SEMINAR (SINH lý BỆNH MIỄN DỊCH) CASE VIÊM mũi dị ỨNG

Tình huống 3 Bệnh nhân nữ 26 tuổi, gần đây chị xuất hiện triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi, ngạt mũi mỗi khi ngửi thấy mùi hoa ly.. Anh/chị hãy phân tích nguyên nhân và cơ chế x

Kính chào thầy

cô và các bạn

Nhóm

Tình huống 3

 Bệnh nhân nữ 26 tuổi, gần đây chị xuất hiện

triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi, ngạt mũi mỗi khi ngửi thấy mùi hoa ly Nhưng khi

không tiếp xúc với hoa ly chị lại hoàn toàn bình

thường Anh/chị hãy phân tích nguyên nhân

và cơ chế xuất hiện các triệu chứng của bệnh

nhân trên.

Mục tiêu

 Phân tích nguyên

nhân xuất hiện các

triệu chứng

 Phân tích cơ chế

xuất hiện các triệu

chứng.

Phân tích nguyên nhân

 Các triệu chứng của

bệnh nhân: hắt hơi,

ngứa mũi, chảy mũi,

ngạt mũi mỗi khi ngửi

thấy mùi hoa ly Nhưng

khi không tiếp xúc với

hoa ly chị lại hoàn toàn

bình thường => nghĩ

đến bệnh nhân bị viêm

mũi dị ứng.

Bệnh viêm mũi dị ứng là một trong những bệnh

phổ biến nhất hiện nay Việc điều trị viêm mũi dị ứng hiện nay rất khó khăn, hầu như chỉ có thể giúp người bệnh thoát khỏi các triệu chứng khó ch ịu

trong một thời gian nhất định, bệnh sẽ lại tái phát lại khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. 

Viêm mũi dị ứng bản

chất của nó chính là sự phản ứng miễn dịch của mũi xoang trước các tác nhân kích thích từ môi trường như: thời tiết,

bụi bẩn, phấn hoa, nấm mốc, mùi lạ…Các tác

nhân kích thích gây dị ứng có thể xâm nhập theo các đường: hít thở,

ăn uống, hoặc qua da

Phân loại nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng

Do tiếp xúc với dị

nguyên:

+ Dị nguyên đường thở :

phấn hoa, bụi nhà, lông

súc vật…

+ Dị nguyên thực phẩm:

Trứng sữa, hải sản…

+ Dị nguyên là thuốc :

Kháng sinh các loại: thuốc

tê, vitamin xâm nhập

theo đường tiêm

Do cơ địa : Do phụ thuộc vào cơ địa của từng người nên viêm mũi

dị ứng thường mang yếu

tố di truyền, người bị viêm mũi dị ứng được coi

là người có cơ địa dị ứng

Sự quá mẫn của từng cơ thể có vai trò cơ bản trước cùng một dị nguyên có xảy ra hiện tượng dị ứng hay không

và phản ứng mạnh hay nhẹ

Cơ chế

 Vai trò đề kháng vòng ngoài của

lớp biểu mô.

 Lớp biểu mô thực sự là hàng rào

bảo vệ niêm mạc mũi chống lại

sự xâm nhập của các yếu tố gây

bệnh từ bên ngoài vào như: vi

khuẩn, vi rút, dị nguyên… Nhờ

hoạt động thanh thải của hệ

nhầy lông chuyển, các yếu tố

này không tiếp xúc lâu được với

niêm mạc và bị đẩy trôi xuống

họng.

 Khi người bệnh tiếp xúc với dị

nguyên( phấn hoa) cơ thể sẽ có

phản xạ hắt hơi để đẩy các tác

nhân ra ngoài

Lớp hạ niêm mạc gồm phản ứng miễn dịch dịch thể tại chỗ:

Ở người bình thường hàm lượng IgE trong huyết thanh rất thấp 10-300 mg/ml nhưng tăng rất cao trong một

số bệnh đặc biệt là bệnh dị ứng hoặc bệnh kí sinh

trùng IgE được tổng hợp trong mô Lympho ở ngay

dưới lớp hạ niêm mạc của phế quản và ruột.

Theo phân loại của Gell và Coombs thì viêm mũi dị

ứng là phản ứng Typ I (phản ứng quá mẫn nhanh) là chủ yếu, nhưng cũng có thể gặp Typ III, IV Các tế

bào tham gia phản ứng Typ I ở mũi chủ yếu là tế bào Mast và tế bào ái kiềm ngoài ra còn có vai trò của

bạch cầu ái toan, bạch cầu đa nhân trung tính.

Tế bào mast và tế bào ái kiềm đóng vai trò quan

trọng trong sự phát sinh các phản ứng quá mẫn Typ I

Trên bề mặt các tế bào này có các Receptor dành cho mảnh Fc của IgE và IgG Khi có kháng nguyên đặc hiệu xâm nhập vào cơ thể sẽ kết hợp với mảnh Fab của IgE và IgG ( 1,3,4) => hoạt hóa tế bào này tạo ra

1 số biến đổi như thoát bọng, sản xuất và tiết ra nhiều prostaglandin, leucotrien (các chất trung gian gây viêm) Đồng thời các bọng thoát ra khỏi tế bào thì bị vỡ và giải phóng các chất trung gian hóa học: Heparin, Histamin, Bradykinin => gây giãn mạch, tăng tính thấm thành mạch… gây hiện tượng đỏ phù

nề niêm mạc, tăng dịch mũi => xuất hiện triệu chứng chảy mũi Khi dịch nhiều => ngạt tắc mũi

Điều trị

- Điều trị nguyên nhân

(thanh toán dị nguyên)

- Điều trị liệu pháp giải

mẫn cảm

- Dùng thuốc kháng

Histamin là thuốc ức chế

việc giải phóng hoặc tổng

hợp các chất hóa học trung

gian gây phản ứng dị ứng

- Dùng corticoid

- Phẫu thuật

Lớp kháng thể quan trọng nhất tham gia trong quá mẫn type I

là IgE, chúng có nồng

độ rất thấp trong máu Tại sao?

Trả lời

 Sau khi sinh ra, IgE sẽ gắn ngay lên bề mặt tế bào mast và bạch cầu ái kiềm( là những tế bào có Receptor với IgE) => vì vậy trong trong máu IgE có nồng độ rất thấp (IgE chiếm 0.004% tổng lượng Ig

huyết thanh).

Cảm ơn cô và các bạn đã

chú ý lắng nghe