Là giáo viên đợc phân công giảng dạy môn Hoá học và trực tiếp giảng dạy ở PHBM tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn nh sau: 1.. Khó khăn - Học ở PHBM, đặc biệt là bộ môn Hoá học, tro
Trang 1Kinh nghiệm sử dụng phòng học bộ môn hoá học
Phạm Văn Khoa
Trờng THCS Hải Phơng, Hải Hậu, Nam Định
I Đặc điểm tình hình
Trờng THCS Hải Phơng là trờng có bề dày truyền thống học tốt và dạy tốt, liên tục là
đơn vị tiên tiến xuất sắc của huyện và tỉnh từ nhiều năm nay Nhà trờng nhận đợc nhiều
cờ khen và bằng khen của các cấp trao tặng Năm học 2006 – 2007 nhà trờng vinh dự
đ-ợc đón nhận huân chơng lao động hạng nhất lần thứ 2
Năm học 2002 – 2003 trờng THCS Hải Phơng là một trong những đơn vị đầu tiên của tỉnh Nam Định đợc công nhận là trờng đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 – 2010 và
đ-ợc chính phủ tặng cờ “Đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua” Các phòng học bộ môn (PHBM) trong đó có phòng Hoá học đợc xây dựng, đầu t và đa vào sử dụng rất sớm Là giáo viên đợc phân công giảng dạy môn Hoá học và trực tiếp giảng dạy ở PHBM tôi thấy
có một số thuận lợi và khó khăn nh sau:
1 Thuận lợi
- Nhà trờng có PHBM riêng biệt Có đầy đủ hoá chất, dụng cụ, tranh ảnh, tủ đựng hoá chất, dụng cụ Có khu vệ sinh, đồ dùng trong phòng Có vách ngăn riêng khu hoá chất và phòng học Có hệ thống thông gió, máy khử độc, hệ thống xử lý chất thải hoá chất, ánh sáng, bàn ghế đạt tiêu chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT
- Đợc phân công giảng dạy chuyên môn Hoá học nhiều năm liền nên tôi giảng dạy gắn liền với PHBM thờng xuyên hơn
- Học sinh đợc học 100% các giờ Hoá học trên PHBM (trừ giờ kiểm tra)
2 Khó khăn
- Học ở PHBM, đặc biệt là bộ môn Hoá học, trong quá trình giảng dạy có một số khó khăn sau: Một số hoá chất bị biến chất, hết hạn sử dụng không chuẩn xác trong quá trình làm thí nghiệm Việc bảo quản PHBM với những học sinh hiếu động còn gặp khó khăn
- Khó quản lý học sinh khi thực hành
II Một số công việc đã làm với phòng học bộ môn và kết quả đã đạt đợc.
Là một giáo viên trẻ đợc phân công về công tác tại một trờng trọng điểm, một đơn vị tiên tiến của Huyện và Tỉnh, tôi tự xác định vị trí công tác của mình, cam kết thi đua thực hiện tốt cuộc vận động Hai không của ngành, cuộc vận động Học tập và làm theo tấm g
-ơng đạo đức Hồ Chí Minh, cuộc vận động Mỗi thầy cô giáo là một tấm g-ơng đạo đức tự học và sáng tạo, vì vậy tôi luôn cố giắng phấn đấu, nhiệt tình, hăng say với lòng yêu nghề mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác Với nhiệt tình hăng say trong chuyên môn tôi đã đầu t suy nghĩ, trăn trở từng trang giáo án, tham khảo các tài liệu chuyên môn, tích cực dự giờ thăm lớp, học hỏi đồng nghiệp đi trớc Vì vậy tôi luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đợc giao, bớc đầu khẳng định đuợc mình Đặc biệt là việc giảng dạy tại PHBM
Ngay từ đầu năm học tôi đã mạnh dạn tham mu với Ban giám hiệu lập thời khoá biểu hợp lí để tránh sự trùng tiết học
Việc đầu tiên là tôi lập kế hoạch, phối hợp với tổ chuyên môn, giáo viên chuyên trách thiết bị sắp xếp phơng tiện dạy học hợp lý, phân khu vực, phân mảng trong PHBM thật
