sang kien kinh nghiem mon tin hoc Nhan

Đề tài mang tên “Hướng dẫn học sinh học tốt môn tin học tiểu học” sẽ giúp các bạn có thêm những biện pháp thiết thực nhằm giúp học sinh tiểu học dễ dàng tiếp cận và học tốt bộ môn rất mớ

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN THANH OAI

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHƯƠNG TRUNG II

- Người thực hiện : Phan Thị Hồng Nhân

- Giáo viên tin học

- Đơn vị công tác : Trường tiểu học Phương TrungII

Huyện Thanh Oai- Hà Nội

Năm học : 2015-201

LỜI MỞ ĐẦU

Các bạn đồng nghiệp thân mến !

Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay, hoà chung với phong trào thi đua sôi nổi của ngành giáo dục “Xây dựng trường học thân thiện-Học sinh tích cực” thầy và trò trường Tiểu Học Phương TrungII đang cùng nhau nỗ lực, gắng sực thi đua “Dạy tốt-Học tốt”hoàn thành nhiệm vụ cao

cả của mình Biển học là bao la, tri thực là vô hạn”.Mỗi người trong chúng ta đều có những năng lực tiềm ẩn, những kinh nghiệm xuất chúng Nói như vậy không có nghĩa là đề cao bản thân mình mà xem thường việc học hỏi kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp Với quan điểm này, tôi rất muốn chia sẻ với các bạn một kinh nghiệm nho nhỏ với hy vọng được giao lưu học hỏi lẫn nhau, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của lớp, của trường Đề tài mang tên

“Hướng dẫn học sinh học tốt môn tin học tiểu học” sẽ giúp các bạn có thêm những biện pháp thiết thực nhằm giúp học sinh tiểu học dễ dàng tiếp cận và học tốt bộ môn rất mới và còn nhiều bỡ ngỡ đối với giáo viên cũng như học sinh tiểu học

Rất mong sự góp ý nhiệt tình của các bạn đồng nghiệp,ban giám hiệu nhà trường và lãnh đạo các cấp.Xin chân thành cảm ơn!

I/ PHẦN MỞ ĐẦU I.1/ Lý do chọn chuyên đề:

* Tầm quan trọng của công nghệ thông tin:

Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ CNTT đã tác động lớn đếncông cuộc phát triển kinh tế xã hội người Đảng và Nhà nước đã xác định rõ ýnghĩa và tầm quan trọng của tin học và CNTT, truyền thông cũng như những yêucầu đẩy mạnh của ứng dụng CNTT, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầuCNH, HĐH, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nóiriêng - thế giới nói chung

Chỉ thị số: 3398 /CT-BGDĐT của bộ giáo dục đào tạo ngày 11/8/2011

chỉ rõ một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2011/2012 là “ Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy - học và công tác quản lý giáo dục ”

Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn tinhọc vào trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp xúc với môn tinhọc để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu để họcnhững phần nâng cao trong các cấp tiếp theo

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiếnthức ban đầu về CNTT như: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữthường dùng, rèn luyện một số kỹ năng sử dụng máy tính, …

Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết chongười lao động hiện đại như:

+ Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải

+ Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin

+ Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động

xã hội hiện đại

+ Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính các sản phẩm tin học

+ Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập

I.3/ Đối tượng nghiên cứu:

- Môn tin học lớp 3,4,5

- Học sinh khối lớp 3,4, 5 trường Tiểu học Phương Trung II

I.4/ Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Nội dung môn tin học tiểu học đi sâu vào trình bày giảng dạy , đề xuất phương pháp giảng dạy môn tin học bậc tiểu học

I.5/ Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu lí luận:

Bộ môn tin học là một bộ môn mới ở trường tiểu học và chủ yếu là sủdung phương pháp trực quan sinh động để ứng dụng thực hành do đó việcnghiên cứu lí luận là không thể thiếu do vậy khi xây dựng đề tài này tôi đãnghiên cứu các tài liệu tham khảo sau: Giáo trình Word thực hành, Giáo trìnhExcel thực hành,Tin Học Thực Hành,Đồ họa thực hành,Hướng dẫn sửa lỗi máytính,Giáo trình photoshop,Sách giáo khoa quyển 1,Sách giáo khoa quyển2,Sách giáo khoa quyển 3

Phương pháp ứng dụng thực tiễn

- Phương pháp quan sát.- Kiểm tra việc học tập của học sinh (bài cũ, bài mới)

- Phương pháp điều tra.(Phỏng vấn học sinh khối 3,4, 5 Sử dụng bảng biểu đối chiếu)

- Phương pháp khảo nghiệmThăm lớp, dự giờ Kiểm tra chất lượng sau giờ học

1.6 Tên đề tài : Xuất phát từ những vấn đề nêu trên tôi đã chọn đề tài : “ Hướng

dẫn học sinh học tốt môn tin học tiểu học”

II/ PHẦN NỘI DUNG II.1/ Cơ sở lý luận:

+ Nghị quyết 40/2000/QH10 và chỉ thị 14/2001/CT-TTg ngày9/12/2000 về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông: Nội dungchương trình là tích cực áp dụng một cách sáng tạo các phương pháp tiên tiến, hiệnđại, ứng dụng CNTT vào dạy và học

+ Thông tư số 14/2002/TT-BGD&ĐT ngày 1/4/2002 về việc hướng dẫnquán triệt chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông

+ Chỉ thị 29/CT của Trung Ương Đảng về việc đưa CNTT vào nhà trường

+ Trong nhiệm vụ năm học 2011/2012 Bộ trưởng giáo dục đào tạo nhấnmạnh: Khẩn trương triển khai chương trình phát triển nguồn nhân lực CNTTcủa chính phủ và đề án dạy Tin học ứng dụng CNTT và truyền thông của

ngành Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp

dạy - học và công tác quản lý giáo dục.Tiếp tục thực hiện tổ chức dạy học mônTin học theo Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định

số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ Giáo dục và Đàotạo

II.2 / THỰC TRẠNG

a/ Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài

a.1 Thuận lợi:

* Nhà trường:

- Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạođiều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 3, tạo điều kiện sắm sửa máy móc,trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học

- Được sự ủng hộ của các cấp uỷ - UBND - các ban ngành, phụ huynh toàntrường hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường

Đời sống kinh tế của địa phương còn gặp nhiều khó khăn, rất ít học sinh

ở nhà có máy vi tính

* Giáo viên:

Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu có sự thống nhất và đang hoàn chỉnh Hiện nay Bộ giáo dục và đào tạo mới đang thí điểm dạy môn Tin học từ lớp 3 cho một số tỉnh và thành phố và biên soạn quyển sáchcùng học tin học quyển 1,2,3

Tuy giáo viên đã được đào tạo cơ bản về kiến thức tin học, nhưng có một

số giáo viên được chuyển từ môn văn hoá sang, nên chỉ được đào tạo hết chứngchỉ A nên kiến thức còn hạn hẹp, chưa có chiều sâu cũng như chiều rộng nênviệc cập nhật những vấn đề mới còn hạn chế Hơn nữa khi thực hành, máy

móc gặp sự cố, trục trặc, giáo viên không xử lý kịp thời dẫn đến học sinh thiếumáy, không thực hành được

Do mới là môn tự chọn nên đa số giáo viên dạy Tin học trong trường tiểuhọc đều là giáo viên hợp đồng trường, chỉ tiêu biên chế chưa có, lương thấp nêncũng phần nào làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học

* Học sinh:

Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp

b/ Những thành công và hạn chế

* Thành công :

khi học sinh học các phần mềm như:

+ Phần mềm soạn thảo văn bản: Học sinh ứng dụng từ các môn học Tập Làm Văn để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách ứng dụng soạn thảo văn bản để soạn thảo giải những bài toán đã học ở bậc tiểu học

+ Phần mềm vẽ: Học sinh ứng dụng trong môn Mỹ thuật, học được từ môn

mỹ thuật để vẽ những hình ảnh sao cho sinh động, hài hoà thẩm mĩ

+ Trong chương trình tin học ở bậc tiểu học được phân bố xen kẽ giữa các bài vừa học, vừa chơi Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạotrong quá trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích giúp cho học sinh thưgiãn sau những giờ học căng thẳng ở lớp, …

Có được sự quan tâm chú ý của các cấp uỷ đảng, nhà trường, phụ huynhtạo điều kiện mua sắm máy móc thiết bị để các em có được phòng máy học tập

Đề tài tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch chương trình giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh tiểu học

Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh tiếp cận với công nghệ thông tin

Học sinh hứng thú say mê với bộ môn tin học, giúp các em sáng tạo, chăm chỉ tìm tòi khám phá

* Hạn chế

Xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm và thử nghiệm còn mới mẻ

c/ Những mặt mạnh- mặt yếu của đề tài

* Mặt mạnh :

Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết chongười lao động hiện đại như:

+ Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải

+ Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin

+ Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động

xã hội hiện đại

+ Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính các sản phẩm tin học

+ Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập

+ Có ý thức tìm hiểu CNTT trong các hoạt động xã hội

* Mặt yếu

Học sinh còn bỡ ngỡ e dè với các phần mềm do phần lớn được sử dụngbằng câu lệnh ngoại ngữ học sinh khó ghi nhớ

d/ Các nguyên nhân và các yếu tố tác động :

Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu chưa có sự thống nhất

và đang hoàn chỉnh

Hiện nay Bộ giáo dục và đào tạo mới đang thí điểm dạy môn Tin họcvào cho một số tỉnh và thành phố như thành phốHải Phòng, Hà nội, Hạ Long, Hồ Chí Minh

Việc biên soạn SGK vẫn còn nhiều bất cập chưa hợp lý đặc biệt rất khókhăn cho giáo viên trong việc cập nhật update phần mềm thực hành cho học sinhtiểu học

Việc nối mạng và sử dụng mạng lan đối với giáo viên tin học còn nhiều hạnchế và bất cập không phải giáo viên nào cungc thực hiện thành thạo

II/ CÁC GIẢI PHÁP BIỆN PHÁP

a/ Mục tiêu của giải pháp :

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của Đề tài

- Biện pháp và việc dạy tin học trong bậc tiểu học

b/ Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.

* Trước khi thực hiện Đề tài, tôi đã khảo sát khối lớp 4,5 thông qua giờ dạy lýthuyết, dạy thực hành, thông qua kiểm tra bài cũ Khi tổng hợp kết quả thu được: Trước khi thực hiện đề tài

* Một số biện pháp để dạy tin học có hiệu quả hơn trong bậc tiểu học:

*.1 Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy phùhợp:

- Ngay từ bài học đầu tiên trong chương trình học Tin học, giáo viên phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và tác dụng của các bộ phận đó bằng cách cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng lý thuyết

Ví dụ: Bài làm quen với máy tính (lớp 3)

Khi giáo viên giới thiệu bộ phận con chuột, giáo viên phải mô tả conchuột, có mấy loại con chuột, trên thân con chuột có những phím nào, chứcnăng của các phím đó, tay đặt lên con chuột đó như thế nào

- Học sinh quan sát con chuột, quan sát thao tác của cô giáo khi sửdụng chuột trong quá trình học tập

- Giáo viên biết kết hợp giữa giờ lý thuyết và thực hành sao cho phù hợp,không nên xem nhẹ giờ dạy lý thuyết thì mới thực hành tốt được cũng như khi họcsinh thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lý thuyết

Ví dụ: Khi học bài các thao tác với tệp tin văn bản (khối 4) Giáo viên dạyphần lưu văn bản, mở văn bản khi học lý thuyết học sinh mới chỉ hiểu là lưu vănbản vào trong máy là để văn bản đó không bị mất đi, có thể mở ra được.Nhưng đến khi thực hành học sinh mới thực sự hiểu rằng khi lưu văn bản đóluôn luôn được lưu trữ và tồn tại trong máy, có thể mở ra bất cứ lúc nào đểchỉnh, xem và chỉnh sửa

- Giáo viên nên tận dụng những phương tiện sẵn có của môn tin học ápdụng vào trong giảng dạy lý thuyết để học sinh dễ quan sát và nhận biết, giúp chobuổi học thực hành của hiệu quả hơn

Qua đợt khảo sát đầu năm học học với học sinh khối 4 (lớp 4A và lớp 4B)dạy bài các thao tác với tệp tin văn bản Lớp 4A dạy có sử dụng đồ dùng trực quan bằng máy tính, thao tác trên máy tính bài khám phá máy tính Giáo viên hướng dẫn trực tiếp học sinh trên máy

Tệp

Thư mục

Tệp: Khi em lưu bài

thơ soạn thảo bằng Word hay bức tranh

vẽ bằng chương trình Paint, thông tin

đó được ghi trên đĩa cứng, đĩa mềm,… thành 1 tệp Mỗi tệp

có 1 tên Mỗi tệp sẽ là

1 biểu tượng Tệp có thể là chương trình máy tính hoặc dữ liệu

Thư mục: Là nơi chứa các tệp có tác dụng quản lí dữ liệu.

Trong thư mục có thể chứa các thư mục khác gọi là thư mục con Mỗi thư mục cũng có 1 tên.

Còn lớp 4B dạy sử dụng đồ dùng trực quan bằng hộp thoại miêu tả hìnhảnh trong máy tính trong bài “Chương trình máy tính được lưu ở đâu”

* Khi tổng hợp kết quả thu được:

Mức độ thao tác LỚP 4A1 LỚP 4A2

Thao tác nhanh 18/32 74% 11/30 55%

Thao tác chậm 9/32 42% 9/30 45%

Chưa biết thao tác 0/32 4% 0/30 20%

Ví dụ : Dạy bài vẽ đường thẳng, giáo viên giao bài tập thực hành, sau đóhướng dẫn (theo nhóm) trực tiếp trên máy cho học sinh dễ quan sát thao tác của

ĐĨA CỨNG

ĐĨA MỀM, ĐĨA CD

cô và lời nói của cô trong khi thực hành, nếu em học sinh nào chưa thực hànhđược, giáo viên lại hướng dẫn cho em đó hoặc bắt tay em đó và hướng dẫn cácthao tác

Ví dụ : Trong bài thực hành vẽ đường thẳng, đường cong lớp 4 Giáo viên gợi ý hướng dẫn như sau :

===================================================== Người thực hiện : Phan Thị Hồng Nhân

Đơn vị trường : Giáo viên trường tiểu học Phương trung II- Huyện Thanh Oai- Hà Nội

? Làm thế nào để vẽ đường thẳng

được thẳng đứng theo chiều dọc hoặc

chiều ngang Nêu các bớc vẽ đường

thẳng

? Để đường cong không bị méo và bị

mất em phải làm gì Nêu các bước vẽ

đường cong.

HƯỚNG DẪN CÁC BƯỚC VẼBước 1 : Chọn công cụ vẽ đường thẳng

Bước 2 : Chọn nét vẽBước 3 : Chọn màu vẽ

Giữ phím Shift Bước1: Chọn công cụ đường thẳng Bước2: Giữ phím Shift và vẽ đường thẳng đó

Chọn kích chuột thêm 1 lần vào đường cong

Bước1: Chọn công cụ vẽ đường cong Bước2: Vẽ đường thẳng và uốn cong đường thẳng

Trang 14

* 2 Hệ thống các bài tập thực hành, các bài tập phù hợp với nội dung củabài giảng, liên hệ với một số môn học khác trong chương trình học của các em.Các bài tập không quá dài, nâng dần từ mức đơn giản đến phức tạp, ngoài ragiáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vậndụng vẽ một cách có hệ thống

Trong một ca thực hành với bài vẽ hình vuông sau:

Ở hình trên ngoài vẽ hình vuông ra học sinh còn phải sử dụng công cụ vẽ

trang trí cho các hoa văn của hình vuông trên Từ hình vuông trên các em sẽ liêntưởng đến bài học trang trí hình vuông (Môn mỹ thuật lớp 4) và sáng tạo vẽ một

số hình vuông đã học ở môn Mỹ thuật 4

*3 Trong giờ thực hành giáo viên nên tạo sự tranh đua giữa các nhómbằng cách phân công các nhóm làm bài thực hành, sau đó các nhóm nhận xét,chấm điểm (dưới sự chỉ dẫn của giáo viên) của nhau để tạo được sự hào hứng họctập và sáng tạo trong quá trình thực hành

*4 Tận dụng những nguồn tài nguyên sẵn có của máy vi tính, hoặc truycập mạng để tìm kiếm thông tin, tìm kiếm tài nguyên trên Internet phục vụ choquá trình dạy và học

*5 Sưu tầm một số trò chơi có ích để rèn luyện về cách sử dụng chuột (cờcaro), luyện ngón khi sử dụng bàn phím (Mario Typing), phần mềm luyện tư duy, tính toán, nhanh nhạy, giải trí (Solitare, minesweeper)

*6 Giáo viên có kế hoạch bồi dưỡng để nâng cao kiến thức bản thân đápứng được những yêu cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy đủ, chính xác

c/ Điều kiện thực hiện giải pháp và biện pháp đề tài

Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân mỗi giáo viên dạy Tin họcnhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằngcách tự tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể hỏi các đồngnghiệp của trường bạn

Bên cạnh tìm hiểu kiến thức về Tin học, giáo viên cũng phải tìm hiểu cáckiến thức khác như văn hoá, kinh tế, chính trị, xã hội để tự nâng cao nhận thứccủa bản thân

d/ Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp :