dời đô về
Đại La? (Địa thế thuận lợi….)
? Việc dời đô của vua Lý nói lên điều
gì? (muốn xây dựng đất nớc giàu
mạnh… )
? Việc làm tiếp theo của vua Lý ?
- GV dùng bảng phụ, yêu cầu HS điền
vào sơ đồ khung theogợi ý sau :
?Ai là ngời đứng đầunhà nớc ? Quyền
hành ? Những ai giúp vua lo việc
n-ớc ? Tổ chức chính quyền nhà Lý
? Em hãy so sáộ máy nhà nớ thời Lý
với thời Đinh- Tiền Lê ?
( Bộ máy nhà nớc thời Lý chặt chẽ, quy
1 Sự thành lập nhà Lý
- 1009: Lý Công Uẩn đợc suy tôn làmvua
- 1010 :Dời đô về Đại La, đổi tên làThăng Long
- 1054 : Đổi tên nớc là Đại Việt
- Tổ chức chính quyền
Trung ơng
vua
Q võQ.văn
24 lộ
Trang 23củ hơn).
? Tại sao nhà Lý lại giao những chức vụ
quan trọng cho những ngời thân cận
nắm ?
( Bảo vệ chính quyền quân chủ)
- GV: 1042: Ban hành bộ hình th
? Tác dụng của bộ luật đó?
? Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận ?
+ Quân địa phơng
+ Chính sách :"ngụ binh nông”
- Bình đẳng quan hệ với các nớc lánggiềng
IV.Củng cố
? Những chính sách trên của nhà Lý đã chứng tỏ 1 nớc Đại Việt ntn?
V Hớng dẫn về nhà
- Học bài cũ theo hệ thống câu hỏi SGK
- Lập bảng thống kê tên kinh đô và tên nớc ta từ thời Văn Lang đến thời Lý theo thứ
tự thời gian tăng dần
- Đọc và tìm hiểu trớc bài 11 phần I
+ Vẽ và tìm hiểu trớc lợc đồ kháng chiến chống Tống lần I
Ngày soạn:
-Ngày dạy:
Tuần 8
Tiết 15 : Bài 11 :cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc tống(1075-1077)
I giai đoạn thứ nhất(1075-1076).
Trang 24II Kiểm tra bài cũ.
? Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền thời Lý?
? Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nớc?
III Bài mới
- GV yêu cầu HS làm bài tập nhanh ở
bảng phụ: Em hãy khoanh tròn vào đáp
án đúng: Để chiếm đợc Đại Việt nhà
Tống đã làm gì?
A Xúi giục Chăm -pa đánh ta từ phía
nam
B Cấm hai bên biên giới qua lại
C Cho quân sang nớc ta dò la tin tức,
- Yêu cầu HS quan sát lợc đồ kháng
chiến chống Tống lần I và tờng thuật lại
diễn biến qua lợc đồ? (SGK)
? Ta dán yết bảng để làm gì?
(Tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân
Trung Quốc)
? Kết quả của cuộc tấn công tự vệ?
? Việc ta chủ động tấn công có ý nghĩa
a Hoàn cảnh:
- Nhà Tống chuẩn bị xâm lợc
Nhà Lý tiến công trớc để tự vệ
b Diễn biến:
-10/10/1075: Ta tấn công vào đất Tống
- Nói rõ mục đích tiến công tự vệ
c Kết quả :-Ta : làm chủ thành Ung Châu
-Tớng giặc tự tử
d ý nghĩa :
- Làm chậm quá trình xâm lợc của nhàTống
Trang 25- Làm bài tập và câu hỏi SGK.
-Đọc và chuẩn bị trớc phần II của bài
Ngày soạn:
- Diễn biến sơ lợc cuộc kháng chiến chống Tóng ở giai đoạn II và những thắng lợi
to lớn của quân dân Đại Việt
II Kiểm tra bài cũ
? Âm mu xâm lợc của nhà Tống ? Đối phó của ta?
III Bài mới
? Sau khi rút khỏi thành Ung Châu ta đã
làm gì ?
?? Tại sao Lý Thờng Kiệt lại chọn Nh
Nguyệt làm phòng tuyến chống Tống ?(
SGK)
? Em hãy quan sát lợc đồ phòng tuyến
Nh Nguyệt và cho biết phòng tuyến này
đợc xây dựng ntn?
