Tổ chức các hoạt động ngoại khóa ngữ văn trung học cơ sở

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMTỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA NGỮ VĂN TRUNG HỌC CƠ SỞ Lĩnh vực: Ngữ văn NĂM HỌC 2014 - 2015 MÃ SKKN Dùng cho HĐ chấm của Sở... Trong chương trình sách giáo k

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA

NGỮ VĂN TRUNG HỌC CƠ SỞ

Lĩnh vực: Ngữ văn

NĂM HỌC 2014 - 2015

MÃ SKKN

( Dùng cho HĐ chấm của Sở)

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do đề tài.

Môn Ngữ văn là một bộ môn có đặc trưng riêng khác với các môn vănhóa khác Một mặt đòi hỏi sự thông minh, tư duy logic, cách lập luận khoa họcmặt khác đòi hỏi khả năng cảm thụ và xúc cảm tinh tế có tính cá nhân Để đạtđược điều này, yêu cầu học sinh đặc biệt là khối trung học cơ sở, các em đangđộ tuổi từ 11 đến 15, lứa tuổi mà sự định hình về cá tính và sự hiểu biết chưathực sự ổn định, phải có vốn sống, vốn hiểu biết về con người, về tác phẩm Vàđặc biệt là phải có một tâm hồn nhạy cảm để trước những vấn đề của cuộc sống,của Văn học các em phải biết cảm nhận, biết thưởng thức cái hay, cái đẹp củanhững vấn đề đó Vậy để có thể đạt được những điều kiện trên, theo tôi phải cósự kết hợp chặt chẽ giữa giờ học chính khóa và các hoạt động ngoại khóa ngoàigiờ học ( Nếu có thể được cần tồn tại song song hai hoạt động này trong quátrình dạy học) nhằm phục vụ cho việc hỗ trợ và tăng cường năng lực cảm thụ , kĩnăng diễn đạt và khả năng tư duy cho học sinh Hơn nữa điều quan trọng là bồidưỡng cho các em vốn sống, có tâm hồn và tình cảm tốt đẹp

Bởi thế, trong các giờ chính khóa, người giáo viên phải hướng dẫn các emcách tìm tòi, cách cảm nhận nội dung tác phẩm một cách sáng tạo , chủ độngbằng các câu hỏi có chọn lọc trong phần hướng dẫn soạn bài, tìm hiểu bài đểcung cấp cho các em kiến thức, sự hiểu biết về tác phẩm , về con người , về thựctế cuộc sống

Hơn nữa môn Ngữ văn là bộ môn khoa học xã hội , chính vì vậy nó rấtđược coi trọng trong nhà trường phổ thông Nó còn là môn học công cụ để họctập các môn học khác Song thực tế học sinh lại rất ngại học văn vì nó khó, nótrừu tượng, vì theo học môn học này cơ hội việc làm của các em sau này cũngkho khăn…Cho nên việc dạy văn để học sinh ham thích là điều không hề đơngiản Nó đòi hỏi người giáo viên không chỉ giỏi về chuyên môn nghiệp vụ màcòn phải có niềm say mê đối với văn chương nghệ thuật để có thể khơi gợi ở các

em niềm yêu thích, hứng thú với môn học Mà để có thể làm được điều này giáoviên bên cạnh việc chú trọng tới những giờ dạy chính khóa trên lớp thì rất cầnphải tổ chức những tiết học, những buổi sinh hoạt ngoại khóa Ngữ văn để chocác em có cơ hội phát huy năng khiếu, sở trường của mình về việc tổ chức, thiếtkế những hoạt động ngoại khóa bổ ích để từ đó hình thành tình yêu với mônhọc

Bên cạnh những yêu cầu cơ bản đối với một giờ học chính khóa, để tăngcường năng lực cảm thụ, sự say mê môn học, môt trong những hoạt động theotôi là cần thiết đó là việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa ngoài giờ học chohọc sinh Hoạt động này có thể diễn ra dưới những hình thức khác nhau như: -Tổ chức tham quan dã ngoại

-Tổ chức xem biểu diễn kịch hoặc phim, chèo,tuồng

-Nghe các nhà văn, nhà thơ nói chuyện

-Tập sáng tác

-Tập tìm hiểu qua sách báo,tài liệu

-Tập trình bày một vấn đề

.Nhìn chung hoạt động ngoại khóa là phong phú song trong những điềukiện cụ thể của nhà trường và yêu cầu của môn học, việc tổ chức ngoại khóa chohọc sinh về bộ môn Ngữ văn trong nhà trường thường bị coi nhẹ, bởi lẽ chỉ chútrọng phần dạy học các tiết chính khóa, còn các tiết thực hành văn học như luyệnnói, tập làm thơ, chương trình địa phương, hoặc những hoạt động ngoại khóa ítkhi được để ý tới Chính vì thế mà học sinh thường máy móc và khô khan trongcách diễn đạt, sự hiểu biết còn thụ động, vốn sống và vốn hiểu biết còn quá ít ỏi.Thấy rõ được những hạn chế trên nhằm tăng cường bồi dưỡng năng lực cảmthụ, lòng say mê môn học cho học sinh đặc biệt là học sinh trung học cơ sở.Trăn trở trước điều này tôi đã suy nghĩ và cố gắng tìm ra những hình thức ngoạikhóa phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh cụ thể nhằm tạo ra những hiệu quảnhất định trong việc tăng cường vốn sống, vốn hiểu biết và năng lực cảm thụvăn học, khả năng diễn đạt của học sinh

Mặc dầu chỉ là những việc làm chưa thật hệ thống còn có nhiều khiếnkhuyết nhưng sau đây tôi cũng xin mạnh dạn được trình bày tóm tắt những hoạtđộng mà tôi đã tiến hành ở từng năm học ( Từ lớp 6 đến lớp 9- khối trung học cơsở ) và rất mong được các cấp chỉ đạo , các bạn đồng nghiệp góp ý trao đổi để

cùng rút kinh nghiệm qua đề tài: “ Tổ chức các hoạt động ngoại khóa Ngữ văn Trung học cơ sở.”

II.Mục đích của đề tà i

- Hoạt động ngoại khóa Ngữ văn là cầu nối giữa kiến thức của môn học vớikiến thức các môn học khác và kiến thức đới sống thực tế qua đó giúp các emlàm giàu có thêm vốn kiến thức của bản thân

- Từ thực tế trong các tiết dạy học Ngữ văn trên lớp và các tiết, các buổisinh hoạt ngoại khóa Ngữ văn ta thấy học sinh rất hào hứng với các hoạt động

ngoại khóa lí thú bổ ích để từ đó kiến thức của môn học vốn nặng nề, trừu tượng

đi vào đầu các em một cách dễ dàng hơn, hiệu quả hơn

-Chương trình sách giáo khoa Ngữ văn hiện hành lựa chọn nhiều văn bản,các kiến thức tiếng Việt và tập làm văn rất phong phú ; được xây dựng theonguyên tắc tích hợp nên nó kích thích được nhu cầu khám phá của học sinh Đócũng là điều kiện thuận lợi cho việc kết nối kiến thức đời sống và kiến thức bộmôn khi giảng dạy Ngữ văn Và cũng rất thuận cho giáo viên khi thiết kế cáchoạt động ngoại khóa Nhưng trên thực tế việc thiết kế và tổ chức các hoạt độngngoại khóa Ngữ văn là không dễ bởi rất nhiều những nguyên nhân khác nhaunhư: chuẩn bị rất mất nhiều thời gian và công sức, việc tổ chức thực hiện cần sựhỗ trợ của nhiều bộ phận…Chính bởi vậy nên trong đề tài này mục đích của tôilà trao đổi với các bạn bè đồng nghiệp những kinh nghiệm thực hiện các hoạtđộng ngoại khóa một cách đơn giản, hiệu quả ít tốn kém mà hiệu quả không hềnhỏ chút nào

Có thế nói việc tổ chức và đổi mới tổ chức các hoạt động ngoại khóa Ngữvăn thực chất là để đem đến hiệu quả tối ưu cho việc giảng dạy môn học và nócũng không nằm ngoài mục tiêu chung của giáo dục dạy học ở trương Trung học

cơ sở mà tôi đã và đang thực hiện tại trường tôi

III Phạm vi đề tài

- Đề tài được áp dụng cho đối tượng là học sinh trung học cơ sở ( các khốilớp từ 6-9)

- Thời gian nghiên cứu: Trong bốn năm qua tôi được phân giảng dạy vàtheo lớp 6A(Năm học:2011-2012) và nay là lớp 9A(Năm học:2014-2015); cánhân tôi đã áp dụng những hoạt động ngoại khóa trong môn Ngữ văn cho các

em trong suốt bốn năm qua nên trong năm học này tôi mạnh dạn viết sang kiếnkinh nghiệm đề cùng trao đổi với bạn bè đồng nghiệp

IV Đối tượng và phương pháp nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: các hoạt động để thực hiện ngoại khóaNgữ văn ở trường THCS

- Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã sử dụnglinh hoạt nhiều phương pháp nghiên cứu như tiến hành nghiên cứu trên cơ sở líluận và thực tiễn, đặc biệt là thực tế giảng dạy Ngữ văn của bản thân đã giúp tôicó nhiều trải nghiệm và rút ra được rất nhiều kinh nghiệm quý báu cho bản thântrong quá trình tổ chức và hướng dẫn các em tổ chức ngoại khóa

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I/ Cơ sở lý luận

1 Hoạt động ngoại khóa là gì?

Trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định: “Giáo dục- Đàotạo cùng với Khoa học Công nghệ là quốc sách hàng đầu” Phát triển Giáo dụclà một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Muốn đào tạo nguồnlực con người đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội cần phải quan tâm đếnviệc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Trong mục tiêu giáo dục, điều 2, Luật Giáo dục viết: “ Đào tạo con ngườiViệt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghềnghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xã hội, hìnhthành và bỗi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứngyêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc.”

Nói về giáo dục toàn diện, Rabowle (1494-1553) nhà tư tưởng, nhà giáodục thời kì Phục Hưng đã từng nhấn mạnh “ Việc giáo dục phải bao hàm các nộidung trí dục, đạo đức, thể chất, thẩm mĩ ngoài việc học ở trường, ở nhà, còn cócác buổi tham quan các xưởng thợ, các cửa hàng,tiếp xúc với các nhà văn, cácnghị sĩ, đặc biệt là mỗi tháng một lần thầy và trò về sống ở nông thôn mộtngày.” Còn Makarenco- nhà sư phạm nổi tiếng của nước Nga đầu thế kỉ XXcũng đã nói: “ Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dụckhông thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể để cho quátrình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học mà đáng ra phải là trên mỗi mét vuôngcủa đất nước ta Nghĩa là trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không được quanniệm rằng công tác giáo dục chỉ được tiến hành trong lơp.” Tất cả các quan điểmtrên thực chất đều muốn nhấn mạnh tới vai trò của hoạt động ngoại khóa tronggiáo dục

Và thực tế nền giáo dục của Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám đếnnay rất quan tâm đến vấn đề giáo dục toàn diện cho học sinh, trong đó hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp là một bộ phận không thể thiếu của quá trình giáodục Trong chương trình sách giáo khoa mới, hoạt động ngoại khóa có thể xemnhư tương đương với hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Mục tiêu nhằm củngcố khắc sâu những tri thức đã học qua các môn học trên lớp; mở rộng, nâng caohiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực đời sống xã hội, tăng vốn hoạt động thựctiễn Hoạt động giáo dục ngoại khóa giúp học sinh biết vận dụng những tri thức

đã học để giải quyết các vấn đề do thực tiễn đời sống đặt ra, biết điều chỉnh hành viđạo đức, lối sống cho phù hợp, biết nắm bắt những định hướng chính trị, xã hội, biếtđược những truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảo vệ tổquốc, truyền thống văn hóa tốt đẹp của đất nước và những vấn đề nóng bỏng củathời đại như hòa bình, hữu nghị, hợp tác, dân số, môi trường Từ đó rèn luyện chomình những kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử có văn hóa, những thói quen tronghọc tập, lao động, kĩ năng tự quản, tự tổ chức, điều khiển, nhận xét, đánh giá,hòanhập và thực hiện một số hoạt động tập thể có hiệu quả khác.

Vây: Hoạt động ngoại khóa là một thuật ngữ dùng để chỉ các hình thức

hoạt động kết hợp dạy học với vui chơi ngoài lớp nhằm mục đích gắn việc giảng dạy, học tập trong nhà trường với thực tế xã hội.

2. Vai trò của hoạt động ngoại khóa trong dạy học Ngữ văn.

Một yêu cầu lớn đặt ra trong việc bồi dưỡng học sinh có năng khiếu nóiriêng, dạy học đối với học sinh phổ thông nói chung là luôn phải nuôi dưỡng,phát triển hứng thú của các em đối với môn học Đặc biệt là đối với môn Ngữvăn, việc bồi dưỡng niềm say mê hứng thú đối với việc học Văn được thực hiệntrước tiên thông qua các hoạt động chính khóa trên lớp, nhưng do những đặctrưng của bộ môn, các hoạt động ngoại khóa Ngữ văn cũng đóng vai trò rất quantrọng

Bất kỳ môn học nào cũng cần có sự gắn kết chặt chẽ giữa lí thuyết và thựchành Đó là cách thức tốt nhất để học sinh tiếp thu các kiến thức , chuẩn bị hànhtrang cho bậc học cao hơn hoặc bước vào đời một cách tự tin Nếu chỉ học lýthuyết suông trên lớp mà không thực hành thí nghiệm thì các môn Vật lý, Hóahọc, Sinh học khó mang lại cho người học điều bổ ích, thiết thực Đối với mônNgữ văn thực hành lại càng có vai trò quan trọng bởi lẽ đây là môn học giữ vị tríquan trọng; môn Ngữ văn không chỉ là mục đích ( dạy cho học sinh cái hay cáiđẹp của văn chương nghệ thuật) mà còn là phương tiện (rèn cho học sinh nói,viết hàng ngày) hay nói cách khác nó còn là môn học công cụ để học tập cácmôn học khác Nói và viết có đúng cách, diễn đạt có rõ ràng mạch lạc thì ngườinghe, người đọc mới hiểu được ý của mình có như vậy mục đích giáo tiếp mớithực hiện được Mà ở đó hoạt động ngoại khóa là phương thức thực hành hữuhiệu, thiết thực nhất của môn Ngữ văn Đối với môn Ngữ văn hoạt động ngoạikhóa cụ thể có những vai trò sau:

- Tằng cường tính thực hành, học sinh luôn vận dụng những kiến thức đãhọc vào thực tiễn cuộc sống thông qua lời nói

- Rèn kĩ năng cảm thụ tác phẩm văn học, giúp học sinh ham thích Văn học,yêu văn hơn và tìm đến những giá trị nhân bản của con người.

- Rèn kĩ năng sử dụng ngôn ngữ, nói đúng,viết đúng tiếng Việt

- Giáo dục và vun đắp ở học sinh những tình cảm đẹp như: lòng yêu thươngcon người, lòng yêu nước, yêu thiên nhiên góp phần giúp học sinh nhận ra giátrị đích thực của Văn học

- Rèn luyện khả năng quan sát cuộc sống, mọi vật xung quanh, có tư duy,năng lực khái quát

- Đưa lí thuyết vào thực tiễn cuộc sống

- Thông qua các hoạt động ngoại khóa để củng cố thêm những kiến thứctrên lớp, gắn liền giữa nhà trường và cuộc sống

Môn Ngữ văn mang một đặc thù riêng nên sinh hoạt ngoại khóa giữ một vịtrí không kém phần quan trọng trong dạy học Ngữ văn của chúng ta trong nhàtrường Nếu công tác ngoại khóa được coi trọng thì không những chúng ta khắcsâu, bổ sung kiến thức mà còn tạo niềm say mê, thắp lên cái chất men say đối vớivăn chương cho các em Nếu chúng ta làm tốt công tác ngoại khóa thì hiệu quả củaviệc giảng dạy và học tập môn Ngữ văn chắc chắn sẽ được nâng lên rõ rệt

II/ Cơ sở thực tiễn

1.Sự cần thiết phải tổ chức các hoạt động Ngữ văn.

Ngoại khóa Ngữ văn đem lại nhiều lợi ích là điều không có gì phủ nhận

được Và những hoạt động này cần thiết được tổ chức một cách đại trà trong nhàtrường phổ thông bởi những lí do sau:

- Ngoại khóa góp phần làm sáng rõ những vấn đề về đặc trưng thể loại Vídụ khi dạy Chèo “Quan Âm Thị Kính” để học sinh dễ dàng nắm bắt được cái cốtcủa vở chèo gắn với những đặc điểm diễn xướng dân gian thì không gì hiệu quảbằng cách tổ chức cho học sinh xem vở diễn hoặc cho học sinh trong lớp tậpdiễn những trích đoạn của vở chèo

- Ngoại khóa Ngữ văn cho phép chúng ta khai thác tác phẩm văn học ởnhiều góc độ, thỏa mãn nhu cầu làm “sống lại” tác phẩm văn học

- Ngoại khóa Ngữ văn cho phép người day khắc phục được những bất cậptrong chương trình giữa thời gian cho phép và khối lượng kiến thức cần phảitruyền đạt, có thể mở rộng, đào sâu những nội dung quan trọng

- Ngoại khóa Ngữ văn còn giúp học sinh thực hành những kiến thức tiếngViệt đã học, rèn kĩ năng giáo tiếp ứng xử, rèn luyện cả tư duy thông qua ngônngữ

- Ngoại khóa Ngữ văn còn giúp các em được rèn luyện kĩ năng viết văn,nuôi dưỡng niềm đam mê văn học, khơi gợi phát hiện những cây bút trẻ thơ

2.Thực trạng hoạt động ngoại khóa Ngữ văn

a Thưc trạng chung

Hoạt động ngoại khóa Ngữ văn có vai trò vô cùng quan trọng là điềukhông ai có thể phủ nhận được Thế nhưng, lâu nay trong nhà trường phổthông ,hoạt động ngoại khóa Ngữ văn được hiểu là hoạt động ngoài giờ học, làhoạt động phụ Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cũng còn nhiều khó khănvà hạn chế Lâu nay nó vẫn được coi là hoạt động gải trí và thường được tổ chứcdưới hình thức một chương trình văn nghệ thiếu nhất quán về chủ đề, sơ sài,phiến diện về nội dung Nhiều giáo viên thậm chí còn không chú trọng, lưu tâmvề vấn đề này mặc dù hiểu rất rõ ý nghĩa của hoạt động ngoại khóa hoặc có thực

hiện thì cũng còn rất mờ nhạt như đan cài vào chương trình Giáo dục ngoài giờ lên lớp gắn với công tác chủ nhiệm hoặc kết hợp với Nếp sống văn minh thanh lịch Nếu có chăng thì thực hiện dưới dạng giao bài tập làm dưới dạng bài thực

hành, sưu tầm, tổ chức chơi trò chơi, đóng những hoạt cảnh nhỏ gắn với các tácphẩm trong chương trình Chính bởi lẽ đó nên hiệu quả của nó chưa cao Đãđến lúc chúng ta cần phải xác định cho đúng và trả lại vị trí xứng đáng cho hoạtđộng Ngữ văn ở trường phổ thông để nhằm từng bước nâng cao hiệu quả dạyhọc của bộ môn này

b Thực trạng chất lượng học tập bộ môn Ngữ văn tai trường tôi đang công tác Xuất phát từ mục tiêu chung của cấp học đã xác định rất rõ tầm quantrọng của môn Ngữ văn, môn học này không chỉ có ý nghĩa về việc trang bị kiếnthức, kĩ năng, thái độ như bất cứ một môn học khác trong nhà trường mà nó còncó vai trò đặc biệt trong việc hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách conngười như Macxim Gorki từng nói: “ Văn học là nhân học” Song thực tế giảngdạy bộ môn tại các nhà trường vẫn còn rất nhiều khó khăn vì nhiều những lí dokhác nhau cả về phía khách quan và chủ quan mang lại Đặc biệt ở trường tôi làmột ngôi trường nhỏ, nằm sâu trong ngõ với một địa bàn khó khăn , phức tạp,trình độ dân trí của người dân còn thấp cho nên họ rất ít quan tâm tới việc họctập của con em Rồi áp lực thi hai bộ môn: Ngữ văn – Toán vào THPT càng đènặng lên tâm lí của mỗi người giáo viên đứng lớp giảng dạy môn học này Cánhân tôi cũng luôn day dứt làm thế nào để học sinh của mình học tốt hơn, làmthế nào để kết quả thi vào 10 của học sinh trường mình được cải thiện Rõ ràngở đó là vai trò là trách nhiệm của mỗi người giáo viên Vẫn biết là đầu vào tuyểnsinh của trường còn thấp cũng là một hạn chế đáng kể Cho nên người giáo viên

