Để nâng cao chất lượng giáo dục chúng ta phải đổi mới phương pháp dạy học theo hướng sử dụng các phương pháp tích cực kết hợp với các thành tựu của công nghệ thông tin phấn đấu để trong [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN TÂN PHÚ
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN HƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG CNTT
TRONG GIẢNG DẠY
Giáo viên thực hiện: Huỳnh Chơn Ngân
Năm học 2006 - 2007
Trang 2ỨNG DỤNG CNTT TRONG GIẢNG DẠY
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hiện nay, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học là nhu cầu của thời đại Vai trò
tự học và sáng tạo ngày được đề cao trong giáo dục ngày nay Do đó, ngành giáo dục đang tập trung chấn chỉnh và xây dựng phương pháp dạy và học cho phù hợp với tình hình mới nói chung và của tất cả giáo viên các cấp nói riêng Cần đổi mới phương pháp dạy học với sự hỗ trợ của máy tính Giáo dục với sự hỗ trợ của máy tính đi từ truyền đạt tri thức sang khai thác tiềm năng nhằm đạt sự phát triển đồng bộ các mặt Yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm, tăng cường tính tự học đã
và đang phát triển mạnh mẽ tại nước ta và trên thế giới Bên cạnh đó, còn có nhu cầu nâng cao tính trực quan sinh động đối với các môn học, đặt biệt là các môn học yêu cầu minh hoạ, trực quan nhiều hình vẽ, màu sắc để hình thành khái niệm, kiến thức, kỹ năng cho học sinh
Để nâng cao chất lượng giáo dục chúng ta phải đổi mới phương pháp dạy học theo hướng sử dụng các phương pháp tích cực kết hợp với các thành tựu của công nghệ thông tin phấn đấu để trong một tiết dạy tốt học sinh được hoạt động, thực hành nhiều hơn, thảo luận suy nghĩ nhiều hơn Như vậy ta thấy việc sử dụng máy tính làm phương tiện dạy học có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều Máy vi tính không chỉ có chức năng minh họa mà còn có tác dụng thúc đẩy quá trình thu nhận kiến thức và hiểu sâu nội dung của thông điệp cần truyền
Có thể ứng dụng vào các môn học, bài học Tuy nhiên, chúng ta cần lựa chọn môn học, bài học sao cho khoa học, hợp lý, sử dụng đúng chỗ, đúng lúc, đủ cường độ để tăng hiệu quả sử dụng và lôi cuốn, kích thích học sinh tạo hứng thú học tập
II NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM TRONG VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TRÊN MÁY TÍNH:
1 Ưu điểm :
Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy sẽ mang nhiều lợi ích thực tiễn phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo Học sinh khai thác được nhiều giác quan của người học để lĩnh hội tri thức Giáo viên sẽ chủ động rút ngắn thời gian giảng dạy có thời gian đầu tư cho quá trình dẫn dắt, tạo tình huống
có vấn đề để kích thích tư duy sáng tạo ở người học
Mạng tin học là một nguồn tư liệu tri thức vô giá, cung cấp những thông tin đa dạng, hữu ích Những học sinh đặc biệt xuất sắc có thể nhờ đó mà phát huy tài năng
Phát huy tính tích cực, độc lập, sáng kiến và kinh nghiệm, phát huy vốn sống của học sinh
Không tốn nhiều thời gian nghiên cứu cách giải quyết mà vấn đề đó có thể thực hiện được một cách chính xác và hiệu quả
2 Nhược điểm:
Khi thiết kế bài giảng trên máy tính đòi hỏi giáo viên cần cù siêng năng, có tính sáng tạo, am hiểu về máy tính và các chương trình ứng dụng
Trang 3 Mất nhiều thời gian và công sức cho việc học hỏi, tìm tư liệu, …