( Đắp bằng đất cao, nhiều giậu tre….)
? Sau thất bại ở Ung Châu, nhà Tống đã
a Diễn biến :
- Cuối 1076 : Nhà Tống xâm lợc ĐạiViệt
- 1077 :Nhà Lý đánh nhiều trận nhỏ,chặn bớc tiến giặc
Trang 26? Với những việc lám đó quân ta đã thu
đợc kết quả ntn?
- Yêu cầu HS quan sát và thuật lại cuộc
chiến đấu trên phòng tuyến Nh
Nguyệt.? (SGK)
? Thảo luận và cho biết những nét độc
đáo trong cách đánh giặc của Lý Thờng
Kiệt?
( Tấn công bất ngờ; lối đánh : phòng thủ
, tự vệ ; cách kết thúc cuộc chiến đấu)
? Kết quả của cuộc chiến đấu?
? Vì sao ta đang ở thế thắng ….mà lại
giảng hoà?
(Khong làm tổn thơng đến danh dự nớc
lớn hoà bình lâu dài )
? Nguyên nhân thắng lợi….?
(Đoàn kết, anh dũng, chỉ huy tài tình)
? ý nghĩa của chiến thắng đó?
Chiến thắng tuyệt vời nhất trong lịch
sử chống ngoại xâm
IV Củng cố:
- GV yêu cầu HS đọc bài thơ: “Sông núi nớc Nam”
- Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung,ý nghĩa của bài thơ đó
V Hớng dẫn về nhà
-Tìm đọc t liệu về Lý Thờng Kiệt
-Học hiểu bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK
-ôn lại toàn bộ kiến thức đã học ở phần lịch sử Việt Nam
Trang 27-HS có cách nhìn nhận đúng về công lao mỗi triều đại phong kiến Việt Nam.
II Kiểm tra bài cũ
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:Em hãy điều chỉnh lại các niên đại,vơng triều và ngời lãnh đậócc cuộc kháng chiến cho phù hợp với thứ tự mà em đã học (kẻ theo mũi tên )
Thứ tự Kháng chiến Ngời lãnh đạo Niên đại Triều đại
1 Chống Tống lần II Lê Hoàn 981 Lý
2 Chống Tống lần I Lý Thờng Kiệt 1075-1077 Tiền Lê
III Bài mới
- Yêu cầu HS hệ thống lại toàn bộ kiến
thức lịch sử Việt Nam đã học
- GV yêu cấu 2 HS lên vẽ sơ đồ bộ máy
nhà nớc thời Ngô với thời Lý
( HS vẽ lại sơ đồ )
? So sánh bộ máy nhà nớc thời Ngô với
thời Lý ?
? Nền kinh tế nớc ta lúc bấy giờ bao
gồm những ngành nghề nào? Hãy nói
rõ?
- GV dùng phiếu học tập yêu cầu HS
thảo luận những bài tập sau:
- Bài tập 1: Em hãy khoanh tròn vào đáp
án đầu câu trả lời đúng với nguyên nhân
làm cho kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát
triển ?
(đáp án A,B)
- Bài tập 2: Em hãy khoanh tròn vào câu
trả lời đúng với vai trò của hình luật thời
Lý?
(đáp án D)
- Bài tập 3: Khoanh tròn vào đáp án
đúng với lý do Lý Thờng Kiệt chọn Nh
A Là chiến hào tự nhiên khó vợt qua
B Quân giặc sẽ tiến vào sông NhNguyệt dễ dàng
Trang 28( đáp án A,C) C Chặn các ngả đờng tấn công của
giặc
IV Hớng dẫn về nhà:
- Ôn lại toàn bộ kiến thức lịch sử Việt Nam đã học
- Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
Ngày soạn:
-Ngàydạy:
Tiết 18 : kiểm tra 1 tiết
A Mục tiêu :
- Đánh giá việc học tập cụ thể của từng HS
- Rèn kĩ năng làm bài kiểm tra theo hớng đổi mới
- Rèn ý thức tự giác làm bài của HS
B Nội dung kiểm tra
Câu2 (1đ) : Em hãy khoanh tròn vào đáp án trả lời đúng
Lý Thờng Kiệt đợc cử làm tổng chỉ huy tổ chức kháng chiến chống Tống vì:
A Lý Thờng Kiệt có họ với vua
B Có cốt cách, tài năng phi thờng
C Ông là ngời đẹp trai
D Ông là ngời có chí hớng, ham đọc sách , luyện tập võ nghệ
Câu 3 (2 đ): Em hãy nối thời gian ở cột A sao cho phù hợp với sự kiện lịch sử ở cột B
d.1054 4 Lý Thái Tổ đổi tên kinh đô là Thăng Long
Câu 4(3đ): Đời sống xã hội và văn hoá Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì?
