SƠ cứu vết THƯƠNG (CHĂM sóc NGƯỜI BỆNH cấp cứu SLIDE)

Mục tiêu: - Trình bày được cách đánh giá, sơ cứu các vết thương ở chân tay, đầu mặt cổ, ngực và bụng.. Vết thương chân tay và cách xử trí:  Nếu vết thương nhỏ chỉ làm xước da, chảy máu

Bài 3

SƠ CỨU VẾT THƯƠNG

Mục tiêu:

 - Trình bày được cách đánh giá, sơ cứu các vết thương ở chân tay, đầu mặt cổ, ngực và bụng.

 - Nêu được các bước xử trí một vết

thương nói chung.

 - Đánh giá, phân loại được vết thương và

sơ cứu được 1 số vết thương.

 - Áp dụng thành thạo, linh hoạt vào công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân.

Nội dung:

 Sơ cứu vết thương là một công việc

quan trọng

 Vết thương nặng hay nhẹ là tuỳ thuộc vào mức độ tổn thương và các nguy

cơ do tổn thương đó gây ra tức thời hay về sau

Nội dung:

 Có những vết thương chỉ làm rách da,

có những vết thương gây tổn thương

ở cơ, ở mạch máu, ở thần kinh, ở

xương hoặc ở nội tạng

 Mức độ nguy hiểm còn tuỳ thuộc vào các khu vực cơ thể và tác nhân gây ra, tình hình nhiễm khuẩn và điều kiện xử trí ban đầu

Có thể phân loại vết thương theo khu vực cơ thể sau đây:

 + Vết thương chân tay

 + Vết thương đầu – mặt – cổ

 + Vết thương ngực

 + Vết thương bụng

1 Vết thương chân tay và

cách xử trí:

 Nếu vết thương nhỏ chỉ làm xước da, chảy máu nhẹ thì chỉ cần lau rửa sạch bằng nước

ấm đã tiệt trùng rồi băng lại là đủ.

 Nếu vết thương rách da dài và sâu, có làm đứt ngang cơ thì phải khâu lại, các vết

thương này thường có đứt mạch máu, nếu

là mạch máu lớn thì phải cầm máu trước rồi mới lau rửa, băng bó.

 Nếu có gãy xương phải bó nẹp giữ cho

xương ở nguyên 1 vị trí (cố định xương)

trước khi chuyển bệnh nhân lên tuyến trên

và phải dự phòng sốc choáng

 Vết thương có tổn thương ở khớp thường gây ra hậu quả xấu về sau nên cần chú ý chống nhiễm khuẩn thật tốt

2 Vết thương đầu – mặt – cổ và

cách xử trí:

 Vết thương đầu mặt cổ thường gây chảy máu nhiều, nhưng nếu không có tổn thương ở xương thì cũng ít gây

nguy hiểm hơn, chỉ cần rửa sạch băng dung dịch nước muối sinh lý và khâu lại (nếu vết rách dài)

2 Vết thương đầu – mặt – cổ và cách xử trí:

dịch não tuỷ chảy qua vết thương, chất não

màu trắng lòi ra qua vết thương, nhìn thấy

màng não qua vết thương, có vết rạn nứt gọi

là vết thương sọ não hở, là vết thương nặng vì

có nguy cơ gây tổn thương ở màng não và não

có thể dẫn đến tử vong nhanh hoặc để lại di

chứng cần phải chuyển bệnh nhân lên tuyến

trên càng sớm càng tốt sau khi sơ cứu dù bệnh nhân tỉnh hay bất tỉnh

2 Vết thương đầu – mặt – cổ và cách xử trí:

 Sơ cứu: rửa sạch, băng ép cầm máu vết

thương da đầu, tiêm bắp SAT 1500 đ/v (nếu

có để phòng uốn ván) Lưu ý: không dùng dụng cụ lấy bỏ dị vật hoặc chất não trắng

lòi ra, không dùng dụng cụ thăm dò vết

thương, không dùng cồn hay các chất sát

khuẩn bôi lên vết thương có chất não lòi ra.

 Vết thương ở mặt như các vết rạch, vết

chém cần phải khâu kín sớm.

3 Vết thương ngực và cách xử trí:

thì xử trí như đối với vết thương ở chân tay.

ở vết thương có hiện tượng sủi bọt khí và có khí ra ở vết thương theo nhịp thở, bệnh nhân

có khó thở, tím, thở nhanh, vã mồ hôi phải băng kín lại ngay sao cho không còn nghe thấy tiếng khí ra nữa và khẩn trương chuyển bệnh nhân lên tuyến trên.

3 Vết thương ngực và cách xử trí:

thở nhanh, đau ở vùng gãy, ấn dọc xương sườn sẽ thấy chỗ gãy: tiếng lục cục) có thể có mảng sườn di động thì băng ép, cuốn chặt lồng ngực bằng băng to bản dọc theo chiều các khe liên sườn và chuyển bệnh nhân lên tuyến trên.

ngay và chuyển ngay đến cơ sở phẫu thuật gần nhất.

4 Vết thương bụng và cách xử trí:

băng lại.

gây tổn thương vào các cơ quan nội tạng, và loại vết thương này bao giờ cũng phải can thiệp bằng phẫu thuật vì gây chảy máu trong ổ bụng mà quan sát ở bên ngoài khó thấy và có nguy cơ lớn về viêm màng bụng là một hậu quả rất nặng nề gây nguy hiểm cho bệnh nhân.

4 Vết thương bụng và cách xử trí:

 Nếu vết thương có lòi đoạn ruột ra ngoài thì không nên vội vàng nhét ruột vào lại mà có thể lấy 1 chiếc bát sạch

úp lên vết thương rồi băng chặt lại, không được lấy bông gạc đắp trực tiếp lên các khúc ruột lòi ra

 Cần theo dõi và đề phòng choáng cho bệnh nhân

5 Các bước xử trí vết thương nói

chung:

mạch (gấp chi tối đa, ấn động mạch

cổ, dưới đòn, hõm nách, bẹn, cánh tay, , làm garo hay buộc mạch máu tuỳ theo mức độ chảy máu

mảnh sắt, đinh nhọn, vật sắc, gạch, đá hay các vật gây thương tích khác còn lưu lại trong vết thương

5 Các bước xử trí vết thương nói

chung:

bằng nước đã tiệt trùng.

chống choáng sốc: Các vaccin, kháng sinh, trợ tim, bù nước…

kỹ khi bệnh nhân có nguy cơ bị choáng sốc dọc đường đi.