b, NguyÔn Tr·i, nhµ v¨n chÝnh luËn kiÖt xuÊt. made by VKMDC.[r]
Trang 1made by VKMDC
đại cáo bình ngô
A mục tiêu bài học
1, Nắm đợc những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp tác giả Nguyễn
Trãi, một anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới.
2, Nắm đợc những giá trị lớn về nội dung và nghệ thuật của Đại Cáo
Bình Ngô: là bản tuyên ngôn độc lập chủ quyền của dân tộc, bản cáo
trạng tội ác của kẻ thù, bản hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, áng văn
yêu nớc giàu t tởng nhân văn Đồng thời ĐCBN còn là áng văn chính
luận mẫu mực Qua đó giáo dục bồi dỡng ý thức độc lập, niềm tự hào dân
tộc cho các em HS.
B phơng tiện thực hiện
SGK, SGV.
- Thiết kế bài học.
c Tiến trìng dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Giới thiệu bài mới:
Đầu thế kỉ XV, trên bầu trời Đại Việt toả sáng rạng ngời một ngôi
sao, một con ngời đẹp nhất và cũng có nỗi oan thảm khốc nhất: ức Trai Nguyễn Trãi Ta sẽ học kĩ hơn tác giả này ở chơng trìnhlớp 10 THPT
Phơng pháp Nội dung cần đạt
GV : Cho H/S đọc tiểu
dẫn SGK
GVH: Nhớ và kể lại cuộc
đời của Nguyễn Trãi đã
học ở THCS ?
GV: Cho H/S đọc mục 1
SGK, gọi HS trả lời
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết những tác phẩm
chính của nhà thơ ?
GVH: Anh (chị) hiểu nh
I Giới thiệu chung
1 Tác giả:
HSĐ&TL:
- Nguyễn Trãi (1380 – 1442) là con của Nguyễn ứng Long (sau đổi thành Nguyễn Phi Khanh) và bà Trần Thị Thái (con của Trần Nguyên Đán)
- Sớm mồ côi mẹ, hai cha con đỗ Thái học sinh ( Tiến sĩ) cùng năm (1400) và làm quan dới Triều Hồ
- Năm 1407, giặc Minh cớp nớc ta…
- Ông giúp Lê Lợi tiến hành cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi, hăm hở tham gia công cuộc xây dựng đất nớc nhng bị bọn gian thần dèm pha, bị nghi oan và không đợc tin dùng
- Năm 1439, ông xin về ở ẩn tại Côn Sơn Năm 1440, Lê Thái Tông vời ông ra giúp nớc trở lại Năm 1442 vụ án Lệ chi viên xảy ra…mãi đến năm 1464 vua Lê Thánh Tông mới minh oan cho ông
=> Nguyễn Trãi là bậc đại anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới, đồng thời cũng là ngời phải chịu oan khiên nhất trong lịch sử
2 Sự nghiệp thơ văn.
a, Những tác phẩm chính:
HSĐ&TL:
* Đại cáo bình Ngô, áng thiên cổ hùng văn, bản tuyên ngôn
độc lập thứ 2 của dân tộc Việt Nam
* Quân trung từ mệnh tập, có sức mạnh bằng 10 vạn quân.
* D địa chí: cuốn sách địa lí đầu tiên ở nớc ta.
* Hai tập thơ ức Trai thi tập và Quốc âm thi tập.
b, Nguyễn Trãi, nhà văn chính luận kiệt xuất.
Trang 2thế nào là một nhà văn
chính luận kiệt xuất ?
GVH: Anh (chị) hiểu nh
thế nào là một nhà thơ
trữ tình ? dẫn chứng ?
GV: Cho HS đọc tiểu
dẫn trong SGK.
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết đặc điểm của thể loại
Cáo, chủ đề và bố cục
của bài Cáo Bình Ngô ?
GV: Gọi HS đọc diễn
cảm bài Cáo.
GVH: Luận đề chính
nghĩa đợc hiểu nh thế
nào ở đoạn một ?
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết Nguyễn Trãi tố cáo
tội ác của giặc Minh trên
lập trờng nào ?Thủ pháp
nghệ thuật, giọng điệu
khi miêu tả ?
GVH: Tác giả đã khắc
hoạ hình tợng Lê Lợi với
những phẩm chất nh thế
nào ?
GVH: Nguyễn Trãi tuyên
bố điều gì trớc toàn thiên
hạ ?
GV: Cho HS đọc ghi
nhớ, dặn dò học thuộc
+ Dựa vào luận điểm cốt lõi, xuyên suốt: t tởng nhân nghĩa, yêu nớc thơng dân
+ Có sự lập luận chặt chẽ, sắc bén, giọng điệu linh hoạt
c, Nguyễn Trãi, nhà thơ trữ tình sâu sắc
+ Ông là một con ngời bình thờng, trần tục hoà quyện với con ngời anh hùng vĩ đại
+ Ông đau nỗi đau con ngời, yêu tình yêu con ngời, đau đớn
chứng kiến thói đời nghịch cảnh: hoa thờng hay héo cỏ
th-ờng tơi…
+ Khát khao dân giàu nớc mạnh, yên ấm thanh bình Tình
cảm vua tôi, cha con, gia đình bạn bè, quê hơng chân thành + Tình cảm thiên nhiên phong phú: khi thì hoành tráng, lúc thì xinh xắn tinh vi, êm đềm ngọt ngào
- Về mặt nghệ thuật:
+ Có cống hiến đặc biệt trong thơ Nôm: sáng tạo cải biến thể loại, sử dụng hình ảnh quen thuộc, dân dã bình thờng rất Việt Nam, cảm xúc thơ tinh tế
II Nội dung chính
1, Vài nét về tác phẩm
HSĐ&TL HSPB: + Một thể loại văn nghị luận cổ có nguồn gốc từ TQ
đ-ợc vua chúa dùng để tuyên bố, trình bày một sự nghiệp, sự kiện trọng đại
+ Đại cáo bình Ngô: là bản bá cáo lớn, trọng đại đối với toàn thiên hạ về việc đã đánh xong giặc Ngô
+ Bố cục: SGK
2, Đọc – Hiểu tác phẩm
HSĐ&TL
a, T tởng nhân nghĩa và sự khẳng định chủ quyền
- Hai câu đầu nêu cao t tởng nhân nghĩa – yên dân – trừ
bạo Nhân nghĩa là chống xâm lợc, thơng dân mà phạt kẻ có tội Và nh vậy là chính nghĩa
- Tiếp theo là chân lí khách quan về độc lập chủ quyền của
n-ớc Đại Việt: thời gian, cơng vực lãnh thổ, lịch sử văn hoá
c,Bản cáo trạng hùng hồn đẫm nớc mắt:
- Nhà thơ đứng trên lập trờng dân tộc và nhân dân phê phán,
vạch tội, kết án công minh và nghiêm khắc
+ Âm mu, quỷ kế của giặc khi chúng dùng luận điệu xảo trá: phù Trần diệt Hồ
+ Chủ trơng cai trị vô nhân đạo, hà khắc: tàn sát ngời vô tội, bóc lột dã man, huỷ diệt cả môi trờng sống
+ Kết thúc bản cáo trạng bằng hai câu đanh thép: “Độc ác thay…” Dùng cái vô hạn để nói cái vô hạn, lấy cái vô cùng
để nói cái vô cùng
c, Quá trình chinh phạt gian khổ và chiến thắng vẻ vang
* Hình tợng ngời anh hùng Lê Lợi và những năm tháng gian nan của cuộc khởi nghĩa
* Quá trình phản công chiến thắng
d, Tuyên bố chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính
nghĩa.
- Lời tuyên bố trang nghiêm trịnh trọng về nền độc lập dân
tộc, chủ quyền của đất nớc nay đã đợc lập lại Tơng lai tốt
đẹp đang chờ đón
- Nhắc đến sức mạnh truyền thống, công lao của tổ tiên và quy luật thịnh - suy, bĩ - thái mang đậm triết lí phơng đông
III Củng cố
Trang 3lòng một phần của bài
cáo - Đại cáo bình Ngô là bản tuyên ngôn độc lập, là áng thiên cổ hùng văn, anh hùng ca chiến thắng của dân tộc
ta trong 10 năm kháng chiến chống Minh, niềm tự hào của con dân Đại Việt.