Câu 5 (3đ): Trình bày kết quả, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống giai đoạn II (1076-1077)
II Đáp án và biểu điểm
Câu 1
1: Vua (0,25 đ) 2: Quan văn (0,25 đ) 3: Quan võ(0,25 đ)
1
3 2
4
Trang 29+ Giáo dục phát triển chậm (0,5đ)
+ Đạo phật đợc truyền bá rộng rãi (0,5đ)
+ Các loại hình văn hoá dân gian khá phát triển (1đ)
II Kiểm tra bài cũ
? Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi? ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?III Bài mới
? Ruộng đát trong cả nớc thuộcquyền sở
hữu của ai ? Thực tế do ai canh tác ?
- GV: giảng tình hình phân phối ruộng
đất thời Lý
- Yêu cầu HS đọc phần in nhgiêng SGK
? Việc nhà vua tự cày trong lễ tịch điền
thể hiện điều gì? ( chăm lo, khuyến
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp
- Ruộng đất của vua , nông dân canhtác
Trang 30- Yêu cầu HS quan sát hình 22 và cho
biết hình ảnh đó thể hiện điều gì?
( Lòng biết ơn của nhân dân….)
Giáo dục HS lòng biết ơn
- Yêu cầu HS đọc phần in nhgiêng SGk
qua đoạn này, em thấy những nghề
thủ công nào phát triển?
(nghề dệt, gốm, làm đồ trang sức….)
- Yêu cầu HS liên hệ nghề ở địa phơng?
- Yêu cầu HS quan sát , miêu tả hình23
? Ô chữ gồm 6 chữ cái chỉ nơi trung tâm
buôn bán thuận tiện?
- Đời sống kinh tế nớc ta thời Lý Mối quan hệ giữu các ngành kinh tế đó
- Đọc và tìm hiểu trớc phần II của bài
- Su tầm trớc tranh ảnh có liên quan
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết20 : Bài 12 : đời sống kinh tế, văn hoá ( tiếp)
II sinh hoạt x hội và văn hoá.ã
A Mục tiêu :
1 Kiến thức :HS nắm đợc
V Â N Đ ồ N
C ả N H G I á C
Trang 31- Sự phân hoá xã hội thời Lý, văn hoá ,giáo dục phát triển mạnh hình thành văn hóa Thăng Long
II: Kiểm tra bài cũ
? Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ?
III: Bài mới
? Dới thời Lý , xã hội có những tầng lớp
dân c nào ?(quan lại, địa chủ , nông dân
giàu , thơng nhân , tá điền , nô tì )
- GV dùng bảng phụ yêu cầu HS thảo
luận và điền vào nguồn gốc cấu thành
các tầng lớp trong xẫ hội thời Lý theo
? Em hãy cho biết những sự kiện lớn
đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục thời
Lý ?
- Yêu cầu HS quan sát và miêu tả Văn
Miếu ở trang bìa - SGK lịch sử7
? ý nghĩa của những việc làm đó ?
? Nêu những dẫn chứng thể hiện đạo
1 Những thay đổi về mặt xã hội
- 1075: mở khoa thi đầu tiên
- 1076: xây Quốc Tử Giám
giáo dục bớc đầu phát triển
b Văn hóa
- Văn học , sử học , luật pháp bớc đầuphát triển
Trang 32phật thời Lý rất đợc sùng bái ?
văn hóa : Thăn Long , mang đậmtính dân tộc
IV: Củng cố
? Em hãy so sánh xã hội , văn hóa thời Lý với thời Đinh - Tiền Lê ?
? Em hãy chứng minh rằng đặc trng của văn hóa nớc ta thời kì này là nền văn hóa Thăng Long
V: Hớng dẫn về nhà
- Nêu rõ sự thay đổi của thời Lý , lí do Những thành tựu văn hóa cơ bản
- Kể tên một vài công trình kiến trúc ở thời Lý mà em biết
- Ôn lại những kiến thức đã học , chuẩn bị làm bài tập lịch sử
II Kiểm tra bài cũ.(kết hợp làm bài tập)
III Bài mới
Bài tập 1 (phiếu học tập):
Em hãy khoanh tròn vào đáp án đúng với ngời có công dẹp loạn 12 sứ quân là
Trang 33C Thi cử đã có quy chế rõ ràng.
D Chỉ con nhà giàu và quan lại mới đợc đi học
E Dạy kinh Phật và đạo giáo
Bài tập 4 ( bảng phụ ) Em hãy điền những bộ máy chính quyền thích hợp vào sơ đồkhung đã cho ở bảng phụ
Sơ đồ bộ máy nhà nớc Đinh-Tiền Lê SĐ bộ máy nhà nớc thời Lý.
10 lộ
Quan văn Quan võ Thái s Đại s
Trang 34b Em hãy so sánh bộ máy nhà nớc qua hai sơ đồ đó?
II Kiểm tra bài cũ
? Xã hội thời Lý có những tiến bộ gì so với thời Đinh- Tiền Lê?
III Bài mới
- Yêucầu HS nhắc lại sơ qua về triều
Lý ?( Lập 1009, 8đời vua, đời 9 suy
yếu)
? Nguyên nhân suy yếu của nhà Lý?
- Yêu cầu HS đọc đoạn in nghiêng SGK
những việc làm trên của vua quan
- Mất mùa đói, đói kém nhân dân
đói khổ đấu tranh
- 12/1226: Lý Chiêu Hoàng nhờng ngôicho họ Trần
2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiếntập quyền
- Nhà nớc: quân chủ trung ơng tậpquyền
- Đặt thêm 1 số chức quan
Trang 35Quan văn Quan võ
trong dòng họ mới đợc lấy nhau
- Yêu cầu HS thảo luận làm bài tập sau
(bảng phụ) Em háy khoanh tròn vào
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm: nhận xét
hình luật thời Trần so với thời Lý?
( SGK) xác định lại những điều ban
dới thời Lý có bổ sung
Quy củ chặt chẽ hơn
3 Pháp luật thời Trần
- Ban : “Quốc triều hình luật”
- Đặt cơ quan thẩm hình viện để xửkiện
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Trần, so sánh với thời Lý
- Đọc và tìm hiểu trớc phần II của bài
Ngày soạn:
-Ngày dạy:
Tuần 12
Tiết 23 : Bài 13 : nớc đại việt ở thế kỉ XIII.( tiếp)
II nhà trần xây dựng quân đội và phát triển kinh tế.
Trang 36C Hoạt động dạy-học.
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ
? Bộ máy quan lại thời Trần dợc tổ chức ntn? Thể hiện bằng sơ đồ?
III Bài mới
? Thảo luận : Tại sao khi mới thành lập,
nhà Trần rất quan tâm xây dựng quân
đội?
( Nớc ta đứng trớc nguy cơ ngoại xâm)
? Quân đội thời Trần đợc tổ chức ntn?
- GV giảng thêm về quân đội
? Quân đội nhà Trần đợc tuyển dụng
( Giống: 2 bộ phận, chính sách ngụ binh
nông Khác : Chủ trơng tuyển quân của
( Kinh tế đợc khôi phục và ổn định)
1 Nhà Trần xây dựng quân đội và củng
- Tớng giỏi giữ nơi hiểm yếu
- Vua tuần tra việc phòng bị…
2 Phục hồi và phát triển kinh tế
IV Củng cố: GV dùng bảng phụ yêu cầu HS làm bài tập sau:
- Em hãy khoanh tròn vào đáp án đúng với những biểu hiện sự hùng mạnh của nớc
Đại Việt ở thế kỉ XIII
A Vua anh minh, tài giỏi
B Quân đội vững mạnh