Nội dung đĩa hình thực hiện theo đúng trình tự bài giảng, thể hiện giáo viên đang sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint giảng bài Kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hỏa tuyến theo phương [r]
Trang 1Xây dựng đĩa hình trong dạy học môn Quân y ở các nhà trường Quân đội
Phạm Quang Kiên
Phòng Thông tin Khoa học Công nghệ môi trường, Học viện hậu cần.
Huấn luyện Quân y là một bộ môn quan trọng được thực hiện thường xuyên ở các nhà trường quân đội Thực tế hiện nay khi giảng dạy vẫn thiếu các hình ảnh minh hoạ trực quan sinh động Thường phải có giáo viên làm mẫu, nhiều lần và tốn nhiều thời gian khi thực hành thao tác Mặt khác trong quá trình chuẩn bị huấn luyện, giáo viên chỉ căn cứ vào hình vẽ và lời văn của tài liệu để tập lại kỹ thuật, nếu không thuộc luyện từ trước thì rất dễ có những
thao tác sai sót, không thống nhất Chính vì thế, việc xây dựng “Đĩa hình bài
giảng kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hỏa tuyến” do tác giả Lê Văn
Tuấn, chủ nhiệm đề tài, với những hình ảnh minh họa hợp lý, các thao tác hướng dẫn kỹ thuật chuẩn xác là hết sức cần thiết
Bộ đĩa hình Kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hỏa tuyến là sản phẩm gồm 2 đĩa ghi dạng DVD Giới thiệu các nội dung thuộc phần lý thuyết: Băng vết thương, cầm máu tạm thời vết thương, cố định tạm thời gãy xương, hô hấp nhân tạo, chuyển thương hoả tuyến Hướng dẫn thực hành: Băng vết thương, cầm máu tạm thời vết thương, cố định tạm thời gãy xương,
hô hấp nhân tạo, chuyển thương hoả tuyến
1 Phương pháp tiến hành xây dựng đĩa hình.
Để xây dựng đĩa hình nhóm tác giả sáng kiến đã thực hiện theo ba bước Tu chỉnh bài giảng và xây dựng kịch bản Tổ chức tập luyện kỹ thuật
và quay video, chụp ảnh Sử dụng các phần mềm Ulide Studo10, Camtasia Studio và phần mềm Microsoft Powerpoint để cắt ghép, trình diễn hình ảnh, lồng âm thanh, và hoàn chỉnh đĩa hình
2 Nội dung sản phẩm:
Nội dung đĩa hình thực hiện theo đúng trình tự bài giảng, thể hiện giáo viên đang sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint giảng bài Kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hỏa tuyến theo phương pháp diễn giảng kết hợp với minh họa và hướng dẫn thực hành Nội dung đĩa hình giống như ta quay video toàn bộ bài giảng của một giáo viên đang giảng trên lớp, có đủ lời giảng, chữ viết, có chèn hình ảnh minh họa và các đoạn phim hướng dẫn kỹ thuật
Kết cấu bài giảng trong đĩa hình gồm các nhóm video sau:
- Nhóm1: Các đoạn video giới thiệu tiêu đề từ lớn đến nhỏ.
Trang 2Xương sống của đĩa hình là các đoạn video thể hiện các trình diễn (slide) giới thiệu các tiêu đề từ lớn đến nhỏ, giúp giáo viên chủ động khi giảng và học viên luôn bám sát vị trí nội dung đang học Ở các đoạn này hình ảnh bên phải chỉ có tính chất tượng trưng
Ví dụ một số slide trong đĩa 1: lời và chữ xuất hiện theo trình tự từng phần:
Lời giảng: Bài giảng kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hỏa tuyến gồm 5 phần
Phần 1 băng vết thương:
:
- Nhóm2: Các đoạn video giảng phần lý thuyết.
Sau mỗi Slide giới thiệu tiêu đề là các Slide diễn giảng lý thuyết, với 4 kiểu thể hiện sau:
+ Kiểu 1: Các đoạn video hoặc ảnh được chèn ở bên phải Slide giúp minh
họa đoạn lý thuyết đang giảng Còn bên trái là những chữ thể hiện nội dung chính của lời giảng tương ứng Những chữ này được tạo hiệu ứng xuất hiện
và dùng màu nhấn mạnh phù hợp trong đoạn phim:
+ Kiểu 2: Một bên là tiêu đề, bên kia là nội dung chữ xuất hiện dần theo lời
giảng:
Trang 3
+ Kiểu 3: Vẫn giữ nguyên tiêu đề ở bên trái, nội dung được thể hiện bằng
lời thuyết minh kèm theo hình ảnh ở bên phải Slide
+ Kiểu 4: Hình ảnh minh hoạ chiếm toàn màn hình, chữ viết lồng trong
hình ảnh, nội dung thể hiện bằng lời thuyết minh
- Nhóm 3: Các đoạn video giảng phần thực hành.
