Tài liệu De thi chon doi tuyen HSG cap tinh 9

Mỗi chất có một tính chất sau: - Khí A cháy tạo ra chất lỏng ở nhiệt độ thờng không màu và làm cho CuSO4 khan chuyển thành màu xanh - Khí B rất độc , cháy trong không khí với ngọn lửa mà

Phòng GD& đào tạo kì thi chọn đội tuyển học sinh giỏi cấp tỉnh

Quảng xơng Năm học : 2009 - 2010

Môn : Hoá học lớp 9

Thời gian :150 phút

Câu 1: (5đ)

1 Có 4 chất bột màu trắng tơng tự nhau là NaCl, AlCl3, MgCO3, BaCO3 để riêng

biệt Chỉ đợc dùng nớc và các thiết bị cần thiết ( lò nung , bình điện phân….) ; trình ) ; trình bày cách nhận biết các chất trên

2 Có 5 mẫu khí A,B,C,D,E là các chất vô cơ đựng trong 5 lọ riêng biệt Mỗi chất có một tính chất sau:

- Khí A cháy tạo ra chất lỏng (ở nhiệt độ thờng) không màu và làm cho CuSO4 khan chuyển thành màu xanh

- Khí B rất độc , cháy trong không khí với ngọn lửa màu xanh nhạt sinh ra khí F làm đục nớc vôi trong

- Khí C không cháy nhng làm vật đang cháy sáng chói hơn

- Khí D không cháy mà còn làm tắt ngọn lửa của vật đang cháy

- Khí E màu vàng lục , tác dụng với nớc tạo thành dung dịch có tác dụng tẩy trắng , sát trùng, diệt khuẩn

Em hãy cho biết A,B,C,D,E là những khí nào? Viết phơng hoá hoá học biểu diễn tính chất của các khí đã cho

Câu 2: (3đ)

1.Một hợp kim chứa Ag, Cu, Fe Chỉ đợc dùng dung dịch của một chất ; bằng cách nào

có thể tách đợc Ag tinh khiết từ hợp kim trên sao cho khối lợng Ag không thay đổi

2 Nêu 5 loại phản ứng khác nhau tạo ra HCl trực tiếp từ Cl2.Viết phơng trình hoá học xảy ra

Câu3: (2đ) Hoàn thành chuỗi biến hoá sau:

to

H2 A ( mùi trứng thối)   B X + D

X O2 B DBr 2  Y + Z

to

to E  Y A + G

+ Fe

Câu 4(5đ) Cho 3,16(g) hỗn hợp A ở dạng bột gồm Mg và Fe tác dụng với 250ml dung

dịch CuCl2 khuấy đều hỗn hợp , lọc rửa kết tủa ,đợc dung dịch B và 3,84 (g) chất rắn C Thêm vào B một lợng d dung dịch NaOH loãng,rồi lọc , rửa kết tủa mới tạo thành Nung kết tủa đó trong không khí ở nhiệt độ cao đợc 1,4(g) chất rắn D gồm 2 Oxit kim loại Cho rằng các phản ứng xảy ra hoàn toàn

1 Viết các phơng trình của các phản ứng xảy ra

2.Tính thành phần % của mỗi kim loại trong A và nồng độ mol/l của dung dịch CuCl2

đã dùng

Câu5: (5đ) Cho 20,55 gam Ba kim loại tan hoàn toàn trong nớc , thu đợc dung dịch

A Ngời ta lại cho 18,4 gam hỗn hợp gồm CaCO3 và MgCO3 tan hoàn toàn trong axit HCl , thu đợc khí B

1.Hỏi khi cho dung dịch A hấp thụ vào khí B thì sản phẩm tạo thành có kết tủa không?

2 Nếu cho 14,2 gam hỗn hợp hai muối trên (CaCO3 và MgCO3) có thành phần thay đổi (trong đó có a% về khối lợng của MgCO3 ) phản ứng hết với Axit HCl ,rồi cho khí tạo thành tác dụng với dung dịch A thì a có giá trị bao nhiêu để cho khối lợng kết tủa thu đợc

là cao nhất và thấp nhất

Cho biết: Ca=40,Ba=137, Mg=24,O=16,H=1,Cl=35,5,Cu=64,Fe=56Na=23,

Hớng dẫn chấm môn hoá đề thi chọn đội tuyển hoá cấp tỉnh 2009-2010

Câu1: 5đ mỗi ý 2,5đ

1.Trích mẫu thử

-Hoà tan 4 mẫu thử trên vào nớc 2 chất tan là NaCl, AlCl3 2 chấtkhông tan là

MgCO3 và BaCO3

Lấy MgCO3và BaCO3 đem nung

MgCO3 (r)  to MgO(r) + CO2(k)

BaCO3 (r)  to BaO (r) + CO2(k)

Rồi hoà tan sản phẩm vào nớc chất tan là BaO chất ban đầu là BaCO3

BaO + H2O  Ba(OH)2

chất không tan là MgO  chất ban đầu là MgCO3

-Lấy Ba(OH)2 thu đợc ở trên cho vào 2 chất tan là NaCl, AlCl3. Nếu chất nào tạo

kết tủa rồi tan ra trong Ba(OH)2 d thì dung dịch đó là AlCl3 Còn lại không có hiện

tợng gì là NaCl :

0,5đ

0,5đ 0,5đ 0,5đ

3 Ba(OH)2 + 2 AlCl3  3 BaCl2 + 2Al(OH)3

2Al(OH)3 + Ba(OH)2  Ba(AlO2)2 + 4H2O 2 Căn cứ vào tính chất đã nêu ta biết : A là H2 B là CO , C là O2 ( hoặc O3) ; D là N2 ; E là Cl2 ; F là CO2 Các phơng trình hoá học là 2H2 + O2  2H2O CuSO4 + 5 H2O  CuSO4.5H2O (không màu) (màu xanh) 2CO + O2  2CO2 CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O - O2 hoặc không cháy nhng làm cho vật đang cháy cháy sáng hơn - D là N2 không duy trì sự cháy - Cl2 + H2O HCl + HClO - HClO  HCl + [ O ]

- Oxi nguyên tử có tính oxi hoá có tác dụng sát trùng,tẩy trắng Câu2: (1,5đ) 1 Cho dung dịch FeCl3 d vào hợp kim trên ,đun nóng nhẹ để phản ứng xảy ra hoàn toàn lọc lấy chất rắn không tan , rửa sạch , sấy khô đợc Ag nguyên chất PTHH Fe (r) + 2FeCl3 (dd)  3 FeCl2(dd)

Cu(r) + 2FeCl3(dd)  2FeCl2(dd) + CuCl2 (dd)

2.(1,5đ) Điều chế HCl trực tiếp từ Cl2 Mỗi PTHH viết đúng cho : 0,3đ Cl2 + H2O  HCl + HClO (1)

Cl2 + SO2 + 2H2O  2 HCl + H2SO4 ( 2)

Cl2 + H2  2HCl (3)

Cl2 + 2HI  2HCl + I2 (4)

Cl2 + CH4   a.k.t CH3 + HCl (5)

Câu3: (2đ) Hoàn thành chuỗi biến hoá

-Theo đề ra (A) có mùi trứng thối A là H2S Vậy X là lu huỳnh (S) ,B là SO2

0,5đ 1đ

1đ 0.5đ

0,5đ

1đ 0.3đ 0.3đ 0.3đ 0.3đ 0.3đ

0,5đ 0,25đ 0,25đ

Y là HBr , Z là H2SO4 G là FeBr2 E là FeS

S + H2  to H2S

(X ) (A)

S + O2  to SO2

(X) (B)

2H2S + SO2  to 3S + 2H2O

(A) (B) (D)

SO2 + 2H2O + Br2  2HBr + H2SO4

(B) (D) (Y) (Z)

Fe + S  to FeS

(x) (E)

FeS + 2HBr  FeBr2 + H2S

(E) (Y) (G) (A)

Câu 4: (5đ)

1 Biện luận :Vì sản phẩm cuối cùng là 2 Oxit kim loại (MgO và Fe2O3) nên cả

Mg và Fe đã phản ứng với CuCl2

- Vì khối lợng 2 Oxit bé hơn khối lợng 2 kim loại ban đầu chứng tỏ phảI có

một kim loại còn d

- Vì Mg hoạt động hoá học mạnh hơn Fe nên Mg phải phản ứng hết Fe còn d

- Vì Fe còn d nên CuCl2 đã phản ứng hết (h=100%)

- Đặt x,y lần lợt là số mol của Mg và Fe ban đầu ; y’ là số mol của Fe phản

ứng Ta có phơng trình: 24x + 56y = 3,16 (I)

- Các phản ứng:

-

- Mg + CuCl2  MgCl2 + Cu

x mol x mol x mol

Fe + CuCl2  FeCl2 + Cu

y’ mol y’ mol y’ mol

Dung dịch B : MgCl2 và FeCl2 Chất rắn C gồm : Cu và Fe d

64( x+y) + 56(y- y’) = 3,84 (II)

- B + NaOH :

MgCl2 + 2NaOH  Mg(OH)2 + 2NaCl

x mol x mol

FeCl2 + 2NaOH  Fe(OH)2 + 2NaCl

y’ mol y’ mol

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,75đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ

0,5đ

0, 25đ

0,25đ

- Nung kết tủa :

- Mg(OH)2  to MgO + H2O

x mol x mol

4 Fe(OH)2 + O2  to 2Fe2O3 + 4 H2O

y’ mol 0,5 y’ mol

Ta có : 40x + 160.0,5y’ = 1,4 (III)

Kết hợp (I), (II), (III), ta có hệ phơng trình





















4 , 1 ' 5 , 0 160 40

1 8 , 3 )

' (

56 )

(

64

16 , 3 56

24

y x

y y

y x

y x

Giải hệ phơng trình trên ta đợc: x=0,015; y= 0,05; y’=0,01

2 % mMg=11,39%; %mFe= 88,61%

CM(CuCl2)) = (x + y’)/0,25 = 0,1 M

Câu5: (5đ)

1 (2,5đ)

Phơng trình hoá học:

2Ba + 2H2O  2 Ba(OH)2 (1)

Số mol Ba = 20137, 55=0,15 mol

Từ (1) dung dịch A có 0,15 mol Ba(OH)2 ….) ; trình ….) ; trình ….) ; trình ….) ; trình

Đặt x, y lần lợt là số mol của CaCO3 và MgCO3 trong hỗn hợp

Ta có các phơng trình :

CaCO3 + 2HCl  CaCl2 + CO2 + H2O (2)

MgCO3 + 2HCl  MgCl2 + CO2 + H2O (3)

Từ (2), (3),tổng số mol CO2= x+y

Ta có: 100x + 84y = 18,4  84(x + y) + 16x = 18,4

 (x + y) = (18,4- 16x)/84 (I)….) ; trình ….) ; trình

0,5đ

0,5đ 0,5đ

0,25đ

0.5đ

0.5đ

0,25đ

+ Từ (I) : - Giả sử x= 0 ( hỗn hợp không có CaCO3 ) thì y= 18,4/84 = 0,219 mol

-Giả sử y=0 ( hỗn hợp không có MgCO3 ) thì x= 18,4/100 = 0,184 mol

Nhng vì là hỗn hợp nên x >0, y > 0 do đó 0,184 < x + y < 0,219 (II)….) ; trình ….) ; trình

+ Khi cho CO2 phản ứng với Ba(OH)2 :

- Nếu chỉ xảy ra phản ứng: CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (4)

Từ (4) : Số mol CO2= x + y = 0,15 mol

- Nếu chỉ xảy ra phản ứng: 2 CO2 + Ba(OH)  Ba(HCO3)2 (5)

Từ (5) : Số mol CO2= x + y = 0,3 mol

 Để tạo kết tủa thì : 0,15  x + y < 0,3 (III)

Từ (I) và(II) ta thấy số mol CO2 thực tế có giá trị trong khoảng từ 0,15 đến 0,3

nên BaCO3 đã tan một phần và sản phẩm tạo thành có kết tủa

2 (2.5đ)

a.(1.25đ)

– Khối lợng MgCO3 = 14,2a/ 100= 0,142a (gam)

Khối lợng CaCO3 = 14,2- 0,142a (gam)

Khi cho phản ứng với axit HCl ta có phơng trình hoá học (2),(3):

Từ (2) và (3) ta có : Số mol CO2 = (14,2 – 0,142a)/100 + 0,142a/84….) ; trình ….) ; trình

- Vì số mol Ba(OH)2 trong dung dịch A là: 0,15 mol nên từ (4) thấy rằng chỉ có

thể có khối lợng kết tủa cao nhất khi số mol CO2 = 0,15 mol Vậy

- ( 14,2 -0,142a)/100 + 0,142 a/ 84 = 0,15 (IV)

- Giải ra ta đợc a= 29,58%

b.(1.25đ)

Giả sử khi a= 0% ( không có MgCO3) Từ (IV) ta có số mol CO2 = 0,142

- Giả sử khi a= 100% ( không có CaCO3) Từ (IV) ta có số mol CO2=

14,2/84= 0,169

- Khi a= 0% chỉ xảy ra phản ứng (4)

- CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O

- Vì Ba(OH)2 d nên khi trong hỗn hợp có CaCO3 thì lợng kết tủa thu đợc lớn

0,5đ

0,5đ

0,5đ

0,5đ

0,25đ

0,25đ

(0.25đ)

.(0.5đ)

0,25đ

nhất khi a= 0%

- Khi A = 100% xảy ra cả 2 phản ng (4) và (5) gọi x1 , y1 lần lợt là số mol của

CO2 tham gia phản ứng (4) và (5) ta có













15 , 0 1 1

169 , 0 1 1

y x y x

Giải hệ phơng trình trên ta đợc x1 = 0,131 mol , y1 = 0,038

Vậy lợng kết tủa thu đợc thấp nhất khi a=100% là 0,131 mol

L

u ý khi chấm bài

- Trong các phơng trình hoá học nếu viết sai công thức hoá học thì không

cho điểm

-Nếu không cân bằng phơng trình hoá học hoặc không ghi trạng tháI các

chất phản ứng hoặc không ghi điều kiện phản ứng hoặc cả 3 thì cho 1/2 số

điểm của phơng trình đó

- Học sinh giải cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa !