Bai 22 Tac dung tu cua dong dientu truong

 Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó?. Ta nói trong không gian đó có từ trường.[r]

Tiết Bài 22 Người t/h: Thầy giáo Phạm Huy Thông

I LỰC TỪ :

1.TN

• Mục đích: Kiểm tra xem dòng điện qua dây dẫn thẳng có tác dụng

từ hay không ?

• Bố trí: Hình 22.1 (dây dẫn song song với trục kim nam châm)

• Tiến hành: Cho dòng điện qua dây dẫn -> Quan sát hiện tượng

xảy ra với kim nam châm

+ +

A +

Hình 22.1

 Khi K Khi K mở, dây dẫn AB mở, dây dẫn AB song song với

kim nam châm đang đứng yên.

 Đóng khóa K Đóng khóa K , quan sát và cho biết có

hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

A +

+

+

Hình 22.1

- Kim nam châm bị lệch khỏi vị trí cân bằng.

- Khơng

Hiện tượng xảy ra với kim nam châm chứng tỏ điều gì ?

2 Kết luận: Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳ ẳ ng hay ng hay có hình dạng bất kỳ đều gây ra lực

kỳ đều gây ra lực ( gọi là lực từ ) ( gọi là lực từ ) tác dụng lên kim nam châm.

Ta nói dòng điện có tác dụng từ.

Bài 22:

I LỰC TỪ

1.TN

TÁC DỤNG TỪ CỦA DỊNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

 Khi K Khi K mở, dây dẫn AB mở, dây dẫn AB song song với

kim nam châm đang đứng yên.

 Đĩng khĩa K Đĩng khĩa K , quan sát và cho biết cĩ

hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

Lúc đã nằm cân bằng, kim nam hâm

cĩ cịn song song với dây dẫn khơng ?

A +

+

+

-1/ Thí Nghiệm :

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

II TỪ TRƯỜNG :

Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

A +

+

+

-C2 : Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

1/ Thí Nghiệm :

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

II TỪ TRƯỜNG:

I LỰC TỪ

C2 : Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

- Kim nam châm b ị lệch khỏi vị trí cân bằng

1/ Thí Nghiệm :

II TỪ TRƯỜNG:

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

C3 : Ở mỗi vị trí, sau khi nam châm đã

đứng yên Xoay cho nó lệch khỏi hướng

vừa xác định, buông tay ra

A +

+

+

II TỪ TRƯỜNG:

I LỰC TỪ

C3 : Ở mỗi vị trí, sau khi nam châm đã

đứng yên Xoay cho nó lệch khỏi hướng

vừa xác định, buông tay ra

A +

+

+

-

Nhận xét hướng của kim nam châm

sau khi đã trở lại vị trí cân bằng ?

•Trở về vị trí ban đầu (kim nam

châm luôn chỉ một hướng xác

định).

2 Kết luận

lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói trong không gian đó có từ trường.

II TỪ TRƯỜNG:

Các thí nghiệm trên chứng tỏ không gian

xung quanh nam châm và xung quanh dòng

điện có gì đặc biệt? (không gian đó có khả

năng tác dụng lực từ không?)

Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

3 Cách nhận biết từ trường:

b Kết luận: Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường

II TỪ TRƯỜNG:

I LỰC TỪ

1.

1 Thí nghiệm

2 Kết luận:

a Dùng kim nam châm thử đưa vào không gian cần kiểm tra

Nếu có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường

III VẬN DỤNG :

II TỪ TRƯỜNG:

C 4 : Nếu có 1 kim nam châm thì em làm thế nào để phát hiện trong dây dẫn có dòng điện hay không ?

Đưa kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm bị lệch khỏi phương Bắc Nam chứng tỏ trong dây dẫn AB có dòng điện và ngược lại

C 5 : Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng

xung quanh trái đất có từ trường ?

Đặt kim nam châm trên trục thẳng đứng Xoay cho nó lệch khỏi

vị trí cân bằng Kim nam châm vẫn luôn định hướng Bắc - Nam.

C 6 :

Tại 1 điểm trên bàn làm việc, người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo 1 hướng xác định, không trùng hướng Nam-Bắc Từ đó rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm ?

Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

III VẬN DỤNG:

I LỰC TỪ

II TỪ TRƯỜNG:

GHI NHỚ:

xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện đều

có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm.

H.C Oersted

(1777–1851)

cho bước phát triển mới của điện từ học thế kỷ XIX và XX.

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH