Thời điểm và những hình ảnh ấy cũng giống nh những hình ảnh của ngày đầu tiên nhân vật “tôi” đi học chúng luôn đợc giữ gìn, ấp ủ trong sâu thẳm tâm hồn tôi.. Khi bắt gặp hình ảnh ấy tron
Trang 1- TV: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- TLV: Tính thống nhất của chủ đề của VB
* Trọng tâm: Giới thiệu tác giả, tác phẩm; cảm xúc của nhân vật tôi trên đờng
đến trờng cùng mẹ
B- Chuẩn bị:
1 Thầy: Giáo án, chân dung tác giả ,bảng phụhoặc máy chiếu.
2 Trò : Đọc kỹ bài và soạn bài.
* Giới thiệu bài : Trong đêm ấy khi ngời mẹ đang thao thức thì ngời con có thể vô
t ngủ ngon lành Nhng đến sáng hôm sau, khi đợc mẹ đa tới trờng , lòng ngời con trào lênbiết bao những cảm xúc tâm trạng mới lạ Nhà văn Thanh Tịnh đã ghi lại chân thực nhữngcảm xúc khó quên đó của "tôi "trong truyện "tôi đi học" Trong giờ học này chúng tacũng cần tởng tợng về với ngày đầu tới lớp của tuổi học trò để sống lại những kỷ niệm mơnman ấy
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
Trang 2GV nêu yêu cầu đọc: Đây là VB Kể lại những kỷ
niêm nhẹ nhàng của nhân vật tôi Vì vậy cần đọc
hơi chậm , nhẹ nhàng , tha thiết Chú ý nhấn ở
những đoạn đối thoại GV đọc mẫu
- Gọi học sinh đọc –GV nhận xét học sinh đọc
Lệnh: Hãy đọc thầm chú thích * SGK T 8
? Trình bày những nét cơ bản nhất về tác giả
Thanh Tịnh?
- GV cho học sinh xem tranh, thuyết minh: (SGK)
Các sáng tác của ông từ thơ cho đến truyện đều
đậm chất trữ tình , toát lên vẻ đẹp đằm thắm và
trong sáng> Văn của ông nhẹ nhàng và thấm sâu ,
Mang d vị vừa ngậm ngùi vừ buồn thơng, vừa ngọt
ngào quyến luyến
? Em hãy cho biết xuất xứ của văn bản "Tôi đi
? “Tựu trờng” nghĩa là gì ? Tìm những từ đồng
nghĩa với từ này ? (Khai trờng – khai giảng)
? Em hiểu “lạm nhận” là gì ? có phải nhận bừa
nhận vơ không ?
? Văn bản sử dụng phơng thức biểu đạt nào ?
? Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
? Nhân vật chính trong truyện là ai ? Nội dung
chính của truyện là gì ? Nội dung ấy đợc diẽn tả
theo trình tự nào?
? Căn cứ vào mạch cảm xúc ấy có thể chia làm
mấy phần ? Nội dung của từng phần ?
GV nhấn mạnh : đợc tái hiện theo dòng hồi tởng
của ký ức bao gồm 1 chuỗi các sự kiện, mà yếu tố
xuyên suốt là dòng cảm xúc thiết tha tuôn trào
Mạch chính của dòng cảm xúc là tâm lý xung
quanh ngày khai trờng hiện về Trong dòng cảm
I Đọc- hiểu chú thích ( 10 phút) 1- Đọc
2 - Chú thích
a Tác giả: Thanh Tịnh (1911-1988)
- Ông là nhà giáo, nhà thơ, nhà văn nổitiếng
- Sáng tác của ông thờng mang cảm xúcnhẹ nhàng, trong trẻo
Trang 3xúc không chỉ có vai trò kết nối & duy trì các sự
kiện mà có yếu tố kích thích trí tởng tợng vận
hành theo 1 quy luật thẩm mỹ
? Kỷ niệm về ngày tựu trờng của nhân vật “tôi”
đợc khơi nguồn vào thời điểm nào ?
