XÉT NGHIỆM nước (sức KHỎE môi TRƯỜNG SLIDE)

Cách lấy mẫu nướcMẫu phải đủ hai điều kiện:  Nước vào trong dụng cụ lấy mẫu phải đại diện được cho nước nơi lấy mẫu  Nồng độ các chất được xác định không được thay đổi kể từ khi lấy m

XÉT NGHIỆM NƯỚC

Danh sách điểm danh tổ 28 YHDP6

stt Họ và tên 04/10

Mục tiêu

Sau khi học xong bài này, sinh viên có khả

năng:

1 Thao tác được cách lấy mẫu nước và

xét nghiệm một số chỉ số lý hoá của

nước.

2 Trình bày được nguyên tắc phát hiện,

định lượng một số chỉ số hoá lý của

nước: Độ đục, Độ oxy hóa, Amoni, Nitrit

3 Nhận định kết quả xét nghiệm và trình

bày được ý nghĩa vệ sinh của các chỉ số

SƠ ĐỒ TỔNG QUÁT

1 Cách lấy mẫu nước

Mẫu phải đủ hai điều kiện:

 Nước vào trong dụng cụ lấy mẫu phải đại diện được cho nước nơi lấy mẫu

 Nồng độ các chất được xác định không được thay đổi kể từ khi lấy mẫu đến khi phân tích

1 Cách lấy mẫu nước

1 Dụng cụ lấy mẫu

1 Cách lấy mẫu nước

Thiết bị lấy mẫu

 Dụng cụ thủ công

 Thiết bị lấy mẫu nước cơ học

 Thiết bị lấy mẫu tự động

1 C¸ch lÊy mÉu n íc

1.2 Thao tác lấy mẫu

Có vòi nước: mở vòi cho nước chảy 2-3 ph

Không có vòi nước: giếng khơi, ao, hồ

lấy mẫu ở độ sâu dưới mặt nước 50

cm

Bể chứa: Lấy nước đầu vào, đầu ra

Tại nơi có dòng chảy như sông suối

lấy lớp nước dưới khoảng 50cm

hướng về phía dòng chảy

Khi muốn lấy ở độ sâu đã định, cần dùng thiết bị lấy mẫu

Cách lấy mẫu n ước

Cách lấy mẫu n ước

1 C¸ch lÊy mÉu n íc

1.3 Địa điểm, số lượng và thời gian lấy mẫu.

Nếu là nước máy của nhà máy cung cấp nước lấy mẫu đại diện, đủ để đánh giá chất lượng

nước trong toàn bộ hệ thống cung cấp nước

đầu nguồn, giữa nguồn và cuối nguồn

Nước ao hồ: lấy xung quanh và giữa trung tâm, hoặc những điểm đại diện nguồn cấp nước

Nước sông suối: lấy hai bên bờ và giữa dòng

1 Cách lấy mẫu nước

1.4 Số lượng và thời gian lấy mẫu

Thời gian

 Mẫu lấy theo các mùa khác nhau trong năm

 Một số chỉ tiêu phân tích theo định kỳ

Số lượng mẫu tùy theo yêu cầu xét nghiệm:

 Xét nghiệm các chỉ số thông thường: Thể

tích cần lấy khoảng 1-2 l

 Khi cần xét nghiệm chất lượng tổng thể của nguồn nước: Cần lấy khoảng 3-5 l nước.

1.5 Báo cáo lấy mẫu

Báo cáo lấy mẫu ít nhất phải có những thông tin sau:

a, Địa điểm lấy mẫu, có toạ độ và thông tin về địa điểm

b, Chi tiết về điểm lấy mẫu

c, Ngày tháng lấy mẫu

d, Phương pháp lấy

e, Thời gian lấy mẫu

f, Người lấy mẫu

g, Điều kiện thời tiết

h, Cách xử lý trước

i, Chất bảo vệ hoặc chất ổn định đưa thêm vào mẫu

k, Dữ liệu thu tại hiện trường.

Dựa trên sự so sánh của cường độ phân tán ánh

sáng bởi một chất lơ lửng trong những điều kiện xác định và cường độ phân tán ánh sáng của mẫu ở cùng điều kiện Cường độ phân tán ánh sáng càng cao thì

độ đục càng cao Chất chuẩn thường dùng là polyme

focmazin.

