một số sự kiện trong ngày 1 tháng 9 một số sự kiện trong ngày 1 tháng 9 việt nam ngày 1 9 1858 hạm thuyền pháp và tây ban nha nổ súng tấn công đà nẵng trong cuộc tấn công này quan quân nhà nguyễn n

Ngày 2-9-1945 mãi mãi đi vào lịch sử như ngày độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam sau ngót một thế kỷ đô hộ của chủ nghĩa thực dân Pháp, ghi nhận chiến công của dân tộc Việt Nam trở th

Trang 1

Một số sự kiện trong ngày 1 tháng 9:

Việt Nam

* Ngày 1-9-1858 Hạm thuyền Pháp và Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng.

Trong cuộc tấn công này, quan quân nhà Nguyễn nhu nhược để thành Đà Nẵng thất thủ Ngày này được coi là

sự kiện mở đầu cho cuộc xâm lược nước ta của thực dân Pháp Từ đó thực dân Pháp đã đặt ách đô hộ thuộc địa lên đất nước ta gần 100 năm.

* Học giả Trương Vĩnh Ký còn có tên là Pêtruyt Ký, sinh năm 1837, quê ở tỉnh Bến Tre, qua đời ngày 1-9-1898 Trương Vĩnh Ký là người đọc và nói giỏi 15 thứ ngoại ngữ, từ ngữ của phương Tây, và biết thông thạo 11 ngoại ngữ phương Đông Đương thời ông được giới học thuật tư sản liệt vào 18 nhà bác học trên thế giới.

Ông trước tác nhiều thể loại, còn để lại hơn 100 bộ sách giá trị về nghiên cứu lịch sử, địa lý, ngôn ngữ, biên soạn từ điển, dịch sách ngữ Hán, sưu tầm, phiên âm truyện nôm và tác phẩm cổ Việt Nam, những sáng tác dân gian Sách của Trương Vĩnh Ký đã có nhiều đóng góp cho một số ngành khoa học đương thời, nhất là khoa học ngôn ngữ và khoa học lịch sử.

* "Phố Thái" là biệt danh mà giới nghệ thuật tạo hình nước ta dành cho hoạ sĩ Bùi Xuân Phái Tranh vẽ về phố phường và cảnh sinh hoạt thường ngày của Hà Nội là bộ phận đáng kể nhất trong sự nghiệp nghệ thuật của ông Ông sinh ngày 1-9-1921 và qua đời năm 1988.

Từ năm 1941, khi bức tranh ông vẽ về phố Hàng Phèn được gửi đi triển lãm ở Pháp, cho đến cuối đời, hoạ sĩ vẫn gắn bó với đề tài này.

Những ngõ, phố Phất Lộc, Hàng Giầy, Hàng Mã, Hàng Bè đến Ô Quan Chưởng, Văn Miếu, Hồ Tây đã đi vào bảo tàng tranh Bùi Xuân Phái để lại hàng nghìn tác phẩm Tranh của ông được trưng bày ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và nhiều nước trên thế giới.

* Sáng 1-9-1930 đã diễn ra cuộc biểu tình có vũ trang tự vệ của nông dân huyện Thanh Chương, Nghệ An Trên hai vạn nông dân đã tiến vào huyện lỵ đòi giải quyết các yêu sách như: trả tự do cho những công nhân bị bắt, chia ruộng đất, tự do bãi công, đòi bồi thường Không giải tán được, quân Pháp đã bắn vào đoàn biểu tình Quần chúng xông lên mở cửa nhà lao giải phóng tù chính trị, thiêu huỷ huyện đường Ngày hôm sau chính quyền Xô Viết được thành lập.

* Lương Khánh Thiện sinh năm 1903 quê ở xã Liêm Chính, Thanh Liêm, Hà Nam Năm 1925, ông cùng Hoàng Quốc Việt vận động đòi ân xá Phan Bội Châu, bị đuổi học, ông về Nam Định tuyên truyền công nhân tham gia cách mạng Năm 1929, ông được kết nạp vào Đảng cộng sản Đông Dương Ngày 1-5-1930 sau cuộc biểu tình, ông bị kết án khổ sai trung thân, đày ra Côn Đảo Đến 1936 ông được trả tự do, ông tiếp tục hoạt động ở Hà Nội

và được cử vào Xứ uỷ Bắc Kỳ, trực tiếp chỉ đạo các cuộc bãi công của công nhân nhà máy xe lửa Gia Lâm Đầu năm 1940 ông phụ trách Hải Phòng, Kiến An, Quảng Yên, Hòn Gai, Hải Dương, Hưng Yên và trực tiếp làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng.

Tháng 11-1940 ông bị bắt Lần này chúng kết án ông tử hình và bị hành quyết ngày 1-9-1941 tại thị xã Kiến An, lúc đó ông mới 38 tuổi.

* Cung văn hoá lao động Hữu nghị Việt Xô được khánh thành ngày 1-9-1985.

Cung được xây dựng trên nền Nhà Đấu Xảo cũ ở Hà Nội và do công nhân lao động Liên Xô giúp Từ ngày đi vào hoạt động, Cung Văn hoá Lao động Hữu nghị Việt - Xô đã diễn ra nhiều đại hội, hội nghị trong nước và quốc tế Cung đã thực sự trở thành địa điểm sinh hoạt văn hoá văn nghệ của nhân dân và nhân dân lao động Thủ đô.

Thế giới

* Ngày 1-9-1939 nước Đức quốc xã tấn công Ba Lan, mở đầu cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939-1945). Một số sự kiện trong ngày 2 tháng 9:

Việt Nam

* Ngày 2-9-1945, Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra mắt quốc dân tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội Hai giờ chiều, mít tinh bắt đầu khai mạc Hồ Chủ tịch đọc lời Tuyên ngôn của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Trong bản Tuyên ngôn Độc lập lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trước thế giới: "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do, độc lập và sự thực đã trở thành một nước tự do, độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam kiên quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy!".

Ngày 2-9-1945 mãi mãi đi vào lịch sử như ngày độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam sau ngót một thế kỷ đô hộ của chủ nghĩa thực dân Pháp, ghi nhận chiến công của dân tộc Việt Nam trở thành một dân tộc tiên phong trong

sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa trên thế giới Cũng từ đó, ngày 2-9 trở thành ngày quốc khánh của

Trang 2

nhân dân Việt Nam và đó cũng là cái mốc chấm dứt lịch sử cận đại Việt Nam, mở ra một kỷ nguyên mới cho lịch

sử dân tộc ta.

* Ngày 2-9-1948, Hội nghị chuyên môn quân giới toàn quân được tổ chức, đây là hội nghị chuyên môn đầu tiên của toàn ngành sản xuất vũ khí nước Việt Nam, bao gồm cả lực lượng quân giới và vũ khí dân quân, cùng xem xét bàn bạc thống nhất về các nặt kinh tế, công nghệ, quản lý và tổ chức sản xuất vũ khí.

* Ngày 2-9-1955 đã diễn ra lễ tuyên dương Anh hùng quân đội lần thứ hai Đại hội tuyên dương 26 anh hùng trong đó có 8 liệt sĩ.

