PHẦN II: NỘI DUNG1.Mục tiêu, ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề:Việc ứng dụng CNTT trong nhà trường sẽ góp phần hiện đại hoá giáo dục và đào tạo, gắn với phát triển nguồn nhân lực CNTT, xác định là nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa rất lớn trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và ứng dụng CNTT một cách hiệu quả trong công tác giáo dục của nhà trường theo tiêu chí mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo.Sử dụng CNTT để quản lí hồ sơ, thời khoá biểu, điểm kiểm tra của giáo viên và học sinh, soạn thảo, quản lí các văn bản chỉ đạo các báo cáo của nhà trường. Triển khai các phần mềm ứng dụng vào công tác giáo dục và giảng dạy.Ý nghĩa của việc ứng dụng CNTT vào nhà trường là sử dụng CNTT như một công cụ lao động trí tuệ, giúp lãnh đạo các nhà trường nâng cao chất lượng quản lí nhà trường; giúp các thầy giáo, cô giáo nâng cao chất lượng dạy học; trang bị cho học sinh kiến thức về CNTT, học sinh sử dụng máy tính như một công cụ học tập nhằm nâng cao chất lượng học tập; góp phần rèn luyện học sinh một số phẩm chất cần thiết của người lao động trong thời kì hiện đại hoá. 2.Thực trạng:Ban lãnh đạo trường và toàn thể cán bộ, giáo viên đã xác định việc ứng dụng CNTT trong nhà trường là một phương tiện hữu ích cần thiết để phục vụ nâng cao chất lượng giảng dạy. Trường luôn thường xuyên thực hiện chủ đề “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạo”, đưa tiêu chí ứng dụng CNTT vào giảng dạy là một trong những tiêu chí đánh giá công chức cuối năm. Hiện nay, 90% giáo viên của nhà trường đều có hòm thư điện tử (Email) cá nhân và thư viện bài giảng, tư liệu chuyên môn đầy đủ, phong phú phục vụ hiệu quả cho công tác giảng dạy. 90% giáo viên của trường sử dụng giáo án điện tử cho những tiết thao giảng, dạy tốt. Trường thành lập từ tháng 8 năm 2010: Trong năm học 20102011 nhà trường có 18 lớp với 590 học sinh. Trong đó gần 95% học sinh là con em các dân tộc thiểu số gốc Tây Nguyên. Chính vì thế mà điều kiện được tiếp xúc với CNTT của đa số các em học sinh là rất hạn chế. Trường chỉ mượn được 01 phòng với 15 máy tính. Hiện nay trường đã có 35 máy phục vụ giảng dạy cho học sinh, 05 máy phục vụ cho công tác văn phòng và Ban lãnh đạo trường. Các máy tính đầu được trang bị, kết nối internet phục vụ tốt cho công tác giáo dục và giảng dạy.Ban lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm đến công tác tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về ứng dụng CNTT trong giảng dạy. Cử cán bộ, giáo viên tham gia các lớp tập huấn do Phòng và Sở giáo dục – Đào tạo tổ chức, sau đó về truyền đạt kinh nghiệm cho các giáo viên khác, để các giáo viên cùng nắm được kiến thức mới.
