HƯỚNG dẫn KHỬ KHUẨN TIỆT KHUẨN TRONG xử lý y DỤNG cụ (điều DƯỠNG cơ bản SLIDE)

 Khử nhiễm: là một quá trình loại bỏ các VSV gây bệnh khỏi các dụng cụ, làm cho các dụng cụ trở nên an toàn hơn khi sử dụng chúng..  Khử khuẩn Disinfection: là quá trình loại bỏ hầu hế

HƯỚNG DẪN KHỬ KHUẨN - TIỆT KHUẨN

TRONG XỬ LÝ Y DỤNG CỤ

MỤC TIÊU

1. Nêu được các khái niệm: Làm sạch, khử khuẩn và tiệt khuẩn.

2. Trình bầy được tầm quan trọng của khử khuẩn – tiệt khuẩn dụng cụ.

3. Trình bầy được cách phân loại dụng cụ theo Spaulding

4. Trình bầy được các phương pháp khử khuẩn, tiệt khuẩn dụng cụ.

2

CÁC KHÁI NIỆM

 Làm sạch: là một quá trình loại bỏ hoàn toàn các chất ngoại lai (ví dụ: chất bẩn, tổ

chức cơ thể…) ra khỏi dụng cụ, thường được thực hiện bằng nước và xà phòng hoặc các chất enzyme

 Khử nhiễm: là một quá trình loại bỏ các VSV gây bệnh khỏi các dụng cụ, làm cho các dụng cụ trở nên an toàn hơn khi sử dụng chúng.

 Khử khuẩn (Disinfection): là quá trình loại bỏ hầu hết hoặc tất cả vi sinh vật gây bệnh trên dụng cụ nhưng không diệt được bào tử vi khuẩn

3

CÁC KHÁI NIỆM

VSV, đặc biệt là các vi khuẩn gây bệnh.

 Chất sát khuẩn được sử dụng cả ở các tổ chức sống và trên các đồ vật, dụng cụ.

 Chất khử khuẩn chỉ để sử dụng trên các đồ vật.

5

Chu trình nhiễm khuẩn

Nhiễm khuẩn bệnh viên

 Nhiễm khuẩn bệnh viện là tình trạng nhiễm khuẩn xuất hiện sau 48 giờ kể từ khi nhập viện, do các tác nhân gây bệnh trong môi trường bệnh viện gây nên.

 Nhiễm khuẩn xảy ra tại bệnh viện, tại đơn vị chăm sóc và điều trị bệnh nhân

 Chính phủ và các công ty bảo hiểm sẽ không chi trả tài chính cho những tr ường hợp nhiễm khuẩn xảy ra tại bệnh viện.

Tại sao phải KK-TK dụng cụ?

Dụng cụ dùng lại không được xử lý thích hợp là nguyên nhân gây NKBV và ô nhiễm môi trường

TẠI MỸ

 1974 – 2001: nội soi đường tiêu hóa, có 36 vụ dịch gây NKBV mà nguyên nhân do không tuân thủ quy trình KK – TK

 2002: Trên những người PT tim, sau PT tim đã xảy ra 5 người tử vong, 17 người bị NKBV Nguyên nhân là do chất lượng lò hấpTK đã không được kiểm soát và đảm bảo dẫn đến các DC không được TK như yêu cầu

Nhiễm khuẩn bệnh viện – yếu tố

liên quan.

trị dài ngày tại viện, mắc nhiều loại bệnh.

kháng sinh của các vi sinh vật

 Bệnh nhân được sử dụng dụng cụ riêng

 Quản lý tốt và xử lý các chất thải đúng quy trình trong khoa phòng, bệnh viện

 Vệ sinh khoa phòng hàng ngày và định kỳ.

Tầm quan trọng của chất lượng

dụng cụ tiệt khuẩn

 Khi quá trình tiệt khuẩn bị thất bại?

 Các dụng cụ xem như không được TK

 Nguy cơ NK từ dụng cụ sẽ xảy ra

 Đặc biệt là một số loại DC:

 Phẫu thuật

 Nội soi

Những yếu tố tác động lên quy

trình khử/tiệt khuẩn

 Số lượng và vị trí của tác nhân gây bệnh trên dụng cụ

 Số lượng càng nhiều, càng cần thời gian để tiêu diệt : vd Cần 30 phút để diệt 10 bào

tử nhưng trong 3 giờ diệt 100.000 bào tử

 Dụng cụ nhiều ngóc ngách khó khử khuẫn hơn dụng cụ phẳng

 Sự hiện diện của các chất bẩn chưa được làm sạch

 Sự đề kháng của VSV

Tầm quan trọng của làm sạch

 Nồng độ và thời gian tác động của hóa chất :

 Nồng độ càng cao càng diệt VSV với thời gian ngắn hơn

 Thời gian khuyến cáo tiếp xúc của hóa chất có thể tiêu diệt hầu hết các tác nhân gây bệnh.

 Yếu tố hóa học và vật lý : Nhiệt độ, pH, độ cứng của nước, độ

Những yếu tố tác động lên quy

trình khử/tiệt khuẩn

Dụng cụ không được làm sạch

Màng biofilm

 Không xem trọng khâu xử lý ban đầu: chùi rửa, làm sạch

 Không theo đúng qui trình khử tiệt khuẩn

 Không tuân thủ hướng dẩn của nhà sản xuất làm hỏng DC

 Dụng cụ xử lý chưa đúng chỉ định

Những sai sót thường gặp trong xử

lý dụng cụ

Những sai sót thường gặp trong xử lý

dụng cụ

 Sử dụng hóa chất khử khuẩn không đúng:

 Không đủ thời gian ngâm

 Không kiểm tra nồng độ trong quá trình sử

dụng hóa chất

 Làm khô không đảm bảo.

 Dụng cụ sau khử khuẩn không được bảo quản

vô trùng  tái nhiễm

5. Không tác hại tới dụng cụ kim loại, cao su nhựa

6. Hiệu quả kéo dài trên bề mặt được xử lý

7. Dễ dàng sử dụng.

8. Không mùi hoặc có mùi dễ chịu.

9. Kinh tế

10. Có khả năng pha loãng.

11. Có nồng độ ổn định kể cả khi pha loãng

12. Có khả năng làm sạch tốt

Nguyên tắc lựa chọn hóa chất KK-TK dụng cụ:

PHÂN LOẠI DỤNG CỤ

Phân loại dụng cụ theo Spaulding

 Dụng cụ chăm sóc người bệnh không thiết yêú

 Dụng cụ chăm sóc người bệnh bán thiết yêú

 Dụng cụ chăm sóc người bệnh thiết yêú

Dụng cụ được xử lý theo phân loại của

Spaudling

 Dụng cụ phải kk mức độ trung bình – thấp: (không thiết yếu)

 Tiếp xúc với da lành hoặc không tiếp xúc trực tiếp với BN

Dụng cụ được xử lý theo phân loại của

Spaudling

 Dụng cụ phải kk mức độ cao (bán thiết yếu)

 Tiếp xúc với niêm mạc hoặc da bị tổn thương

Dụng cụ được xử lý theo phân loại của

Spaudling

 Dụng cụ phải Tiệt khuẩn (thiết yếu)

 Tiếp xúc mô, mạch máu và các khoang vô trùng:

Tiệt khuẩn nhiệt độ cao Tiệt khuẩn nhiệt độ thấp

CÁC HÓA CHẤT KHỬ KHUẨN CÓ THỂ SD TRONG BV

 Alcohols: không mùi độc hại, dễ cháy, bay hơi nhanh Làm thoái hóa cao su , nhựa

 Iodophors : ít độc, kích ứng, có thể nhuộm màu dụng cụ, không bền với nhiệt, ánh sáng và nước

 Hợp chất chứa Chlorine: khử khuẩn 1 số dụng cụ, các bề mặt, sàn nhà ăn mòn kim loại,

dễ thoái hóa bời ánh sáng nhiệt độ, dể rửa sạch

CÁC PHƯƠNG PHÁP KHỬ KHUẨN TIỆT KHUẨN

CÁC HÓA CHẤT KHỬ KHUẨN CÓ THỂ SD TRONG BV

 Formaldehyde: gây ung thư ít SD

 Glutaraldehyde (Cidex): khử khuẩn mức độ cao hay tiệt khuẩn DC nội soi, các DC phẫu thuật Thời gian Khử khuẩn trong 20p Diệt khuẩn mạnh, hơi dung dịch kích ứng nên thông khí thường xuyên (7-15 luồng khí/h)

 Ortho-phthalaldehyde (Cidex OPA): thời gian khử khuẩn nhanh nhất trong 5ph, rất ít độc do ít bay hơi, có thể làm bắt màu với ống nội soi Do OPA tương tác với protein còn sót lại trên DC

CÁC PHƯƠNG PHÁP KHỬ KHUẨN - TIỆT KHUẨN

xử lý dụng cụ bằng hóa chất

LÀM SẠCH DỤNG CỤ

 MỤC ĐÍCH:

 Tăng hiệu quả của quá trình tiệt khuẩn

 Giảm ăn mòn và phá hủy DC đắt tiền

 An toàn trong kiểm tra, đóng gói

LÀM SẠCH DỤNG CỤ

Dụng cụ phải được làm sạch ngay sau khi sử dụng tại các khoa phòng

 Làm sạch dụng cụ là bước quan trọng nhất trong quá

trình xử lý dụng cụ, quyết định hiệu quả cua việc KK-TK sau đó

 Quá trình làm sạch dụng cụ có thể loại bỏ tới 90% VSV

và là cách tốt nhất để giảm số lượng bào tử

 Không nên để chất hữu cơ bẩn, khô kết với thời gian

lâu trên dụng cụ.

NHỮNG LƯU Ý VỀ LÀM SẠCH

làm sạch các chất bẩn nằm sâu trong khe kẽ dụng cụ

khớp và loại bỏ hoặc sửa chữa các DC bị gãy, bị hỏng, rỉ sét

trước khi đem KK-TK

 Luôn sử dụng phương tiện phòng hộ: găng tay,

 Sử dụng găng tay hộ lý để làm sạch dụng cụ

NHỮNG LƯU Ý VỀ LÀM SẠCH

Hoá chất Tiệt khuẩn

Đã được chỉ định và sử dụng

theo HD của nhà sản xuất

Phân loại VSV theo thứ tự nhạy cảm từ ít đến

nhiều với hóa chất khử khuẩn

Hoá chất khử khuẩn mức độ trung bình

Hợp chất chứa Chlorin Iodophors

Cồn

Hoá chất khử khuẩn mức độ thấp

Ammonium bậc 4 Phenolics

Hoá chất khử khuẩn mức độ cao

Peracetice acid Hydrogen peroxide Glutaraldehyde Ortho-phalaldehyde

 TK bằng máy sấy khô

 TK bằng khí: Formaldehy, Etylen Oxyt (Độc), Ozone

 TK bằng Hydrogen Peroxide công nghệ Plasma

Chú ý: Trong BV, khuyến cáo được sử dụng nhiều nhất là TK bằng máy hấp ướt cho các

DC chịu nhiệt và TK nhiệt độ thấp bằng Hydrogen Peroxide công nghệ Plasma cho DC không chịu nhiệt

 Nhiều chất liệu không phù hợp: cao

su, vải, polyme

 Thời gian tiệt khuẩn lâu…

Bằng máy sấy khô

 Tiệt khuẩn DC không chịu nhiệt: khí EO, Ozone, plasma: dụng cụ nội soi, vi phẫu…

TIEÄT KHUAÅN DUÏNG CUÏ

PP Plasma

Dụng cụ vi PT

CỌ RỬA – XẢ SẠCH BẰNG NƯỚC MÁY – LAU KHÔ

CHO VÀO THÙNG CÓ NẮP ĐẬY

Vận chuyển an toàn

CHUYỂN XUỐNG ĐƠN VỊ TKTT

Phân loại dụng cụ và xử lý theo qui định

DỤNG CỤ SAU KHI SỬ DỤNG TẠI KHOA

QUY TRÌNH KHỬ KHUẨN MỨC ĐỘ CAO

BẰNG HÓA CHẤT (dụng cụ không chịu nhiệt)

-Ngâm ngập dụng cụ vào dd Cidex trong 20 phút

- Kiểm tra nồng độ dung dịch hàng ngày bằng que thử

QUY TRÌNH TIỆT KHUẨN MỨC DỤNG CỤ

(dụng cụ chịu được nhiệt)

Tiệt khuẩn: hấp ướt/ sấy khô

CÂU HỎI TÌNH HUỐNG

Bóng ambu được khử khuẩn theo mức độ

a/ Tiệt khuẩn b/ Khử khuẩn mức độ cao c/Khử khuẩn mức độ trung bình – thấp

Thank you for your

attention!