Ñeå noùi moät caâu coù haøm yù, ngöôøi ta duøng Ñeå noùi moät caâu coù haøm yù, ngöôøi ta duøng nhöõng caùch thöùc naøo. nhöõng caùch thöùc naøo[r]
Trang 1Kính chào quí Thầy Cô đến dự giờ!
Giáo viên: Võ Thị Kim Loan
Trường THCS & THPT Lộc Phát – Bảo Lộc Lâm Đồng
Trang 2Tuần 7 - Tiết 75
THỰC HÀNH VỀ HÀM Ý
Trang 3Bài tập 1/ 79
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:
a.Căn cứ vào lời đáp của A Phủ:
(1)Thiếu thông tin:
(2)Thừa thông tin:
(3)Hàm ý:
số lượng con bò bị mất lấy súng đi bắn bò
Muốn lập công chuộc tội; con hổ có giá trị
hơn con bò
Công nhận việc bò bị hổ ăn thịt
Trang 4b - Thế nào là hàm ý?
Hàm ý là những nội dung, ý nghĩ mà
người muốn nói, muốn truyền báo đến
người nghe, nhưng không trực tiếp, tường minh qua câu chữ mà chỉ ngụ ý để người nghe suy ra.
- Vi phạm phương châm về lượng:
Vừa thiếu lượng tin cần thiết vừa thừa lượng tin so với yêu cầu trong câu hỏi.
Trang 5Các phương châm hội thoại
-Phương châm về lượng:
-Phương châm về chất:
-Phương châm cách thức:
-Phương châm quan hệ:
-Phương châm lịch sự:
không thiếu không thừa
đúng đắn và xác thực ngắn gọn, rành mạch đúng đề tài
tế nhị, tôn trọng người khác
Trang 6Bài tập 2/ 81
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:
a “ Tôi không phải là cái kho ” có hàm ý: Tôi không có nhiều tiền để lúc nào cũng có thể cho.
-Vi phạm phương châm cách thức:
không rõ ràng, rành mạch.
Nói
Trang 7Chí Phèo đấy hở? Lè bè vừa vừa chứ, tôi không phải là cái kho
Cầm lấy mà cút, đi đi cho rảnh Rồi làm mà ăn chứ cứ báo người ta mãi ư?
Tao không đến đây xin năm hào
Thôi, cầm lấy vậy, tôi không còn hơn
Tao đã bảo là tao không đòi tiền
Giỏi! Hôm nay mới thấy anh không đòi tiền Thế thì anh cần gì?
Tao muốn làm người lương thiện
Trang 8b.-Câu dạng hỏi (1): Không thực hiện hành động hỏi mà nhằm mục đích hô gọi
-Câu dạng hỏi (2): Không thực hiện hành động hỏi mà nhằm khuyên bảo, thúc giục, sai khiến, ra lệnh
*Hàm ý:
-Câu dạng hỏi (1): Tỏ thái độ trịch thượng của kẻ trên đối với người dưới
Câu dạng hỏi (2): Cảnh báo, đe dọa, tôi không -Cho anh mãi được
Trang 9Chí Phèo đấy hở? Lè bè vừa vừa chứ, tôi không phải là cái kho
Cầm lấy mà cút, đi đi cho rảnh Rồi làm mà ăn chứ cứ báo người ta mãi ư?
Tao không đến đây xin năm hào
Thôi, cầm lấy vậy, tôi không còn hơn
Tao đã bảo là tao không đòi tiền
Giỏi! Hôm nay mới thấy anh không đòi tiền Thế thì anh cần gì?
Tao muốn làm người lương thiện
Trang 10Hai lượt lời đầu vi phạm phương châm về lượng và chất:
Thiếu thông tin cần thiết so với yêu cầu
của thời điểm và nói không rõ mục đích đến để làm gì
Trang 11Bài tập 3/ 80, 81
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:
- Ông lấy giấy khổ to mà viết có
hơn không?
- Bà nói vậy là thế nào?
- Ông chả biết tính toán gì cả, giấy khổ to bỏ đi còn gói hàng, chứ giấy khổ nhỏ thì làm gì được.
Trang 12a.Lượt lời thứ nhất không thực hiện hành động hỏi mà nhằm mục đích khuyên nhủ
*Hàm ý: Cho rằng ông đồ viết văn kém
b.Chọn cách nói như trong truyện là vì:
Bà vợ muốn tỏ thái độ tế nhị, lịch sự đối với chồng
Trang 13Bài tập 4/ 81
Chọn câu trả lời đúng nhất:
những cách thức nào?
A.Chủ ý vi phạm phương châm về lượng trong giao tiếp (nói thừa lượng tin cần thiết hoặc nói thiếu lượng tin so với yêu cầu của cuộc giao
tiếp)
B.Chủ ý vi phạm phương châm cách thức (nói mập mờ, vòng vo, không rõ ràng, rành mạch) C.Sử dụng các hành động nói gián tiếp
D.Tùy ngữ cảnh mà sử dụng một hay phối hợp
Trang 14Cách tạo câu có hàm ý
Tùy ngữ cảnh mà sử dụng một hay phối hợp các cách thức:
-Chủ ý vi phạm phương châm về lượng
-Chủ ý vi phạm phương châm cách thức
-Sử dụng các hành động nói gián tiếp
Trang 15BÀI TẬP CỦNG CỐ
Đọc và xác định hàm ý trong lượt thoại thứ hai của người thợ may Người thợ
may đã vi phạm phương châm hội thoaiị nào để tạo câu có hàm ý?
Trang 16Một ông quan đến một hiệu may đo quần áo, định
kiếm một bộ cánh thật sang để tiếp khách Biết quan xưa nay nổi tiếng là hay luồn cúi bề trên, hách dịch với kẻ dưới, người thợ may hỏi:
-Xin quan lớn cho biết ngài định may chiếc áo
này để tiếp ai ạ?
Quan lớn tỏ ý khó chịu, cau mày hỏi lại:
-Nhà anh muốn biết như thế để làm gì?
Người thợ may trình bày rành rọt:
nó vừa Nếu như ngài mặc áo đó hầu quan trên thì
vạt đằng trước con phải may đo ngắn đi dăm tấc, còn ngài mặc áo đó để tiếp dân đen thì vạt đằng sau
phải may ngắn lại.
Quan ngẫm nghĩ thấy có lí, truyền rằng: