NHÓM máu (SINH lý SLIDE) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

Nghiệm pháp hồng cầu PP Beth - Vincent Nguyên tắc : Sử dụng những kháng huyết thanh đã chuẩn hóa chứa KT anti A, anti B, anti AB trộn với máu cần thử  Dựa trên phản ứng ngưng kết x

Mục tiêu

1 Phân loại nhóm máu hệ

ABO

& hệ Rh

2 Trình bày sự thành lập

kháng thể hệ ABO & hệ

Rh

Mục tiêu

3 Trình bày phương pháp

x.định nhóm máu hệ ABO

& hệ Rh.

4 Vận dụng các kiến

thức trên để giải thích

p.ứng do truyền máu &

ứng dụng trong LS.

I Phân

loại

- Trong huyết tương chứa KT

tự nhiên : anti A () , anti B ()

1 4 nhóm máu của hệ

Khán

g thể

Tỷ lệ % (Việt Nam)

Anti AB 48 OO

2 PP xác định nhóm

máu

+ Nghiệm pháp hồng cầu ( Định

nhóm xuôi - PP Beth-Vincent ).

+ Nghiệm pháp huyết thanh

( Định nhóm ngược - PP Simonin ).

Cần xác định nhóm máu người cho & người nhận

bằng 2 pp :

a Nghiệm pháp hồng

cầu (PP Beth -

Vincent)

Nguyên tắc :

Sử dụng những kháng

huyết thanh đã chuẩn

hóa chứa KT anti A, anti B, anti AB trộn với máu cần thử  Dựa trên phản ứng

ngưng kết xác định nhóm máu người thử

b Nghiệm pháp huyết

 Xác định sự có mặt hay không có mặt của kháng thể anti A, anti B trong huyết thanh

 nhóm máu người thử

Bảng kết quả định nhóm

máu ABO

Nghiệm pháp

HC

Nghiệm pháp huyết thanh Nhó m

máu

Anti

A

Anti B

Nghiệm pháp

hồng cầu

Để bảo đảm tính

chính xác cần phải :

- Tiến hành đồng thời

cả 2 nghiệm pháp trên

& KQ của 2 nghiệm

pháp phải khớp nhau

- Huyết thanh mẫu phải

đủ antiA, anti A, anti AB

- Hồng cầu mẫu phải

đủ HC A, HC B, HC O

- Huyết thanh mẫu phải đạt độ nhạy

- Hồng cầu mẫu phải

là hồng cầu mới đã rửa sạch bằng NaCl

9‰ pha 5% - 10%

3 Sự thành lập KT hệ

ABO :

- 2 – 8 tháng sau khi sinh cơ

thể sản xuất KT trong HT với nồng độ tăng dần

 Đạt nồng độ tối đa

vào khoảng 8-10 tuổi

 Sau đó giảm sản

xuất dần theo tuổi già

-  Chú ý khi xác định

nhóm máu ở trẻ sơ

sinh trong lứa tuổi 4 – 6

tháng :

 Hoạt tính anti A hoặc

anti B thấp là BT

 Nếu cao  phải chú ý

đến loại anti A hoặc anti

B miễn dịch từ huyết

thanh mẹ  thai nhi

- Anti A, anti B tự

nhiên

 Bản chất hóa học làø

:  - Globulin (IgM)

 Do các tế bào miễn

dịch của cơ thể sản

xuất  hằng định suốt đời

- Anti A, anti B miễn

dịch

 Bản chất hóa học là IgG

 Hình thành sau 1 quá trình

đáp ứng MD như :

+ Không cùng nhóm

máu giữa mẹ & thai nhi

+ Người không có KN

A , B mà bị nhiễm

những chất mang

KN A , B vào cơ thể

- Các kháng thể

miễn dịch :

 Qua được màng nhau thai từ

mẹ  thai nhi

 Hoạt tính mạnh ở 37 0 C trong

môi trường Albumin

 Hoạt tính khuếch tán

mạnh nhưng hoạt tính sẽ

giảm dần  mất hẳn nếu không được lập lại kích

thích miễn dịch

- Các anti A, anti B miễn

dịch thường gặp ở

người nhóm máu O  gọi là nhóm máu O

nguy hiểm : không sử dụng để truyền như

máu nhóm máu O

thông thường.

4 Các nhóm phụ của

anti A Chứa chất đặc

hiệu nhóm A

Chứa chất biến đổi đặc biệt nhóm A & chất đặc hiệu nhóm 0

- 80% nhóm máu A hay AB thuộc A1 & 20% là A2

- Phản ứng truyền máu ít xảy

ra

b Các nhóm dưới B: B3,

B X , Bel

Ít gây ngưng kết anti B

 không có ý nghĩa

trong truyền máu

B Hệ Rhesus

- 1940, Landsteiner tìm KN ở

HC máu khỉ Maccacus

Rhesus  yếu tố Rh

- Ở HC máu người, 1 số

có yt Rh  được quy ước :

+ HC người có Rh 

Rh +

+ HC người không có

Rh  Rh

Ytố Rh gồm 13 kháng

nguyên trong đó

ytố D mạnh nhất, có

ý nghĩa quan trọng trong truyền máu  anti D là kháng thể quan

trọng nhất của hệ Rh

- Các KT hệ Rh không có

sẵn trong máu , chỉ xuất

hiện khi có sự tiếp xúc

với KN trong truyền máu

hoặc cơ thể tạo KT đến

một nồng độ đủ gây

phản ứng ngưng kết  KT của hệ Rh là KT miễn dịch

- Anti D là một loại IgG

- Việt Nam  Rh + : chiếm

95%

- Người Âu Mỹ  Rh + :

chiếm 85%

- Những p.ứng do Rh

thường xảy ra trong 2

trường hợp :

+ Người có máu Rh - nhận

nhiều lần liên tục máu

Rh +

+ Mẹ có máu Rh - mang

nhiều lần bào thai có

máu Rh +

- Sự thành lập KT

anti D

 Khi HC có Rh + truyền

cho người máu  Rh

-+ Anti D hình thành từ

từ + Sau 2–4 tháng  đạt

nồng độ tối đa

 Khi tiếp xúc nhiều lần

với Rh + , người có Rh

-nhạy cảm mạnh với Rh

 tạo lượng lớn anti D

 Anti D gắn vào HC Rh + 

ngưng kết

 anti D không gây tan

máu trực tiếp nhưng hình thành nút chận ở mao mạch ngoại biên bị phá hủy dần bằng thực bào trong vài giờ hoặc vài

ngày  gây tan máu

 Người mẹ máu Rh - có

con đầu tiên máu Rh +

thường không thành lập đủ lượng anti D gây hại

thai

Nhưng từ đứa con thứ 2,

anti D được sản xuất

nhanh  bệnh tiêu huyết

 thiếu máu nặng

C Hệ thống nhóm

 Ít gây phản ứng truyền máu nhưng phải chú ý ở những người

truyền máu nhiều lần

2 Hệ HLA

(Human Leukocyte

Antigen)

- HLA là 1 loại KN ghép, là

KN đồng loại ( iso–antigen )

- HLA : trên các tế bào có

nhân, có khả năng chủ động TH các protein  vai trò quan trọng trong phản ứng ghép

- HLA có ý nghĩa lớn

trong :

 NC đặc điểm di truyền

 Chẩn đoán bệnh

 Ghép mô, cơ quan

 Truyền tủy

II TRUYỀN MÁU

  thể tích máu

 Thiếu máu cung cấp vài

thành phần của máu ngoài HC

 Truyền huyết tương cho BN

Hemophilie

1 CĐ & nguyên tắc

truyền máu : a Chỉ

định:

b Nguyên tắc:

 Nhóm máu nào truyền

cho nhóm máu đó

 Nếu phải dùng máu O

truyền cho nhóm máu

khác máu khác  chỉ

truyền HC

+Bảo đảm phù hợp

nhóm máu (ABO, Rh )

 Máu A & B truyền cho AB

 chỉ truyền HC rửa

+ Truyền đúng số lượng

máu BN cần

với tình trạng tim mạch & tổng trạng chung của

BN

c Phản ứng chéo

Cần áp dụng trước

khi truyền máu : lấy HC hoặc lấy máu người

cho trộn với huyết

thanh máu người nhận

 quan sát hiện tượng

ngưng kết :

 Nếu không ngưng

kết : truyền được

 Nếu ngưng kết: không

truyền được

 Tránh nhầm lẫn khi

truyền máu & phát

hiện những KT bất

thường

2 1 số p.ứng trong

truyền máu

a Những p.ứng không tan huyết

Phản ứng sốt, run lạnh, nhiễm khuẩn, dị ứng gây miễn dịch cho cơ thể nhận máu

b Những p.ứng gây tan huyết

- Do miễn dịch : không

hòa hợp kháng nguyên – kháng thể  tiêu hủy hồng cầu (Hemolysis)

- Nguyên nhân khác :

 Nhiệt độ giữ máu không

đảm bảo

 Dung dịch giữ máu không

đủ nồng độ đường.

 Nồng độ dung dịch chống

đông & pH không đúng

quy định.

 Truyền máu với áp lực

quá cao : truyền máu

qua kim nhỏ + tốc độ

quá nhanh.

 Máu người nhận thiếu

men G6PD hoặc có

myoglobin máu,myoglobin niệu từ trước