PHÂN LOẠI và CHỌN lọc nạn NHÂN (CHĂM sóc NGƯỜI BỆNH cấp cứu SLIDE)

Phân loại nạn nhân: Thông thường người ta phân nạn nhân ra làm 4 loại chính:  + Loại 1: Các nạn nhân bị vết thương và chấn thương nhẹ..  + Loại 2: Các tổn thương mà cần phải có sự sơ c

Bài 2

PHÂN LOẠI VÀ CHỌN

LỌC NẠN NHÂN

Mục tiêu:

- Trình bày được phương pháp phân loại và chọn lọc nạn nhân, phân loại được nạn

nhân trong cấp cứu ban đầu

- Trình bày được mục đích của việc phân loại

và chọn lọc nạn nhân

- Áp dụng được trong công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu

Nội dung:

 Phân loại và chọn lọc người bị nạn là một vấn đề quan trọng của y học thảm họa,

trước tình trạng có nhiều nạn nhân đang

cần phải cấp cứu, đòi hỏi đội ngũ cán bộ y

tế phải có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm lâm sàng, xử trí linh hoạt và tinh thần trách nhiệm cao

1 Phân loại nạn nhân:

Thông thường người ta phân nạn nhân ra làm 4 loại chính:

 + Loại 1: Các nạn nhân bị vết thương và chấn thương nhẹ.

 + Loại 2: Các tổn thương mà cần phải có sự sơ cứu mới tránh được nguy cơ đe doạ đến tính mạng và tổn thương nặng thêm cho nạn nhân.

 + Loại 3: Các tổn thương cần phải có sự can thiệp của

tuyến trên sau khi sơ cứu mới cứu sống được nạn nhân.

 + Loại 4: Các nạn nhân có diễn biến quá nặng, đã hoặc sắp tử vong trong thời gian ngắn, có sự can thiệp, hỗ trợ cũng không thể cứu sống.

2 Phương pháp phân loại và

chọn lọc nạn nhân:

 Phân loại và chọn lọc người bị nạn chủ yếu dựa vào nguyên nhân và triệu chứng thực

thể trên nạn nhân Trên cơ sở đó có phương pháp xử trí khác nhau đối với mỗi nạn nhân Tuy nhiên trong 4 loại thương tổn chính, các nạn nhân đều có bệnh cảnh khác nhau, tuỳ thuộc vào tác nhân gây tổn thương, vị trí tổn thương, thể trạng nạn nhân, sự đáp ứng của

cơ thể đối với các thương tổn

2 Phương pháp phân loại và

chọn lọc nạn nhân:

 Phân loại và chọn lọc người bị nạn chủ yếu dựa vào nguyên nhân và triệu chứng thực thể trên nạn nhân Trên cơ sở đó có

phương pháp xử trí khác nhau đối với mỗi nạn nhân

2 Phương pháp phân loại và

chọn lọc nạn nhân:

 Tuy nhiên trong 4 loại thương tổn chính, các nạn nhân đều có bệnh cảnh khác nhau, tuỳ thuộc vào tác nhân gây tổn thương, vị trí tổn thương, thể trạng nạn nhân, sự đáp ứng

của cơ thể đối với các thương tổn

2.1 Các nạn nhân bị vết thương

và chấn thương nhẹ:

 Nguyên nhân chủ yếu do va chạm, cọ sát nhẹ, tổn thương nông do vật sắc nhọn

 Vết thương phần mềm, không có tổ chức dập nát, máu chảy ít, toàn thân ít ảnh

hưởng hoặc chấn thương xương khớp

nhưng chưa có tổn thương thực thể, các chấn động nhẹ ở não

2.2 Các tổn thương mà cần phải có sự sơ cứu mới khắc phục được tình trạng xấu của nạn

nhân, hồi phục được nạn nhân:

 Nguyên nhân chủ yếu do các tai nạn, va

chạm có lực tác dụng mạnh, do các vật sắc nhọn gây tổn thương, những nạn nhân bỏng nhẹ (từ độ 2a trở xuống, diện tích bỏng

dưới 40%), sốc thể nhẹ và trung bình

 Bao gồm những nạn nhân bị vết thương

có tổ chức dập nát, rách cơ, đứt mạch

máu, máu chảy nhiều, gãy xương chân, tay, những nạn nhân khó thở, truỵ mạch, vết thương có tổn thương thành ngực,

thành bụng không có dập vỡ tạng

2.3 Các tổn thương cần phải có sự can thiệp của tuyến trên sau khi sơ cứu mới cứu sống được nạn nhân:

ngực, ổ bụng có tổn thương dập vỡ tạng, chảy

máu trong, vết thương sọ não hở, các chấn

thương sọ não, tuỷ sống, bỏng nặng (độ 2b, có

diện tích tổn thương trên cơ thể từ 40% trở lên), gãy xương đùi, đứt động mạch lớn, nạn nhân ngạt thở do chết đuối, thắt cổ, sốc, ngộ độc hoá chất, thức ăn, đa chấn thương do bị va đập, chèn ép

 Một số triệu chứng chính: nạn nhân có rối loạn ý thức, vật vã hoảng hốt hay li bì, mê sảng, mạch nhanh (có thể không bắt được

ở những động mạch nhỏ), huyết áp tụt (có thể kẹt hoặc không đo được), suy hô hấp, sắc mặt tím tái, vã mồ hôi, chân tay lạnh, nhịp thở nhanh hoặc nạn nhân thở khó

khăn

2.4 Các nạn nhân có diễn biến quá nặng, đã hoặc sắp tử vong trong thời gian ngắn, có sự can thiệp,

hỗ trợ cũng không thể cứu sống được:

thương Tim, động mạch lớn không có khả năng

cầm máu, nạn nhân có tổn thương phổi, màng

phổi tràn dịch, khí hoàn toàn chỉ còn thở thoi thóp hoặc đã ngừng thở, các nạn nhân chấn thương sọ não hở có chất não trắng lòi ra - nạn nhân đã

bất tỉnh lâu, sốc nặng, nạn nhân đi vào hôn mê

ngừng tuần hoàn, hô hấp.

3 Mục đích của việc phân loại ,

chọn lọc nạn nhân:

 Phân loại và chọn lọc nạn nhân theo mức

độ nặng, nhẹ nhằm giúp cho công tác xử trí cấp cứu, vận chuyển được tiến hành nhanh chóng, chính xác, trên từng loại nạn nhân, giúp định hướng cho tuyến trên



 Trên mỗi loại nạn nhân có 1 kế hoạch cấp cứu khác nhau từ đó có sự phân công

nhân lực, dụng cụ, phương tiện đảm bảo cứu sống được nhiều nạn nhân nhất,

tránh tổn thương nặng thêm cho nạn nhân hiện tại và về sau Tránh được sự tập

trung thời gian vào những công việc vô

ích