cụ thể nh :
+ Khu đựng dụng cụ hoá chất riêng
+ Phòng học đợc ngăn cách khu hoá chất
+ Tranh ảnh chia theo mảng, treo theo khối lớp
+ Hoá chất để riêng: Phân thành các nhóm hoá chất để dễ tìm, dễ sử dụng nh:
- Nhóm hoá học vô cơ gồm: Khu Axit, khu Bazơ, khu muối, khu oxit, khu kim loại, khu phi kim, khu phân bón hoá học
Trang 2- Nhóm hoá hữu cơ gồm: Khu rợu, khu axit, khu muối, khu hợp chất cao phân tử, khu mô hình lắp ráp phân tử
- Nhóm thuốc thử
- Khu dụng cụ gồm: Khu ống nghiệm, khu giá ống nghiệm, khu cốc thuỷ tinh, khu đũa thuỷ tinh, khu ống dẫn khí, khu bình tam giác, khu bình cầu, khu công tơ hút, khu chậu thuỷ tinh, khu bình điện phân…
Trớc khi lên lớp giáo viên cần phải soạn giáo án đầu, chi tiết có trọng tâm và nêu rõ hoạt
động cảu thầy cảu trò Bám sát mục tiêu, kiến thức, kĩ năng của tiết học cũng nh của
ch-ơng trình và SGK
- Môn Hoá học là môn khoa học thực nghiệm, các bài lên lớp luôn gắn liền với các thí nghiệm, dùng các thí nghiệm khoa học để dẫn dắt vấn đề Đặc biệt khi có điều kiện giáo viên cần tích hợp vấn đề bào vệ môi trờng vào các bài lên lớp
- Giáo viên cần tận dụng tối đa các thiết bị thí nghiệm, các phơng tiện hỗ trợ và ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học tại PHBM
- Hàng năm vào đầu năm học giáo viên phải lập kế hoạch, dự trù các loại: hoá chất, thiết
bị cần thiết cho năm học Hoá chất đợc cấp sau một thời gian sử dụng sẽ tiêu hao hoặc bị biến chất vì vậy cần có kế hoạch bổ xung kịp thời nh: Quỳ tím, cồn đốt, axit Một số hoá chất không có hoặc hết cha kịp bổ sung giáo viên phải tự điều chế trớc khi dùng nh:
Đồng hiđroxit, quỳ tím để bổ sung và sử dụng một cách có hiệu quả Đặc biệt với một
số thí nghiệm khó và độc hại nh: clo brôm hay đôi khi thiếu hoá chất giáo viên cần phối hợp việc làm thí nghiệm với sử dụng các băng, đĩa, phần mềm, môđun thí nghiệm
để thay thế Đặc biẹt trong năm học 2008 – 2009 năm ứng dụng Công nghệ thông tin và
đổi mới quản lí tài chính giáo dục tôi đã mạnh dạn áp dụng, sử dụng CNTT kết hợp với PHBM nên học sinh rất có hứng thú học tập và giờ học có hiệu quả, học sinh tiếp thu bài nhanh hơn, học sinh tích cực, tự giác và chủ động hơn trong tiếp thu kiến thức Sự kết hợp này đã giải quyết phần nào hạn chế của PHBM
- Trong quá trình lên lớp, đặc biệt là trong giờ thực hành vì học sinh trực tiếp làm nhiều thí nghiệm nên không tránh khỏi sự tò mò, hiếu động Một số học sinh không làm thí nghiệm của bài hoặc làm nhanh thí nghiệm của bài để làm thí nghiệm khác không trong bài nên rất nguy hiểm và gây mất tập trung Vì thế, nên đầu mỗi năm học phải tổ chức cho học sinh học nội quy PHBM và trớc tiết học có thí nghiệm giáo viên đều phải quán triệt lai nội quy cơ bản, cung cấp số lợng hoá chất, dụng cụ vừa đủ để các em làm đúng yêu cầu
- Đầu mỗi tuần học, để chuẩn bị cho các tiết học có thí nghiệm, theo kế hoạch giáo viên cần đăng ký các tiết học có thí nghiệm với giáo viên chuyên trách để chuẩn bị dụng cụ hoá chất cho từng tiết học Ngoài ra, mỗi buổi lên lớp, đến PHBM giáo viên cần đến tr ớc
15 phút hoặc tranh thủ giờ trống tiết để kiểm tra lại các thiết bị và hoá chất đã có đủ cha? Nếu cha đủ thì phải bổ sung hoặc làm trớc một số thí nghiệm, chuẩn bị máy chiếu, băng hình các dụng cụ cần thiết để đảm bảo cho tiết dạy
- Mặt khác, để sau mỗi học kỳ, mỗi năm học giáo viên phải tham gia với ban giám hiệu, giáo viên chuyên trách để kiểm kê lại số lợng dụng cụ, hoá chất trong PHBM Nếu hoá chất, dụng cụ nào hết hạn, biến chất không sử dụng đợc thì đề nghị lập biên bản tiêu huỷ,
đồng thời lên kế hoạch bổ sung kịp thời để đảm bảo cho học kì sau, năm sau
- Từ kinh nghiệm giảng dạy ở PHBM trong những năm qua tôi thấy PHBM có những u
điểm sau:
- Học sinh đợc thực tế tiếp cận với thí nghiệm nên có niềm tin vào khoa học, dẫn đến việc làm cho các em nhớ và nắm bắt kiến thức một cách khoa học, bền vững và hào hứng hơn
- Thí nghiệm là nguồn thông tin hình thành, củng cố, chứng minh kiến thức lý thuyết
Trang 3- Làm nhiều thí nghiệm giúp học sinh rèn luyện nhân cách Tính chủ động sáng tạo, tính cẩn thận, kiên trì…Rèn luyện phong cách làm khoa học, công nghiệp
- Phát huy tính tích cực, khả năng t duy sáng tạo, khái quát hoá vấn đề của học sinh có thêm thời gian giảm sự vất vả mệt nhọc và hạn chế h hỏng, đổ vỡ vì dụng cụ hoá chất hoá học thờng dễ vỡ
- Tạo hứng thú và tự tin cho giáo viên trực tiếp giảng dạy
- Đặc biệt chất lợng dạy và học đợc nâng lên rõ rệt thể hiện qua kết quả chất lợng đại trà
và chất lợng học sinh giỏi trong những năm gần đây (Bảng 1)
Thống kê kết quả học tập môn hoá học
Năm
học
Môn T.S
HS
SL TL
% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
2005-2006 Hoá 8 140Hoá 9 129 126115 9089,1 3338 27,1 3825,6 32 27,1 5024,8 50 35,7 4538,8 30 32,123,3 00
Cộng 269 241 89,6 71 26,4 70 26 100 37,2 28 10,4 0
2006-2007 Hoá 8 140Hoá 9 135 127123 90,7 3991,1 36 27,9 4226,7 39 3028,9 4846 32,9 1335,6 12 9,298,89 00
Cộng 275 250 90,9 75 27.3 81 29,5 94 34,2 25 9,09 0
2007-2008 Hoá 8 141Hoá 9 140 129127 91,5 4090,7 37 28,4 4026,4 40 28,4 5228,6 46 36,9 1232,9 13 8,519,29 00
Cộng 281 256 91,1 78 27,8 80 28,5 98 34,9 25 8,9 0
Chất lợng đại trà trong những năm gần đây
+ Chất lợng học sinh giỏi:
- Năm 2005 – 2006
- Lớp 8: có 6 học sinh dự kỳ thi học sinh giỏi cấp Huyện, kết quả 2 học sinh đạt giải nhất, 3 học sinh đạt giải nhì, 1 học sinh giải khuyến khích Toàn đội xếp thứ 2 của huyện
- Năm học 2006 – 2007
Lớp 9: có 6 học sinh dự kỳ thi Huyện, kết quả 2 học sinh đoạt giải nhất, 3 học sinh đạt giải nhì, 1 học sinh đoạt giải khuyến khích Toàn đội xếp thứ 2 của huyện
- Năm học 2007 – 2008
Lớp 8: có 6 học sinh dự thi kỳ thi Huyện, kết quả 3 học sinh đạt giải nhất, 2 học sinh đạ giải nhì, 1 học sinh giải ba Toàn đội xếp thứ 1 của huyện
Từ kết quả đó nhiều năm liền tôi luôn đợc bình bầu đạt danh hiệu chiến sỹ thi đua cấp cơ
sở Trên đây là một số kinh nghiệm trong giảng dạy tại PHBM Hoá học tại truờng THCS Hải Phơng tôi xin đợc chia sẻ cùng các đồng nghiệp
(Nguồn: Kỷ yếu hội thảo Quản lý,
tổ chức, sử dụng và triển khai PHBM
do Bộ GD&ĐT tổ chức tháng 12/2008)