? Giải thích tại sao thời điểm đó, và những hình
ảnh trên lại có tác dụng gợi nhắc về kỷ niệm ở
nhân vật “tôi” ?
GV giảng: Đó là quãng thời gian và hình ảnh rất
thân thơng , quen thuộc gần gũi gắn liền với tuổi
thơ của tác giả Thời điểm và những hình ảnh ấy
cũng giống nh những hình ảnh của ngày đầu tiên
nhân vật “tôi” đi học chúng luôn đợc giữ gìn, ấp ủ
trong sâu thẳm tâm hồn tôi Sự tơng đồng giữa
quá khứ và hiện tại đã khơi nguồn những kỷ niệm
khó quên của ngày đầu tiên “tôi” đi học
? Khi bắt gặp hình ảnh ấy trong lòng nhân vật
“tôi” nẩy sinh rất nhiều cảm giác.Tìm những câu
văn diễn tả cảm xúc trong lòng tác giả ?
(Lòng tôi lại nao nức mơn man., tng bừng rộn n rã
- Mơn man: lứơt nhẹ qua gây cảm giác dễ chịu
-Tng bừng : cảm xúc biểu hiện rõ rệt mạnh mẽ
- Rộn rã : Cảm xúc sôi nổi
H : Những từ ngữ trên thuộc loại từ gì ? ( từ láy)
H : Nhận xét về cảm xúc của tôi ? các từ láy trên
có tác dung gì?
GV bình : Cảm xúc trong lòng nhân vật “tôi” gồm
rất những cung bậc trong quá khứ nó xao xuyến
nhẹ nhàng, ở hiện tại nó mạnh mẽ sôi nổi Nó sẽ
bùng chaý đến sáng lên kỷ niệm các cung bậc cảm
xúc rất thực, rất trong trẻo ấy cứ đan cài vào nhau,
xoá đi khung cảnh giữa hiện tại và quá khứ khiến
quá khứ đã xảy ra nhiều năm mà vẫn nh mới
II Đọc- hiểu văn bản (17 phút)
1 Khơi nguồn kỉ niệm, tôi từ hiện tại nhớ về dĩ vãng.
- Thời gian: Hàng năm cứ vào cuối thu
- Hình ảnh : lá cây rụng, mây bàng bạc,mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trờng >
sự tơng đồng giữa quá khứ và hiện tại
đã khơi nguồn kỷ niệm
- Cảm xúc: mơn man, náo nức tngbừng, rộn rã
-> Cảm xúc trong sáng, ngọt ngào nẩy
nở trong lòng nhân vật “tôi”
Trang 4nguyên trong lòng nhân vật.
? Hãy tìm câu văn chứng tỏ những cản xúc ấy
cũng là 1 kỷ niêm đặc biệt trong lòng “tôi”?
(Tôi quên thế nào đợc )
? Cách diễn đạt của câu văn có gì độc đáo ?
GV: So sánh ngày tựu trờng với 1 hình ảnh cụ thể
(hình ảnh đẹp trong trẻo, vui tơi) Qua đó, ta thâý
đợc cảm xúc trong lòng tác giả rất trong trẻo, vui
tơi
? Nhân xét gì về giai điệu của các câu văn ?
GV bình: Các câu văn đều nhẹ nhàng sâu lắng là
văn xuôi mà bàng bạc chất thơ, cảm xúc chân
thành thấm đợm nh lời thơ, lời hát của “tôi” về với
kỷ niêm ngày xa, ngân nga tạo thành d vị lắng sâu
trong lòng
? Em có nhân xét gì về cách dẫn dắt vào truyện,
cách tạo mạnh cảm xúc của tác giả ?
? Trên con đờng từ nhà đến trờng “tôi” đã quan
sát và cảm nhận những gì?
? Những cảm nhận ấy do đâu mà có?
GV : Do lòng nhân vật “tôi” có 1 sự thay đổi lớn
sự thay đổi báo hiệu sự trờng thành trong nhận
thức của tôi Tôi hiểu đi học đồng nghĩa vớii con
đờng làng sẽ dẫn cậu tới 1 thế giới đầy mới lạ Thế
giới kì diệu sẽ xuất hiện khi cổng trờng mở ra
? Có ý kiến cho rằng đây là đoạn văn sử dụng
những chi tiết đặc sắc để diễn tả những cảm xúc
nảy nở trong lòng nhân vật Hãy tìm các chi tiết
đó?
? Các chi tiết đó giúp em hiểu đợc gì về nhân vật
tôi và các cảm xúc đang nẩy sinh trong lòng nhân
vật “tôi”?
? Hãy tìm các câu văn chứa phép tu từ so sánh
thể hiện tâm trạng của nhân vật “tôi” ?
GV giảng: Hai hình ảnh so sánh cho thấy trong
-> Phép so sánh -> cảm xúc rất trongtrẻo, đẹp đẽ trong lòng “tôi”
Tiểu kết (Máy chiếu)
Với câu văn bàng bạc chất thơ vớiviệc sử dụng hợp lý phép so sánh Các
từ láy giàu hình ảnh và cách miêu tảtinh tế, nhân vật “tôi” đã khéo léo đangời đọc trở về với kỷ niệm ngày đầu đihọc
2- Cảm xúc của nhân vật tôi khi“ ”
cùng mẹ trên đ ờng tới tr ờng
- Buổi ban mai
- Con đờng dài và hẹp, quen mà lạ
- Cảnh vật thay đổi, tôi hồi hộp, ngỡngàng
- Cảm thấy trang trọng đứng đắn, thèm
đợc tự nhiên nh các bạn, ghì chặt 2quyển vở trên tay, muốn thử sức tựcầm bút thớc
Trang 5tâm hồn nhân vật “tôi” đã có sự thay đổi mạnh mẽ
về nhận thức Nhân vật “tôi” từ giữa những tháng
ngày thơ ấu chỉ biết chạy nhảy chơi đùa do vậy,
suy nghĩ của cậu còn rất ngây thơ nên “tôi” rất
đáng yêu trong cảm xúc bỡ ngỡ, lo lằng, rụt rè lại
vừa tự tin
? Qua phần vừa tìm hiểu, em cảm nhận đợc tâm
trạng của nhân vật “tôi” trên đờng tới trờng nh thế
nào?
⇒ Phép so sánh và các chi tiết giúp ngời
đọc hiểu rõ tâm trạng rụt rè, bỡ ngỡ
nh-ng cũnh-ng đầy tự tin của nhân vật “tôi”
* Tiểu kết: (Máy chiếu)
Đoạn đờng tới trờng đã ghi dấu tâmtrạng hồi hộp, bỡ ngỡ, rụt rè của mộtcậu bé ngây thơ nhng đã có ý thứckhẳng định mình trong ngày đầu đihọc
Trang 6- Rèn HS kỹ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức biểu cảm, phát hiện và phân tích tâmtrạng nhân vật.
* Tích hợp: Tiếp tục công việc ở tiết 1
* Trọng tâm: Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật “tôi” lúc ở sân trờng và khi vàotrong lớp
B- Chuẩn bị.
1 Thầy: Giáo án, máy chiếu.
2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới.
C- Tiến trình tổ chức các hoạt động:
1- Kiểm tra: (5 phút).
? Nêu những nét cơ bản về tác giả Thanh Tịnh? Xuất xứ văn bản “Tôi đi học”?
? Trên đờng cùng mẹ tới trờng trong ngày đầu đi học nhân vật “tôi” đã có nhữngcảm xúc, tâm trạng nh thế nào?
2- Bài mới: (37 phút)
* Giới thiệu bài: ở giờ trớc các em đã tìm hiểu và thấy đựoc tâm trạng bồi hồi,sung sớng của nhân vật “tôi” trên đờng tới trờng Vậy lúc ở sân trờng khi ở lớp học nhânvật “tôi” có tâm trạng nh thế nào? Để hiểu đợc điều đó cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu tiếpvăn bản “Tôi đi học”
Hoạt động của và thầy trò Nội dung chính
- Học sinh đọc thầm : “Trớc sân trờng chút
nào hết”
? Nhắc lại nội dung chính của đoạn văn?
- Học sinh đọc đoạn: “Trớc sân trờng cảnh
lạ”
? Trớc ngày tựu trờng, nhân vật “tôi” có cảm
nhận gì về cảnh sân trờng?
(nơi xa lạ, lớp có cửa kính, có bản đồ treo tuờng,
tờng cao ráo và sạch sẽ)
Giáo viên: Đó là cảm giác ban đầu của nhân vật
“tôi”, cách ngày tựu trờng mấy hôm
? Ngày hôm nay, trong buổi tựu trờng , nhân
vật “tôi” thấy cảnh trớc sân trờng làng có gì nổi
bật? (máy chiếu)
? Cảm nhận của tôi về quang cảnh nhà trờng
tr-ớc và trong ngày tựu trờng có gì thay đổi?
(Trớc cảnh vật , trong cảnh vật , con ngời)
II Đọc- hiểu văn bản (27 phút )
2, Tâm trạng của nhân vật tôi lúc ở sân truờng và khi rời mẹ vào lớp.
* Khi thấy trớc sân trờng:
- Sân trờng dày đặc cả ngời
- Ngời nào cũng sạch sẽ, gơng mặt vui tơi,sáng sủa
- Trờng vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm nhcái đình làng
Trang 7? Quan sát câu văn: “Trớc mặt tôi Hoà ấp”.
Tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào trong câu
văn? (so sánh) Tác giả đã sử dụng nh thế nào?
(Nơi thờ cúng, tế lễ nơi thiêng liêng cất dấu
GV: Tâm trạng đó không chỉ là của riêng tôi
mà đó là tâm trạng của tất cả những cậu học trò
mới
? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của
những cậu học trò mới trong ngày đầu đi học?
? Quan sát đoạn văn trên (máy chiếu) và cho
biết khi miêu tả tâm trạng của các cậu học trò
mới, tác giả đã dùng biện pháp tu từ chủ yếu
- Học sinh đọc đoạn: Sau một Các lớp
? Những từ miêu tả tâm trạng nhân vật tôi (loại
từ gì? (từ láy) Tác dụng?
? Khi nghe thấy gọi tên vào lớp, nhân vật “tôi”
có những cảm giác hoạt động nào? (máy chiếu)
? Những hoạt động đó giúp em hiểu thêm đợc
gì về tâm trạng của nhân vật “tôi”?
-> Phép so sánh: Diễn tả cảm xúc thiêngliêng của tôi về mái trờng, đề cao trí thứccủa con ngời trong trờng học
->Khi lần đầu tiên đứng trớc sân trờng vớimột ý nghĩ mới tôi thấy lo sợ vẩn vơ.+ Cũng nh tôi cảnh lạ
- Hình ảnh so sánh làm nổi bật tâm lý trẻthơ vừa e sợ, vừa khao khát học hành
* Khi nghe tiếng trống trờng.
- Chơ vơ, vụng về, lúng túng run run dềnhdàng
-> Từ láy -> Tâm trạng của nhân vật tôi khinghe tiếng trống trờng tiếng trống nh hoàcùng nhịp tim các cậu học trò với bao điều
Trang 8? VS chú bé có tâm trạng nh vậy?
? Quan sát đoạn văn "Các cậu lng lẻo vuốt
mái tóc tôi”, em nghĩ gì về tiếng khóc của các
cậu học trò bé nhỏ khi xếp hàng để vào lớp?
(khóc: vì lo sợ)
? Nh vậy, ở mỗi thời điểm nhân vật tôi lại có
những cảm xúc khác nhau Em hãy khái quát lại
toàn bộ tâm trạng của nhân vật tôi?
? Ngày đầu tiên, nhân vật tôi có tâm trạng nh
vậy Còn tâm trạng của các em trong ngaỳ ấy thì
sao? (Học sinh tự bộc lộ)
GV bình: Tâm trạng của nhân vật “tôi” cũng
chính là tâm trạng chung của tất cả mọi ngời
Điều đó cho chúng ta thấy sự am hiểu về tâm lý
trẻ thơ và tài năng diễn tả đời sống nội tâm con
ngời của nhà văn Thanh Tịnh
- HS đọc phần văn bản còn lại
? Nêu nội dung chính của đoạn văn?
? Trong khi xếp hàng vào lớp nhân vật tôi có
cảm nhận gì? ( Cha thấy lần vào xa mẹ )
? Vì sao nhân vật tôi có cảm nhận nh vậy? (Bắt
đầu cảm nhận đợc sự độc lập của mọi ngời khi
đợc đi học)
? Những cảm giác mà nhân vật tôi cảm nhận
đ-ợc khi bứơc vào lớp là gì? (máy chiếu)
? Trớc môi trờng sạch sẽ, ngay ngắn nh vậy
nhân vật “tôi” có tâm trạng nh thế nào?
? VS “tôi” lại có tâm trạng nh vậy? (Vì tôi bắt
đầu ý thức đợc lớp học, bàn ghế, bạn bè tất cả
những thứ đó sẽ gắn bó thân thiết với mình bây
giờ và mãi mãi.)
? Em có nhận xét gì về hình ảnh 1 con
chim cao( có phải chỉ có nghĩa thực không )?
? Ngoài nhân vật “tôi”, chúng ta còn thấy xuất
hiện hình ảnh những ngời lớn, họ là ai? (ông
“Tôi” đang bứơc vào thế giới mới, TGcủabao điều bí ẩn- T G của tri thức
3 Tâm trạng nhân vật tôi khi ở trong“ ”
lớp học:
- Mùi hơi lạ xông lên -Thấy lạ và hay h ay nhìn bàn nghế nhìnbạn
-Tôi không cảm thấy sợ, xa lạ
* Tiêủ kết: Khi bớc vào lớp tôi thấy quyến
luyến bạn bè, thấy sự trởng thành trongnhân thức, những thấy nhớ tiếc những ngàytrẻ thơ hoàn toàn chơi bời tự do đã chấmdứt để bớc vào 1 giai đoạn mới trong cuộc
đời - giai đoạn làm học sinh, làm ngời lớn
Trang 9những ngời lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi
học? (học sinh chỉ ra cử chỉ của từng ngời)
? VB “Tôi đi học” đã sử dụng các phơng thức
biểu đạt nào? Nổi bật là phơng thức nào tạo nên
sức truyền cảm nhẹ nhàng mà thấm thía của
VB? (biểu cảm)
GV : “Tôi đi học” nghi lại những cảm giác
trong sáng nảy nở trong lòng tôi ngày đầu cấp
sách tới trờng Điều đó khiến truyện gần với
thơ có sức biểu cảm nhẹ nhàng mà thấm thía
? Tác giá sử dụng thành công biện pháp nghệ
thuật nào?
? Từ những nét đặc sắc về NT, truyện đã thể
hiện rõ nội dung gì?
? Nội dung đó đợc thể hiện nh thế nào trong
nhan đề VB?
GV: Nhan đề VB rất có ý nghĩa giúp cho ta
hiểu ngay nội dungVB Đọc văn bản, chúng ta
thấy các chi tiết, các đoạn văn bản liên kết chặt
chẽ để thể hiện nội dung văn bản Đó chính là
tính thống nhất về chủ đề của văn bản sẽ đọc ở
bài sau
-HS đọc ghi nhớ
? Dòng chữ “tôi đi học” kết thúc truyện có ý
nghĩa gì ? (Kết thúc bất ngờ, tự nhiên dòng chữ
vừa khép lại bài văn vừa mở ra một TG mới 1
bầu trời mới , một khoảng không gian, thời gian
mới, 1 t tởng mới, 1 giai đoạn trong cuộc đời
mới Dòng chữ chậm chạp lần đầu trên trang
giấy trắng tinh thơm tho tinh khiết nh niềm tự
hào hồn nhiên trong sáng của “tôi” )
? Em biết những bài thơ, bài hát nào nói về tâm
trạng ngày đầu tiên đi học ?
GV: Thanh Tịnh đã nói hộ cho tất cả mỗi con
ngời chúng ta tâm trạng ngày đầu tiên đi học
bằng những trang văn đầy chất thơ của kỉ niệm
Trang 10thời thơ ấu ngày tựu trờng Chất thơ ở giọng
văn nhẹ nhàng truyền cảm, chất thơ ở sự lắng
đọng và gợi kí ức thời cắp sách trong mỗi
chúng ta
3, Củng cố (2 phút)
- GV hệ thống lại nội dung cần ghi nhớ của bài
- Các em hãy nhớ lại cảm giác của mình khi ngày đầu đến trờng?
- Giúp HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ và khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học, rèn luyện t duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung vàcái riêng
1 Thầy : Soạn bài, bảng phụ
2 Trò : Tìm hiểu trong bài , bảng phụ
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
1 Kiểm tra: (3 phút)
? Lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa Lấy một số ví dụ về từ đồng nghĩa ,từtrái nghĩa
(Máy bay – Phi cơ : phụ nữ đàn bà : hải đăng :Đèn biển Sống><chết, Khô.><Uớt)
? Em có nhận xét gì về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ trong nhóm trên?
Trang 11(-CĨc tõ ợạng nghưa trong nhãm cã thố thay thỏ nhau trong mét cờu vÙn cô thố.
-CĨc tõ trĨi nghưa trong nhãm cã thố loÓi trõ nhau khi lùa chản ợố ợật cờu)
2 BÌi mắi: (40 phót)
* Giắi thiơu bÌi: L7 CĨc em ợỈ hảc 2 mqh vồ nghưa cĐa tõ, ợã lÌ qh ợạng nghưa
vÌ qh trĨi nghiỈ Vẹy ngoÌi 2mqh nÌy ra giƠa cĨc tõ ngƠ cßn cã mqh nÌo khĨc vồ nghưakhỡng ? BaÈ hỡm nay cỡ cĩng cĨc em sỹ ợi tÈm hiốu vồ mét mèi qh ngƠ nghưa khĨc cĐa mét
sè tõ ợèi chiỏu nhau khỡng theo quan hơ bÈnh ợÒng mÌ ẽ cÊp ợé khĨi quĨt ,bao hÌm
HoÓt ợéng cĐa thđy trß Néi dung chÝnh
GV: Ta thêng hay nãi tõ A cã nghưa réng
hŨn tõ B, tõ B cã nghưa réng hŨn tõ c Vẹy tõ
tõ nghưa réng, tõ nghưa hỦp lÌ ntn ? chóng ta
ợi vÌo bÌi hảc
-VD trởn bộng phô SGK Ố HS qs VD
? Vắi sù hiốu biỏt cĐa mÈnh em hỈy diÔn
giộng sŨ ợạ trởn bững lêi ? (HS dưởn giộng)
? Bă sung thởm nhƠng con vẹt thuéc cĨc
loÓi trởn ?
- GV: Ta ợi tÈm hiốu phờn tÝch sŨ ợạ
? Nghưa cĐa tõ Ềợéng vẹtỂ réng hŨn hay hỦp
hŨn nghưa cĐa cĨc tõ ỀthóỂ, ỀchimỂ , ỀcĨỂ?
Nghưa cĐa cĨc tõ ỀvoiỂ , ỀhŨuỂ ? Vsao?
? Nghưa cĐa cĨc tõ : Ềtu hóỂ, ỀsĨoỂ ợîc bao
hÌm trong phÓm vi nghưa cĐa tõ nÌo?
GV : Chiỏu sŨ ợạ SGK ( hÈnh trßn) GV
thuyỏt trÈnh quan hơ bao hÌm vồ nghưa cĐa tõ
ngƠ
? Nghưa cĐa tõ ""thóỂ, ỀchimỂ, ỀcĨỂ réng
nghưa cĐa nhƠng tõ nÌo ? ớạng thêi, hỦp hŨn
nghưa cĐa tõ nÌo ?
1 VÝ dô: (SGK T10)
* Nhẹn xƯt:
- Nghưa tõ Ềợéng vẹtỂ réng hŨn nghưa cĐa tõ
ỀthóỂ, ỀchimỂ, ỀcĨỂ, ỀvoiỂ, ỀhŨuỂ
Ềtu hóỂ
Trang 12? Vậy ở bảng II, từ động vật còn mang nghĩa
GV giảng: Vậy xếp nghĩa của từ đó rộng
hay hẹp chỉ mang tính chất tơng đối vì 1 từ
ngữ có thể nghĩa rộng so với từ ngữ này
nh-ng lại có nh-nghĩa hẹp so với từ nh-ngữ khác Mặt
khác, trong trờng hợp này từ ngữ đó mang
nghĩa rộng nhng trờng hợp khác từ ngữ đó lại
mang nghĩa hẹp (GV thuyết trình trên sơ
đồ )
- HS đọc ghi nhớ
-HS đọc – nêu yêu cầu BT 1
? Để thực hiện đợc yêu cầu này chuíng ta
phải làm gì? (Tìm trong mỗi nhóm từ ngữ đó
từ ngữ nào có nghiã rộng nhất sau đó lập sơ
- HS đọc nêu yêu cầu BT2
? Những từ đã cho thuộc nhóm nghĩa nào?
(nghĩa hẹp)
? Vậy những từ cần tìm phải đảm bảo Yêu
cầu gì ? (bao hàm phạm vi nghiã của những
từ đã cho )
- HS trình bày miệng-> HS khác nhận xét->
GV chữa
- HS đọc, nêu yêu cầu BT3
? Bài tập này yêu cầu tìm nghĩa rộng hay
Trang 13- HS làm -> GV chữa.
-HS đọc – Nêu yêu cầu BT4
->GV lấy hớng dẫn nội dung cách làm bài
tập
+ GV tổ chức chơi trò chơi:
(Đọc dãy từ không cùng 1 phạm vi nghĩa)
GV phổ biến luật chơi 1 trọng tài
Mỗi câu đúng 1 điểm- Tổng hợp, ai cao
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài: Trờng từ vựng
1 Thầy: VD mẫu bảng phụ.
2 Trò: Chuẩn bị bài, nắm chắc nội dung văn bản "Tôi đi học”.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Trang 141 Kiểm tra : (3 phút) (trò chơi ô chữ )
? Đây là hai tính chất rất quan trọng của văn bản đã đọc ở lớp 7 ?
( mạch lạc – liên kết)
2 Bài mới: (37 phút)
* Giới thiệu bài : Một đoạn văn có thể có câu chủ đề Vậy trong một văn bản
chủ đề là gì? Giữa các phần trong văn bản tính thống nhất nh thế nào ? Chúng ta cùng đitìm hiểu
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
- HS đọc lại văn bản “Tôi đi học”( ở nhà)
? Nhân vật “tôi” nhớ lại kỉ niệm nào của
mình ? (Kỉ niệm ngày đầu tiên đi học)
? Qua sự hồi tởng ấy giúp ta thấy đợc tâm
trạng nào của nhân vật “tôi” ?
? Nội dung em vừa trả lời chính là chủ đề của
văn bản này Nêu chủ đề văn bản này?
? Từ chủ đề văn bản “ Tôi đi học”, em hãy
cho biết chủ đề của văn bản là gì ?
- GV khái quát khái niệm chủ đề văn bản
_ HS đọc ghi nhớ 1
? Căn cứ vào khái niệm chủ đề, em hãy nêu
chủ đề của văn bản " Tiếng gà tra " của
B - Thuỷ chia búp bê cho anh
C- Tình thơng yêu của anh em bạn bè trong bi
- Đối tợng: Kỉ niệm ngày đầu đến trờng
- Vấn đề chính: Tâm trạng hồi hộp, cảm giác
- Chủ đề có nội dung bao quát hơn đề tài
2- Tính thống nhất về chủ đề văn bản.
Trang 15nh thế nào với nhau chúng ta phải tìm hiểu
phần 2
? Để tái hiện những kỷ niệm ngày đầu tiên đi
học , tác giả đã đặt nhan đề văn bản và sử
dụng từ ngữ, câu nh thế nào?
? Nhan đề “Tôi đi học” có ý nghĩa gì?
? Những từ ngữ nào thể hiện nội dung của
văn bản ? Những từ ngữ đó biểu thị ý nghĩa
nào?
? Những câu nào thể hiện chủ đề cuả văn bản
này?
GV: Nh vậy tính thống nhất về chủ đề của
văn bản tôi đi học phải đợc thể hiện ở nhan
đề, từ ngữ, câu trong văn bản
? Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân
vật “tôi” trong ngày đầu tiên đi học tác giả đã
hồi tởng treo trình tự nào?
GV: Chủ đề của văn bản đợc thống nhất về
nội dung , hình thức
? Chỉ ra sự thống nhất về nội dung, hình thức
trong văn bản “Tôi đi học”?
? Vậy em hiểu thế nào về tính thống nhất về
chủ đề của văn bản?
- GV đa ra tình huống về một đoạn văn bản
có một số câu văn ko hớng vào chủ đề và nêu
câu hỏi: Đoạn văn ấy có tính thống nhất về
chủ đề không? Tại sao?
->Gv chốt theo ghi nhớ chấm 2
- GV củng cố các đơn vị kiến thức bài học->
HS đọc toàn bộ nội dung ghi nhớ
? Ngoài nội dung, tính thống nhất về chủ đề
văn bản còn đợc thể hiện qua những dấu hiệu
về hình thức Đó là những dấu hiệu nào về
hình thức?
GV: Nhan đề, đề mục, các từ ngữ then chốt
dợc lặp đi lặp lại nhiều lần, thể hiện trong
mqh giữa các phần của văn bản
? Vậy làm thế nào để các em có thể viết một
a- Ví dụ: Văn bản “Tôi đi học”.
tr > Biểu thị ý nghĩa đi học
- Câu: lòng tôi lại nao nức tôi quên thế nào
đợc Hai quyển vở tôi bặm tay
=>Từ ngữ, câu có nội dung hớng về chủ đềcủa văn bản
- Nhan đề và từ ngữ cần hớng vào chủ đề của
Trang 16văn bản có tính thống nhất về chủ đề ?
? Khi nói có cần chú ý tới tính thống nhất của
chủ đề văn bản không ? Vì sao?
GV: Rất cần vì nó giúp ngời nghe hiểu mình
nói về ai? Nói về việc gì? Và qua đó muốn
- HS đọc nêu yêu cầu bài tập 2
- Chia 2 nhóm – nhóm thảo luận tìm ra đáp