muốn thu hút học sinh vào mỗi giờ học thì không còn cách nào khác là phải tạocho các em niềm hứng thú với môn học Mà để tạo hứng thú thì tạo bằng cáchnào? Có rất nhiều con đường nhưng một trong những cách là làm sao để mỗihọc sinh không cảm thấy sợ, không cảm thấy nặng nề khi học Chính bởi lẽ đónên cần phải tạo cho các em có những giờ học sôi nổi, sinh động, linh hoạt tránhsự gò bó Người giáo viên phải biết tôn trọng các em để mỗi em có những cơ hộinói ra những điều mình nghĩ , mình hiểu và mình cảm và sau đó giáo viên sẽnắm bắt được tâm tư nguyện vọng của các em để có thể đưa ra được những biệnpháp hữu hiệu lôi cuốn các em vào bài học Trên thực tế học sinh cấp THCSphần lớn đang trong độ tuổi từ 12-16 nên các em rất ưa thích hoạt động, rất hứngkhởi với các trò chơi và vô cùng hào hứng với những công việc khám phá thểhiện năng lực của bản thân nên những hoạt động ngoại khóa khiến cho các emđều vô cùng yêu thích và khi đó các em sẽ rất say mê với những gì giáo viên nóivà hướng dẫn các em Yêu cầu đặt ra với giáo viên Ngữ văn ở đây mà tôi nhận

ra là cần tổ chức kết hợp các hoạt động ngoại khóa và chính khóa một cách hiệuquả để từng bước nâng cao chất lượng môn học

III/ Các giải pháp

Xuất phát từ những nhận thức trên, dưới sự quan tâm chỉ đạo sát sao củaBan giám hiệu nhà trường nên Tổ bộ môn và cá nhân tôi đã cố gắng xây dưngnhững chương trình ngoại khóa Ngữ văn cho học sinh trong khối lớp mình dạyvà nhân rộng ra toàn trường Và tôi cũng mạnh dạn đưa ra những công việcmình đã và đang làm để cùng trao đổi với các đồng nghiệp Không nên hiểu mộtcách đơn thuần hoạt động ngoại khóa là tổ chức một chương trình để học sinhtrình diễn các hoạt đông cảm thụ văn chương hay nhưng trò chơi xoay quanh cácnội dung đã học mà cần hiểu hoạt đông ngoại khóa là những gì không diễn ratrên lớp nhưng lại gắn kết với nội dung học mà người giáo viên có thể hướngdẫn các em làm dưới nhiều hình thức khác nhau Và quan trọng hơn là dưới sựhướng dẫn của giáo viên học sinh làm được những gì, học được những gì quacác hoạt động ngoại khóa đó Sau đây tôi xin trình bày cụ thể những điều mìnhđã làm và minh họa cụ thể bằng một số hoạt động cụ thể trong chương trìnhngoại khóa Ngữ văn ở cấp THCS

1 Các công việc chuẩn bị cho các hoạt động ngoại khóa

1.1.Phân loại học sinh:

Đây là công việc quan trọng , cần phải thực hiện ngay từ lớp 6 Bởi lẽ hoạtđộng ngoại khóa đòi hỏi cần có khâu tổ chức, có chương trình, có kế hoạch phảitập hợp được những kiến thức tổng hợp Công việc tưởng đơn giản nhưng lại rất

phức tạp bởi vậy người giáo viên phải biết chọn ra những em học sinh có nănglực tu duy, biết tự chủ trong việc diễn đạt để làm nòng cốt cho mọi hoạt động,phải tập hợp được kiến thức, có tác phong nhanh nhẹn, tháo vát, sôi nổi và đặcbiệt là phải tự chủ trong khâu tổ chức để có thể hỗ trợ với giáo viên bộ môn làmcho hoạt động ngoại khóa thêm phong phú sinh động.

Để thực hiện được việc làm trên, tôi dùng một hệ thống bài tập ngắn, đểcác em suy nghĩ có thể tự trả lời bằng lời văn hoặc tranh minh họa Điều quantrọng là giáo viên phải coi trọng ý kiến của các em , sáng suốt chọn ra những emcó khả năng diễn đạt của mình một cách tự chủ đúng yêu cầu , có lối diễn đạtriêng, không bị lệ thuộc vào bất cứ một tài liệu hướng dẫn nào Hoặc đưa ranhững tình huống trong thực tế để em nêu hướng xử lí và cách giải quyết tìnhhuống đó như thế nào ? Từ đó có thể đánh giá sự tinh tế, sự linh hoạt và tính cánhân của em đó ra sao? Tất nhiên mới 12 tuổi để các em có được một cách giảiquyết như người lớn là rất khó Nhưng điều quan trọng là người giáo viên phảinhạy cảm , đánh giá chính xác khả năng của từng em Từ đó, tôi phân loại các

em thành ba đổi tượng:

Rồi lấy những em đó chia thành những tổ, mỗi tổ đảm nhận một công việc

- Khâu biên tập

- Khâu trình bày minh họa

- Khâu đạo diễn, dàn dựng

- Khâu tổ chức, kế hoạch…

Có những hạt nhân nòng cốt trên, tôi hướng dẫn các em làm việc theo nộidung chương trình của từng năm học Mục đích là để rèn luyện và nâng dần kĩnăng cảm thụ văn học cho các em

1.2 Lựa chọn hình thức ngoại khóa

Công việc này đòi hỏi người giáo viên phải có sự tìm tòi sáng tạo, phảinắm được đặc điểm tâm lí, khả năng của học sinh cũng như nội dung chươngtrình học tập Từ đó chọn được hình thức ngoại khóa phù hợp Các hình thứcngoại khóa đó có thể áp dụng ở mỗi năm học một cách khác nhau

1.2.1 Hình thức ngoại khóa diễn kịch cho học sinh lớp 6:

Các em mới từ cấp I lên, chủ yếu ở độ tuổi 12, đặc điểm tâm lí còn ngây thơ,hồn nhiên, sự hiểu biết nghiêng về trực quan nhiều hơn tư duy logic Và phần vănhọc các em được trong chương trình phần lớn là mảng văn học dân gian với nhữngthể loại của phân môn Tập làm văn là tự sự và miêu tả …Tôi hướng dẫn các emchuyển thể từ tác phẩm truyện sang hoạt cảnh ngắn rồi sử dụng những tiết thựchành văn học để các em trình bày những hoạt cảnh của mình

Để các em không bị lúng túng trong khâu chuyển từ nội dung truyện sangkịch bản, tôi hướng dẫn các em lấy những truyện có kết cấu đơn giản và có dunglượng ngắn để khi chuyển thành kịch bản dễ hơn

VD: “Thầy bói xem voi”, “Chân Tay Tai Mắt Miệng”…Còn những truyệnkhó chuyển thành kịch bản , tôi hướng dẫn các em chuyển thể trích đoạn Ví dụ:Truyện “Con rồng cháu tiên” tôi chỉ cho các em diễn hoạt cảnh cuộc chia tayđầy nước mắt của Lạc Long Quân và Âu Cơ; cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh –Thủy Tinh…

Bên cạnh đó , để các em có kiến thức về kĩ năng dàn dựng trang phục,đạo cụ và khả năng diễn xuất, tôi cho các em tham khảo từ tranh ảnh , bănghình… rồi quy định số thời gian của một hoạt cảnh , các em tự chọn diễn viên ,tự tập luyện , tự hóa trang rồi trình diễn

Với hình thức ngoại khóa này, các em thường rất thích thú, nắm chắc tácphẩm và trên cơ sở đó khi tôi cho các em làm các đề bài tập làm văn kể chuyệnsáng tạo các truyện dân gian hoặc nêu cảm nhận của em về một chi tiết, một sựviệc trong truyện các em đều thực hiện rất tốt

Bên cạnh hình thức ngoại khóa, để giúp các em tích lũy thêm vốn sống,vốn hiểu biết, khả năng suy luận một vấn đề , tôi đã thành lập “ Tổ phóng viênnhỏ”, lấy lực lượng nòng cốt là những em học giỏi văn, chăm học, ham học hỏivà những em có năng khiếu hội họa để các em sưu tầm những mẩu truyện vuicười, tập sáng tác những bài báo ngắn, những tin tức cập nhật trong tháng củatập thể lớp rồi lựa chọn , tập hợp thành những số báo phát hành trong toàn lớp,hay báo tường, tập san ở trường

Với hình thức này, tôi đã cho các em làm quen với kĩ năng viết văn ,luyện các em sức sáng tạo và khả năng khái quát một vấn đề nào đó

1.2.2 Hình thức ngoại khóa sinh hoạt câu lạc bộ văn học cho học sinh lớp

7

Phần lớn chương trình các em học từ lớp 6 đến lớp 7 vẫn là mảng vănhọc dân gian như là cac dao, tục ngữ và thơ trữ tình Trung đại và hiện đại với

các thể loại Tập làm văn là : biểu cảm,nghị luận…Suy nghĩ, cân nhắc tôi quyếtđịnh chuyển hình thức ngoại khóa từ “ Tổ phóng viên nhỏ” thành “Câu lạc bộvăn học” với lực lượng tham gia đông hơn, bao gồm tất cả những thành viêntrong lớp nhưng vẫn lấy lực lượng chính là các em học sinh giỏi trong ban biêntập Để các em trong ban biên tập có thể hoạt động tốt tôi hướng dẫn các em kĩnăng viết Sau đó tôi nêu đề tài :

+ Viết về gia đình , nhà trường như: bạn bè, thầy cô, cha mẹ, anh chị em những người thân yêu, gần gũi với các em trong cuộc sống hằng ngày

Ngoài ra tôi còn nêu them một số đề tài :

+ Viết về anh bộ đội

+ Viết về phòng chống tệ nạn xã hội

+ Viết về những trẻ em nghèo lang thang, không nơi nương tựa

…

Sở dĩ tôi nêu những đề tài có tính thực tế trên là vì tôi muốn tìm hiểu xemtrước tệ nạn xã hội hay tệ nạn ma túy học đường – một vấn đề thời sự nóng hỏiđang được tất cả mọi người quan tâm, các em đã nhận thức nó như thế nào ?Cảm nhận và có cách giải quyết riêng ra sao ? Hay vượt qua pham vi gia đình,nhà trường, tôi yêu cầu viết về anh bộ đội, về các chú thương bện binh, viết vềnhững đứa trẻ lang thang để xem tình cảm và ý thức trách nhiệm của các em vớinhững trong cộng đồng của mình như thế nào?

Sau đó quy định số câu, số từ, các em suy nghĩ có thể chọn hình thức thểhiện như: truyện kể, thơ, vè … Giáo viên hướng dẫn ban biên tập thành mộttuyển tập truyện với nhan đề “ Truyện ngắn lớp tôi” Ngoài ra tôi còn hướng dẫncác em tập làm thơ với những thể thơ dễ như thơ bốn chữ, thơ năm chữ, thơ lụcbát Trong đó những truyện ngắn những bài thơ được tập thể bình chọn haynhất là

- Một kỉ niệm đáng ghi nhớ của tôi

- Đêm giao thừa của cô bé mồ côi

- Kịch bản: “Thầy bói xem voi”

- Tiểu phẩm: “ Thị Mẹt mất gà”

sắp xếp tình tiết và khả năng khái quát vấn đề Rèn cho các em kĩ năng diễn đạt,bồi dưỡng tâm hồn tình cảm cho các em.

1.2.3 Hình thức ngoại khóa bồi dưỡng chuyên đề cho học sinh lớp 8 và 9

Vẫn dưới hình thức câu lạc bộ văn học, qua nghiên cứu chương trình và lứatuổi của các em tôi đã chủ trương thay đổi hình thức hoạt động cho phù hợpnhằm nâng cao kĩ năng tư duy và khẳ năng trình bày những vấn đề văn học bằngnhững hoạt động có tính chất chuyên sâu hơn

Ví dụ trong chương trình Ngữ văn 8 có mảng văn học hiện thực với các tácgiả: Ngô Tất Tố, Nam Cao tôi suy nghĩ chọn ra những vấn đề để các em cùngsuy nghĩ và viết cảm nhận như: “Số phận người nông dân Việt Nam trước cánhmạng tháng Tám” Cái hay của đề bài này là các đề này là giúp các em biết làmdạng bài tổng hợp vấn đề, biết so sánh giữa các tác phẩm cùng viết về đề tàingười nông dân những mỗi nhà văn lại có cách nhìn nhận ở các góc cạnh khácnhau Hay trong chương trình Ngữ văn 9 có học về “Truyện Kiều” và “Chuyệnngười con gái Nam Xương” tôi giao cho các em cùng viết về đề tài: “Số phậnngười phụ nữ trong xã hội phong kiến” Đặc biệt ở chương trình lớp 8 các emcòn học những thể loại văn nghị luận cổ như: Cáo, Hịch, Chiếu, Tấu mà việctiếp cận những văn bản này không hề đơn giản bởi học các tác phẩm này đã khóvà việc cảm thụ nó còn khó hơn rất nhiều vì đây đều là những văn bản cổ chứanhiều điển tích, điền cố , những từ ngữ cổ xưa nên rất xa lạ với các em Màmuốn cảm nhận được những tác phẩm điều quan trọng là phải hiểu được nộidung tác phẩm đó nói gì? Phải nắm được bối cảnh xã hội , hoàn cảnh ra đời củanhững tác phẩm văn học và hiểu cuộc đời của các tác giả đó Phải tìm được mốiliên hệ giữa tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh ra đời của các tác phẩm Xuất pháttừ động cơ đó tôi đã tổ chức những buổi diễn đàn văn học để các em có cơ hộitrình bày những nội dung mà các em tự sưu tầm được về các tác phẩm như:

- Trình bày các kiến thức về tiểu sử, về hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh ra đời củatác phẩm Ví dụ như khi trình bày về tác giả Trần Quốc Tuấn với hoàn cảnh ra đờicủa “Hịch tướng sĩ”, học sinh trình bày những điều ngoài SGK như mối hiềm kíchgiữa cha Trần Quốc Tuấn và nhà vua Hay khi tìm hiểu về tác giả Nguyễn Trãi tôicho các em tìm hiểu về cái chết oan khốc của tác giả qua vụ án Lệ Chi Viên

- Thi giải thích những từ ngữ khó trong các tác phẩm văn học cổ

- Học sinh trình bày tiểu luận

+ Tấm lòng yêu nước của vị chủ tướng trong “Hịch tướng sĩ”

+ Quan niệm tiến bộ của Nguyễn Trãi về độc lập dân tộc

+ Tầm nhìn xa trông rộng của Lý Công Uẩn qua “Thiên đô chiếu”

+ Chúng em với tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du .

Với hình thức ngoại khóa này qua việc sưu tầm, tìmđọc tài liệu,sách báochẳng những các em được bổ sung một lượng kiến thức nhất định cho những tácphẩm và tác giả được học trong chương trình mà các em còn được rèn thêm khảnăng tổng hợp khái quát và trình bày bằng văn nói những hiểu biết, những thuhoạch của mình

Bên cạnh việc động viên, khuyến khích sáng tác viết bài tôi còn hướng dẫncác em trình bày những cản nhận của mình về một bộ phim, bài hát có sự chuyển

thể kịch bản hay phổ nhạc từ những tác phẩm văn học như bộ phim Làng Vũ Đại ngày ấy, bài hát Đồng chí, Mùa xuân nho nhỏ Rõ ràng với các hình thức ngoại

khóa trên các em học sinh đã chủ động trong việc diễn đạt, không bị rơi vào tìnhtrạng bị động quá lệ thuộc vào một bài văn mẫu Tôi cho rằng đó là kết quả và làmong muốn của tôi cũng như của nhiều đồng nghiệp đối với học sinh của mình

2.Minh họa cách thức tổ chức một số hoạt động ngoại khóa Ngữ văn

Trên đây tôi đã trình bày các bước để có thể trang bị cho các em nhữngkiến thức, kĩ năng cần thiết cho những hoạt động ngoại khóa Ngữ văn Còntrong phần này tôi xin đưa ra một số cách thức tiến hành các hoạt động ngoạikhóa Ngữ văn Các bạn đồng nghiệp có thể tham khảo và hướng dẫn học sinhcủa mình cách thức tổ chức các hoạt động ngoại khóa một cách bổ ích và tạođược hứng thú cho các em trong môn học này

2.1.Đố vui Ngữ văn

Câu 1

* Mục đích: thông qua trò chơi giúp các em nhận diện và tìm ra những

thành ngữ, tục ngữ để làm giàu có thêm vốn ngôn ngữ cho bản thân đồng thờirèn luyện sự phạn xạ nhanh cho các em qua kĩ năng đọc, viết

* Cách thức tổ chức: Có thể in bài thơ và câu hỏi vào phiếu bài bằng cách

mảnh giấy bìa màu cứng sau đó phát cho những người chơi.Yêu cầu trong mộtkhoảng thời gian nhất định thi xem ai tìm được nhiều và đúng các câu thànhngữ, tục ngữ nhất

* Câu hỏi cụ thể: Tìm những câu tục ngữ , thành ngữ có tên các con vật

trong bài thơ sau

THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT TRONG TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ

Lợn giò, bò bắp rất ngonChó treo ,mèo đậy mới còn mà mămTrâu buộc thường ghét trâu ăn

Bút sa gà chết ăn năn muộn rồiĐừng để cốc mò cò xơiTẩm ngẩm mà đấm chết voi mới tài

Thân lừa ưa nặng đường dàiẾch ngồi đáy giếng coi trời bằng vung

Đánh rắn phải đánh giập đầuChỉ đường cho hươu chạy đi đâu?

Nuôi ong tay áo chuốc sầu có khiCháy nhà mới ra mặt chuột

Quạ tắm thì ráo sáo tắm thì mưaChuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng bay vừa thì râmCon giun xéo lắm cungx quằn

Én bay thấp mưa ngập dần cầu ao Đoàn Tiến Lộc

Câu 2

* Mục đích : Rèn cho học sinh khẳ năng tư duy, kĩ năng tìm và giải nghĩa

của từ dưới hình thức giải đố câu hỏi dân gian nên rất thú vị

* Cách thức: Người dẫn chương trình có thể nêu câu hỏi và người chơi giơ

tay phát biểu trả lời

* Câu đố:

“ Nhà tôi không nuôi bò mà tôi lại bị mất một con bò.Con bò nhà tôi khôngphải bò đen, không phải bò vàng, không phải bò đực mà cũng không phải bò cái.Con bò nhà tôi mất không phải năm ngoái, không phải mất năm nay, không phảimất tháng này, không phải mất tháng trước, không thuộc giờ nòa Người lấy conbò không phải người ngoài cũng không phải người trong nhà.”

Hỏi: Con bò đó là gì? Ai đã đánh cắp nó và đánh cắp vào lúc nào?

Đáp án: Con bò đúc bằng bạc, do con rể đánh cắp vào lúc giao thừa.

Câu 3

* Mục đích : Rèn cho học sinh tư duy và phản ứng nhanh thông qua kĩ năng

nghe-hiểu về ngữ âm, từ vựng Tiếng Việt

* Cách thức: Người dẫn chương trình đọc cấu hỏi, người chơi suy nghĩ trả lời.

* Câu đố: Nghe những câu thơ sau và cho biết đó là những chữ gì?

(1) Tên tôi đồng nghĩa với lười

Mất nhờ trái nghĩa với người thiện tâm

Mất cờ châu lục đông dân

Thêm mờ người mẹ ân cần nuôi ta.

(Đáp án: nhác-ác-á-má)

(2) Vào hàng tốc đọ không tồi

Bắt đầu một chữ nắng trời mùa đôngThêm huyền gia vị phổ thông

Thêm giờ có nghĩa là sông rộng dài

( Đáp án: nhanh-hanh-hành-gianh)

(3) Loài cây nhiều tán, ngang cành

Không ngờ là bậc sinh thành ra chaLà cha nếu bỏ huyền ra

Nờ với huyền đến giúp ta học hành

(Đáp án: Bàng-bà-ba-bàn)(4) Bỏ đầu thứ bậc dưới anh

Bỏ đuôi tôi lại chạy nhanh hơn người

Nếu mà có cả đầu đuôi

Ở đâu có hội xin mời tôi đi

(Đáp án: xem-em-xe)

2.2.Trò chơi Ngữ văn

2.2.1.Trò chơi: Chiếc nón kì diệu

* Mục đích: Rèn kĩ năng đọc và nhớ tục ngữ, thành ngữ, ca dao

* Chuẩn bị:

- Sổ tay từ ngữ Tiếng Việt hoặc Từ điển Tục ngữ, Thành ngữ Việt Nam

- Làm vòng quay như chiếc nón kì diệu gồm các chữ cái:A,Ă,Â,B,C,D,Đ, E,Ê,G,H,K,L,M,N,Q,R,S,T,U,V,Y

* Gợi ý một số câu:

- Anh em như thể tay chân

- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

- Cày sâu cuốc bẫm

- Chân cứng đá mềm

- Đi ngược về xuôi

- Máu chảy ruột mềm

- Nhiều sao thì nắng, vắng sao thì mưa

- Quê cha đất tổ

- Uống nước nhớ nguồn

2.2.2. Trò chơi: Thử làm phóng viên nhí.

* Mục đích:

- Rèn kĩ năng tự giới thiệu về mình và người khác

- Rèn kĩ năng phát triển cuộc hội thoại trong giao tiếp

- Kẻ bảng ô chữ ra bảng phụ, giấy A0 hoặc kẻ trên máy

- Chuẩn bị hệ thông các câu hỏi theo chủ đề lựa chọn

* Cách chơi:

- Người chơi lựa chọn các ô hàng ngang rôì từ đó tìm ra từ chìa khóa nằmtrong ô hàng dọc

- Có thể chơi cá nhân hoặc chơi theo đội

* Ô chữ và câu hỏi:

(1) Đường lên xứ Lạng bao xa

Cách một núi với ba quãng đồng(2) Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ mồng mười tháng ba(3) Bao phen nói với diều

Cù lao ông Chưởng có nhều cá tôm

(4) Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng Trấn Vũ canh gà Thọ Xương(5) Gò Công anh dũng tuyệt vời

Ông Trương đám lá trời đánh Tây(6) Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ

Xem cầu Thê Húc, xem chùa Sơn(7) Thấy dừa thì nhớ Bến

Thây bông sen nở, nhớ quê Tháp Mười(8) Rủ nhau chơi khắp Long Thành

Ba sáu phố rành rành chẳng sai

ĐÁP ÁN:

Ô chữ hàng dọc: Tổ quốc em

Ô chữ hàng ngang:

1.Trái 2.Tổ 3.Quạ 4.Chuông 5.Đối 6.Ngọc 7.Tre 8 Mươi

2.2.4 Trò chơi : Đi tìm ẩn số qua câu Kiều vấn vương

* Mục đích: Giúp học sinh nhớ về những câu thơ và nhân vật trong

“Truyện Kiều”

* Cách thức: Người dẫn chương trình đọc bài thơ ( chiếu lên máy cho học

sinh dễ theo dõi) và yêu cầu tìm những ẩn số qua bài thơ đó

* Những câu hỏi cụ thể như sau:

Câu số 1: Trong một buổi hội thảo, nhóm học sinh trường tôi có một ýtưởng ghép các câu thơ của cụ Nguyễn Du trong Truyện Kiều thành một sự kiệncó ý nghĩa Mời các bạn cùng đọc và đoán xem sự kiện ấy là gì?

" Nỗi lòng báo đáp từ lâu

Mây trôi bèo nổi thiếu gì là nơi

Quá niên trạc ngoại tứ tuần

Tiền lưng đã sẵn việc gì chẳng xong

Phong lưu rất mực hồng quần

Họ từ tên Hải vốn người Việt –đông

Huyện thành đạp đổ năm tòa cõi Nam

Một hai nghiêng nước nghiêng thành

Lập nghiêm trước đã ra uy nặng lời

Ngày xuân con én đưa thoi

Trải qua một cuộc bể dâu

Thanh minh trong tiết tháng ba

Chiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Trăm năm trong cõi người ta

Một trai con thứ rốt lòng

Khi vô chín khúc khi chau đôi mày

Năm trăm trời bể ngang tàng

Bốn phương phẳng lặng hai kinh vững vàng".

( Đáp án: Báo Thiếu niên Tiền Phong Việt Nam thành lập ngày 1thangs 3

năm 1954)

Câu số 2: Câu Kiều nào được giấu trong bài thơ sau? Câu Kiều ấy nói vềnhân vật nào?

" Thương một kiếp hoa vẹn sắc tài

Hóa công ghen ghét hóa công dày Tình thua thiên mệnh đành vui gượng Hiếu thắm nhân tâm khổ vẫn hoài Mưa gió dập vùi thân liễu héo Tháng năm hờn tủi má hồng phai Phải đâu hèn kém mà cam phận Cả tuổi xuân xanh chịu lạc loài".

( Đáp án: Câu “ Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh” nói về nhân vật

Thúy Kiều)

2.2.5 Thi kể chuyện bằng một dấu thanh hoặc bằng một chữ cái

* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng kể chuyện và sử dụng tiếng Việt cho học

sinh

* Cách thức: Có thể giao trước yêu cầu cho các nhóm học sinh rồi cử đại

diện lên thi kể sao cho câu chuyện không chỉ đảm bảo đầy đủ các yêu cầu màcon hay và thú vị Khán giả sẽ là những người bình chọn trực tiếp choc auchuyện nào hay

( Trong phần mục lục tôi xin phép sẽ dẫn ra những câu chuyện của họcsinh tự viết)

Kính, Lão Hạc, Chị Dậu vùng lên bảo vệ chồng ,Cảnh chia tay của Trương Sinhvới vợ và mẹ trước khi đi lính…

III Kết quả

1 Kết quả định tính

Qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa Ngữ văn tôi thu nhận đượcmột số kết quả như sau:

* Đối với học sinh :

- Các em yêu thích môn học hơn, thực sự có cảm hứng hơn với môn họcqua từng tiết học cụ thể

- Các em được tự khám phá, thể hiện khả năng của mình đối với các tácphẩm văn hoc

- Khi làm những bài tập làm văn, khi viết những bài thu hoạch trong bàiviết của học sinh phong phú hơn và diễn đạt cũng tốt hơn rất nhiều vì có đượcnhững chất liệu thực tế sống động từ giờ ngoại khóa

-Qua những giờ ngoại khóa này còn tích hợp được việc rèn luyện kĩ năngnói, học sinh giao tiếp tự tin hơn đặc biệt là khả năng nói trước tập thể được lưuloát hơn

* Đối với giáo viên:

Hoạt đông ngoại khóa rất quan trọng vì nó sẽ giúp mỗi giáo viên chúng tanâng cao chất lượng giảng dạy Hơn nữa người giáo viên còn được bỗi dưỡngthêm vốn sống, vốn hiểu biết từ thực tế và giờ dạy không còn nghèo nàn, thiếu

cơ sở minh họa cho lý luận

2 Kết quả định lượng

Sau khi áp dụng việc tổ chức ngoại khóa Ngữ văn cho học sinh, bằngphướng pháp lấy ý kiến học sinh và cắn cứ vào kết quả học tập của các em trong

3 năm học 6,7,8 và kì I lớp 9 vừa qua tôi thu được những kết quả cụ thể như sau:

- Khối 6 ( Năm học 2011-2012)

Chất lượng cả

Hiểu bài chưa

Chất lượng cả

Hiểu bài chưa

Chất lượng cả

- Các em đã mạnh dạn, chăm phát biểu bài hơn rất nhiều, kĩ năng nói,viếtđều được cải thiện và trở nên nhuần nhuyễn hơn và năm học sau kết quả khảquan hơn năm trước

3 Bài học rút ra:

Qua quá trình tổ chức các hoạt động ngoại khóa tôi cũng rút ra đượcnhững bài học kinh nghiệm sau:

- Muốn tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa, trong tổ nhóm chuyên môncần bàn bạc thảo luận trong từng khối lớp để lựa chọn hình thức tổ chức cho phùhợp

- Phải đề ra rõ mục tiêu, lập kế hoạch rõ ràng, phân công cụ thể cho họcsinh, giáo viên và các bộ phận cần hỗ trợ

- Tránh biến những hoạt động ngoại khóa thành giờ vui chơi, giải trí đơnthuần

- Sau hoạt động ngoại khóa phải có bài viết thu hoạch của học sinh để từ đónắm được kết quả phản hồi để điều chỉnh cho những hoạt động sau sao cho hiệuquả nhất

- Tổ chức những hoạt động ngoại khóa là tốt, là cần thiết nhưng khôngđược xem nhẹ những tiết dạy chính khóa, không nên tổ chức quá nhiều và quátốn kém.

- Hoạt động ngoại khóa phải được đa số học sinh tham gia một cách tựnguyện và tích cực

Từ những kinh nghiệm rút ra trong quá trình thực hiện các hoạt độngngoại khóa Ngữ văn cá nhân tôi sẽ cố gắng phát huy những điểm mạnh đã làmđược và khắc phục những hạn chế trong những năm học sau

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

I Kết luận

Để thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn trong trườngTrung học cơ sở nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho môn học nói riêng vàđáp ứng mục tiêu chung trong giáo dục dạy học hiện đại đòi hòi người giáo viênphải nắm vững các kiến thức cơ bản, kiến thức về dạy học tích cực, dạy họcnhằm phát huy năng lực của học sinh…Bên cạnh đó người giáo viên cần phảikhông ngừng học hỏi bồi dưỡng, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ bởi trong giảngdạy để thu hút được học sinh vào bài giảng của mình và hứng thú với môn họcngười giáo viên phải không ngừng sáng tạo để khơi gợi niềm say mê học tập củacác em Trong mỗi tiết dạy trên lớp phải làm sao để lôi cuốn được nhiều nhất sốhọc sinh tham gia một cách tích cực chủ động vào bài học đồng thời thông quacác hoạt động ngoại khóa để cho các em có cơ hội thử sức với chính mình, có cơhội trải nghiệm ứng dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống… Trongthực tế giảng dạy hơn 8 năm quá cá nhân tôi đã rút ra được những bài học sau:

- Người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, không ngại khó ngại khổ đểkhắc phục những khó khăn, thiếu thốn trong giảng day, không nản lòng trướcnhững học sinh hư, học sinh lười

- Để làm một người giáo viên đã khó những làm một người giáo viên dạyNgữ văn càng khó hơn bởi tính đặc trưng của môn học Môn văn vừa là bộ mônkhoa học xã hội cơ bản lại vừa là bộ môn nghệ thuật chính vì vậy dạy văn đúngthôi chưa đủ mà phải dạy văn sao cho hay Chính bởi lẽ đó nên người giáo viêncần chuẩn bị kĩ lưỡng cho mỗi tiết dạy và luôn có ý thức tìm tòi sáng tạo tổ chứccác hoạt động ngoại khóa Ngữ văn cho các em để đạt hiệu quả cao nhất cho mônhọc

- Giáo viên cần xây dựng các nhóm, các tổ học tập và hoạt động dưới sựhướng dẫn trực tiếp của giáo viên

- Cần ứng dụng công nghệ thông tin một cách hợp lí và hiệu quan trong cáctiết dạy và trong các hoạt động Ngữ văn

II Khuyến nghị

Ai cũng biết rằng sự nghiệp Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng toàn vàđặt trong bối cảnh của xu thế hội nhập của toàn cầu đòi hỏi ngành Giáo dục phảiđổi mới căn bản và toàn diện trong Giáo dục để đáp ứng yêu cầu của xã hội Vịtrí vai trò của mỗi người giáo viên vì thế cũng trở nên vinh quang và nặng nềhơn rất nhiều bởi họ sẽ góp vào sự nghiệp xây dựng đất nước trong tương lai

bằng các thế hệ học sinh ưu tú Chính vì vây tôi xin mạnh dạn đưa ra một số ýkiến đề xuất như sau:

- Đảng và nhà nước cần tiếp tục quan tâm hơn nữa tới Giáo dục và Đào tạobằng vào việc đầu tư thỏa đáng cho giáo dục

- Cần phải thay đổi nếp nghĩ thói quen của mọi người về giáo dục dạy học,bệnh thành tích trong giáo dục, đừng đặt ra mục tiêu quá lớn lao cho một cấphoc

- Cần có những chương trình kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụcho giáo viên một cách hiệu quả và thực tế

- Quan tâm, chú trọng hơn nữa cho các hoạt động ngoại khóa của học sinhtrong nhà trường

Trên đây là một vài những kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong việctổ chức các hoạt động ngoại khóa Ngữ văn xin được đưa ra để trao đổi cùng bạnbè đồng nghiệp, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu đề tôi có

cơ hội hoàn thiện đề tài và tự hoàn thiện mình hơn trong công việc giảng dạy bộmôn nói riêng và giáo dục học sinh nói chung Xin trân trọng cảm ơn!