* Sau một thời gian lâm bệnh, hồi 9 giờ 47 phút ngày 2-9-1969, Hồ Chủ tịch - Vị lãnh tụ vĩ đại vô cùng kính yêu của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam, cùng toàn thể dân tộc Việt Nam, Người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào Cộng sản quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới, đã từ trần Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời nhưng Người đã để lại cho chúng ta một di sản quý báu đó là sự nghiệp vĩ đại, tư tưởng đạo đức tác phong của Người.

Thế giới

* Đại hội toàn quốc nhân dân Cuba khai mạc ngày 2-9-1960

Đại hội thông qua những quyền cơ bản của công dân, xác định đường lối chống đế quốc và đoàn kết với các dân tộc đấu tranh cho tự do và hoà bình.

Việt Nam

* Anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn sinh năm 1226 quê ở làng Tức Mặc, Mỹ Lộc tỉnh Nam Định.

Ông có tài quân sự, khi giặc Nguyên sang cướp nước ta, ông được Trần Nhân Tông phong làm Tiết chế các đạo quân thuỷ bộ Thế giặc mạnh, nhà vua lo ngại muốn tạm hàng, ông khảng khái nói: "Bệ hạ muốn hàng, xin hãy chém đầu tôi trước rồi hãy hàng" Ông làm "Hịch tướng sĩ" khích lệ lòng quân, đôn đốc các vương hầu, binh tướng tận trung cứu nước Dưới tài lãnh đạo của ông, quân dân ta chiến thắng vang dội ở Chương Dương, Hàm

Tử, Vạn Kiếp, Bạch Đằng, đuổi giặc ra khỏi nước Ông được thăng chức Hưng Đạo Vương Ông thường tiến cử nhiều người có tài ra giúp lập nên nghiệp lớn như Phạm Ngũ Lão, Dã Tượng, Yết Kiêu bất kể họ thuộc thành phần nào trong xã hội Ngoài "Hịch tướng sĩ" ông còn là tác giả của "Binh thư yếu lược" và "Vạn Kiếp tông bí truyền thư".

Ông mất ngày 3-9-1300, thọ 74 tuổi.

* Nguyễn Huy Tự là nhà thơ đời Lê Hiển Tông, có tên khác nữa là Yên, tự Hữu Chi, hiệu Uẩn Trai Ông sinh ngày 3-9-1743 tại Trường Lưu, Lại Thạch, La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh Ông là con Thám hoa Nguyễn Huy Oánh Năm 1759 ông đỗ Hương Cống Từ năm 1767, ông nhậm chức Tri phủ Quốc Oai Năm 1770, ông được ưu đãi theo hàng Tiến sĩ, thăng Hiến sát xứ Sơn Nam, sau đó cải sang võ chức tước Nhạc Đình Bá, rồi làm Đốc đồng Sơn Tây Ông là tác giả truyện thơ nổi tiếng "Hoa Tiên".

Khi nhà Hậu Lê suy vong, năm 1789 ông được vua Quang Trung triệu tập vào Phú Xuân, bổ chức Hữu thị lang Nhưng chẳng bao lâu, ngày 5-9-1790 ông mất, thọ 47 tuổi.

* Ngày 3-9-1945, Hồ Chủ tịch đã chủ toạ phiên họp đầu tiên của Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Người đề ra những nhiệm vụ cấp bách để ổn định tình hình trong nước, giữ vững và củng cố chính quyền dân chủ nhân dân Nội dung cụ thể là:

1 Phát động phong trào tăng gia sản xuất để chống nạn đói, mở ngay cuộc lạc quyên gạo để giúp đỡ người nghèo.

2 Mở chiến dịch chống nạn mù chữ.

3 Tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu, soạn thảo Hiến pháp dân chủ.

4 Mở chiến dịch giáo dục cần, kiệm, liêm, chính để bài trừ những thói hư tật xấu của chế độ thực dân để lại.

5 Bỏ ngay thuế thân, thuế chợ, thuế đò, tuyệt đối cấm hút thuốc phiện.

6 Ra tuyên bố tự do tín ngưỡng và đoàn kết lương giáo.

* Tối mồng 3-9-1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các Trưởng đoàn đại biểu các Đảng Cộng sản và công nhân dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ ba của Đảng Lao động Việt Nam, tham dự dạ hội thanh niên tại vườn Bách Thảo, do Đoàn thanh niên Hà Nội tổ chức, để kỷ niệm lần thứ 15 ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 3 của Đảng.

Bác Hồ ân cần hỏi thăm các diễn viên, nhạc công, rồi bước lên sân khấu Bác đề nghị chuyển cho Bác chiếc

"đũa" chỉ huy của nhạc trưởng rồi nói: "Trước khi các đại biểu ra về, chúng ta hãy cùng các vị hát bài Kết đoàn".

Trang 3

Bác Hồ giơ cao chiếc đũa, bắt nhịp cho cả dàn đồng ca gồm hơn một ngàn thanh niên.

Việt Nam

* Ngày 4-9-1945 Hồ Chủ tịch đã ký sắc lệnh "Tổ chức quỹ Độc lập" Quyết định này xuất phát từ chính quyền cách mạng đang gặp muôn vàn khó khăn, nhất là về tài chính Ta tiếp quản Ngân khố Trung ương chỉ

có hơn 1 triệu đồng mà một nửa là hào rách, sắp huỷ Mọi chi tiêu đều dựa vào dân.

Nhân dịp chính phủ phát động "Tuần lễ vàng" từ ngày 17 đến 24-9-1945, Hồ Chủ tịch cũng gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước Chỉ trong thời gian ngắn đã quyên góp được 370 kg vàng và 40 triệu đồng cho quỹ Quốc phòng và

20 triệu đồng cho quỹ Độc lập, góp phần giải quyết khó khăn về tài chính lúc bấy giờ.

* Đầu tháng 9 năm 1950, trên đường đi chiến dịch Biên giới (còn gọi là chiến dịch Cao - Bắc - Lạng), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thăm một đơn vị thanh niên xung phong làm đường phục vụ chiến dịch.

Bác Hồ đã tặng thanh niên ta 4 câu thơ:

"Không cóviệc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên"

* Nhà văn Hồ Biểu Chánh (tức Hồ Văn Trung) sinh năm 1885, quê ở Gò Công, tỉnh Tiền Giang, mất ngày 4-9-1958 tại Sài Gòn.

Thời Pháp thuộc, ông làm quan tới chức Đốc phủ sứ (tức Tỉnh trưởng), sau năm 1945 lại làm cố vấn cho Chính phủ Nguyễn Văn Thinh do Pháp dựng lên - dư luận số đông vẫn cho rằng ông là người có tài đức nên bị lợi dụng

- Điều này có thể tin được vì ông có một đời văn dài nửa thế kỷ và để lại sự nghiệp văn chương đồ sộ Riêng tiểu thuyết có 60 cuốn, mà nội dung chính đã phản ánh được chân thực và phong phú cuộc sống xã hội đương thời của Nam Bộ và thể hiện lý tưởng đạo đức tốt đẹp của ông giữa cuộc đời.

Nhà văn Hồ Biểu Chánh được xem là một trong số ít người tiên phong đặt nền móng cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại Trước khi có tiểu thuyết của Tự lực Văn Đoàn và tiểu thuyết hiện thực phê phán, Hồ Biểu Chánh là tác giả có ảnh hưởng lớn ở Nam Bộ.

* Ngày 4-9-1980, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tặng danh hiệu anh hùng lao động và tặng thưởng huân chương Hồ Chí Minh cho đồng chí V.A Satalốp, Trung tướng không quân Liên Xô phụ trách công tác đào tạo phi công vũ trụ, đã có công tổ chức công tác huấn luyện và thực hiện chuyến bay vũ trụ Xô - Việt đầu tiên; tặng thưởng huân chương Hồ Chí Minh cho đồng chí Bùi Thanh Liêm, thiếu tá không quân đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Đội bay dự bị của chuyến bay vũ trụ Xô - Việt đầu tiên.

Việt Nam

* Trước tình hình thực dân Pháp bám gót quân Anh trở lại xâm chiếm Nam Bộ, Ngày 5-9-1945, Hồ Chủ tịch đã viết lời "Kêu gọi quốc dân", trong đó có đoạn: "Nhân dân Việt Nam hoan nghênh quân đồng minh kéo vào Việt Nam để tước khí giới quân Nhật, nhưng cương quyết phản đối quân Pháp kéo vào Việt Nam, vì mục đích của chúng là hãm dân tộc Việt Nam vào vòng nô lệ lần nữa".

* Từ ngày 5 đến ngày 7-9-1954 đã diễn ra Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Hội nghị kiểm điểm tình hình mới sau hiệp định Giơnevơ và đề ra nhiệm vụ cho toàn Đảng toàn dân ta là: "Hàn gắn những vết thương chiến tranh, phục hồi kinh tế quốc dân, giảm bớt những khó khăn về đời sống nhân dân, phát triển kinh tế một cách có kế hoạch và từng bước mở rộng việc giao lưu kinh tế giữa thành thị và thôn quê" Hội nghị nêu lên 4 đặc điểm của tình hình nước ta:

1- Từ chiến tranh chuyển sang hòa bình

2- Nước ta tạm thời chia làm hai miền

3- Từ nông thôn chuyển vào thành thị

4- Từ phân tán chuyển đến tập trung.

* Ngày 5-9-1954, tại Đại Từ (tỉnh Thái Nguyên), Hồ Chủ tịch đã nói chuyện với cán bộ, nhân viên, các cơ quan Trung ương, các đơn vị bộ đội, công an và thanh niên xung phong chuẩn bị về tiếp quản thủ đô Hà Nội

Người nói: "Bom đạn của địch không nguy hiểm bằng "đạn bọc đường" vì nó làm hại mình mà mình không trông thấy Muốn giữ vững nhân cách, cán bộ chiến sĩ phải luôn luôn gương mẫu trong mọi việc, phải cần, kiệm, liêm, chính".

Trang 4

* Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ ba Đảng Lao động Việt Nam, tiến hành từ ngày 5 đến 10-9-1960 tại thủ đô Hà Nội Tham dự đại hội có 525 đại biểu chính thức và 51 đại biểu dự khuyết, thay mặt 50 vạn Đảng viên toàn quốc Trong diễn văn khai mạc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Đại hội lần này là Đại hội xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà" Người nêu lên hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam, Người hoan nghênh tinh thần quốc tế vô sản giữa các nước xã hội chủ nghĩa, các Đảng cộng sản Người kêu gọi toàn Đảng đoàn kết chặt chẽ, động viên toàn dân hoàn thành mọi nhiệm vụ của đất nước.

Đại hội quyết định sửa đổi Điều lệ Đảng, để xây dựng Đảng phù hợp với yêu cầu của giai đoạn Cách mạng mới và bầu ra Ban Chấp hành Trung ương gồm 43 uỷ viên chính thức và 28 uỷ viên dự khuyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất bầu Hồ Chủ tịch làm Chủ tịch Đảng, đồng chí Lê Duẩn làm Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương.

Việt Nam

* Đồng chí Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doãn, sinh năm 1902 tại Hưng Nguyên, Nghệ An Giác ngộ cách mạng khi còn là công nhân nhà máy Diêm (Vinh) Tháng 1-1924, đồng chí cùng Phạm Hồng Thái sang Xiêm, rồi qua Quảng Châu Tháng 4-1924 được kết nạp vào Tâm Tâm Xã Đồng chí được Nguyễn Ái Quốc chọn đưa vào cộng sản Đoàn và cử đi học Trường quân sự Hoàng Phố Năm 1926, đồng chí sang Liên Xô học trường không quân, sau đó là trường đại học Phương Đông (Liên Xô) Năm 1932 đồng chí lại qua Trung Quốc hoạt động Năm

1934 đồng chí phụ trách Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng được thành lập tại Ma Cao Tháng 7-1935 đồng chí mang bí danh Hải An tham dự Đại hội Quốc tế Cộng sản họp tại Mátxcơva với tư cách là đại biểu Đông Dương và được bầu làm Uỷ viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản Tháng 1-1936, đồng chí trở lại Trung Quốc triệu tập hội nghị Trung ương Đảng họp tại Thượng Hải rồi trở về nước hoạt động Giữa năm 1938, đồng chí bị bắt ở Chợ Lớn và bị kết án 10 tháng tù Ra khỏi tù, đồng chí trở về quê, rồi lại bị bắt vào ngày 29-9-1939 và bị kết án 5 năm

tù, đày ra Côn Đảo Sau ba năm bị tù đày, đồng chí Lê Hồng Phong đã hy sinh vào trưa ngày 6-9-1942

Đồng chí Lê Hồng Phong là một cán bộ lãnh đạo xuất sắc của Đảng Đồng chí luôn nêu cao khí tiết cách mạng trước kẻ thù Trước khi vĩnh biệt cuộc đời đồng chí đã dồn hết sức tàn nói to sang buồng giam bên cạnh: "Chào các đồng chí! Nhờ báo cáo với Đảng rằng đến giờ phút cuối cùng, Lê Hồng Phong vẫn một lòng tin tưởng ở thắng lợi vẻ vang của Cách mạng".

* Để tăng cường điều kiện và đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân miền núi, góp phần đảm bảo cung cấp và xây dựng nhà nước Ngày 6-9-1957 Phủ thủ tướng đã ra Nghị định ban hành 10 chính sách khuyến khích sản xuất ở miền núi.

Các chính sách này được áp dụng cho các dân tộc thiểu số và đồng bào Kinh sống trong vùng dân tộc thiểu số.

* Ngày 6-9-1961, 400 công nhân hãng dầu Mỹ Stanvac ở Sài Gòn bãi công xưởng Cuộc bãi công này kéo dài đến ngày 22-9, làm tê liệt 100 trạm bán dầu, làm ngừng trệ việc cấp xăng cho máy bay Mỹ, gây cho bọn chủ thiệt hại mỗi ngày từ 3 đến 4 triệu đồng nguỵ Sài Gòn.