Máy tính chỉ được xem là công cụ, nó không thay thế được cơ hội giao lưu giữa thầy và trò Không nên lạm dụng quá nhiều trong giờ học vì hiệu quả không tăng lên mà còn làm cho học sinh rối loạn khó hiểu , căng thẳng vì vậy giáo viên cần lựa chọn nội dung, phương pháp, môn học, bài học sau cho phù hợp trình độ tiếp thu và lứa tuổi
Sử dụng nhiều thông tin (hình ảnh, hiệu ứng) quá nhiều dẫn đến sự qua tải thông tin đối với học sinh vì chưa đủ thời gian để chuyển hoá thông tin đó Sự quá tải đối với thị giác ảnh hưởng đến chức năng mắt, giảm thị lực ảnh hưởng đến hiệu quả dạy học
III ỨNG DỤNG MICROSOFT POWERPOINT ĐỂ THIẾT KẾ BÀI GIẢNG:
1 Kỹ thuật trình chiếu với PowerPoint:
a Sản phẩm của PowerPoint:
- Trình chiếu trên máy tính
- Ghi chú của người trình bày
- Phim 35 mm
- Phim trong màu/ trắng đen
- Dàn ý, nội dung trình bày
b Thuật ngữ:
- Slide
- Handout
- File
- Object
c Tại sao dùng PowerPoint:
- Ưu điểm:
+ Tính năng + Những vấn đề khô khan + Đa phương tiện
+ Truy cập qua mạng + Không dùng giấy, dễ chỉnh sửa và sử dụng lại
- Khuyết điểm:
+ Hạn chế trong một số lĩnh vực + Vấn đề sư phạm
+ Vấn đề kỹ thuật + Vấn đề thời gian
d Một số ứng dụng khác:
- Sắp xếp tài liệu cho bài thuyết trình giảng dạy
- Sắp xếp hình ảnh và âm thanh
- Lập dàn ý bài thuyết trình
Trang 4- Tạo nhiều bài thuyết trình khác nhau trên một cơ sở một bài thuyết trình ban đầu kết nối với các phần mềm ứng dụng khác
e Thiết kế, trình chiếu:
- Chữ viết: chữ không chân, rõ ràng đủ lớn
- Màu sắc: dùng màu hợp lý, liên quan đến chủ đề Không phối màu nền
đỏ chữ xanh (ngược lại), nền xanh lá chữ nâu (ngược lại)…, đa màu hoặc hình ảnh không rõ nét
f Hình ảnh đồ họa:
- Hình ảnh đồ họa có ý nghĩa rõ ràng, số lượng hạn chế, dịu đi nếu chỉ làm hình nền, chỉ dùng để nhấn mạnh
- Hình ảnh đồ họa để ý kích thước
- Đảm bảo sao chép được
2 Một số thao tác trên Microsoft PowerPoint:
a Tạo bài trình bày:
- Khởi động PowerPoint Chọn Menu Format, bấm chọn Slide Design Trong ngăn Slide Design, trỏ chuột vào một mẫu thiết kế, một mũi tên xuất hiện bên
phải mẫu thiết kế Bấm mũi tên bên phải mẫu thiết kế, một bản chọn ngắn xuất hiện
cho phép áp dụng mẫu thiết kế cho toàn thể bài trình bày (Apply to All Slide) hoặc chỉ áp dụng cho các Slide được chọn (Apply to Selected Slide), ….
- Thêm Slide mới: chọn Menu Insert, bấm chọn New Slide hoặc bấm tổ
hợp phím Ctrl + M.
b Chèn hình ảnh và WordArt:
- Chèn hình ảnh: chọn Menu Insert, nháy chuột vào Picture, bấm chọn ClipArt để chèn hình ảnh có sẵn của Office hoặc bấm chọn From Files … để chèn
hình ảnh từ một một tệp
- Chèn WordArt: chọn Menu Insert, nháy chuột vào Picture, bấm chọn WordArt, hộp thoại WordArt xuất hiện, bấm chọn một kiểu Nhập văn bản trong
hộp thoại Edit WordArt Text, bấm chọn OK.
c Chèn Slide từ bài trình bày khác:
Chọn Menu Insert, bấm chọn Slides from Files …, hộp thoại Slide Finder xuất hiện, chọn thẻ Find Presentation, bấm chọn Browse … Hộp thoại Brower xuất
hiện, chọn đường dẫn đến bài trình bày cần chèn, bấm chọn Slide cần chèn, bấm
Insert (Hoặc bấm Insert All để chèn tất cả các trang).
d Tạo hiệu ứng :
Gồm hiệu ứng trang (Slide) và hiệu ứng đối tượng (Object)
Hiệu ứng trang (Slide):
Chọn Menu Slide Show, bấm chọn Slide Transition… Hộp thoại Slide
Transition xuất hiện bên phải, bấm chọn hiệu ứng Ngoài ra, bạn có thể chọn tốc độ
cho hiệu ứng (Speed), âm thanh khi chuyển Slide (Sound), hoặc Slide tự đông
chuyển sau một thời gian được định sẵn.v.v
Để tạo cùng hiệu ứng cho tất cả các Slide, bấm chọn nút Apply to All Slides.
Hiệu ứng đối tượng (Object):
Trang 5Chọn Menu Slide Show, bấm chọn Custom Animation… Hộp thoại Custom
Animation xuất hiện bên phải, bấm chọn Add Effect gồm 4 loại hiệu ứng:
- Entrance: hiệu ứng đi vào
- Emphasis: hiệu ứng nhấn mạnh
- Exit: hiệu ứng thoát
- Motion Path: hiệu ứng chuyển động theo đường dẫn
Trỏ chuột vào loại hiệu ứng thích hợp rồi bấm chọn kiểu hiệu ứng cho đối tượng
e Thiết đặt hiệu ứng:
Sau khi tạo hiệu ứng cho các đối tượng, ta có thể thay đổi cách kích hoạt chúng hoặc phát ra âm thanh khi xuất hiện hiệu ứng, … bằng cách như sau:
Bấm chuột phải vào hiệu ứng đã tạo, bấm chọn Efect Options…
- Thẻ Effect:
+ Sound: chèn âm thanh
Chú ý: nếu chọn Other Sound bạn phải chép đoạn âm thanh kèm theo bài PowerPoint
- Thẻ Timming:
+ Start: định kiểu xuất hiện hiệu ứng
+ Delay: định thời gian xuất hiện hiệu ứng
+ Speed: định tốc độ hiệu ứng
+ Repeat: lặp lại hiệu ứng
+ Triggers: đối tượng chỉ xuất hiện khi bấm chuột vào một đối tượng được định sẵn
Bấm chọn Triggers, bấm chọn Start Effect on click of, sau đó chọn đối tượng.
f Chèn âm thanh và đoạn phim vào bài trình bày:
Chèn âm thanh (Sound):
Chọn Menu Insert, trỏ đến Movies and Sounds bấm chọn:
- Sound from Clip Organizer: chèn âm thanh có sẵn trong thư viện
PowerPoint
- Sound from File: chèn âm thanh từ đường dẫn khác.
Sau khi chọn âm thanh, một hộp thông báo xuất hiện hỏi xem có muốn âm thanh
tự động phát khi trình chiếu không Bấm Automatically âm thanh sẽ tự động phát, bấm When Clicked âm thanh được phát khi bấm chuột
Chèn đoạn phim (Movie):
Chọn Menu Insert, trỏ đến Movies and Sounds bấm chọn:
- Movie from Clip Organizer: chèn đoạn phim có sẵn trong thư viện
PowerPoint
- Movie from File: chèn đoạn phim từ đường dẫn khác.
Sau khi chọn đoạn phim, một hộp thông báo xuất hiện hỏi xem có muốn đoạn phim tự động chiếu khi trình chiếu không Bấm Automatically đoạn phim sẽ tự động chiếu, bấm When Clicked đoạn phim được chiếu khi bấm chuột
Lưu ý: Khi chèn âm thanh hoặc phim từ đường dẫn khác, bạn phải chép đoạn
âm thanh hoặc đoạn phim kèm theo bài PowerPoint
Trang 7IV NỘI DUNG BÀI THAM LUẬN:
Thế giới tự nhiên vô cùng to lớn và bí ẩn.Thiên nhiên luôn là đề tài đầy hấp dẫn đối với con người Đến với tự nhiên chúng ta cần tận dụng tất cả các giác quan mới có thể khám phá hết vẽ đẹp sự đa dạng và phong phú của nó Vì thế, phương pháp đặc trưng của môn TNXH là phương pháp quan sát Để dạy đúng đặc trưng môn TNXH,vận dụng được các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh thì chúng ta cần vận dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy Khi giảng dạy môn Tự Nhiên Xã Hội, tùy theo mục đích và đối tương được sử dụng cho học sinh quan sát, GV cần chỉ dẫn cho các em sử dụng nhiều giác quan để phán đoán, cảm nhận đđược sự vật và hiện tượng (mắt nhìn, tai nghe,…)
Trình tự tiến hành quan sát cũng rất quan trọng Giáo viên cần hướng dẫn các em bằng sự quan sát tổng thể chung, rồi mới vào quan các bộ phận, chi tiết, quan sát từ bên ngoài rồi mới đến bên trong Ví dụ ở bài “Chim” lớp 3, ta cho học sinh xem một đoạn phim về một số các loài chim, sau đó cho học sinh quan sát các bộ phận, chi tiết, quan sát từ bên ngoài rồi mới đến bên trong (chỉ và nói tên các bộ phận, nêu các đặt điểm giống và khác nhau về một số loài chim mà các em vừa quan sát)
Một số Slide môn TNXH lớp 3: Bài Chim
Trang 8
Tuy nhiên, một bài học không phải mọi kiến thức HS cần lĩnh hội đều được rút ra từ phương pháp quan sát vì vậy GV cần xác định rõ việc tổ chức quan sát nhằm đạt được mục tiêu, kiến thức hay kỹ năng nào (qua đoạn phim, hình ảnh HS biết và kể được tên, nêu đặc điểm, chỉ và nói tên các bộ phận trên cơ thể của một số loài chim
HS yêu thích, có ý thức bảo vệ các loại chim trong tự nhiên) Theo câu hỏi gợi ý ngắn gọn, rõ ràng hiện sẵn trên Slide hướng dẫn HS tập trung vào kiến thức cần tìm Như vậy, nhờ có phần mềm, hiệu ứng đã giúp GV và HS có một tiết học thật, dạy thật Qua hình ảnh sinh động, nghe âm thanh thật của thế giới tự nhiên để HS nhận biết được các hiện tượng đang diễn ra trong môi trường tự nhiên và cuộc sống hằng ngày Điều đó rất có lợi cho sự phát triển tư duy của học sinh
Trang 9 Ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ môn TNXH mà còn áp dụng cho tất cả môn học cụ thể các môn và các bài sau:
Môn Âm nhạc :
- Các em học âm nhạc chủ yếu là học hát, nghe nhạc, làm quen với kí hiệu
âm nhạc và tập đọc nhạc đơn giản Thông qua âm nhạc ở giai đoạn đầu chủ yếu là học hát, tình cảm và trí tuệ của các em được giáo dục bồi dưỡng và phát triển, nâng cao năng lực cảm thụ để góp phần vào hiệu quả giáo dục chung
- Dạy hát cần hát đúng cao độ, giai điệu, lời ca, tiếng hát hát còn phải thể hiện cái hồn của nhạc, có sức biểu cảm với những trạng thái khác nhau như: vui
vẻ, hồn nhiên, nhí nhảnh … Qua giai điệu, tiết tấu lời ca của bài hát nhằm giáo dục tình cảm đạo đức trong sáng, lành mạnh, góp phần làm đời sống tinh thần các em thêm phong phú Để đạt được mục tiêu đó thì ứng dụng CNTT sẽ giúp cho giáo viên có một tiết dạy tốt
Ví dụ : Bài Hoa lá mùa xuân, lớp 2
- Để giới thiệu bài HS xem đoạn phim (các loài hoa đang nở) thu hút sự chú
ý học sinh qua đó các em tìm hiểu và khám phá Cho HS nghe bài hát, dạy đọc theo tiết tấu, dạy hát từng câu, trò chơi âm nhạc Khi dạy bài này giáo viên sẽ giải quyết một số vấn đề khó khăn (hát mẫu đúng đảm bảo tính nghệ thuật, có ấn tượng tốt với các em, HS thấy đọc lời ca tạo hứng thú, HS được nghe đàn chính xác mà giáo viên không cần sử dụng đàn) HS hát hay đúng giai điệu, hứng thú yêu thích khi được học âm nhạc
- Một số Slide môn Nhạc lớp 3: Hoạt động “Tập nhận biết tên một số nốt nhạc trên khuông”
Trang 10
Môn lịch sử:
- Học môn lịch sử các em có một số kiến thức cơ bản, thiết thực các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu.Có kĩ năng nhận biết đúng các sự vật, sự kiện, hiện tượng lịch sử, trình bày kết quả học tập bằng lời nói, bài viết … Có thái độ ham học hỏi, tìm hiểu để biết về lịch sử quê hương đất nước Yêu con người, quê hương Tôn trọng, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa đất nước Để giúp học sinh có nhu cầu và biết cách tự học, giáo viên dạy học trên cơ sở hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Giáo viên sử dụng đúng mức, đúng chỗ, đúng lúc các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học truyền thống và phối hợp phát huy mặt mạnh của ứng dụng công nghệ thông tin giáo viên sẽ đạt được mục tiêu trên
- Một số Slide Lịch sử lớp 5: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.
Trang 11
Môn địa lí:
Môn luyện từ và câu:
Trang 12
IV KẾT LUẬN:
Không có viêc gì khó Chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên
Vâng, không có việc gì khó Tôi nghĩ ai đã đến với nghề giáo đều có lòng yêu nghề, có tâm tận tụy, yêu thương hết lòng vì học trò của mình Vì thế, mà tôi luôn học hỏi, trau dồi đạo đức, kiến thức với quan niệm học tập suốt đời, giáo dục suốt đời sẽ tạo ra những công dân tốt cho xã hội, không những có tài mà còn có đức, biết yêu thương, quan tâm đến cộng đồng, yêu nhân dân và yêu đất nước
Tân Phú, ngày 06 tháng 12 năm 2006
Người thực hiện
Huỳnh Chơn Ngân