 Đơn vị đo độ đục là NTU (Nephelometric Turbidity

Unit).

Xác định độ đục của nước

Cách tiến hành.

Chuẩn hoá máy:

theo chỉ dẫn của máy

Xác định độ đục của nước

Tính kết quả.

Độ đục của nước được tính bằng công thức:

A x (B+C) - (NTU)

C

A = NTU của mẫu pha loãng

B = Thể tích nước pha loãng (ml)

C = Thể tích mẫu phân tích

3 Xác định các chỉ tiêu hoá học của nước

3.1 Xác định độ oxy hóa

Nguyên tắc

Trong môi trường acid, các chất hữu cơ và các chất khử bị oxy hoá bởi KMnO4 (thuốc tím) Lượng oxy tiêu thụ tương ứng với lượng KMnO4 phản ứng và được xác định bằng phương pháp chuẩn độ ngược

Xác định độ oxy hóa- Cách tiến hành

 Chuẩn độ nóng bằng KMnO 4 0,02N đến khi có màu hồng nhạt Ghi số n ml DD KMnO 4 0,02N đã dùng

 Song song làm mẫu trắng với nước cất, ghi kết quả hết n1 ml DD KMnO 4 0,02N.

3.2 Xác định hàm lượng NH4 +

 Nguyên tắc:

môi trường kiềm

NH 4 + + K2HgI4 + OH-  K(Hg)2NH2I 

Thuốc thử Nessler Tủa màu vàng nâu

Đo mật độ quang hoặc so màu của dung dịch thử với thang chuẩn sẽ xác định

được hàm lượng của Amoni

mg NH4+ /l 0 2 4 6 8

Xác định hàm lượng NH4 + - Cách tiến hành

 So kết quả với thang chuẩn suy ra hàm lượng Amoni.

 Làm mẫu trắng với nước cất.

3.3 Xác định hàm lượng NO2

- Nguyên tắc:

Trong môi trường acid, Nitrit trong nước tác

dụng với với sulfanilamid tạo thành hợp chất Diazonium, chất này kết hợp với N-(1-

naphthyl) ethylenediamine dihydrochloride tạo ra màu đỏ tía nhạt được đọc trên máy

quang phổ ở bước sống 540 nm

Mẫu phải được phân tích ngay sau khi lấy mẫu

Nếu không làm được ngay có thể bảo quản lạnh ở 4oC từ 24-48h.

Xác định hàm lượng NO2

- Thuốc thử

− Nước cất không có Nitrit, Nitrat để pha

các dung dịch thuốc thử và dung dịch

chuẩn

− Thuốc thử đệm màu

− Dung dịch Nitrit chuẩn: 1,0ml = 0,001mg

NO2

-Xác định hàm lượng NO2

- Xây dựng đường chuẩn:

 Trong một dãy ống nghiệm, cho lần lượt các thuốc thử, dung dịch theo bảng sau:

Sau 15 phút đo mật độ quang ở bước sóng 520nm Lập đồ thị tương quan giữa mật độ quang học và nồng độ NO2-

Dung dÞch 1 2 3 4 5 6 7 Dung dÞch NO2-

Xác định hàm lượng NO2 - - Cách tiến hành

 10 ml nước KN

 1 ml thuốc thử đệm màu

− C: Hàm lượng Nitrit xác định theo đường chuẩn

− V1: Thể tích nước lấy để phân tích ban đầu

− V2: Thể tích sau khi pha loãng bằng nước cất.

 Nhận định kết quả:

Nồng độ NO 2- trong nước không được quá 3mg/l.

Mục tiêu

Sau khi học xong bài này, học viên có khả

năng:

1 Trình bày được nguyên tắc phát hiện,

định lượng một số chỉ số hoá lý của

nước: Clurua, Fe toàn phần, Clo hoạt động trong hóa chất, Độ cứng

2 Nhận định kết quả xét nghiệm và trình

bày được ý nghĩa vệ sinh của các chỉ số

− Dung dịch Kali cromat 10%:

− Dung dịch Bạc nitrat chuẩn 0,1 N

− Acid HNO3 0,1N

− Dung dịch NaOH 0,1N

− CaCO3 hoặc NaHCO3 dạng bột

Xác định Clorua- Cách tiến hành

 Chuẩn độ bằng dung dịch AgNO3 0,1N đến khi có

màu hồng gạch nhạt Ghi số a ml DD AgNO3 đã dùng

 Song song làm mẫu trắng với nước cất, ghi kết quả hết b ml DD AgNO3 0,1N.

Chỉnh pH bằng Acid HNO3 0,1N Dung dịch NaOH 0,1N

CaCO3 hoặc NaHCO3 dạng bột (nếu cần)

AgNO3 0,1N

- 100 ml H2O kiểm nghiệm

- 1ml K2CrO4

b: Thể tích (ml) dung dịch AgNO3 0,1N dùng để chuẩn độ mẫu trắng.

c: Nồng độ thực của dung dịch AgNO3

V: Thể tích của mẫu thử

3.5 Xác định hàm lượng Fe toàn phần

Phương pháp định lượng bằng KSCN

Nguyên tắc:

− Toàn bộ lượng ion Fe+2 trong nước sẽ được

chuyển về dạng ion Fe+3 nhờ có Kalipersulfat:

Fe +2 + K2S2O8  Fe +3 + K2SO4

− Trong môi trường acid ion Fe +3 kết hợp với

Kalisulfocyanua cho phức màu đỏ máu:

Fe +3 + KSCN Fe(SCN) 3 + K +

− Bằng phương pháp đo màu, so sánh với đồ thị chuẩn hoặc có thể nhận xét màu, đánh giá kết quả để tính hàm lượng sắt toàn phần trong mẫu.

Xác định hàm lượng Fe toàn phần

Dụng cụ thuốc thử

− Máy quang phổ hoặc máy đo màu

− Ống nghiệm, pipét các loại

− Bình định mức các loại

− Bình nón 250ml

Kết quả: màu Hồng Không màu

Từ buret nhỏ từ dung dịch chuẩn Fe sulfat amoni vào bình 2 cho đến khi dung dịch có màu hồng đồng màu với bình 1

Ghi N ml Fe sulfat amoni đã dùng

Từ buret nhỏ từ dung dịch chuẩn Fe sulfat amoni vào bình 2 cho đến khi dung dịch có màu hồng đồng màu với bình 1

Ghi N ml Fe sulfat amoni đã dùng

3.6 Định lượng Clo hoạt động trong hoá chất (cloramin)

Nguyên tắc:

Môi trường Acid

Cl 2 + 2KI  I 2 + 2KCl

I 2 + Na 2 S 2 0 3  Na 2 S 4 O 6 + 2NaI

3.6 Định lượng Clo hoạt động trong hoá chất (cloramin)

─ Dung dịch KI 10% hoặc KI tinh thế

─ Acid acetic tinh khiết, đặc

─ Dung dịch javen 10%

3.6 Định lượng Clo hoạt động trong hoá chất

(cloramin)- Cách tiến hành

 Chuẩn độ bằng dung dịch Na2S2O3 0,1 N đến khi có màu vàng nhạt Thêm 1 ml Hồ tinh bột 1% Chuẩn độ đến khi mất màu xanh Ghi số ml Na2S2O3 0,1 N đã dùng

3.6 Định lượng Clo hoạt động trong

hoá chất (cloramin)- Tính kết quả

1 ml Na2S2O3 0,1 N tương ứng với 3,55 mg Chlor.

Lượng Cl2 hoạt động trong 100g hoá chất lấy để

định lượng như sau:

Vx3,55x100x100

X (g) Chlor/100g =  =V x 3,55

20x0,5x1000 Trong đó:

V: số ml dung dịch Na2S2O3 đã dùng

- EDTA tạo phức bền hơn với Ca 2+ và Mg 2+

nên chiếm Ca 2+ , Mg 2+ của phức trên

- Khi phản ứng kết thúc, màu dung dịch

chuyển từ màu đỏ rượu sang màu xanh lơ

Độ cứng- Cách tiến hành

 Chuẩn độ bằng dung dịch EDTA 0,02N

 Tại điểm kết thúc màu chuyển hẳn từ đỏ rượu sang xanh lơ

EDTA 0,02N

- 100 ml nước kiểm nghiệm

- 5 ml dung dịch đệm

- - 0,5 ml chỉ thị Erictrom T/bột chỉ thị (bằng hạt đậu)