Cuối cùng bọn Mỹ buộc phải tăng lương cho công nhân hãng dầu Stanvac từ 6 - 12%.

Việt Nam

* Sắc lệnh số 11 ngày 7-9-1945 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà là văn bản pháp quy đầu tiên về tài chính, thuế khoá dưới chế độ mới Theo văn bản này thì "chế độ thuế khoá hiện nay sẽ thay đổi dần nhưng mỗi khi bãi bỏ một thứ thuế cũ hay đặt ra một thứ thuế mới phải có sắc lệnh ấn định" Cùng ngày, sắc lệnh bãi bỏ thuế thân cũng được Hồ Chủ tịch ký ban hành.

* "Đây là Tiếng nói Việt Nam, phát thanh từ Hà Nội, thủ đô nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà".

Câu nói gần gũi thân thương ấy vang lên, đi vào lòng mọi người dân nước ta từ ngày 7-9-1945 - Đó là ngày ra đời của Đài Tiếng nói Việt Nam.

Đêm 23-12-1972, máy bay B52 ném bom sập đài phát sóng Mễ Trì Tiếng nói tạm ngừng, làm cả nước hồi hộp, lo âu Nhưng chỉ 9 phút sau, tiếng nói Việt Nam lại phát ra từ các máy thu thanh.

Hiện nay, hằng ngày tiếng nói Việt Nam phát trên nhiều hệ thống phục vụ người nghe đài ở trong nước, phục vụ người nước ngoài bằng tiếng ngoại ngữ và phục vụ Việt kiều ở xa Tổ quốc Các chương trình ngày càng phong phú, sinh động, hấp dẫn người nghe.

Đài Tiếng nói Việt Nam đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất, Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Sao vàng.

Thế giới

Trang 5

* "Hiệp ước bắc Kinh" giữa triều đình Mãn Thanh với 8 nước đế quốc đàn áp Nghĩa Hoà Đoàn được ký kết ngày 7-9-1901.

Nhà Thanh nhận bồi thường chiến phí 450 triệu lạng bạc, trả trong 39 năm, lãi xuất 4% mỗi năm, tất cả thành một

tỷ lạng bạc; triệt hạ các pháo đài ở cửa biển Đại Cô và trên đường về Bắc Kinh; để quân đội ngoại quốc đóng dọc đường xe lửa Bắc Kinh - Thiên Tân và các nước ngoài được lập sứ quán ở Bắc Kinh.

Qua hiệp ước này, Trung Quốc thực sự trở thành một nước nửa thuộc địa.

Việt Nam

* Ngày 8-9-1945, Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ Nha Bình dân học vụ có nhiệm vụ phụ trách việc chống nạn mù chữ trong cả nước Chỉ sau một năm, có hơn 1 triệu người biết đọc, biết viết.

* Xã Cẩm Bình (Hà Tĩnh) được nhận giải thưởng N.Crúpxcaia, do cơ quan Văn hoá - khoa học - giáo dục Liên hiệp quốc (UNESCO) trao tặng nhân ngày Quốc tế xoá mù chữ 8-9-1978.

Việt Nam

* Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 9-9-1945 mạng lưới thông tin vô tuyến quân sự đã được thành lập suốt từ Bắc chí Nam, bảo đảm liên lạc phục vụ Trung ương lãnh đạo chỉ huy quân và dân, bảo vệ chính quyền Cách mạng trong cả nước Từ đó, ngày 9-9 hàng năm trở thành ngày Hội truyền thống của binh chủng Thông tin liên lạc, một trong những binh chủng kỹ thuật đầu tiên của quân đội nhân dân ta.

Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bộ đội thông tin liên lạc đã lớn lên vượt bậc, xứng đáng với lời khen của Hồ Chủ tịch: "Bộ đội thông tin liên lạc đoàn kết, hiệp đồng, bí mật, an toàn".

Binh chủng thông tin liên lạc vinh dự được Quốc hội và Chính phủ tuyên dương là đơn vị Anh hùng lực lượng

vũ trang.

* Ngày 9-9-1952 nói chuyện với hội nghị cán bộ chuẩn bị chiến dịch Tây Bắc, Hồ Chủ tịch đã căn dặn cán bộ nhân dân: "Làm cách mạng và kháng chiến là việc khó, nhưng quyết tâm thì cũng thành công, quyết tâm không phải ở hội trường, ở lời nói, mà phải quyết tâm trong công tác, hành động"

* Sáng ngày 9-9-2002, Đại hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPO) lần thứ 23 đã khai mạc trọng thể tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội Đây là lần đầu tiên kỳ họp AIPO được tổ chức tại Việt Nam dưới sự chủ trì của chủ tịch AIPO Nguyễn Văn An.

Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Đức Lương tham dự cuộc họp.

Tham dự Đại hội đồng AIPO-23 có đại diện quốc hội các nước thành viên chính thức, gồm Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và nước chủ nhà Việt Nam

Đại diện của Bruney và Myanmar tham dự với tư cách quan sát viên đặc biệt

Đại diện các nước Australia, Canada, Trung Quốc, Nghị viện châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Nga, Ban thư ký ASEAN tham dự với tư cách quan sát viên và khách mời.

Thế giới

* Mao Trạch Đông, Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã từ trần ở Bắc Kinh ngày 9-9-1976 Ông sinh năm

1893 tại Hồ Nam trong một gia đình nông dân khá giả.

Thuở nhỏ, Mao Trạch Đông học tại trường Khổng Giáo Tháng 7-1921 ông là một trong những sáng lập viên lập

ra Đảng cộng sản Trung Quốc Công lao to lớn của ông là tập hợp lực lượng quần chúng nhân dân - mà chủ yếu

là giới nông dân nghèo khổ - dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản Trung Quốc, thống nhất được đất nước Trung Quốc rộng lớn Sau khi thắng Nhật và Quốc dân Đảng, ông thành lập nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, ngày 1-10-1949.

Việt Nam

* Lê Lợi sinh ngày 10-9-1385, tại Lam Sơn, Thanh Hoá Ông là người cương trực, khảng khái.

Năm 1946, nhà Minh xâm lược nước ta Trước cảnh nước mất nhà tan, ông rất đau lòng và nuôi chí diệt giặc, cứu nước.

Ngày 7-2-1418, sau một quá trình chuẩn bị và vận động nhân dân, Lê Lợi được Nguyễn Trãi giúp sức đã phất cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn (tỉnh Thanh Hoá) Được đông đảo các tầng lớp nhân dân ủng hộ, cuộc khởi nghĩa đã

Trang 6

nhanh chóng chuyển thành chiến tranh giải phóng dân tộc Cuộc kháng chiến vĩ đại này đã kéo dài 10 năm (từ

1418 đến 1428) và kết thúc thắng lợi, lật đổ ách thống trị của nhà Minh.

Sau khi chiến thắng quân Minh, ngày 29-4-1428, Lê Lợi lên ngôi vua tức Lê Thái Tổ và lập ra triều Lê, đưa chế độ phong kiến Việt Nam lên giai đoạn phát triển thịnh vượng nhất.

Ông mất ngày 5-10-1433.

* Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc thắng lợi, để đáp ứng với tình hình và nhiệm vụ mới, Mặt trận Liên Việt được tổ chức thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đại hội thành lập Mặt trận tổ quốc Việt Nam họp từ ngày 5 đến 10-9-1955 tại thủ đô Hà Nội Đại hội đã thông qua cương lĩnh của Mặt trận, chính sách đại đoàn kết toàn dân, vai trò và nhiệm vụ của Mặt trận đối với Cách mạng nước ta trong giai đoạn mới.

Tại đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch danh dự của Mặt trận, Cụ Tôn Đức Thắng được bầu làm Chủ tịch Đoàn chủ tịch và 98 uỷ viên đại diện cho tất cả các đoàn thể thuộc nhiều xu hướng chính trị, tôn giáo, thành phần giai cấp khác nhau.

* Ngày 10-9-1996, Nhà nước ta đã quyết định trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 cho 33 cụm công trình khoa học kỹ thuật và 44 cụm tác phẩm văn học nghệ thuật.

Đây là một sự biểu dương những cống hiến to lớn của các nhà khoa học, văn nghệ sĩ, trí thức nước ta vào công cuộc giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng nước nhà hơn 50 năm qua.

Thế giới

* Đại hội đồng Liên hiệp quốc khóa 50 đã thông qua Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện ngày 10-9-1966

Hiệp ước này quy định: Các quốc gia cam kết không tiến hành hoặc cho phép bất cứ vụ nổ hạt nhân nào ở nơi thuộc quyền kiểm soát và tài phán của mình; không khuyến khích hoặc tham gia dưới bất cứ hình thức nào vào bất cứ vụ nổ hạt nhân nào Hiệp ước không cấm thử hạt nhân trong phòng thí nghiệm và trên máy vi tính.

Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện sẽ có hiệu lực sau khi được tất cả 44 quốc gia được coi là tiềm năng hạt nhân ký và phê chuẩn - nước Việt Nam ta là một trong 44 nước đó.

Việt Nam

* Nữ sĩ Đoàn Thị Điểm sinh năm 1705, người làng Giai Phạm, huyện Mỹ Văn (tỉnh Hưng Yên) và qua đời ngày 11-9-1746.

Bà là con Đoàn Doãn Nghi, em Đoàn Doãn Luân, hai người đều đỗ Hương Cống, nhưng không ra làm quan chỉ ở nhà dạy học.

Bản thân Đoàn Thị Điểm là phụ nữ có dung sắc đẹp đẽ, có học vấn Chồng bà là Tiến sĩ Nguyễn Kiều đã từng ca ngợi bà "tài năng nương tử, xưa hiếm nay không, xuất khẩu thành chương, thông minh bẩm chất" Hai vợ chồng

bà sống hạnh phúc nhưng bà mất sớm.

Ngoài bản dịch "Chinh phụ ngâm" (nguyên văn chữ Hán của Đặng Trần Côn), bà còn viết tập truyện chữ Hán

"Truyện kỳ tân phả" và nhiều thơ phú khác.

* Đại hội lần thứ 6 của Quốc tế cộng sản họp từ ngày 17-7 đến 11-9-1928 đã thông qua bản "Đề cương về Cách mạng ở các nước thuộc địa và nửa thuộc địa".

Bản đề cương nêu rõ tính chất của cuộc cách mạng là "phải tiến hành cuộc cách mạng dân chủ tư sản" Nhiệm

vụ cơ bản của cuộc cách mạng đó là "Giải phóng đất nước khỏi chủ nghĩa đế quốc; tổ chức Xô Viết công nông, lập chuyên chính công nông củng cố quyền lãnh đạo của giai cấp vô sản "

Bản đề cương đã góp phần lớn vào việc phát triển phong trào Cách mạng ở Việt Nam Là một yếu tố góp phần thúc đẩy nhanh thêm quá trình chuẩn bị thành lập Đảng cộng Sản Việt Nam.

* Từ ngày 11 đến 16-9-1961, đã diễn ra Hội nghị Thuỷ lợi toàn miền Bắc Hội nghị tổ chức tại Hưng Yên, một trong những tỉnh có nhiều thành tích về công tác thuỷ lợi và biện pháp cụ thể nhằm đưa công tác thuỷ lợi tiến lên phục

vụ tốt kế hoạch 5 năm phát triển nông nghiệp.

Thế giới

* Sáng 11-9-2001, một sự kiện đã gây chấn động nước Mỹ.

Máy bay của hàng không dân dụng Mỹ đã bị cướp và đâm vào toà tháp đôi nổi tiếng của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Bộ Quốc phòng Mỹ ở thủ đô Washington, gây ra vụ khủng bố lớn nhất trong lịch sử loài người, khiến hơn 3000 người thiệt mạng Cuộc khủng bố này đã khiến cho nền kinh tế Mỹ đang trên đà suy thoái

bị ảnh hưởng trầm trọng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến các nền kinh tế khác Nó gây tác động trực tiếp đến ngành vận tải hàng không, du lịch

Trang 7

Việt Nam

* Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (còn gọi là Huỳnh Minh Siêng), sinh ngày 12-9-1921 tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng và qua đời năm 1989.

Trước năm 1945, ông học đại học ở Hà Nội, hoạt động phong trào sinh viên yêu nước.

Sau Cách mạng Tháng Tám, trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông đảm nhiệm các công tác văn hoá nghệ thuật, thông tin, báo chí, thiếu nhi, thanh niên.

Hoà bình lập lại (năm 1954), ông giữ các chức vụ: Vụ trưởng Vụ Âm nhạc và múa, Phó tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Năm 1965, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước trở về miền Nam tham gia kháng chiến chống Mỹ, làm Bộ trưởng Bộ Thông tin văn hoá của Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Năm 1981 ông được phong Giáo sư, giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Âm nhạc quốc gia, Ủy viên thông tấn của Hội đồng Âm nhạc quốc tế.

Sự nghiệp âm nhạc của Lưu Hữu Phước khá to lớn, biểu lộ rõ khuynh hướng yêu nước và dân tộc, gắn chặt với

"nhịp đi" của Cách mạng nước nhà Lưu Hữu Phước xứng đáng là ngôi sao sáng của nền âm nhạc cách mạng với các bài hát đã đi vào lòng người như: "Tiếng gọi thanh niên", "Lên đàng", "Giải phóng miền Nam", "Lãnh tụ ca", "Bạch Đằng Giang", "Đông Nam Á châu"

Năm 1996, Nhà nước ta đã truy tặng nhạc sĩ Lưu Hữu Phước giải thưởng Hồ Chí Minh.

* Ngày 12-9-1930, 8.000 nông dân phủ Hưng Nguyên, Nghệ An biểu tình tiến về phủ lỵ Hoảng sợ trước khí thế đấu tranh của quần chúng, Pháp cho máy bay ném bom vào đoàn biểu tình giết chết hàng trăm người Đến chiều, khi nhân dân các làng Thông Lạng, Thái Lão ra chôn cất người hy sinh, máy bay lại ném bom, tổng số hy sinh là 217.

Trong phong trào Xô Viết, sự kiện 12-9 ở Hưng Nguyên là mốc đánh dấu thời kỳ quyết liệt và đẫm máu nhất của phong trào.

* Ngày 6-9-1961, Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh công bố "Pháp lệnh đặt huân chương và huy chương chiến sĩ vẻ vang" được Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua ngày 12-9-1961 Mục đích là để khen thưởng cán bộ và chiến sĩ có công lao trong việc xây dựng quân đội nhân dân và công an nhân dân vũ trang sau ngày hoà bình lập lại.

Thế giới

* Ngày 12-9-1991, tại Tơriextơ (Italia), nhà toán học nữ Lê Hồng Vân, 30 tuổi, chuyên gia về hình học vi phân đã được tặng giải thưởng của Trung tâm quốc tế vật lý lý thuyết.

Chị là người phụ nữ đầu tiên trên thế giới và là người Việt Nam đầu tiên được tặng giải thưởng này.

Năm ấy Lê Hồng Vân đã là tiến sĩ toán học Chị sinh tại Hà Nội tại một dòng họ nhiều đời khoa bảng về Hán học cũng như Tây học Thân sinh của chị là ông Lê Văn Giang, nguyên Thứ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, một tri thức có tiếng từ Cách mạng Tháng Tám Chị ruột của chị là Lê Hoàng Lan, phó tiến sĩ ngữ văn Cả

ba chị em đều bảo vệ luận án tại Trường đại học Tổng hợp Lômônôxôp (Liên Xô).

Việt Nam

* Giáo sư Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh ngày 13-9-1913 ở tỉnh Vĩnh Long, mất ngày 9-8-1997 tại Thành Phố Hồ Chí Minh.

Năm 1935, ông sang Pháp học qua các trường đại học kỹ nghệ cầu cống, điện, Viện nghiên cứu máy bay và đại học Xoócbon Sau đó ông làm việc ở công trường cầu, xưởng chế tạo máy điện và xưởng chế tạo máy bay Năm

1942 ông sang Đức làm việc trong xưởng chế tạo máy bay và Viện nghiên cứu Vũ khí.

Năm 1946, khi Hồ Chủ tịch sang Pháp, ông về nước với Bác, được giao chức vụ Cục trưởng Cục quân giới Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, giáo sư Trần Đại Nghĩa đã nghiên cứu và chỉ đạo kỹ thuật chế tạo: súng Badôca, súng không giật (DKZ) và đạn bay Các công trình này của ông đã được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Ông được phong hàm Thiếu tướng từ năm 1948 Năm 1952, được tuyên dương Anh hùng lao động Năm 1966 được bầu là Viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô Giáo sư Trần Đại Nghĩa là một trí thức lớn, giàu lòng yêu nước, có nhiều cống hiến to lớn trong việc chế tạo vũ khí phục vụ hai cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống các đế quốc xâm lược nước ta.

* Sau khi thoát khỏi nhà tù Tưởng Giới Thạch, ngày 13-9-1943 lãnh tụ Hồ Chí Minh đã bắt liên lạc với Hội Giải phóng Qua đó tiếp xúc với tổ chức chống Nhật - Pháp ở Liễn Châu và liên lạc với Đảng ta, tiếp tục lãnh đạo Cách mạng.

Hội Giải phóng là tổ chức Việt Nam dân chúng giải phóng vận động được thành lập trong giới Việt kiều yêu nước

ở Vân Nam (Trung Quốc) Mục đích của hội là đoàn kết Việt kiều đánh Nhật - Pháp đòi Việt Nam độc lập Hội hoạt

Trang 8

động công khai, cho xuất bản báo "Giải phòng", tổ chức hoạt động tương tế, mở lớp học Cuối năm 1942, sau khi liên lạc với Cách mạng trong nước, Hội nghị được coi như một bộ phận của Mặt trận Việt Minh.

* Từ 13-9-1950, Bác Hồ rời Sở Chỉ huy chiến dịch để đến mặt trận Đông Khê trực tiếp theo dõi và động viên bộ đội đánh trận mở màn chiến dịch Người đã chỉ thị: "Dù khó khăn đến đâu cũng kiên quyết khắc phục đánh cho

kỳ thắng trận đầu!".

Thế giới

* Ngày 13-9-1993 Israen (Israel) và PLO ký thoả thuận trao quyền tự trị cho người Palestin ở dải Gaza.

Việt Nam

* Ngày 14-9-1946, Đoàn đại biểu Chính phủ ta lên đường đi dự đàm phán ở Pháp.

Cuộc đàm phán thất bại do thái độ ngoan cố và hiếu chiến của thực dân Pháp Ngày 14-9, Hồ Chủ tịch đã ký tạm ước với Pháp để tranh thủ thời gian tiếp tục xây dựng lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến toàn quốc

mà Người biết chắc chắn sẽ xảy ra Ngày 16-9, Hồ Chủ tịch rời Pari và đến Hải Phòng ngày 20-10.

* Ngày 14-9-1952, Thủ tướng Chính phủ có Nghị định truy tặng liệt sĩ Phan Khắc Trình (tức Dương Xuân Ngô), Phó trưởng ban Điệp báo Ty Công an Hà Nội, Huân chương Kháng chiến hạng ba.

Ông Phan Khắc Trình có công chấn chỉnh lại tổ chức điệp báo nội thành trong năm 1950 đã thu được nhiều tài liệu tối mật Tháng 6-1951, ông bị giặc Pháp bắt và tra tấn rất dã man nhưng không khai các bí mật, bảo toàn được cơ sở Ông đã bị địch sát hại.

Tháng 8-1955, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định truy tặng liệt sĩ Phan Khắc Trình danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân".

* Thành phố Vinh, thành phố đầu tiên ở miền Bắc bắn rơi chiếc máy bay Mỹ thứ 100 trên địa phương.

Việt Nam

* Ngày 15-9-1792 Quang Trung - Nguyễn Huệ từ trần Ông làm Hoàng đế được bốn năm, hưởng thọ 39 tuổi, miếu hiệu là Thái Võ Hoàng Đế.

Nguyễn Huệ là một trong những nhân vật đặc biệt trong lịch sử Việt Nam Ông đã chiến đấu liên tục, chiến đấu với nhiều kẻ thù trong và ngoài, xử lý nhiều tình huống hiểm nghèo của đất nước, đưa đất nước thoát khỏi mọi hiểm họa Trong suốt hơn 20 năm chiến đấu, ông tin tưởng vào dân chúng, trọng dụng nhân tài, có lòng gan dạ Ông là vị tướng chỉ đánh thắng, không có bại, là một nhà chiến lược lỗi lạc, là một vị Hoàng đế giỏi trị vì đất nước Ông đề ra những quyết sách quan trọng nhằm đưa đất nước tiến lên Nguyễn Huệ còn là một vị anh hùng dân tộc trên cả lĩnh vực khác như xây dựng đất nước, đấu tranh cho thống nhất Tổ quốc với cương vị Hoàng đế anh minh.

* Nguyễn Chí Diểu sinh năm 1908, quê ở xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Tỉnh Thùa Thiên - Huế, qua đời ngày

15-9-1939 do bị bệnh lao.