Sau Slide giới thiệu đề mục nhỏ hoặc tên kỹ thuật là các đoạn video
mô tả kỹ thuật chiếm toàn màn hình, có chèn chữ thể hiện tên kỹ thuật, các bước kỹ thuật v.v đồng thời có lời giảng khớp với từng thao tác trên phim
Trang 4
3 Tính năng và phương pháp sử dụng đĩa hình:
* Tính năng: Sử dụng trên các đầu đĩa và máy tính thông thường Vận dụng
linh hoạt các chức năng: dừng hình, tua hình, lặp lại hình, chạy chậm, điều chỉnh âm thanh, tắt âm thanh trên các loại phương tiện, để giảng dạy, học
tập Có thể copy vào máy tính, vào USB (loại có dung lượng lớn) Có thể
chỉnh sửa và kết cấu lại đĩa trên các máy tính thông thường, có đầu ghi và các phần mềm Unide Studio, Camtasia Studio và Nero
* Phương pháp sử dụng: Sử dụng để hỗ trợ khi giảng bài: giảng liên tục
theo trình tự của đĩa, hết phần này (cả lý thuyết và thực hành) mới chuyển sang phần khác, sử dụng các chức năng điều khiển đầu đĩa giáo viên có thể phối hợp các phương pháp giảng như: dừng hình để diễn giảng bổ sung, để phát vấn, để qui nạp, để so sánh, để uốn nắn động tác hoặc để kiểm tra tiếp thu của học viên Khi giảng các thao tác kỹ thuật có thể dùng chức năng lặp lại để học viên thực hành và ghi chép Mặt khác giáo viên cũng phải kết hợp thực hành kỹ thuật, thoát ly máy để học viên thấy các thao tác thật cụ thể hơn Các giáo viên mới có thể sử dụng phần lời thuyết minh của đĩa hình để giảng bài Các giáo viên có kinh nghiệm có thể tắt âm thanh để chủ động giảng hoàn toàn bằng lời của mình, tương tự như các bài giảng ứng dụng phần mềm powerpoint hiện nay Một số nội dung cần thực hành ngoài thực địa, được bố trí vào cuối bài, sau khi xem trên đĩa hình
4 Ứng dụng và hiệu quả áp dụng sản phẩm:
* Ứng dụng: Giúp giáo viên chuẩn bị bài giảng: làm kế hoạch giảng,
luyện tập kỹ thuật và giảng bài trên lớp cả phần lý thuyết và thực hành Giúp
học viên tự học và ôn luyện Giúp bộ môn QY, cơ quan huấn luyện làm căn
cứ để kiểm tra huấn luyện Dùng làm tài liệu tham khảo cho các đối tượng
khác
* Hiệu quả áp dụng sản phẩm trong huấn luyện và nghiên cứu khoa học: Tạo được hình ảnh trực quan, sinh động trong cả phần lý thuyết
Trang 5và thực hành, tạo được tâm lý hào hứng cho cả thầy và trò, nâng cao hiệu
quả dạy và học Tạo được tính thống nhất cao trong thực hành kỹ thuật Khi
chưa có đĩa hình, mỗi giáo viên căn cứ vào kiến thức của mình và các tài liệu qui định để thực hành kỹ thuật, vì không có hình ảnh nên mỗi người có thể hiểu lời văn khác nhau, dẫn đến động tác khác nhau Ví dụ: trong kỹ thuật băng vết thương gối, tài liệu viết là “buộc cố định phía trên gối”, có người hiểu là buộc chính giữa gối, thực ra là phải buộc ở sát mép trên của các vòng băng gối như hình minh hoạ
- Giáo viên chuẩn bị bài giảng nhanh và hiệu quả Căn cứ vào đĩa hình giáo viên nắm chắc được thời lượng và vị trí của từng tiêu đề, từng nội dung nhỏ, nên có thể làm kế hoạch giảng nhanh và chính xác Các thao tác kỹ thuật trong đĩa hình đã được tập luyện kỹ, cân nhắc qua các tài liệu và tập thể bộ môn, nên dựa vào đĩa hình giáo viên có thể nhanh chóng ôn luyện lại thao tác trước khi lên lớp Khi giảng bài, giáo viên chủ động phối hợp các phương pháp giảng, và giảng được cho các đối tượng khác nhau trong HọcViện Khi hướng dẫn các thao tác kỹ thuật có thể dùng chức năng lặp lại
từ A đến B, tiện cho học viên thực hành và ghi chép, giáo viên đỡ phải nói
và làm mẫu nhiều lần Vừa thống nhất thao tác vừa không vất vả, lại có điều kiện quan sát lớp học Khi giảng bằng đĩa hình, học viên học liên tục, hết phần này (cả lý thuyết lẫn thực hành), mới chuyển sang phần khác nên tiếp thu bài không bị gián đoạn Học viên được thực hành chủ yếu trong giảng đường, ghi chép thuận tiện, giáo viên dễ điều khiển hơn, đỡ phải nói to, nói nhiều Đĩa hình dùng làm tài liệu lưu giữ và trao đổi thông tin thuận tiện
* Tuy vậy đĩa hình có những nhược điểm sau:
Cần trang bị phương tiện giảng dạy cho lớp học Nếu lớp học nhiều học viên, phải có máy chiếu, màn hình và loa Tổ chức thực hành tại chỗ trong giảng đường nếu không giữ nghiêm kỷ luật, dễ ảnh hưởng lớp bên cạnh
*Kết luận
Xây dựng đĩa hình bài giảng Kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương hoả tuyến là việc làm có ý nghĩa thiết thực
Sử dụng đĩa hình đơn giản mà mang lại nhiều hiệu quả, giúp tăng cường tính trực quan, tạo được tính thống nhất và liên tục trong huấn luyện, đồng thời có thể phối hợp với các phương pháp giảng khác, áp dụng giảng cho các đối tượng khác nhau trong và ngoài nhà trường Quân đội, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả huấn luyện