Trang 12.3.2 Tổ chức tốt khâu rèn đọc cho học sinh qua các bước luyện đọc 7
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Văn học là nghệ thuật của ngôn ngữ, là sự nhận thức về thế giới cuộc sốngcon người và xã hội Tác phẩm văn học dùng phương tiện ngôn từ để sáng tạonên những hình tượng về cuộc sống con người, quê hương, xứ sở và đem lạicho người đọc những rung cảm thực sự trong sáng Trong nhà Trường Tiểu học
ở Việt Nam đã coi Tiếng Việt là một môn học trung tâm, làm nền móng cácmôn học khác, góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triểntoàn diện
Môn Tiếng Việt ở Trường Tiểu học có nhiệm vụ vô vùng quan trọng, đó làhình thành 4 kỹ năng: Nghe- nói- đọc- viết cho học sinh Tập đọc là một phânmôn của chương trình Tiếng Việt bậc Tiểu học Đây là phân môn có vị trí đặcbiệt trong chương trình vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển kỹ năngđọc, kỹ năng quan trọng hàng đầu của học sinh ở bậc Tiểu học Kỹ năng đọc cónhiều mức độ: đọc đúng, đọc nhanh (lưu loát, trôi chảy), đọc có ý thức (thônghiểu được nội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc diễncảm Khi học sinh đọc tốt, viết tốt thì các em mới có thể tiếp thu các môn họckhác một cách chắc chắn, từ đó học sinh mới hoàn thành được năng lực giaotiếp của mình Đặc biệt đối với học sinh lớp 1, là lớp đầu cấp nên việc dạy đọccho các em vô cùng quan trọng, bởi các em có đọc tốt được ở lớp 1 thì khi họccác lớp tiếp theo các em mới nắm bắt được những yêu cầu cao hơn của mônTiếng Việt Việc dạy đọc ở lớp 1 cũng quan trọng bởi từ chỗ các em còn phảiđọc đánh vần từng tiếng đến việc đọc thông thạo được một văn bản là việctương đối khó với các em mà mục tiêu của giờ dạy Tiếng Việt là phải hướngđến giáo dục học sinh yêu Tiếng Việt bằng cách nêu bật sức mạnh biểu đạt củaTiếng Việt, sự giàu đẹp của âm thanh, sự phong phú của ngữ điệu trong việcbiểu đạt nội dung
Trên thực tế, nếu không có kỹ năng đọc thì học sinh không có điều kiện đểhọc các môn học khác, không thể tiếp thu tri thức của nhân loại Vì vậy, việcdạy đọc cho học sinh có ý nghĩa to lớn Thông qua dạy đọc, giáo viên giúp họcsinh đọc đúng, đọc hay và bồi dưỡng cho các em cái hay, cái đẹp trong cuộcsống Chúng ta phải làm thế nào để thông qua môn Tập đọc giúp học sinhkhông những đạt được năng lực đọc mà phải hiểu nội dung của văn bản và cácthể loại từ văn xuôi đến thơ ca Hiểu được ý đồ của tác giả và bút pháp nghệthuật mà mỗi tác giả đã thể hiện trong tác phẩm Giáo viên phải đặc biệt coitrọng và chú ý đến việc dạy văn kết hợp với dạy ngữ cho học sinh học tiếng mẹ
Trang 3đẻ một cách toàn diện Dạy đọc đúng với dạy đọc hay, dạy đọc “ngôn ngữ” vớidạy đọc “văn học” Đó chính là cơ sở dạy học cho học sinh trưởng thành vàphát triển cả về trí tuệ và tâm hồn, nhân cách và tri thức.
Hiện nay, ở các Trường Tiểu học, mặt âm thanh của ngôn ngữ, đặc biệt ngữđiệu chưa được chú ý đúng mức, do học sinh của chúng ta đọc và nói chưa tốt
Đó cũng là lý do khiến cho nhiều học sinh không hiểu đúng văn bản được đọc.Đây chính là lý do khiến tôi trăn trở và tôi quyết định chọn đề tài sáng kiến
kinh nghiệm: “Rèn kỹ năng đọc đúng, đọc diễn cảm cho học sinh lớp 1 trong giờ tập đọc”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Tập đọc là phân môn thực hành, vì vậy nhiệm vụ của nó là hình thành kỹnăng đọc cho học sinh Kỹ năng đọc có nhiều mức độ: đọc đúng, đọc nhanh.Dạy đọc là giáo dục cho học sinh lòng ham đọc sách giúp cho các em thấyđược đây chính là con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệphát triển Tập đọc góp phần làm giàu vốn kiến thức ngôn ngữ, bồi dưỡng chohọc sinh lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các cách tư duy có hình ảnh.Thực chất của dạy Tập đọc lớp 1 chính là bước chuyển tiếp từ dạy “họcvần” sang dạy “tập đọc” (ở lớp 2) Giờ tập đọc ở lớp 1 vận dụng cả phươngpháp học vần, cả phương pháp tập đọc Yêu cầu của giờ tập đọc lớp 1 là củng
cố hệ thống âm vần đã đọc (nhất là các vần khó) đọc đúng tiếng, liền tiếngtrong từ, trong câu, đoạn, bài Bước đầu biết cách ngắt hơi ở các dấu câu, biếtlên giọng và hạ giọng
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 1C trường Tiểu học Quảng Vinh, năm học 2018 - 2019
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
1.4.1 Nghiên cứu tài liệu:
- Sách, báo, tạp chí giáo dục có liên quan đến nội dung đề tài
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo
1.4.2 Nghiên cứu thực tế:
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung Tiếng Việt
- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học
Trang 42 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận.
Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng từ hình thứcchữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với hình thức đọcthành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn
vị nghĩa không có âm thanh (ứng với đọc thầm)
Đọc trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học Đầutiên trẻ phải học đọc, sau đó trẻ phải đọc để học Đọc giúp trẻ em chiếm lĩnhđược một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập Nó là công cụ để họctập các môn học khác Nó tạo ra hứng thú và động cơ học tập Nó tạo điều kiện
để học sinh có khả năng tự học và tinh thần học tập cả đời Nó là một khả năngkhông thể thiếu được của con người văn minh
Đọc một cách có ý thức cũng sẽ tác động tích cực tới trình độ ngôn ngữcũng như tư duy của người đọc, việc dạy đọc sẽ giúp học sinh hiểu biết hơn,bồi dưỡng ở các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩmột cách logic cũng như biết tư duy có hình ảnh Như vậy đọc có một ý nghĩa
to lớn còn vì nó bao gồm các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển.Những điều vừa nêu trên khẳng định sự cần thiết của việc hình thành vàphát triển một cách có hệ thống và có kế hoạch năng lực đọc cho học sinh Tậpđọc với tư cách là một phân môn của Tiếng Việt ở tiểu học có nhiệm vụ đápứng yêu cầu hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh
Tập đọc là một phân môn thực hành nhiệm vụ quan trọng nhất của nó làhình thành năng lực đọc cho học sinh Năng lực đọc được tạo nên từ bốn kỹ
năng cũng là bốn yêu cầu về chất lượng của “đọc”: đọc đúng, đọc nhanh (đọc
lưu loát, trôi chảy), đọc có ý thức (thông hiểu được nội dung những điều mìnhđọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc diễn cảm Bốn kỹ năng này được hìnhthành trong 2 hình thức đọc: đọc thành tiếng và đọc thầm Chúng được rènluyện đồng thời và hỗ trợ lẫn nhau Sự hoàn thiện một trong những kỹ năng này
sẽ có tác động tích cực đến những kỹ năng khác Ví dụ, đọc đúng là tiền đề củađọc nhanh cũng như cho phép thông hiểu nội dung văn bản Ngược lại, nếukhông hiểu điều mình đang đọc thì không thể đọc nhanh và diễn cảm được.Nhiều khi khó mà nói được rạch ròi kỹ năng nào làm cơ sở cho kỹ năng nào,nhờ đọc đúng mà hiểu đúng hay chính nhờ hiểu đúng mà đọc được đúng Vìvậy, trong dạy đọc không thể xem nhẹ yếu tố nào
Nói cách khác thông qua việc dạy đọc phải giúp học sinh thích đọc và thấyđược rằng khả năng đọc là có lợi ích cho các em trong cả cuộc đời, phải làm cho
Trang 5học sinh thấy đó là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộcsống trí tuệ đầy đủ và phát triển.
2.2 Thực trạng việc dạy - học phân môn Tập đọc ở lớp 1 hiện nay.
*Đối với học sinh:
Là một giáo viên Tiểu học đã trực tiếp dạy lớp 1 với chương trình Tiểu học
2000 tại Trường Tiều học, tôi thấy quá trình dạy đọc đúng - đọc diễn cảm chohọc sinh Tiểu học là rất quan trọng Nhưng để dạy cho học sinh đọc đúng - đọcdiễn cảm là vấn đề rất khó khăn, vì các em đều được sinh ra ở vùng nông thônven biển nên giọng điệu, âm thanh nặng hơn so với những học sinh ở vùngkhác và ảnh hưởng của tiếng địa phương rất nhiều; Mặt khác, các em mới bắtđầu được làm quen với các con số và mặt chữ nên việc đọc đúng, đọc diễn cảmlại càng khó hơn Thực tế thể chất của học sinh lớp 1 còn rất non nớt, đangtrong giai đoạn phát triển, hoàn thiện âm điệu nên việc phát âm những từ khóchưa chính xác, vì vậy khi đọc các em thường đọc sai phụ âm: ch/tr, s/x, r/d vàdấu thanh ?/~
Qua khảo sát chất lượng của phân môn Tập đọc cho thấy, học sinh phát âmsai rất nhiều, phổ biến là sai các phụ âm đầu, vần và dấu thanh Học sinhthường phát âm sai phụ âm đầu ch/tr, s/x, r/d và các thanh hỏi- ngã Học sinhđọc bài chưa biết ngắt nghỉ dấu chấm, dấu phẩy trong một bài văn, bài thơ Các
em chưa biết đọc diễn cảm, hạ giọng hay kéo dài giọng… ở câu thơ, câu văn đểngười nghe cảm thấy cái hay của bài thơ hoặc bài văn đó
Cụ thể cuối năm 2017- 2018 tôi tiến hành khảo sát học sinh lớp 1A, kết quảnhư sau:
*Đối với giáo viên:
Giáo viên đã tìm hiểu kỹ bài dạy, chuẩn bị đồ dùng trực quan và truyền đạt
đủ kiến thức cơ bản theo yêu cầu sách giáo khoa với việc phát huy tính tích cựccủa học sinh, giành thời gian cho học sinh làm việc với sách giáo khoa, kết hợpnhiều phương pháp trong một tiết dạy như: giảng giải trực quan, vấn đáp, gợi
Trang 6mở Mặc dù lâu nay các thầy cô giáo đã và đang thực hiện việc rèn đọc đúng,đọc diễn cảm cho các em, nhất là đối với học sinh Tiểu học, phần lớn giáo viênđều chú ý sửa lỗi phát âm cho học sinh, song do thời gian bị hạn chế nên việcsửa lỗi chỉ được thực hiện lướt qua, khi luyện đọc từ hoặc câu giáo viên thườngchỉ cho học sinh luyện những từ và câu mà sách giáo khoa yêu cầu chứ chưachọn lọc ra những từ hoặc câu mà học sinh của mình hay nhầm lẫn Số ít giáoviên chưa chú ý tới việc luyện cách đọc một câu văn dài, học sinh đọc còn gặpnhiều khó khăn, đọc chưa đúng nhịp điệu của thơ.
Hầu hết các tiết dạy về Tập đọc, khi sử dụng các hình thức trực quan thì chỉdừng ở chỗ giáo viên làm động tác minh hoạ hoặc đưa ra vật thực Một số bàidạy chay không phóng to được hình vẽ Nhiều khi các tranh đưa ra còn hạn hẹp,kém về hình thức Điều này không gây được hứng thú học tập cho các em
2.3 Các giải pháp rèn kĩ năng đọc đúng, đọc diễn cảm cho học sinh lớp
1 trong giờ tập đọc:
2.3.1 Nghiên cứu chương trình sách giáo khoa:
Qua việc nghiên cứu một số tài liệu Sư phạm tôi đã rút ra một số điểm nhưsau:
- Giáo trình “Phương pháp dạy học Tiếng Việt” trong các phương pháp dạyTập đọc có phương pháp trực quan và phương pháp luyện tập là hết sức quantrọng Trực quan không chỉ là tranh ảnh hay vật thực mà nó còn là giọng đọcmẫu của giáo viên - một hình thức sinh động và có hiệu quả Giáo viên phảiđọc đúng thể loại, đúng ngữ điệu, biểu hiện tình cảm qua nét mặt, cử chỉ, điệu
bộ Bên cạnh đó còn hình thức trực quan thứ hai là ghi các tiếng khó, câu khó,đoạn khó đọc vào bảng phụ để học sinh tri giác cụ thể hơn Giáo viên cần chép
rõ ràng và hướng dẫn tỉ mỉ Đó chính là các hình thức trực quan rất cần thiếtcho việc rèn đọc Các em có đọc đúng thì mới có thể viết đúng được Ở phươngpháp luyện tập sẽ có các quá trình luyện tập là: đọc đúng âm, tiếng, câu; biếtngắt nghỉ đúng chỗ khi đọc Giọng đọc phải thể hiện qua bài văn hay bài thơ vàthể hiện cảm xúc qua nội dung bài đọc Đọc sai chỗ ngắt giọng phản ánh mộtcách hiểu sai nghĩa hoặc ít ra một cách đọc không để ý đến nghĩa
Vì vậy, đọc đúng ngữ điệu nói chung, ngắt giọng đọc đúng nói riêng vừa làmục đích của việc dạy đọc thành tiếng, vừa là phương tiện giúp học sinh chiếmlĩnh nội dung bài đọc Bài này chỉ ra cơ sở ngữ nghĩa, ngữ pháp của chỗ ngắtgiọng, chỗ cần phát âm đúng Thực tế học sinh lớp 1 luyện đọc đúng là nhiệm
vụ trọng tâm bởi theo chương trình Tập đọc trong sách Tiếng Việt 1 chỉ có 13tuần bao gồm cả nội dung ôn tập và thi Bên cạnh đó học sinh vừa chuyển từ
Trang 7phần vần sang tập đọc thì mục tiêu chính là giúp các em nhận diện chữ để đọcđúng, đọc trôi chảy lưu loát, biết ngắt nghỉ hơi hợp lý, đọc nhấn giọng, đọcđúng phụ âm: ch/tr, s/x, r/d và dấu thanh ?/~.
- Giáo trình “Rèn kỹ năng sử dụng Tiếng Việt”, muốn rèn cho các em có kỹnăng, phương pháp đọc tốt thì trước tiên giáo viên cần phát hiện những nguyênnhân dẫn đến đọc sai, từ đó áp dụng các cách thức, các kỹ năng sử dụng TiếngViệt trong quá trình áp dụng qua việc nghiên cứu để hướng dẫn học sinh
Việc áp dụng ngữ điệu đọc phù hợp làm tiêu chuẩn tức là cách xác địnhchính xác tiết tấu của giọng đọc, nhịp điệu đọc, cường độ, độ cao, sắc tháigiọng đọc, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ trong khi đọc để người nghe dễ hiểu, cảmnhận được cái hay, cái đẹp trong bài văn, bài thơ
Về tốc độ âm lượng đọc: Mỗi bài Tập đọc có tốc độ âm lượng đọc khácnhau Như vậy người giáo viên cần phải nắm chắc các kỹ thuật trên để làm mẫucho học sinh và hướng dẫn truyền thụ lại cho các em những kỹ thuật đó Khihọc sinh đã hoàn chỉnh các kỹ thuật trên cũng chính là đã đạt đỉnh cao củaphương pháp rèn đọc cho học sinh Tiểu học
Chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt 1:
*Chương trình Tiếng Việt 1 chia thành 3 phần cơ bản
+Học vần: Chữ cái: Từ tuần 1 đến tuần 6
Vần: Từ tuần 7 đến tuần 24
+Tập đọc: Từ tuần 25 đến tuần 35
*Chương trình Tập đọc lớp 1 bao gồm cả phần nội dung kiến thức mới vànội dung kiến thức ôn tập là 13 tuần Trong đó được phân thành các chủ đề sau:+Chủ đề nhà trường: 4 tuần
+Chủ đề gia đình: 4 tuần
+Chủ đề thiên nhiên - Đất nước: 4 tuần
Riêng tuần 35 dành cho phần ôn tập và kiểm tra
*Các bài Tập đọc được xếp theo chủ đề gần gũi, đan xen, kết hợp, phân bốhợp lý
*Nội dung là những bài văn, bài thơ, những câu chuyện ngắn, hay, hấp dẫn,gắn với cuộc sống sinh hoạt của các em
*Đặc biệt ở mỗi bài Tập đọc thường có tranh minh hoạ với màu sắc đẹp,hình ảnh sinh động phù hợp với nội dung từng bài
2.3.2 Tổ chức tốt khâu rèn đọc cho học sinh qua các bước luyện đọc:
2.3.2.1 Đọc mẫu:
Trang 8- Bài đọc mẫu của giáo viên phải đảm bảo chất lượng đọc chuẩn, đọc đúng
rõ ràng, trôi chảy và diễn cảm Giáo viên yêu cầu lớp ổn định trật tự tạo chohọc sinh có tâm lý, hứng thú nghe đọc và yêu cầu học sinh đọc thầm theo Khiđọc giáo viên đứng ở vị trí bao quát lớp, không đi lại, cầm sách mở rộng, thỉnhthoảng mắt phải dừng sách nhìn lên học sinh nhưng không để bài đọc bị giánđoạn
- Đối với học sinh lớp 1 giai đoạn đầu (khoảng 2- 3 bài đầu) giáo viên chépbài đọc lên bảng rồi học sinh theo dõi cô đọc ở trên bảng, nhưng ở giai đoạnsau giáo viên nêu yêu cầu học sinh theo dõi bài ở sách giáo khoa để tạo cho các
em có thói quen làm việc với sách
2.3.2.2 Hướng dẫn đọc:
Sách giáo khoa Tập đọc lớp 1 chủ yếu có 2 dạng bài:
- Dạng thơ, chủ yếu là thể thơ 4 – 5 tiếng
âm sai để cho các em luyện đọc Trong thực tế, hàng ngày lên lớp tôi vẫn thựchiện điều này
Ví dụ: Bài “Hoa Ngọc Lan”
Sách giáo khoa chỉ yêu cầu luyện đọc các từ sau:
“ Hoa lan, lá dày, lấp ló”
Khi dạy, dựa vào tình hình đọc của lớp ngoài những từ trên tôi đã tìm thêm
một số từ ngữ khác cần luyện đọc đúng đó là các từ ngữ: “xanh thẫm, nụ hoa, cánh xoè ra duyên dáng, ngan ngát, toả khắp vườn, khắp nhà…” Sở dĩ tôi đã lựa
chọn thêm những từ ngữ này bởi vì thực tế ở lớp tôi dạy vần còn một số ít em đọcchưa tốt, các em hay nhầm lẫn vần, phụ âm đầu và dấu thanh
Giáo viên cũng nên để cho học sinh tự nêu những từ mà các em cảm thấykhó đọc trong khi phát âm
Trang 9Ví dụ: Bài “Chú công”
Sách giáo khoa chỉ yêu cầu luyện đọc từ “nâu gạch, rẻ quạt, rực rỡ, lóng lánh” nhưng các em học sinh lớp tôi đã nêu ra được 2 từ mà các em cho là khó
đọc đó là: “màu sắc, xoè tròn” vì khi đọc dễ bị lẫn “màu sắc” với “màu xắc”,
“xoè tròn” với “xòe chòn”.
Khi cho các em luyện đọc từ ngữ, giáo viên nên kết hợp phân tích tiếng đểgiúp học sinh nhớ lại những âm vần đã học Tuy nhiên chúng ta cần tập trunggọi những học sinh đọc còn yếu, song để giúp những em này đọc được đúng thìviệc gọi một số em giỏi đọc thật to, thật chính xác là một việc làm không thểthiếu bởi vì các em yếu sẽ bắt chước các bạn để đọc và như vậy các em sẽ có ýthức tự sửa Sau đó cả lớp sẽ đọc đồng thanh những từ ngữ này Cần tăngcường cho các em nhận xét nhau khi đọc: đúng hay sai, nếu sai thì ở đâu, các
em có thể tự sửa lại cho bạn Nếu học sinh không làm được việc đó, giáo viênphải kịp thời uốn nắn sửa sai ngay cho các em Nhất thiết phải có khen chê kịpthời
- Không chỉ luyện đọc đúng từ trong giờ Tập đọc mà trong các tiết tăngcường Tiếng Việt tôi cũng luôn đưa ra những bài tập phân biệt phụ âm đầu vàvần để giúp các em phát âm tốt hơn
Ví dụ: Dạng bài tập điền vần hoặc điền phụ âm đầu
+ Bài tập 3: Điền vần ăc, ắt hay ăp
m… trời , m… áo , đôi m……
kh……… nơi , th…… nến
Sau khi học sinh điền xong giáo viên phải yêu cầu và kiểm tra các em đọc.Nếu các em đọc sai giáo viên phải kịp thời uốn nắn ngay Phần luyện đọc từnếu giáo viên làm tốt, hướng dẫn học sinh đọc kỹ sẽ giúp cho các em đọc trơnbài đọc tốt hơn
*Đọc đúng: dạng thơ
Thơ là tiếng nói của tình cảm, là sự phản ánh con người và thời đại mộtcách cao đẹp, thơ rất giàu chất trữ tình Vì vậy khi đọc thơ cần thể hiện đượctình cảm của tác giả gửi gắm trong từ, từng dòng thơ, nhịp thơ để truyền cảmxúc đến người nghe Vì vậy đọc thơ phải đọc đúng dòng thơ, vần thơ, thể thơ
Trang 10để thể hiện sắc thái, tình cảm Khi dạy bài tập đọc là thơ thì một công việckhông thể thiếu được đối với giáo viên và học sinh đó là ngắt nhịp câu thơ.Thực tế cho thấy học sinh mắc lỗi ngắt nhịp là do không tính đến nghĩa chỉ đọctheo áp lực của nhà thơ Học sinh tìm được trong bài có những dấu câu thì ngắtnhịp ra sao Do vậy khi dạy những bài đọc thơ ở giai đoạn đầu tôi thường chéplên bảng các câu thơ cần chú ý ngắt giọng rồi hướng dẫn
Ví dụ: Bài “Tặng Cháu”
Vở này / ta tặng cháu yêu ta
Tỏ chút lòng yêu cháu / gọi là Mong cháu / ra công mà học tập Mai sau / cháu giúp nước non nhà
Học sinh sẽ được luyện đọc từng câu rồi đọc nối tiếp nhau cho đến hết bài.Giáo viên có thể cho các em dùng ký hiệu đánh dấu vào sách để khi đọc không
bị quên
Đến giai đoạn sau (khoảng từ giữa học kỳ II trở đi) tôi đã để học sinh nhìnvào sách và nêu cách ngắt giọng của mình ở từng câu thơ (vì những bài thơcủa lớp 1 thường là ngắn nên công việc này cũng không chiếm quá nhiều thờigian trong tiết dạy) Nếu học sinh nói đúng giáo viên công nhận ngay và chocác em đánh dấu luôn vào sách Nếu học sinh nói sai giáo viên sửa lại cho họcsinh
Ví dụ 1: Bài “Mẹ và cô”
Học sinh thường ngắt nhịp như sau:
Buổi sáng / bé chào mẹ Mặt trời / mọc / rồi lặn
Chạy tới ôm / cổ cô Trên đôi chân / lon ton
Buổi chiều / bé / chào cô Hai chân trời / của con
Rồi sà / vào lòng mẹ Là mẹ / và cô giáo.
Tôi đã sửa lại những câu học sinh sai và nêu cho các em thấy tại sao ngắtnhịp như vậy lại là sai
Ví dụ: Câu “chạy tới ôm cổ cô” ngắt nhịp như trên là sai vì “ôm cổ cô”là một cụm từ liền nhau, nếu ngắt giọng ở sau chữ “cổ” thì cụm từ đó sẽ bị tách ra
và nghĩa của nó sẽ không rõ ràng Hay câu “Buổi chiều bé chào cô” cũng tương
tự tôi đã sửa cách đọc bài thơ trên như sau:
Buổi sáng / bé chào mẹ Chạy tới / ôm cổ cô Buồi chiều / bé chào cô Rồi / sà vào lòng mẹ.