Năm 1927, ông tham gia bãi khoá tại trường Quốc Học Huế, năm sau ông đắc cử xứ ủy viên Trung Kỳ của Đảng Tân Việt Năm 1929, một bộ phận của Đảng Tân Việt trở thành Đông Dương Cộng sản liên đoàn, Ông là đảng viên Cộng sản.

Sau khi ba nhóm cộng sản ở ba kỳ thống nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam Ông được điều vào hoạt động ở Nam Kỳ, được cử làm Bí thư tỉnh uỷ Gia Định Ở đây, ông bị Pháp bắt vào tháng 10-1930 Đến tháng 5-1933, toà

án thực dân kết án ông tù khổ sai trung thân rồi đày ra Côn Đảo.

Tháng 6-1936, ông được trả tự do nhưng bị quản thúc ở Huế Tại quê nhà, ông tiếp tục hoạt động, bí mật lãnh đạo các cuộc đấu tranh ở Huế và các tỉnh Trung Kỳ.

* Lễ thành lập Trung đội Việt Nam Cứu quốc quân thứ hai - được tổ chức tại khu rừng Khuôn Mánh thôn Ngọc

Mỹ, Tràng Xá, Vũ Nhai, tỉnh Lạng Sơn, ngày 15-9-1941 Lễ thành lập có mặt đồng chí Hoàng Quốc Việt, đại diện Trung ương Đảng Đơn vị gồm 47 chiến sĩ, trong đó có 3 nữ, chia làm 5 tiểu đội, đơn vị có chi bộ Đảng do đồng chí Chu Văn Tấn làm bí thư Mặc dầu được trang bị rất thô sơ, nhưng ngay sau khi thành lập nó đã trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào quần chúng, bảo vệ và mở rộng khu căn cứ, hỗ trợ tích cực cho các cuộc đấu tranh xây dựng lực lượng vũ trang Cách mạng ở địa phương

* Ngày 15-9-1945, tại Hà Nội đã thành lập Thông tấn xã Việt Nam.

Trang 9

Hiện nay, Thông tấn xã Việt Nam có 61 phân xã ở các tỉnh, thành phố trong cả nước, hai cơ quan đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, hơn 20 phân xã ở nước ngoài, có quan hệ với 35 tổ chức báo chí và hãng thông tấn quốc tế.

Thông tấn xã Việt Nam là thành viên của tổ chức thông tấn xã các nước không liên kết và tổ chức thông tấn xã châu Á - Thái Bình Dương.

Thông tấn xã Việt Nam có 30 ấn phẩm, có kho tư liệu phim gần 600 kiểu phim và nhiều tư liệu quý khác Mỗi năm

in hơn 300 triệu trang tin, 7 vạn bức ảnh cho các báo và gần 20 hãng thông tấn và tổ chức quốc tế.

Trong hai cuộc kháng chiến, Thông tấn xã Việt Nam có nhiều cán bộ phóng viên hy sinh trong khi làm nhiệm vụ Thông tấn xã Việt Nam đã được Đảng và Nhà nước tặng Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Sao Vàng.

* Ngày 15-9-1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Phòng quân giới trong Cục quân nhu với hai nhiệm vụ: Thu nhập mua sắm vũ khí và tổ chức cơ sở sản xuất vũ khí Và từ đó ngày 15-9 trở thành ngày truyền thống của bộ đội quân giới Việt Nam.

Từ những xưởng bé nhỏ, phân tán đã quy tụ hình thành các cụm sản xuất vũ khí, hoá chất Từ sản xuất vũ khí thô sơ đã từng bước chế tạo các loại vũ có uy lực cao như súng đạn chống tăng, súng không giật, súng B40, B41

Ngày nay, hệ thống các nhà máy thuộc ngành quân giới đã được củng cố và mở rộng với đội ngũ dày dạn kinh nghiệm có trình độ nghề nghiệp cao đang góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Ngành quân giới đã được Quốc hội và Chính phủ tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý.

* Ngày 15-9-1973, đồng chí Phiđen Caxtơrô, Thủ tướng Chính phủ Cách mạng Cuba, Bí thư thứ nhất BCH Trung ương Đảng cộng sản Cuba đi thăm vùng giải phóng miền Nam.

Thủ tướng đã đến thăm thị xã Đông Hà, một số nơi đã diễn ra những chiến công oanh liệt của nhân dân và các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam trong năm 1972, nhiều đơn vị anh hùng của các lực lượng vũ trang giải phóng và dự cuộc mít tinh nồng nhiệt của nhân dân Quảng Trị chào mừng Thủ tướng.

Thủ tướng Phiđen Caxtơrô là vị nguyên thủ đầu tiên của một nước bạn tới thăm vùng giải phóng miền Nam.

* Việt Nam trở thành hội viên chính của tổ chức Quỹ tiền tệ quốc tế (viết tắt là IMF) ngày 15-9-1976.

Quỹ này là cơ quan chuyên môn của Liên hiệp quốc, bắt đầu hoạt động từ tháng 3-1947.

Mục đích của Quỹ là giúp đỡ sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ, phát triển thương mại quốc tế, điều chỉnh tỷ giá ngoại hối của các nước cho vay theo thời gian ngắn và trung bình.

Vốn của Quỹ tiền tệ quốc tế được xây dựng chủ yếu dựa vào sự đóng góp của các nước thành viên.

Việt Nam

* Giáo sư, luật sư Nguyễn Mạnh Tường sinh ngày 16-9-1909 tại phố Hàng Đào - Hà Nội.

Năm 1932, vào lúc 22 tuổi Nguyễn Mạnh Tường đỗ tiến sĩ Luật khoa và tiến sĩ văn chương Báo chí nước Pháp

và trong nước ca ngợi ông, người thanh niên Việt Nam thông minh, hiếu học và tài giỏi, trong một năm đỗ 2 bằng tiến sĩ, hiện tượng chưa từng có trong nền giáo dục văn chương Pháp.

Trở về năm 1936, Nguyễn Mạnh Tường dạy học ở trường Bưởi (nay là trường Chu Văn An) Sau năm 1945, ông tham gia kháng chiến chống Pháp, là thành viên của phái đoàn Chính phủ dự hội nghị đàm phán ở Đà Lạt, dự các Hội nghị hoà bình thế giới ở Bắc Kinh và Viên.

Hoà bình lập lại, từ 1954 đến 1970, Nguyễn Mạnh Tường là Uỷ viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá

I, Phó chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Phó hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội, chuyên viên nghiên cứu giáo dục Ông đã viết 14 tác phẩm bằng tiếng Pháp và 4 tác phẩm lớn bằng tiếng Việt Ông mất năm 1997 Trong

sổ tang tưởng niệm nhà trí thức Nguyễn Mạnh Tường, tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam Đỗ Mười đã ghi

" Vô cùng thương tiếc giáo sư - luật sư Nguyễn Mạnh Tường - Một trí thức yêu nước đã có cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất tổ quốc và góp phần xây dựng nền giáo dục của Việt Nam".

* Ngày 16-9-1950, bộ đội ta tiêu diệt cứ điểm Đông Khê mở màn chiến dịch Biên giới và kết thúc vào ngày 14-10 năm đó.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra mặt trận trực tiếp chỉ đạo ban chỉ huy chiến dịch và động viên bộ đội chiến đấu Trong chiến dịch Biên giới, ta tiêu diệt và bắt sống hơn 8.000 tên địch, giải phóng một dải biên giới dài 750 km với 35 vạn dân, 5 thị xã, 13 thị trấn và nhiều vùng quan trọng Căn cứ Việt Bắc được mở rộng và củng cố.

Chiến dịch Biên giới là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của ta, tạo ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Pháp Đánh dấu sự trưởng thành của quân ta, đánh dấu bước chuyển biến giai đoạn mới: giai đoạn ta giành thế chủ động trên chiến trường Bắc Bộ.

Trang 10

* Đầu tháng 5-1972, ta đã giải phóng tỉnh Quảng Trị Từ ngày 28-6, Mỹ - Nguỵ đã huy động lực lượng lớn mở các cuộc hành quân hòng chiếm lại Quảng Trị mà mục tiêu số 1 là tỉnh lỵ, trong đó có Thành cổ để mặc cả với ta trên bàn hội nghị Pari Đến ngày 16-9-1972, ta rút khỏi Thành cổ sau khi hoàn thành nhiệm vụ đặt ra.

Trong 81 ngày đêm "lửa thép" Quảng Trị, ta liên tục chiến đấu ngăn chặn các cuộc tiến công của địch, bảo vệ thị

xã và Thành cổ.

Quân và dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 26 nghìn tên địch, phá huỷ 349 xe quân sự, hàng chục trận địa pháo của địch, bắn rơi gần 200 máy bay các loại Hai sư đoàn thiện chiến nhất của địch bị mệt mỏi, kiệt sức Ngược lại qua chiến đấu, bộ đội ta có bước trưởng thành mới về sử dụng sức mạnh tổng hợp trong tác chiến hợp đồng binh chủng, tích luỹ được nhiều kinh nghiệm về cách đánh trong chiến dịch phòng ngự, góp phần cùng các chiến trường khác đánh bại chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" của đế quốc Mỹ.

* Theo Nghị quyết số 49/114 ngày 19-12-1994, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã chọn ngày 16-9 hàng năm là "Ngày quốc tế bảo vệ tầng Ô-dôn".

Thế giới

* Ngày 16-9-1745 tại Pêtécbua đã ra đời người con ưu tú, vị thống soái Nga Kutuzốp Người đã đánh bại đội quân Napôlêong trong cuộc chiến tranh ái quốc năm 1812 của nước Nga và chôn vùi mộng bá chủ thế giới của

Napôlêong Thắng lợi của quân Nga cho thấy tài năng và nghệ thuật chỉ đạo chiến lược chiến thuật của Kutuzốp đạt tới trình độ rất cao Ông biết sử dụng hình thức cổ điển phòng ngự chiến lược, tạo thế trận để xuất phát tiến công, đồng thời đã sử dụng các hình thức mới để tiến hành phản công, tổng hợp tài tình việc cơ động lực lượng cho trận quyết chiến chiến lược.

Trong những năm chiến tranh giữ nước vĩ đại 1941-1945, nhà nước Liên Xô đã lập ra Huân chương Kutuzốp Ông mất ngày 28-9-1813.

* Tề Bạch Thạch - thiên tài hội hoạ, một danh nhân văn hoá thế giới Ông sinh ngày 22-11-1863 tại tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.

Ông vẽ xuất thần tất cả các loại tranh sơn thuỷ, nhân vật, hoa điểu, thảo tùng Ngoài vẽ tranh giỏi ông lại làm thơ hay, khắc dấu triện, ba tài năng đều đạt tới đỉnh cao tuyệt vời Trọn đời ông đứng về người lao động và hướng thiện, vị tha Nhiều tranh của ông ca ngợi đất nước, nhân dân, hoà bình, hạnh phúc.

Sau ngày giải phóng (1949), ông được phong học hàm Giáo sư danh dự Học viện Mỹ thuật Trung ương, được phong nghệ sĩ nhân dân, đại biểu Quốc hội Năm 1955, ông được hội đồng hoà bình thế giới trao giải thưởng và công nhận Danh nhân văn hoá thế giới Ông mất ngày 16-9-1957 tại Bắc Kinh, thọ 94 tuổi.

Việt Nam

* Trần Thuyên, vua thứ 4 nhà Trần, miếu hiệu Anh Tông, sinh ngày 17-9-1276, quê làng Tức Mặc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định.

Ông lên ngôi lúc 17 tuổi Khi làm vua ông đặc biệt ưu đãi các cựu thần có công trong cuộc đánh đuổi quân Nguyên và trân trọng sử dụng các bậc nhân tài.

Ông ở ngôi 21 năm (1293-1314) theo gương các vua trước mà truyền ngôi cho con, rồi về chăm việc tu Phật, sáng tác thơ ca.

Ngày 16-9-1320, ông mất, hưởng dương 44 tuổi Có soạn tập "Thuỷ vân tuỳ bút ngoại tập" Nay chỉ còn 12 bài thơ ghi chép trong "Việt âm thi tập".

* Nhà thơ Nguyễn Huy Hổ, tự Cách Như, hiệu Liên Pha, sinh ngày 17-9-1783 Ông là con của Nguyễn Huy Tự (tác giả truyện thơ "Hoa Tiên") và cháu gọi Nguyễn Du bằng chú.

Từ năm 20 tuổi, ông chán cảnh loạn lạc cuối đời Hậu Lê nên ở ẩn đọc sách, cày ruộng Đến năm 39 tuổi, vua Minh Mạng triệu dụng ông, bổ làm Linh Đài lang (một chức thuộc toà Khâm Thiên giám chuyên về tiên văn, lịch số) Từ đây ông cũng thường được nhà vua và quan trong triều vời đến làm thuốc chữa bệnh, nổi tiếng danh y, danh sĩ Ông còn sáng tác văn học Tác phẩm nổi tiếng của ông là tập truyện thơ "Mai đình mộng ký".

Nguyễn Huy Hổ mất ngày 8-10-1841, thọ 58 tuổi.

* Ngày 17-9-1954, Hội đồng Chính phủ ra quyết định thành lập Ủy ban Quân chính thành phố Hà Nội do Thiếu tướng Vương Thừa Vũ, Tư lệnh sư đoàn Quân tiên phong làm Chủ tịch và bác sĩ Trần Duy Hưng làm Phó chủ tịch.

Ủy ban Quân chính có nhiệm vụ tiếp thu và quản lý thành phố Hội đồng Chính phủ đã công bố chính sách đối với thành thị mới được giải phóng, đối với các tôn giáo, cán bộ và nhân viên khi vào công tác ở thành phố mới được giải phóng Bộ Tổng tư lệnh quân đội đã ra lệnh cho các đơn vị đang tiếp quản Hà Nội phải triệt

để chấp hành các chính sách và kỷ luật do Chính phủ đề ra, phải luôn luôn nâng cao cảnh giác, sẵn sàng đập tan

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	47,19 KB