Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động dạy học ởtrường Tiểu học Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuấtcác biện pháp quản l
Trang 11 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài.
Trong quá trình đổi mới đất nước, Đảng ta luôn khẳng định: “Giáo dục vàĐào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàndân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong
các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội” Nghị quyết số
29-NĐ/TW ngày 04 tháng 01 năm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
XI đã khẳng định: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến
thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học”.
Chương trình giáo dục định hướng năng lực (định hướng phát triển năng
lực) nay còn gọi là dạy học định hướng kết quả đầu ra được bàn đến nhiều từ
những năm 90 của thế kỉ XX và ngày nay đã trở thành xu hướng giáo dục quốc
tế Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạyhọc, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọngnăng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị chocon người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp.Chương trình này nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể của quátrình nhận thức Do vậy, quản lý chất lượng dạy học theo cách tiếp cận nàychuyển từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển “đầu ra”, tức là kết quả họctập của học sinh
Như vậy, dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học có thểhiểu đó là một chiến lược giảng dạy trong đó quá trình học tập dựa trên năng lựcthực hiện, nó hướng người học đến chỗ làm chủ những kỹ năng cơ bản và những
kĩ năng sống cần thiết của cá nhân để hòa nhập tốt vào hoạt động lao động ngoài
xã hội Bởi vậy, tương ứng với mỗi yếu tố đổi mới của quá trình dạy học cần có
sự đổi mới về quản lý để tạo nên sự cộng hưởng đồng bộ hình thành và pháttriển các năng lực cho học sinh, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục
vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Cấp Tiểu học là cấp học đầu tiên của giáo dục phổ thông nhằm mục tiêuxây dựng nền móng ban đầu cho sự hình thành và phát triển nhân cách của học
sinh Ở cấp học này, giáo viên được xác định là "ông thầy tổng thể", vì ngoài dạy viết chữ, tính toán còn phải rèn các em về "lời ăn, tiếng nói", dạy các em
cách chơi, cách ngủ, kỹ năng tham gia vào các hoạt động tập thể, cách làm vuilòng ông bà, cha mẹ và đặc biệt là cách học, rèn nền nếp học tập Trong nhữngnăm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo mạnh mẽ việc khắc phụcnhững hạn chế của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, đổi mới phươngpháp dạy học và kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học theo định hướng tăngcường hoạt động học tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh Tuy nhiên, hoạtđộng dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học hiện nay còn tồntại nhiều bất cập như: Giáo viên vẫn còn làm thay cho học sinh, chưa phát huyđược tính tích cực học tập của học sinh, chưa thực hiện tốt việc giáo dục toàndiện, việc kiểm tra, đánh giá dạy học ở một số trường Tiểu học chưa thật sựnghiêm túc,còn mang tính hình thức Đồng thời công tác quản lý và các điều
Trang 2kiện bảo đảm chất lượng giáo dục Tiểu học cũng chưa theo kịp yêu cầu đổi mới.
Tuy nhiên, việc đổi mới giáo dục tại các trường tiểu học nói chung vàtrường tiểu học Quảng Vinh nói riêng hiện nay còn chậm, công tác quản lý hoạtđộng dạy học theo tiếp cận năng lực học sinh còn gặp nhiều khó khăn như: nănglực của cán bộ quản lý còn hạn chế, đội ngũ giáo viên còn gặp nhiều lúng túngtrong quá trình triển khai, ngoài ra học sinh còn chưa thích ứng kịp với nhữngphương pháp dạy học mới
Từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp Quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn theo định hướng phát triển năng lực học sinh”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động dạy học ởtrường Tiểu học Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuấtcác biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Quảng Vinh, thành
phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa theo định hướng phát triển năng lực học sinh
nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay, nâng cao chấtlượng giáo dục trên cơ sở đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Quảng Vinh theo
định hướng phát triển năng lực học sinh
1.4 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tổng quan, phân tích các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về địnhhướng đổi mới giáo dục phổ thông và công tác quản lý các hoạt động dạy học vàgiáo dục tại các trường phổ thông
Nghiên cứu và phân tích một số tài liệu, công trình nghiên cứu trong vàngoài nước về khoa học quản lý và quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận nănglực người học nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn và tổng kết kinh nghiệm
7.2.1 Phương pháp điều tra
Thiết kế mẫu phiếu điều tra nhằm khảo sát thực trạng hoạt động dạy học
và quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học Quảng Vinh Thành phố SầmSơn hiện nay
7.2.2 Phương pháp phân tích đánh giá thực trạng và phỏng vấn
Tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng về công tác quản lý giáo dụctrong hoạt động dạy học, trên cơ sở đó phỏng vấn giáo viên của trường Tiểu họcQuảng Vinh nhằm thu thập thêm thông tin về quản lý hoạt động dạy học và cácyếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng pháttriển năng lực học sinh tại các trường Tiểu học thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanhhóa
7.2.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả thu được từ phiếu điều tra
Trang 32 Nội dung nghiên cứu
2.1 Cơ sở lý luận
Kế thừa những tinh hoa các tư tưởng giáo dục tiên tiến và vận dụng sáng tạophương pháp luận của triết học Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã để lại cho loài ngườinhững nền tảng lý luận về vai trò giáo dục, định hướng phát triển giáo dục, mụcđích dạy học, các nguyên lý dạy học, các phương thức dạy học, vai trò của cán bộquản lý giáo dục, phương pháp lãnh đạo và quản lý
Hệ thống các tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục có giá trịcao trong quá trình phát triển lý luận dạy học, lý luận giáo dục của nền giáo dụccách mạng Việt Nam Trong đề tài này, chúng tôi chỉ xin đề cập đến một số quanđiểm cụ thể của Người như sau:
Thứ nhất, Người rất quan tâm đến chính sách giáo dục và dạy học Người
cho rằng: “Muốn lãnh đạo cho đúng, tất nhiên phải theo đường lối chung”, và
“Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi” Theo cách hiểu trên, quản lý giáodục cần phải có chính sách đúng
Thứ hai, về vấn đề bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ, Người dạy:
“Những cán bộ giáo dục phải luôn luôn cố gắng học tập thêm, học chính trị, họcchuyên môn Nếu không tiến bộ mãi thì sẽ không theo kịp đà tiến chung, sẽ trởthành lạc hậu” Như vậy, muốn dạy học đạt kết quả cao thì phải chăm lo đếnviệc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên bằng việc tạo điều kiện cho giáo viênđược học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
Thứ ba, Người đã nói rõ về phương pháp dạy học “Phải nâng cao và
hướng dẫn việc tự học” Quan điểm này cho thấy: Muốn mang lại hiệu quả dạyhọc thì cần phải lựa chọn những phương pháp dạy học đề cao năng lực tự học,phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của người học
Thứ tư, về mối quan hệ giữa điều kiện, phương tiện dạy học với hoạt
động dạy học, Người khẳng định: “Kinh tế tiến bộ thì giáo dục mới tiến bộ, kinh
tế không phát triển thì giáo dục cũng không phát triển được,… hai việc đó cóquan hệ mật thiết với nhau”
Trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,
đã có nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục Việt Nam nghiên cứu về quản lý nhàtrường, quản lý hoạt động dạy học như Nguyễn Ngọc Quang, Hoàng Chúng, Hà
Sĩ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Hoàng Tâm Sơn, Nguyễn Văn Tường Mặc dù mỗi tácgiả đi sâu vào những bình diện khác nhau của hoạt động dạy học nhưng tất cảđều hướng đến việc giải quyết mối quan hệ giữa giáo viên và nhà quản lý, nhữngnội dung quản lý hoạt động dạy học của người Hiệu trưởng Cụ thể:
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang xác định: “Dạy học và giáo dục trong sự thốngnhất là hoạt động trung tâm của nhà trường, quản lý nhà trường thực chất là quản lýquá trình lao động sư phạm của người thầy” Tác giả Hà Sĩ Hồ và Lê Tuấn khinghiên cứu về mục tiêu, nội dung, biện pháp quản lý nhà trường cũng đã khẳngđịnh: “ Việc quản lý hoạt động dạy và học (hiểu theo nghĩa rộng) là nhiệm vụ quản
Trang 4lý trung tâm của nhà trường ” và “Người Hiệu trưởng phải luôn luôn kết hợp mộtcách hữu cơ quá trình dạy và học”.
Ngoài ra, trong những năm gần đây một số công trình khoa học như: “Lấyhọc sinh làm trung tâm của tác giả Phạm Viết Vượng; Tác giả Đặng Thành Hưng
đã nghiên cứu nội dung, phương pháp dạy học theo hướng nâng cao tính hiệnđại và gắn khoa học với thực tiễn đòi sống sản xuất, dạy học lấy học sinh làmtrung tâm; Tác giả Trần Thị Bích Liều và Lê Thanh Huyền với kinh nghiệmquốc tế về dạy học và phát triển năng lực sáng tạo cho HS từ chính sách đếnchương trình và thực tiễn lớp họ
Kết quả nghiên cứu của các công trình trên đó là trên cơ sở đánh giá thựctrạng quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ởbậc THCS, THPT, các công trình nghiên cứu đã đề xuất một số biện pháp quản
lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS nhằm góp phầnnâng cao chất lượng GD&ĐT trong nhà trường theo định hướng đổi mới giáodục phổ thông (GDPT) hiện nay
Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy chưa có tác giả nào nghiên cứu vấn đề này
ở bậc Tiểu học, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa Do vậy, nghiên cứu thựctrạng quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực của họcsinh ở trường Tiểu học Quảng Vinh, Thành phố Sầm Sơn, Tỉnh Thanh hóa là cơ
sở để đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướngphát triển năng lực của học sinh ở trường Tiểu học nhằm góp phần nâng cao chấtlượng dạy và học trong nhà trường tiểu học hiện nay
2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực của học sinh ở trường Tiểu học Quảng Vinh những năm qua: 2.2.1 Đặc điểm tình hình nhà trường.
* Thuận lợi:
Trường Tiểu học Quảng Vinh được tách ra từ trường phổ thông cơ sởQuảng Vinh năm 1995 Là một xã nghèo của huyện nhưng có truyền thống hiếuhọc Năm học 2009-2010 với sự nổ lực chỉ đạo cùng sự đồng thuận của nhândân cũng như tập thể cán bộ giáo viên, công nhân viên, nhà trường đã đạt chuẩnQuốc gia mức độ I Cũng từ đó đến nay trường luôn giữ vững danh hiệu đơn vịTiên tiến cấp huyện (cấp TP), chất lượng giáo dục ngày càng được nâng lên
Năm học 2019 - 2020 trường có 35 cán bộ giáo viên, nhân viên trong đó
có 3 cán bộ quản lí, 2 nhân viên và 30 giáo viên, cùng học sinh trên 5 khối lớp
Trình độ chuyên môn của giáo viên: 100% các đồng chí giáo viên đạttrình độ trên chuẩn Trong đó Đại học: 14; cao đẳng 16
Đại đa số giáo viên có tuổi nghề trên 10 năm Các đồng chí đó có nhiềukinh nghiệm trong công tác giảng dạy, công tác chủ nhiệm cũng như quan hệ,trao đổi với phụ huynh Có đội ngũ nòng cốt chuyên môn nhiệt tình, năng nổ
Trang 5Trường luôn nhận được sự chỉ đạo chuyên môn kịp thời của Phòng Giáodục và Đào tạo thành phố Sầm Sơn Bên cạnh đó, trường còn nhận được sự độngviên và hỗ trợ tích cực của Đảng uỷ và UBND phường Quảng Vinh và phụhuynh học sinh của trường.
* Khó khăn:
Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, là đơn vị chuẩn ở giai đoạn đầu nên đếnnay các phòng học đã bị xuống cấp và thiếu trầm trọng Chỉ có 24 phòng trên 28lớp học (trong đó có 06 phòng đã xuống cấp không đủ điều kiện sử dung) Thiếu
cả phòng học chính và các phòng học chức năng Trong lúc địa phương cònnghèo, tập trung đầu tư xây dựng chuẩn cho trường THCS và trường mầm non
Có một số ít phụ huynh học sinh do mải làm ăn nên chưa thật quan tâm đếnviệc học hành của con em mình mà còn giao phó cho nhà trường
2.2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực của học sinh ở trường Tiểu học Quảng Vinh.
2.2.2.1 Thực trạng nhận thức của GV về tầm quan trọng của hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Sau khi tiến hành khảo sát trong tập thể 30 giáo viên nhà trường và thu được kết quả như sau:
TT Mức độ quan trong Số lượng Giáo viên (GV)%
họ đã nhiều tuổi, sắp về hưu do vậy việc tiếp cận và thay đổi phương pháp dạyhọc mới thường ngại đổi mới, có tính bảo thủ
2.2.2.2 Thưc trạng nhận thức của GV về ý nghĩa của hoạt động dạy học ở trường tiểu học theo định hướng phát triển năng lực học sinh hiện nay
Sau khi tiến hành khảo sát trong tập thể 30 giáo viên nhà trường và thu được kết quả như sau:
Trang 6Rèn luyện kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn
16 53,33
Kịp thời đánh giá các năng lực hình thành ở ngườihọc nhằm điều chỉnh hoạt động dạy của bản thân 18 60,00
Kết quả khảo sát cho thấy, GV có sự thống nhất cao về ý nghĩa của hoạt
động dạy học ở trường tiểu học theo định hướng phát triển năng lực học sinhhiện nay Cụ thể:
Ý nghĩa đối với HS: Hầu hết GV đều cho rằng hoạt động dạy học ở trường
tiểu học theo định hướng phát triển năng lực học sinh tập trung ở các ý nghĩa:Phát triển kỹ năng học tập hợp tác giữa HS với HS, giữa GV và HS; Rèn luyện
kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của học sinh; Học sinh chủ động vậndụng sáng tạo kiến thức đã học vào các tình huống thực tiễn Từ kết quả trên chothấy cả GV đã nhận thức rõ ý nghĩa của hoạt động dạy học ở trường tiểu họctheo định hướng phát triển năng lực học sinh
Tuy nhiên, vẫn còn những nội dung GV đánh giá chưa cao như: Học sinh
tự khám phá những kiến thức chưa biết; Rèn luyện cho HS kỹ năng nghiên cứusách giáo khoa và các tài liệu học tập Trao đổi với GV tôi nhận được câu trả lời:Tính chủ động, tích cực của HS trường Tiểu học Quảng Vinh chưa tốt, các emcòn phụ thuộc vào cha mẹ và thầy cô nhiều, do vậy khả năng tự nghiên cứu tàiliệu, tự khám phá kiến thức rất thấp
Ý nghĩa đối với GV: hầu hết GV đều cho rằng: Dạy học ở trường tiểu học
theo định hướng phát triển năng lực học sinh có tác động tới phương pháp giảngdạy của GV và phương pháp học tập của HS, quan điểm dạy học này dẫn đến
GV thay đổi cách thức tổ chức và điều khiển học sinh tiến hành các hoạt độnghọc tập nhằm giúp HS tự phát hiện kiến thức mới tiếp đến là giúp GV kịp thờiđánh giá các năng lực hình thành ở người học nhằm điều chỉnh hoạt động dạycủa bản thân; và dạy học theo định hướng phát triển năng lực (NL) học sinh sẽlàm thay đổi cách thức đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốttiến trình dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập
Trang 72.2.2.3 Thực trạng thực hiện nội dung dạy học ở trường tiểu học Quảng Vinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Sau khi tiến hành khảo sát trong tập thể 30 giáo viên nhà trường và thu được kếtquả như sau:
Mức độ
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Không bao giờ
3 Nội dung môn học có sự phân hóa
hướng tới từng cá nhân người học 4 13,3 24 80,0 2 6,7
4
Chú trọng tính phổ thông, cơ bản,
toàn diện nhằm phát huy tối đa
tiềm năng cá nhân, đồng thời phát
triển kiến thức, kĩ năng cần thiết
làm điều kiện cho việc học tập
suốt đời
17 56,7 13 43,3 0 0,0
5 Chú trọng phát triển kỹ năng giải
quyết các vấn đề thực tiễn 16 53,3 14 46,7 0 0,06
Chú trọng hoạt động trải nghiệm
của HS, rèn luyện kỹ năng sống,
kỹ năng tư duy
13 43,3 15 50,0 2 6,7
Kết quả khảo sát cho thấy:
Chú trọng tính phổ thông, cơ bản, toàn diện nhằm phát huy tối đa tiềmnăng cá nhân, đồng thời phát triển kiến thức, kĩ năng cần thiết làm điều kiện choviệc học tập suốt đời
Chú trọng phát triển kỹ năng giải quyết các vấn đề thực tiễn
Thiết kế nội dung môn học theo hướng tích hợp
Tuy nhiên, một số nội dung chưa được thực hiện thường xuyên như: Thiết
kế các chủ đề học tập mang tính liên môn, gắn với những vấn đề thực tiễn; Nội dung môn học có sự phân hóa hướng tới từng cá nhân người học Kết quả này
cho thấy nhận thức về dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS của một
số GV chưa đầy đủ, ngoài ra số ít GV cao tuổi, sức khỏe không tốt, sức ỳ lớntrước yêu cầu đổi mới nên việc thực hiện các nội dung dạy học, chuyển đổi sangphương pháp dạy học tích cực chậm và chưa hiệu quả
Trang 82.2.2.4 Thực trạng sử dụng phương pháp dạy học ở trường tiểu học Quảng Vinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
Phương pháp dạy học là công cụ để tổ chức dạy học, với mong muốn tìmhiểu mức độ sử dụng phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lựccủa học sinh của trường Tiểu học Quảng Vinh, tôi đã tiến hành điều tra tập thể
30 GV và xử lý số liệu, tôi thu được kết quả như sau:
nhiên, vẫn còn một số phương pháp dạy học còn ít sử dụng trong dạy học như:
Phương pháp dạy học dự án, Phương pháp thí nghiệm Tìm hiểu lý do của thực
trạng trên, qua quan sát điều kiện cơ sở vật chất tại trường cho thấy hiện nay cácphòng học là chưa đủ cho HS học 2 buổi/ngày Các phòng chức năng như thínghiệm, thư viện, thì chưa có, điều này ảnh hưởng đến việc sử dụng 2 phươngpháp dạy học trên trong dạy học các môn học ở trường tiểu học Ngoài ra, một số
GV cao tuổi ngại đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) cũng là yếu tố có ảnhhưởng đến mức độ sử dụng các phương pháp dạy học trên
2.3 Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
2.3.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên và HS về hoạt động dạy học ở trường tiểu học Quảng Vinh thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa theo định hướng phát triển năng lực học sinh
2.3.1.1 Mục tiêu
Trang 9Nâng cao nhận thức cho GV, HS về tầm quan trọng, nội dung và cáchthức tổ chức hoạt động dạy học (DH) ở trường TH theo định hướng phát triểnnăng lực học sinh Trên cơ sở đó, giúp GV chủ động lập kế hoạch, tổ chức thựchiện nhằm đạt hiệu quả cao trong dạy học, HS chủ động trong tổ chức hoạt độnghọc tập nhằm rèn luyện các kỹ năng học tập hiệu quả.
2.3.1.2 Nội dung và cách thực hiện
Quán triệt sâu sắc đến GV, HS những chủ trương, định hướng của Đảng
và Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền các cấp về vai trò, vị trí,mục tiêu của giáo dục tiểu học và dạy học theo định hướng phát triển năng lựchọc sinh tiểu học trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Căn cứ vào vị trí và nhiệm vụ của các tổ chức, cá nhân để lựa chọn nộidung cần nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của mỗi thành viên cho phùhợp từng đối tượng:
a Đối với GV: Cần phải làm cho họ nhận thức rõ tầm quan trọng của quan điểmdạy học mới, hiệu quả dạy học phụ thuộc vào mục tiêu, cách thức thiết kế bàidạy và tổ chức dạy học nhằm khích thích, phát huy tính tích cực của HS trongdạy học
b Đối với HS: HS tiểu học ở lứa tuổi từ 6 - 11 tuổi, lứa tuổi còn nhiều tiềm ẩn,những năng lực, tố chất của các em còn chưa được bộc lộ rõ rệt, nếu có được tácđộng thích ứng sẽ khuyến khích HS bộc lộ và phát triển Do vậy, cần nâng caonhận thức cho HS về các yêu cầu và các kỹ năng trong học tập, giúp họ chủđộng lập kế hoạch để học tập hiệu quả
Tổ chức cho GV nghiên cứu, thảo luận về quan điểm dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực HS trong các buổi sinh hoạt Hội đồng sư phạm nhàtrường, các buổi sinh hoạt của các tổ chuyên môn, nhằm nâng cao hiểu biếtcho GV về quan điểm dạy học này và cách thức thực hiện đạt hiệu quả
Hiệu trưởng lập kế hoạch cử các tổ trưởng chuyên môn, GV tham gia cáclớp tập huấn về những đổi mới của giáo dục phổ thông hiện nay do Bộ GD&ĐT,
Sở GD&ĐT và phòng GD&ĐT tổ chức nhằm cập nhật những đổi mới trong dạyhọc ở bậc tiểu học
Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn lập kế hoạch thao giảng, dự giờ, tổchức đánh giá và rút kinh nghiệm giờ dạy theo quan điểm dạy học mới
Tổ chức cho GV tham quan, học tập kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạyhọc theo quan điểm dạy học mới tại các trường tiểu học đã thực hiện thành công
Chỉ đạo GV tăng cường tự bồi dưỡng GV nhằm nâng cao trình độ chuyênmôn và nghiệp vụ khi triển khai hoạt động dạy học theo quan điểm DH địnhhướng phát triển năng lực học sinh
2.3.2 Quản lý mục tiêu, chương trình và nội dung dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS
2.3.2.1 Mục tiêu
Trang 10Quản lý công tác xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực HS là nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường Huy động và sử dụng các nguồn lực thực hiện hoạt động dạy học, đồngthời là cơ sở để Hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn thực hiện tốt chức năngkiểm tra, giám sát
2.3.2.2 Nội dung và cách thức tổ chức thực hiện
Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn cùng các thành viên của bộ môn xây dựngbản kế hoạch hoạt động của bộ môn dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường
Kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng dựa trên kế hoạch chung của nhàtrường, thể hiện chương trình hành động của tổ chuyên môn nhằm đảm bảo thựchiện chất lượng giảng dạy, giáo dục Các tổ chuyên môn cần tập trung xây dựngcác loại kế hoạch cơ bản sau đây: Kế hoạch năm học; kế hoạch tháng, kế hoạchtuần
Nội dung kế hoạch hoạt động của mỗi tổ chuyên môn cần tập trung vàocác lĩnh vực hoạt động sau đây:
+ Kế hoạch giảng dạy của mỗi tổ chuyên môn
+ Kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên
+ Kế hoạch sinh hoạt chuyên đề
+ Kế hoạch thăm lớp dự giờ, đổi mới phương pháp giảng dạy của giáoviên…
Căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT, củaPhòng GD&ĐT về các nhiệm vụ trọng tâm trong từng năm học, căn cứ vào kếhoạch phát triển nhà trường (Kế hoạch chiến lược), Hiệu trưởng chỉ đạo thốngnhất các nội dung cơ bản sau:
+ Nhận định chung về đặc điểm tình hình (số lượng, chất lượng GV; điềukiện hỗ trợ hoạt động giảng dạy, …); phân tích những thuận lợi, khó khăn vànhững tác động của nó đến các hoạt động giáo dục
+ Dự kiến các mục tiêu, chỉ tiêu cần đạt được: Cần xác định các chỉ tiêu
về chất lượng đại trà của HS, SV; kết quả đạt được trong các hoạt động hội thảo,ngoại khóa, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ; đánh giá chất lượng, xếp loại GVcuối kỳ, cuối năm,
+ Xác định các biện pháp, giải pháp để thực hiện mục tiêu đã dự kiến + Phân công nhiệm vụ, thời gian thực hiện và hoàn thành công việc
Kế hoạch năm học của các tổ chuyên môn phải được Hiệu trưởng phêduyệt và trở thành văn bản pháp lý để tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo triển khaicác hoạt động của tổ, đồng thời làm căn cứ để Hiệu trưởng kiểm tra tiến độ thựchiện, đánh giá hiệu quả công việc của các tổ chuyên môn
Sau khi ban hành kế hoạch năm học của nhà trường, của các tổ chuyênmôn Tổ trưởng chuyên môn hướng dẫn GV xây dựng kế hoạch cá nhân Sauhàng tháng, học kỳ, năm học; các tổ trưởng chuyên môn căn cứ vào kế hoạch cá
Trang 11nhân của GV để đánh giá, nhận xét tiến độ thực hiện và mức độ hoàn thành kếhoạch, đây cũng là một căn cứ quan trọng để xếp loại thi đua
Từ kế hoạch của nhà trường, của mỗi tổ chuyên môn, để tổ chức dạy học
theo định hướng phát triển năng lực HS, Hiệu trưởng chỉ đạo GV dựa vào
chương trình, SGK, SGV và dựa vào chuẩn kiến thức - kĩ năng của từng mônhọc để thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới, đồng thời đảm bảo phù hợp vớiđặc điểm của HS
Chỉ đạo GV thực hiện đổi mới PPDH, xây dựng chuẩn đánh giá giờ dạytheo hướng đổi mới PPDH, sử dụng thiết bị dạy học (TBDH) và đánh giá kếtquả học tập của HS.Tập chung chỉ đạo GV soạn giáo án theo tinh thần đổi mới,chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của GV sang thiết kế các hoạt độngcủa HS, tăng cường tổ chức các hoạt động độc lập theo nhóm bằng các phiếuhọc tập, tăng cường giao tiếp giữa GV và HS, mở rộng giao tiếp giữa HS vớiHS
Tăng cường kiểm tra việc thực hiện kế hoạch năm học nói chung, kế hoạchdạy học nói riêng thông qua dự giờ đột xuất, dự họp với mỗi tổ chuyên môn,…
Tổ chức dự giờ, nhận xét rút kinh nghiệm việc giảng dạy của GV theochuẩn đánh giá, xếp loại giờ dạy đã được nghiên cứu, thống nhất
Trong quá trình thực hiện cần thường xuyên rút kinh nghiệm, tiếp nhận cácnguồn bổ sung về nhân sự, thiết bị, tài chính và các tài liệu thông tin khoa họcmới phục vụ cho công tác giảng dạy và giáo dục HS
Chỉ đạo đổi mới cách kiểm tra, đánh giá giờ dạy của GV, và cách kiểm tra,đánh giá kết quả học tập của HS
2.3.3 Chú trọng xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên nâng cao công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh đạt hiệu quả
2.3.3.1 Mục tiêu
Công tác bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, mạnh vềchất lượng và đồng bộ về cơ cấu là một trong những nội dung quan trọng tronghoạt động quản lý ở các trường tiểu học Do vậy, công tác bồi dưỡng tốt, xâydựng được một đội ngũ giáo viên chủ nhiệm (GVCN) có phẩm chất đạo đứccách mạng, lương tâm trong sáng, nhân cách hoàn thiện, vững vàng về chuyênmôn, tâm huyết với nghề, yêu thương học sinh, vì học sinh, có kiến thức, kỹnăng dạy học tốt là đòn bẩy quan trọng để tổ chức hoạt động dạy học theo quanđiểm DH mới đạt được mục tiêu
2.3.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện
Trước hết, Hiệu trưởng các trường tiểu học phải nắm bắt các thông tin cơbản về đội ngũ bằng việc điều tra khảo sát, đánh giá chất lượng đội ngũ giáoviên ở các mặt: trình độ chuyên môn; năng lực giảng dạy; nhu cầu và nguyệnvọng của GV
Lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội