Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế đến khả năng cấp nước của hồ chứa láng trẽ, huyện chí linh, tỉnh hải dương

Sau m t th i gian th c hi n, d i s h ng d n t n tình c a TS Lê V n Chín,

đ c s ng h đ ng viên c a gia đình, b n bè, đ ng nghi p, cùng s n l c ph n đ u

c a b n thân, tác gi đã hoàn thành lu n v n th c s k thu t chuyên ngành K thu t

Tài nguyên n c đúng th i h n và nhi m v v i đ tài: “ ánh giá nh h ng c a

bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t đ n kh n ng c p n c c a h ch a Lãng

Tr , huy n Chí Linh, t nh H i D ng’’

Tuy nhiên do th i gian có h n, trình đ còn h n ch ch c ch n không th tránh

kh i nh ng thi u sót Do đó, tác gi r t mong nh n đ c s ch b o giúp đ c a các

th y cô giáo c ng nh nh ng ý ki n đóng góp c a b n bè và đ ng nghi p

Qua đây tác gi xin bày t lòng kính tr ng và bi t n sâu s c t i TS Lê V n Chín, ng i đã tr c ti p t n tình h ng d n, giúp đ và cung c p nh ng tài li u, nh ng thông tin c n thi t cho tác gi hoàn thành lu n v n này

Tác gi xin chân thành c m n Tr ng i h c Th y L i, các th y cô giáo Khoa K thu t tài nguyên n c, các th y cô giáo b môn đã truy n đ t nh ng ki n

th c chuyên môn trong su t quá trình h c t p và th c hi n lu n v n

Tác gi c ng xin trân tr ng c m n các c quan, đ n v đã nhi t tình giúp đ tác gi trong quá trình đi u tra thu th p tài li u cho Lu n v n này

Cu i cùng, tác gi xin g i l i c m n sâu s c t i gia đình, c quan, b n bè và

đ ng nghi p đã đ ng viên, giúp đ , t o đi u ki n và khích l tác gi trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n

Xin chân thành c m n!

Hà N i, ngày tháng 12 n m 2014

Tác gi

Kim Th Chúc Mai

Tên tác gi : Kim Th Chúc Mai

Tác gi xin cam đoan đ tài lu n v n đ c làm d a trên các s li u, t li u

đ c thu th p t ngu n th c t , đ c công b trên báo cáo c a các c quan nhà

n c.Trong quá trình làm tôi có tham kh o các tài li u liên quan nh m kh ng đ nh thêm s tin c y và c p thi t c a đ tài Các tài li u trích d n rõ ngu n g c và các tài

li u tham kh o đ c th ng kê chi ti t Nh ng n i dung và k t qu trình bày trong

Lu n v n là trung th c, n u vi ph m tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Hà N i ,ngày tháng 11 n m 2014

Tác gi

Kim Th Chúc Mai

1 TÍNH C P THI T C A TÀI: 1

2 M C ÍCH VÀ PH M VI NGHIÊN C U C A TÀI: 2

2.1 M c đích: 2

2.2 Ph m vi nghiên c u: 2

3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U: 3

3.1 Cách ti p c n: 3

3.2 Theo ph ng pháp nghiên c u: 3

CH NG I T NG QUAN 4

1.1 T NG QUAN V BI N I KHÍ H U 4

1.1.1 Quan ni m v bi n đ i khí h u 4

1.1.2 Các nguyên nhân chính gây ra B KH 4

1.1.3 Tình hình bi n đ i khí h u trên th gi i 5

1.1.4 Tình hình bi n đ i khí h u t i Vi t Nam 6

1.2 CÁC NGHIÊN C U V BI N I KHÍ H U 16

1.2.1 Trong n c 16

1.2.2 Ngoài n c 17

CH NG 2 HI N TR NG CÔNG TRÌNH VÀ KH N NG C P N C C A H CH A LÃNG TR 22

2.1 HI N TR NG H TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I H LÃNG TR , HUY N CHÍ LINH, T NH H I D NG 22

2.1.1 V trí công trình và các thông s k thu t 22

2.1.2 Tóm t t các đ c tr ng thi t k 24

2.1.3 Nhi m v công trình 26

2.1.4 c đi m đ a hình 26

2.1.5.Các y u t khí t ng th y v n 26

2.2 TÍNH TOÁN CÁC Y U T KHÍ T NG TH Y V N 32 2.3 TÍNH TOÁN NHU C U N C C A CÁC I T NG DÙNG N C

2.3.2 C s tính toán ch đ t i cho lúa chiêm 37

2.3.3 C s tính toán ch đ t i cho lúa mùa 41

2.3.4 C s tính toán ch đ t i cho cây tr ng c n 42

2.3.5 Tài li u v th i v , cây tr ng 43

2.3.6.Nhu c u n c cho cây tr ng th i k n n 1980-1999 49

2.3.7 Tính toán nhu c u n c cho th i k hi n t i 2000-2012 60

2.4 TÍNH TOÁN S B CÂN B NG N C VÀ ÁNH GIÁ KH N NG C P N C C A H CH A LÃNG TR TRONG I U KI N HI N T I 69

CH NG 3 ÁNH GIÁ NH H NG C A BI N I KHÍ H U N KH N NG C P N C C A H CH A LÃNG TR 70

3.1 TÍNH NHU C U N C THEO CÁC K CH B N B KH C A B TM&MT N M 2012 70

3.1.1 L a ch n k ch b n B KH 70

3.1.2 Tính toán yêu c u dùng n c c a toàn h th ng trong t ng lai 73

3.2 TÍNH TOÁN NGU N N C N VÀ I U TI T H 84

3.2.1 M c đích, ý ngh a tính toán 84

3.2.2 Các h ng m c tính toán 85

3.2.3 Tính toán dòng ch y n m và phân ph i dòng ch y n m thi t k cho l u v c h Láng Tr 85

3.2.4 Tính toán l ng b c h i thi t k 94

3.2.5 Xác đ nh dung tích ch t c a h ch a 97

3.2.6 Xác đ nh dung tích hi u d ng v i yêu c u c p n c c đ nh 101

3.3 TÍNH TOÁN CÂN B NG N C THEO CÁC K CH B N B KH 110

3.4 ÁNH GIÁ NH H NG C A B KH N KH N NG C P N C C A H TH NG H CH A LÃNG TR 111

3.5 XU T GI I PHÁP CÔNG TRÌNH PHÙ H P NG PHÓ V I NH H NG C A B KH 112

K T LU N, KI N NGH 115

I K T LU N 115

II KI N NGH 116

TÀI LI U THAM KH O 117

PH L C 118

Hình 2.1: V trí h ch a n c Láng Tr - Th Xã Chí Linh- H i D ng 24

Hình 2.2 B ng nh p d li u khí t ng và k t qu tính toán ET0 49

Hình 2.3 B ng nh p d li u và k t qu tính toán m a hi u qu lúa v chiêm 50

Hình 2.4 B ng nh p d li u v cây lúa chiêm 51

Hình 2.5 B ng d li u v đ t v Chiêm 51

Hình 2.6: B ng k t qu tính ch đ t i cho lúa v chiêm 1980-1999 52

Hình 2.7 Nh p d li u v cây lúa mùa 1980-1999 53

Hình 2.8 K t qu tính m c t i cho lúa mùa1980-1999 54

Hình 2.9: Nh p d li u v đ u t ng 1980-1999 55

Hình 2.10: K t qu tính m c t i cho đ u t ng 55

Hình 2.11: Nh p d li u v ngô 56

Hình 2.12: K t qu tính m c t i cho ngô 56

Hình 2.13: Nh p d li u cho khoai tây 57

Hình 2.14: K t qu tính m c t i cho khoai tây 58

Hình 2.15: B ng nh p d li u và k t qu tính toán m a hi u qu 2000-2012 60

Hình 2.16: K t qu tính m c t i lúa v chiêm 61

Hình 2.17: K t qu tính m c t i cho lúa v mùa 2000-2012 62

Hình 2.18: K t qu tính m c t i cho đ u t ng 2000-2012 63

Hình 2.19: K t qu tính m c t i cho ngô 2000-2012 64

Hình 2.20: K t qu tính m c t i cho khoai tây 2000-2012 65

Hình3.1 : Mô hình phân ph i dòng ch y n m thi t k 93

Hình 3.2 Các m c n c đ c tr ng và thành ph n dung tích h ch a 97

Hình 3.4 Bi u đ đ ng quan h W~ Z ~ F 104

B ng 1-1: M c thay đ i k ch b n v nhi t đ và l ng m a theo k ch b n B2 20

B ng 1-2: M c t ng nhi t đ trung bình n m (0C) 20

B ng 2.1 Thông s h ch a n c 25

B ng 2.2 Nhi t đ trung bình tháng và n m các tr m trong và lân c n t nh H i D ng 27

B ng 2.3 m t ng đ i trung bình t i khu v c nghiên c u 28

B ng 2.4 L ng m a trung bình n m t i khu v c nghiên c u 28

B ng 2.5 S gi n ng trung bình n m t i khu v c nghiên c u 29

B ng 2.6 B c h i trung bình tháng 29

B ng 2.8: S c n bão đ b vào các đo n b và s l n xu t hi n các c p n c dâng 31 B ng2-9: K t qu tính toán các thông s th ng kê Xtb;Cs; Cv 33

B ng 2-10: B ng th ng kê ch n mô hình m a đ i di n ng v i t ng th i v 33

B ng 2-11: Mô hình m a v chiêm ng v i t n su t thi t k P=85% 34

B ng 2.12: Mô hình m a v mùa ng v i t n su t thi t k P=85% 34

B ng 2-13: Mô hình m a v đông ng v i t n su t thi t k P=85% 34

B ng 2-14: Mô hình m a phân ph i l i ng v i t n su t thi t k P=85% 34

B ng 2-15: K t qu tính toán các thông s th ng kê Xtb;Cs; Cv 35

B ng 2-16: B ng th ng kê ch n mô hình m a đ i di n ng v i t ng th i v 35

B ng 2-17: Mô hình m a v chiêm ng v i t n su t thi t k P=85% 35

B ng 2-18: Mô hình m a v mùa ng v i t n su t thi t k P=85% 35

B ng 2-19: Mô hình m a v đông ng v i t n su t thi t k P=85% 36

B ng 2-20: Mô hình m a phân ph i l i ng v i t n su t thi t k P=85% 36

B ng 2.22: Di n tích ph c v c a H 44

B ng 2.23: Th i k sinh tr ng và h s cây tr ng c a lúa 44

B ng 2.26: Ch tiêu c lý c a đ t 46

B ng 2.27: T ng h p m c t i cho lúa v chiêm 1980-1999 52

B ng 2.28: T ng h p m c t i cho lúa v mùa 1980-1999 54

B ng2.32: T ng h p k t qu tính toán nhu c u n c 58

B ng 2.33: T ng m c t i cho cây tr ng vùng nghiên c u th i k n n 59

B ng 2.34: T ng h p m c t i cho lúa v chiêm 2000-2012 61

B ng 2.35: T ng h p m c t i cho lúa v mùa 2000-2012 62

B ng 2.36: T ng h p m c t i cho đ u t ng 2000-2012 63

B ng 2.37: T ng m c t i cho ngô 2000-2012 64

B ng 2.38 : T ng m c t i cho khoai tây 2000-2012 65

B ng 2.39: T ng h p k t qu tính toán nhu c u n c 65

B ng 2.41 : B ng k t qu yêu c u n c dùng cho sinh ho t (103m3) 67

B ng 2.42 : B ng k t qu yêu c u n c dùng cho ngành du l ch (103m3) 68

B ng 2.43 : B ng k t qu yêu c u n c dùng cho công nghi p (103m3) 68

B ng 2.44: T ng h p nhu c u n c dùng toàn h th ng (103m3) 68

B ng 3.1: M c t ng nhi t đ trung bình (0 C) so v i các th i k 1980-1999 các vùng khí h u c a Vi t Nam theo các k ch b n phát th i trung bình B2 70

B ng 3.2: Nhi t đ h Lãng Tr các n m trong t ng lai theo k ch b n phát th i trung bình (o C) 71

B ng 3.3: M c thay đ i l ng m a (%) so v i th i k 1980- 1999 các vùng khí h u c a Vi t Nam theo các k ch b n phát th i trung bình (B2) 72

B ng 3.4: L ng m a trong t ng lai l u v c h Lãng Tr theo k ch b n phát th i trung bình (B2) 72

B ng 3.5: T ng l ng dòng ch y đ n h Lãng Tr các n m trong t ng lai k ch b n phát th i trung bình(B2) 73

B ng 3.6: C c u cây tr ng giai đo n 2020 và 2050 74

B ng 3.7: T ng h p k t qu tính toán nhu c u n c cho cây tr ng th i k 2020 74

B ng 3.8: T ng m c t i cho cây tr ng th i k 2020 75

B ng 3.9: T ng h p k t qu tính toán nhu c u n c cho cây tr ng th i k 2050 75

B ng 3.12: T ng m c t i cho cây tr ng th i k 2050 khi di n tích thay đ i 77

B ng 3.13: B ng yêu c u n c cho sinh ho t th i k 2020 (103 3 m ) 78

B ng 3.14: B ng yêu c u n c cho ngành du l cht th i k 2020 (103 3 m ) 78

B ng 3.15: B ng yêu c u n c cho sinh ho t th i k 2050 (103 3 m ) 78

B ng 3.16: B ng yêu c u n c cho ngành du l ch th i k 2050 (103 3 m ) 79

B ng 3.17: B ng yêu c u n c cho công nghi p th i k 2020 (103 3 m ) 79

B ng 3.18: B ng yêu c u n c cho công nghi p th i k 2050 (103 3 m ) 79

B ng3.19: B ng k t qu t ng h p yêu c u dùng n c toàn h th ng th i k 2020 80 B ng 3.20: B ng k t qu t ng h p yêu c u dùng n c toàn h th ng th i k 2050 80 B ng 3.21: B ng k t qu t ng h p yêu c u dùng n c toàn h th ng th i k 2020 81 B ng 3.22: B ng k t qu t ng h p yêu c u dùng n c toàn h th ng th i k 2050 81 B ng 3-23: B ng so sánh nhu c u n c các lo i cây tr ng trong t ng lai so v i th i k n n có k đ n bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t 82

B ng 3-24: B ng so sánh nhu c u n c c a toàn h th ng trong t ng lai so v i th i k n n có k đ n bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t 83

B ng 3-25: B ng so sánh nhu c u n c các ngành trong t ng lai có k đ n bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t 84

B ng3.26 : T ng h p các thông s dòng ch y n m l u v c h ch a n c Láng Tr 89

B ng3.27 Phân ph i dòng ch y mùa l , mùa gi i h n, mùa chuy n ti p 93

B ng 3.28: Phân ph i b c h i m t n c h ch a n c Láng Tr 95

B ng3.29: B ng phân ph i b c h i ph thêm theo tháng khi có h ch a 96

B ng 3.31 – Xác đ nh dung tích hi u d ng Vhd khi ch a tính t n th t 105

B ng3.32– Xác đ nh t n th t do th m và b c h i 107

B ng 3.33: Xác đ nh dung tích hi u d ng Vhd khi tính đ n t n th t 108

B ng 3.35: So sánh các thông s k thu t c a h Lãng Tr 110

B ng 3.37: So sánh nhu c u t ng c ng c a h th ng và l ng n c đ n khi k đ n

nh h ng c a B KH và phát tri n kinh t xã h i 110

M U

1 TÍNH C P THI T C A TÀI:

Bi n đ i khí h u (B KH), mà tr c h t là s nóng lên toàn c u và m c n c

bi n dâng, là m t trong nh ng thách th c l n nh t đ i v i nhân lo i trong th k 21

Vi t Nam, trong kho ng 50 n m qua, nhi t đ trung bình n m đã t ng kho ng 0,70C, m c n c bi n đã dâng kho ng 20 cm Hi n t ng El-Nino, La-Nina ngày càng tác đ ng m nh m đ n Vi t Nam B KH th c s đã làm cho các thiên tai, đ c bi t là bão, l , h n hán ngày càng ác li t Theo tính toán, nhi t đ trung bình

Vi t Nam có th t ng lên 3oC và m c n c bi n có th dâng 1,0m vào n m 2100

N u m c n c bi n dâng 1 m, kho ng 40 nghìn km2 đ ng b ng ven bi n Vi t Nam

s b ng p hàng n m, trong đó 90% di n tích thu c các t nh ng b ng sông C u Long b ng p h u nh hoàn toàn (B TNMT, 2003)

H u qu c a B KH đ i v i Vi t Nam là nghiêm tr ng và là m t nguy c

hi n h u cho m c tiêu xoá đói gi m nghèo, cho vi c th c hi n các m c tiêu thiên niên k và s phát tri n b n v ng c a đ t n c Các l nh v c, ngành, đ a ph ng

d b t n th ng và ch u tác đ ng m nh m nh t c a bi n đ i khí h u là: tài nguyên n c, nông nghi p và an ninh l ng th c, s c kho ; các vùng đ ng b ng

ng p l t nghiêm tr ng Hàng n m bão, áp th p nhi t đ i th ng xuyên uy hi p các huy n th g n sông và ng p úng vùng n i đ ng, h du các h ch a n c l n nh Lãng Tr , áp Khê… gây thi t h i n ng n v ng i và tài s n, nh h ng đ n phát tri n kinh t - xã h i và đ i s ng dân sinh

H th ng t i h Lãng Tr huy n Chí Linh, t nh H i D ng là m t trong s

nh ng h có dung tích khá l n, quan tr ng và là h th ng đi n hình c a t nh H i

D ng Công trình th y l i H ch a n c Láng Tr n m trên đ a bàn ph ng Hoàng Ti n, Th xã Chí Linh – t nh H i D ng Công trình đ c nhà n c đ u t xây d ng n m 1961 v i nhi m v thi t k : Cung c p n c t i cho 170ha di n tích

đ t canh tác c a xã Hoàng Ti n, thu c công trình c p III H th ng h Lãng Tr có

t m quan tr ng h t s c to l n t i vi c phát tri n kinh t xã h i c a t nh H i D ng nói chung và th xã Chí Linh nói riêng Tuy nhiên h đ c xây d ng đã lâu, nay b suy y u, có v n đ s t l , rò r , thêm vào đó là vi c khai thác lòng h m t cách quá

m c, h n n a tr c đây khi quy ho ch xây d ng h ch a đ c p đ n nh h ng c a

B KH, phát tri n kinh t - xã h i và các khu công nghi p trong t ng lai, do đó nhu c u n c cho khu v c dùng n c t h Lãng Tr cho các giai đo n sau này là

3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U:

3.1 Cách ti p c n:

- Theo quan đi m h th ng

- Theo quan đi m th c ti n và t ng h p đa m c tiêu

- Theo quan đi m b n v ng

- Theo s tham gia c a ng i h ng l i

- Tính toán ngu n n c đ n và đi u ti t h

- Tính toán cân b ng n c c a h ch a Lãng Tr trong đi u ki n hi n t i và theo các k ch b n B KH

- ánh giá nh h ng c a B KH đ n kh n ng c p n c c a h th ng h

ch a Lãng Tr

- xu t gi i pháp công trình và phi công trình phù h p ng phó v i nh

h ng c a B KH

Bi n đ i khí h u nh m ch nh ng thay đ i có xu th dài h n so v i giá tr trung bình S thay đ i các hình th th i ti t hi n t i có liên quan ch t ch v i các

nh h ng do ho t đ ng c a con ng i làm thay đ i thành ph n c a khí quy n hay trong khai thác s d ng đ t

1.1.2 Các nguyên nhân chính gây ra B KH

1.1.2.1 Nguyên nhân do con ng i

M t s ho t đ ng c a con ng i đ c coi là nguyên nhân làm tr m tr ng thêm hi n t ng B KH Trong đó đ c bi t là vi c đ t cháy các nhiên li u hóa

th ch, thay đ i m c đích s d ng đ t và phá r ng làm t ng thêm l ng khí cacbonic

t cháy các nhiên li u hóa th ch: nh d u m , khí gas và than đá s n sinh

ra nhi u khí cacbonic Vi c s d ng các nhiên li u hóa th ch đóng góp 80-85%

l ng khí cacbonic t ng thêm vào b u khí quy n Vì v y, h n ch vi c s d ng các nhiên li u hóa th ch là c n thi t n u v lâu dài mu n gi m s nóng lên toàn c u

Thay đ i m c đích s d ng đ t và phá r ng: có th d n đ n vi c gia t ng phát khí cacbonic Cây c i h p th khí cacbonic và th i ra khí oxi Khi càng nhi u

r ng b phá, l ng khí cacbonic s gia t ng H n n a khi th c v t b phân h y ho c

b đ t cháy đ canh tác, nó gi i phóng khí cacbonic Hi n nay, vi c thay đ i m c đích s d ng đ t đóng góp 15-20% l ng khí th i cacbonic

1.1.2.2 Nguyên nhân t nhiên

S bi n đ ng c a n ng l ng m t tr i: m t tr i cung c p n ng l ng nhi t cho trái đ t, do đó s bi n đ ng c a ho t đ ng m t tr i có th gây ra vi c toàn c u nóng lên ho c l nh đi

S bi n đ ng qu đ o trái đ t: Trái đ t quay xung quanh m t tr i theo qu

đ o hình elip, đóng vai trò quan tr ng trong vi c phân b l ng ánh sáng m t tr i

đ n b m t trái đ t, gây tác đ ng tr c ti p đ n ho t đ ng b ng tuy t và t o ra s thay đ i theo mùa

Ki n t o đ a t ng: Các l c đ a trên hành tinh đ c c u t o b i các m ng ki n

t o đ a t ng d ch chuy n v g n nhau ho c trôi d t ra xa nhau i u này d n đ n

vi c thay đ i v trí c a các châu l c, nâng lên ho c h xu ng c a nh ng ng n núi,

l u tr cacbon v i quy mô l n và gia t ng đóng b ng

Ho t đ ng c a núi l a: trong quá trình núi l a ho t đ ng, do h i nóng và áp

l c đ c t o ra bên trong d n đ n v t li u t lõi trái đ t và l p v đ c đ a lên kh i

b m t Các hi n t ng gi ng nh phun trào núi l a và các m ch n c nóng phun các h t n c vào b u khí quy n c a trái đ t có th nh h ng đ n khí h u

Theo báo cáo g n đây c a WMO, n m 2010 là n m nóng nh t trong l ch s ,

v i m c đ t ng t nh các n m 1998 và n m 2005 Ngoài ra, trong 10 n m qua tính t n m 2001, nhi t đ trung bình toàn c u đã cao h n n a đ so v i giai đo n 1961-1990, trung bình toàn c u m c cao nh t t ng đ c ghi nh n đ i v i b t k

m t giai đo n 10 n m nào k t khi b t đ u quan tr c khí h u b ng thi t b đo đ c (Michel Jarraud, 2011) Theo s li u c a NOAA (Hoa K ) tháng 6 n m 2010 đ c ghi nh n là tháng nóng nh t trên th gi i k t nh ng n m 1880, khi các quan tr c khí t ng đ c th c hi n m t cách t ng đ i h th ng

Trên ph m vi toàn c u, l ng m a t ng lên các đ i phía b c v đ 30B th i

k 1901-2005 và gi m đi các v đ nhi t đ i k t nh ng n m 1970 khu v c nhi t đ i, m a gi m đi Nam Á và Tây Phi v i tr s xu th là 7,5% cho c th i k 1901-2005 đ i v đ trung bình và v đ cao, l ng m a t ng lên rõ r t mi n Trung B c M , ông B c M , B c Âu, B c Á và Trung Á T n s m a l n t ng lên trên nhi u khu v c, k c nh ng n i l ng m a có xu th gi m đi

1.1.4 Tình hình bi n đ i khí h u t i Vi t Nam

Vi t Nam, trong kho ng 50 n m qua, nhi t đ trung bình n m đã t ng kho ng 0,70C, m c n c bi n đã dâng kho ng 20 cm Hi n t ng El-Nino, La-Nina ngày càng tác đ ng m nh m đ n Vi t Nam B KH th c s đã làm cho các thiên tai, đ c bi t là bão, l , h n hán ngày càng ác li t Theo tính toán, nhi t đ trung bình

Vi t Nam có th t ng lên 3oC và m c n c bi n có th dâng 1,0m vào n m 2100

N u m c n c bi n dâng 1 m, kho ng 40 nghìn km2 đ ng b ng ven bi n Vi t Nam

s b ng p hàng n m, trong đó 90% di n tích thu c các t nh ng b ng sông C u Long b ng p h u nh hoàn toàn (B TNMT, 2003)

H u qu c a B KH đ i v i Vi t Nam là nghiêm tr ng và là m t nguy c hi n

h u cho m c tiêu xoá đói gi m nghèo, cho vi c th c hi n các m c tiêu thiên niên k

M c n c bi n dâng đã đ c quan tr c trong nh ng th p niên qua d c theo

b bi n c a Vi t Nam S dâng m c n c bi n trung bình ngày càng nhanh và s

nh h ng đ n đ ng b ng sông C u Long và thành ph H Chí Minh, các vùng thu c đ ng b ng sông H ng và c ng nh các d i ven bi n quan tr ng, bao g m các

c a sông nh

D đoán chính th c c a Vi t Nam v m c t ng t i đa m c n c bi n trung bình là 75cm (d a trên các k ch b n phát th i trung bình B2) vào n m 2100 Tuy

nhiên, tham s k ho ch riêng c a Vi t Nam là m c n c bi n trung bình dâng m t mét vào n m 2100 S li u này phù h p v i d đoán theo k ch b n phát th i cao A2

do s giãn n nhi t c a vùng n c bi n m h n có k đ n s b ng tan Con s này

đ c s d ng trong Ch ng trình m c tiêu qu c gia ng phó v i B KH M c n c

bi n trung bình t ng 1 m vào n m 2100 là có kh n ng Theo m t s d li u đ c công b sau Báo cáo đánh giá l n th t c a IPCC, m c n c bi n trung bình có th

t ng đ n 1,5 m vào cu i th k này

N u không có nh ng bi n pháp b o v nh c ng c h th ng đê đi u và c i thi n h th ng thoát n c, m c t ng m c n c bi n trung bình 1m d c theo b bi n

c a Vi t Nam s gây ng p 17.423 km2, t ng đ ng v i 5,3% t ng di n tích đ t

c a Vi t Nam Trong đó, 82% di n tích đ ng b ng sông C u Long s b ng p, 9%

di n tích đ ng b ng sông H ng s b ng p và h n 4% di n tích khu v c B c Trung

B và khu v c ông Nam B s b ng p Khu v c ông Nam B bao g m thành

ph H Chí Minh và vùng đ t d c sông Sài Gòn/Nhà Bè

b Thay đ i l ng m a

B KH s làm t ng t ng l ng m a n m t t c các vùng c a Vi t Nam Tuy nhiên, s thay đ i l ng m a r t ph c t p tùy theo mùa và khu v c c th Xác

su t xu t hi n c a các tr n m a c c đoan và l l t c ng s t ng, đ c bi t là các vùng phía B c bao g m Hà N i, và t ng r i ro s t l đ t vùng núi Tuy nhiên,

ng i ta cho r ng l ng m a s ch t ng trong nh ng tháng mùa m a th m chí v i

m c đ nhi u h n hi n nay, trong nh ng tháng mùa khô (tháng m i hai – tháng

n m), l ng m a trung bình s gi m kho ng 20% làm cho h n hán tr nên tr m

tr ng h n, đ c bi t là s nh h ng đ n khu v c phía Nam bao g m c đ ng b ng sông C u Long Vi c gi m l ng m a trong các tháng mùa khô s kéo theo s gia

t ng các r i ro h n hán đ ng th i c ng làm t ng l ng b c h i do nhi t đ cao

c Nhi t đ trung bình gia t ng

Theo k ch b n phát th i B2, nhi t đ trung bình n m Vi t Nam t ng kho ng 2,30C vào cu i th k 21 so v i nh ng th p niên cu i th k 20 (trong

nh ng tháng mùa m a 2009) S gia t ng nhi t đ s đ c c m nh n rõ phía B c

Tuy nhiên, các s li u khoa h c g n đây cho th y r ng th gi i v n còn trong quá trình phát th i cao Theo k ch b n phát th i cao A2, đ n n m 2100, nhi t đ trung bình hàng n m s t ng 3,60C vùng ven bi n trung tâm phía b c Nhi t đ trung bình gia t ng s làm t ng s l ng các đ t nóng và gi m s l ng các đ t l nh N u nhi t đ t ng là 100C, s l ng sóng nhi t s t ng t 100 đ n 180%, trong khi s

l ng các đ t l nh gi m t 20 đ n 40% đ ng b ng sông H ng, n i nhi t đ mùa

hè n m 2100 d ki n t ng 1,60C theo k ch b n phát th i trung bình B2 và t ng 2,40C theo k ch b n phát th i cao A2, s l ng sóng nhi t t ng ng s t ng g p đôi và

B KH, nh ng đã quan sát đ c s t ng s l ng các c n bão khu v c phía Nam

i Tây D ng/ Caribê Tuy nhiên, theo Báo cáo đánh giá th t c a IPCC, có kh

n ng t ng c ng d n d n s l ng các c n bão nhi t đ i (Markku et al 2010) Ví

d , có th là do s gia t ng nhi t đ , mi n B c bão s xu t hi n nhi u h n và c ng

đ c a bão s t ng lên, d n đ n t c đ gió l n nh t t ng và m a v i c ng đ cao

h n Vùng ven bi n s ch u nhi u tr n bão l n, đe do h n t i cu c s ng, sinh k

c a ng i dân, c s h t ng và s n xu t nông nghi p C ng đ ng mi n núi s ph i

đ i m t v i s gia t ng nguy c l quét và s t l đ t do m a l n H n n a, thi t h i

ti m tàng t các c n bão nhi t đ i s gia t ng do m t đ dân s sinh s ng khu v c

d x y ra bão gia t ng và xu t hi n nhi u c s h t ng có giá tr kinh t cao t i các khu v c này

Ngoài ra B KH có tác đ ng khác nh làm t ng kh n ng s t l đ t Các đ t nóng và l nh c ng nh l c xoáy c ng có th x y ra, m c dù khó có th c tính

đ c m c đ tác đ ng c a các s ki n này (World Bank 2011)

n c bi n xâm nh p m n sâu làm thi t h i cho s n xu t nông nghi p, và nhi u khu

v c đã thi u n c ng t ph c v s n xu t và sinh h at Theo k ch b n bi n đ i khí

h u c a th gi i và Vi t Nam, trong các th p k t i khi n c bi n dâng cao, vùng BSCL s ph i đ i m t v i tình tr ng xâm nh p m n và tình tr ng ng p l h l u sông C u Long v i qui mô l n H sinh thái r ng ng p m n c ng s ch u tác đ ng

x u khi ch đ n c ng p sâu b thay đ i do n c bi n dâng cao Quá trình xâm

nh p m n m c đ cao có th h y di t th m th c v t và tính đa d ng sinh h c c a

h sinh thái r ng tràm các t nh nh Cà Mau, Kiên Giang An ninh l ng th c

qu c gia s b đe d a và đ i s ng nông dân nghèo trong khu v c s b nh h ng nghiêm tr ng

1.1.4.2 Tác đ ng ti m tàng c a B KH Vi t Nam

a Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n đi u ki n t nhiên và tài nguyên thiên

nhiên

- Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n ch đ nhi t

Trong các k ch b n bi n đ i khí h u đã đ c công b , nhi t đ trung bình

đ u t ng So v i nhi t đ trung bình th i k 1980 – 1999, nhi t đ trung bình toàn

c u t ng 0,3 – 0,5 0C vào n m 2020; 0,9 – 1,50C vào n m 2050 và 2,0 – 2,8 0

C vào

n m 2100

Tác đ ng c a B KH bao trùm lên toàn b ch đ nhi t (tr s trung bình, phân b theo không gian, th i gian c a các tr s đó)

Vào cu i th k 20, nhi t đ trung bình n m ph bi n t 14 đ n 260

Theo k ch b n phát th i trung bình, vào gi a đ n cu i th k 21, phân b

l ng m a n m trên c n c không có nhi u thay đ i, các trung tâm m a l n và các trung tâm m a bé v n t n t i trên các vùng khí h u c a B c B , Trung B c ng nh Nam B

Xu th và m c đ thay đ i l ng m a vào các mùa khác nhau trên các vùng khí h u không hoàn toàn nh nhau, phân b l ng m a các mùa trong n a cu i th

k 21 có m t s đ c đi m khác v i hi n t i

- Tác đ ng c a B KH đ n ch đ b c h i

M c t ng l ng b c h i trên các vùng là 13 – 19 mm vào n m 2020, Mi n Nam t ng nhi u h n Mi n B c và mi n đ ng b ng t ng nhi u h n mi n núi; vào

n m 2050 t ng kho ng 35 – 55 mm và vào n m 2100 kho ng 71 – 103 mm T su t

t ng l ng b c h i trên các vùng l i gi m d n t B c vào Nam

Phân b ch s m t trên lãnh th Vi t Nam trong các th p k s p t i v c

b n không sai khác nhi u v i th i k 1980 – 1999 ch s m t ph bi n là 1 – 5,

d i 1 trên m t s trung tâm m a bé và t 5 tr lên trên m t s trung tâm m a l n

Quá trình ô xy hóa gây thoái hóa đ t do nhi t đ t ng lên - và h n hán gia

t ng trong mùa khô

Quá trình m n hóa do n c bi n dâng cao và b c h i - m nh h n

Quá trình xói mòn r a trôi theo n c do l ng m a và - c ng đ m a trong mùa m a t ng lên, nh t là nh ng vùng l p ph th c v t b tàn phá

Quá trình xâm th c xói l b sông do mùa khô và h n - hán làm lòng sông b nâng cao, t ng c ng quá trình xói mòn, r a trôi đ a v t li u thô l p d n lòng sông

ho c l ng đ ng d i đáy sông d n đ n thay đ i quy lu t lòng sông, gia t ng quá trình xâm th c, xói l b sông

Quá trình phong thành cát bay, cát ch y do bão t nhi u - h n, t n s và t c

đ gió bão đ u t ng lên đáng k , gió to cùng v i m a l n mài mòn các s n đ t,

b c h i t ng lên làm gia t ng quá trình hoang m c đá; gia t ng quá trình cát bay, cát

ch y vào đ t li n, ru ng đ ng và khu v c dân c ven bi n

c Tác đ ng c a B KH đ n tài nguyên n c (TNN)

Bi n đ i khí h u nh h ng tr c ti p và gián ti p đ n ngu n tài nguyên

n c Ngu n n c m t khan hi m trong mùa khô gây h n hán, và quá d th a trong mùa m a gây l l t Ngu n n c ng m b suy gi m do thi u ngu n b sung

S gia t ng nhanh chóng di n tích hoang m c các vùng khô h n, bán khô

h n, k c m t s vùng m t do khí h u và B KH T i các t nh mi n núi phía

B c, n i còn nhi u vùng đ i núi tr c đang b m a l làm l đ t, xói mòn và suy thoái đ n khô c n hoang m c ây là nh ng v n đ đáng lo ng i, là thách th c l n cho vi c s d ng đ t c a n c ta hi n nay

S thay đ i v ngu n n c và ch t l ng n c c ng là m i quan tâm l n đ i

v i các n c mà đó, tài nguyên n c đã và đang b th thách

Theo các nhà khoa h c, d báo, đ n n m 2050, kho ng 81.110ha thu c các

l u v c sông Mã, sông C , sông Gianh, sông Nh t L , sông B n H i, Th ch Hãn, Ô Lâu, sông H ng và các vùng ph c n s b n c bi n xâm m n V mùa khô, dòng

ch y trên các nhánh sông, su i s b suy gi m t 5% đ n 17%; kho ng 3.000 h đ p

nh s có kh n ng đi u ti t kém, nh h ng đ n ngu n n c s n xu t và sinh ho t;

t n su t các c n bão c ng nhi u h n, nhi u vùng ph i chuy n sang tiêu n c b ng

có xu h ng t ng ph bi n d i 2% vào th i k 2040 - 2059 và lên t i 2% đ n 4% vào th i k 2080 - 2099

Trái l i, t ph n phía nam B c Trung B đ n ph n phía b c c a Nam Trung

B và ông Nam B (h th ng sông ng Nai), dòng ch y n m l i có xu thê gi m,

th ng d i 2% sông Thu B n, Ngàn Sâu, nh ng gi m m nh h th ng sông

ng Nai, sông Bé t 4% đ n 7% vào th i k 2040 - 2059 và 7% đ n 9% vào th i

k 2080 - 2099

Theo k t qu nghiên c u c a U h i sông Mê Công, dòng ch y n m trên sông Mê Công, t i Kratie, ngu n c p n c ch y u cho đ ng b ng sông C u Long, trung bình th i k 2010 - 2050 so v i th i k 1985 - 2000 t ng kho ng 4% - 6%

k ch b n B2

- Dòng ch y mùa l

Dòng ch y mùa l c a h u h t các sông có xu th t ng so v i hi n nay, song

v i m c đ khác nhau, ph bi n t ng t 2% đ n 4% vào th i k 2040 - 2059 và t 5% - 7% vào th i k 2080 - 2099 Riêng sông Thu B n, sông Ngàn Sâu ch t ng

Tuy nhiên, dòng ch y mùa c n không th hi n xu th t ng ho c gi m rõ ràng sông Mê Công t i Kratie và Tân Châu

- Tác đ ng đ n n c ng m

Giai đo n sau n m 2020, m c n c ng m có th gi m đáng k do ch u nh

h ng c a ho t đ ng khai thác và suy gi m l ng n c cung c p cho dòng ch y

ng m trong mùa khô T i vùng đ ng b ng Nam B , n u l ng dòng ch y mùa khô

gi m kho ng 15% đ n 20% thì m c n c ng m có thê h th p kho ng 11m v i

hi n t i M c n c t i các vùng không b nh h ng c a thu tri u có xu h ng

h th p h n

S gi m d n c ng đ l nh trong mùa đông, t ng c ng th i gian n ng nóng

d n đ n tình tr ng m t d n ho c tri t tiêu tính phù h p gi a các t p đoàn cây, con trên các vùng sinh thái

Làm ch m đi quá trình phát tri n n n nông nghi p hi n đ i s n xu t hàng hóa

và đa d ng hóa c ng nh làm bi n d ng n n nông nghi p c truy n m c đ nh t

đ nh, B KH làm m t đi m t s đ c đi m quan tr ng c a các vùng nông nghi p phía B c

Do tác đ ng c a B KH, thiên tai ngày càng nh h ng nhi u h n đ n s n

xu t nông nghi p

Thiên tai ch y u đ i v i s n xu t nông nghi p ngày càng gia t ng trong b i

c nh B KH

H n hán song hành v i xâm nh p m n trên các sông l n và v a

- B KH gây nhi u khó kh n cho công tác th y l i:

Kh n ng tiêu thoát n c ra bi n gi m đi rõ r t, m c n c các sông dâng lên,

đ nh l t ng thêm, uy hi p các tuy n đê sông các t nh phía B c, đê bao và b bao các t nh phía Nam

Di n tích ng p úng m r ng, th i gian ng p úng kéo dài

Nhu c u tiêu n c và c p n c gia t ng v t kh n ngđáp ng c a nhi u h

th ng th y l i M t khác, dòng ch y l gia t ng có kh n ng v t quá các thông s thi t k h , đ p, tác đ ng t i an toàn h đ p và qu n lý tài nguyên n c…

- Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n lâm nghi p

Bi n đ i khí h u làm suy gi m qu đ t r ng và di n tích r ng:

B KH làm thay đ i c c u t ch c r ng, làm suy gi m ch t l ng r ng, gia

t ng nguy c cháy r ng, gây khó kh n cho công tác b o t n đa d ng sinh h c r ng

- Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n th y s n

B KH nh h ng đ n môi tr ng th y sinh trên bi n, tác đ ng đ n môi

tr ng th y s n nuôi tr ng và kinh t th y s n

- Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n công nghi p

B KH nh h ng đ n c c u công nghi p theo ngành, theo lãnh th và nh

h ng đ n m t s ngành công nghi p tr ng đi m

không có đi u ki n thu n l i nâng cao ch s giáo d c và tu i th bình quân c ng b

nh h ng K t qu là HDI không có s t ng ti n phù h p v i nh ng c g ng trong quá trình phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c

- B KH ch a đ ng nhi u y u t tiêu c c đ i v i sinh lý c th

Kéo dài th i gian duy trì th i ti t b t l i trong đ i s ng hàng ngày, gây nhi u khó kh n cho quá trình trao đ i nhi t gi a c th ng i và môi tr ng sinh ho t,

đ c bi t là lao đ ng n ng, ho t đ ng th thao, luy n t p quân s ,…

Th i ti t c c đoan gia t ng d n đ n nhi u nguy c đ t bi n đ i v i ng i nhi u tu i, ng i già, ng i m c b nh tim m ch, ng i m c b nh th n kinh,…

- B KH làm gia t ng b nh t t và các v t ch truy n b nh

Theo T ch c Y t Th gi i (WHO), B KH góp ph n gia t ng 11 b nh truy n nhi m quan tr ng, trong đó có s t xu t huy t, viêm não Nh t B n,…

Có s phát sinh, phát tri n đáng k c a các d ch cúm quan tr ng là AH5N1

và AH1N1, s t rét quay tr l i nhi u n i, nh t là vùng núi, s t xu t huy t c ng hoành hành trên nhi u đ a ph ng

Gia t ng v a là đi u ki n thu n l i cho phát sinh, phát tri n và lan truy n các v t

ch mang b nh, nh t là b nh truy n nhi m, gi m s c đ kháng c a c th con ng i

f Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n du l ch

- B KH gây ra nhi u tr ng i cho du l ch

M t s bãi bi n sâu h n và sóng bi n cao h n, nhi u chuy n du l ch bi n có

th g p nhi u r i ro h n, gia t ng c b c x t ngo i l n b c x nhìn th y

- B KH tác đ ng nhi u đ n ho t đ ng du l ch núi cao

- B KH gây nhi u khó kh n cho s nghi p phát tri n du l ch b n v ng

Bi n đ i khí h u tác đ ng m nh m đ n c ba y u t b n v ng v kinh t ,

b n v ng v xã h i và b n v ng v tài nguyên thiên nhiên và đi u ki n t nhiên và

do đó gián ti p tác đ ng đ n s nghi p phát tri n du l ch

1.2 CÁC NGHIÊN C U V BI N I KHÍ H U

1.2.1 Trong n c

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng n m 1994 trong Báo cáo v khí

h u châu Á do Ngân hàng phát tri n châu Á tài tr

- K ch b n bi n đ i khí h u trong Thông báo đ u tiên c a Vi t Nam cho Công

c khung c a Liên H p Qu c v bi n đ i khí h u (Vi n KH KTTVMT 2003)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng b ng ph ng pháp t h p (ph n

m m MAGICC/SCEN GEN 4.1) và ph ng pháp chi ti t hóa (Downscaling) th ng

kê cho Vi t Nam và các khu v c nh h n (Vi n KH KTTVMT 2006)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây cho d th o Thông báo l n hai c a Vi t Nam cho Công c khung c a Liên H p Qu c v bi n đ i khí h u (Vi n KH KTTVMT 2007)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng b ng ph ng pháp t h p (ph n

m m MAGICC/SCEN GEN 5.3) và ph ng pháp chi ti t hóa th ng kê cho Vi t Nam và các khu v c nh h n (Vi n KH KTTVMT 2008)

- K ch b n bi n đ i khí h u cho khu v c Vi t Nam đ c xây d ng b ng ph ng pháp đ ng l c (Vi n KH KTTVMT, SEA START, Trung tâm Hadley 2008)

- K ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng cho Vi t Nam (B TNMT 2012)

- S li u quan tr c m c n c bi n t i các tr m c a Vi t Nam

- Các nghiên c u c a Vi t Nam v n c bi n dâng nh công trình th y tri u

bi n ông và s d n lên c a m c n c ven b Vi t Nam ánh giá s h y ho i do

m c n c bi n dâng c a Trung tâm H i v n (T ng c c bi n và H o đ o Vi t Nam – B TNMT)

1.2.2 Ngoài n c

- Báo cáo v k ch b n bi n đ i khí h u cho Vi t Nam c a nhóm nghiên c u thu c i h c Oxford, V ng qu c Anh

- S li u c a v tinh TOPEX/POSEIDON và JASON I t n m 1993

- Báo cáo đánh giá l n th hai (1995), l n th ba (2001) và l n th t (2007)

- Các báo cáo v n c bi n dâng c a T ch c Tiempo thu c i h c ông Anh

- T ng h p c a IPCC v các k ch b n n c bi n dâng trong th k 21 các báo cáo đánh giá n m 2001 và n m 2007

1.2.3 Các k ch b n B KH Vi t Nam

K ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng Vi t Nam đ c xây d ng d a trên s phân tích và tham kh o các nghiên c u trong và ngoài n c Các tiêu chí đ

l a ch n ph ng pháp tính toán xây d ng k ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng cho Vi t Nam bao g m:

(1) M c đ tin c y c a k ch b n bi n đ i khí h u toàn c u

(2) chi ti t c a k ch b n bi n đ i khí h u

(3) Tính k th a

k ch b n phát th i cao (k ch n n A2)

Các ph ng pháp và ngu n s li u đ xây d ng k ch b n bi n đ i khí h u,

n c bi n dâng cho Vi t Nam đ c k th a t các nghiên c u tr c đây và đ c

c p nh t đ n n m 2010 Th i k 1980-1999 đ c ch n là th i k làm c s đ so sánh s thay đ i c a khí h u và n c bi n dâng

a.V nhi t đ

Theo k ch b n phát th i th p: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình n m

t ng t 1,6 đ n 2,20C trên ph n l n di n tích phía B c lãnh th và d i 1,60C đ i

b ph n di n tích phía Nam (t à N ng tr vào)

Theo k ch b n phát th i trung bình: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình

t ng t 2 ÷ 30C trên ph n l n di n tích c n c, riêng t khu v c H i D ng đ n khu v c Qu ng Tr có nhi t đ trung bình t ng nhanh h n so v i nh ng n i khác Nhi t đ th p nh t trung bình t ng t 2,2 ÷ 30C, nhi t đ cao nh t trung bình t ng t 2,0 ÷ 3,20C S ngày có nhi t đ cao nh t trên 350C t ng t 15 đ n 30 ngày trên

ph n l n di n tích c n c

Theo k ch b n phát th i cao: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình n m có

m c t ng ph bi n t 2,5 đ n trên 3,70C trên h u h t di n tích n c ta

b.V l ng m a:

-Theo k ch b n phát th i th p: n cu i th k 21, l ng m a n m t ng ph

bi n kho ng trên 6%, riêng khu v c Tây Nguyên có m c t ng ít h n, ch vào kho ng d i 2%

-Theo k ch b n phát th i trung bình: n cu i th k 21, l ng m a n m t ng trên h u kh p lãnh th M c t ng ph bi n t 2% đ n 7%, riêng Tây Nguyên, Nam Trung B t ng ít h n, d i 3% Xu th chung là l ng m a mùa khô gi m và l ng

m a mùa m a t ng L ng m a ngày l n nh t t ng so v i th i k 1980-1999 B c

B , B c Trung B và gi m Nam Trung B , Tây Nguyên, Nam B Tuy nhiên, các khu v c khác nhau l i có th xu t hi n m a ngày d th ng v i l ng m a g p đôi so v i các k l c hi n nay

-Theo k ch b n phát th i cao: L ng m a n m vào cu i th k 21 t ng trên

h u kh p lãnh th n c ta v i m c t ng ph bi n kho ng t 2 ÷ 10%, riêng khu v c Tây Nguyên có m c t ng ít h n, kho ng t 1 ÷ 4%

C th nh sau:

-V nhi t đ trung bình: theo k ch b n phát th i trung bình, th i đi m gi a

th k 21 (kho ng n m 2045 đ n 2055), vào mùa đông (t tháng 12 đ n tháng 2), nhi t đ t ng t 1,4 đ n 1,80C trên đ i b ph n di n tích phía B c (t à N ng tr ra) Mùa xuân (t tháng 3 đén tháng 5), nhi t đ t ng t 1,2 đ n 1,60C đa ph n

di n tích n c ta Mùa hè (t tháng 6 đ n tháng 8), nhi t đ t ng t 1,0 đ n 1,40

C

c ng trên đa ph n di n tích n c ta.Vào mùa thu (t tháng 9 đ n tháng 11), nhi t đ trên h u h t di n tích n c ta t ng t 1,0 ÷ 1,60

C

- V l ng m a mùa: Theo k ch b n phát th i trung bình, th i đi m gi a th

k 21, vào mùa đông, h u h t di n tích ông B c B và B c Trung B có l ng

m a t ng v i m c ph bi n là d i 2% Riêng Tây B c B và t nh Hà T nh có m c

t ng cao h n t 2 ÷ 4% L ng m a mùa xuân gi m h u h t di n tích lãnh th

n c ta v i m c gi m ph bi n khu v c B c B là d i 2% và khu v c t Thanh Hóa tr vào có m c gi m ph bi n t 2 ÷ 6% L ng m a t ng ch x y ra vài n i thu c B c B , v i m c t ng kho ng 2% n cu i th k 21, l ng m a mùa xuân trên khu v c B c B gi m kho ng 4%, m c gi m trên ph n l n khu v c

t Thanh Hóa tr vào là 4-10% L ng m a mùa hè trên t t c n c ta đ u t ng v i

m c t ng cao nh t có th đ n trên 6% Còn l ng m a mùa thu, m c t ng cao nh t

có th trên khu v c phía B c (t Qu ng Bình tr ra ) là kho ng 4% Tuy l ng m a bình quân t ng nh ng phân ph i gi a l ng m a mùa m a và mùa khô r t khác bi t nên phân ph i dòng ch y r t khác bi t Mùa m a l ng m a t ng trong khi l ng

m a mùa khô l i gi m Chính vì v y v mùa m a gây l quét, kh n ng tích n c

B ng 1-1: M c thay đ i k ch b n v nhi t đ và l ng m a theo k ch b n B2

Theo k ch b n phát th i trung bình và c th đ i v i t nh H i D ng trên, ta

có b ng k t qu t ng h p v s thay đ i nhi t đ và l ng m a theo t ng tháng c a

t nh H i D ng trong t ng lai nh sau: (tính cho giai đo n 2030,2050 và 2070)

L ng

m a 1,1 1,7 2,3 3,0(2,0-4,0) 3,7 4,3 4,8 5,3 5,8(4,0÷8,0)

B ng 1-3: M c thay đ i l ng m a n m (%) (T T3 đ n T5 l ng m a gi m, các tháng còn l i l ng m a t ng)

CH NG 2

LÃNG TR

2.1 HI N TR NG H TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I H LÃNG TR , HUY N CHÍ LINH, T NH H I D NG

2.1.1 V trí công trình và các thông s k thu t

Các h th ng th y l i mi n núi n c ta nói chung và th xã Chí Linh, t nh

H i D ng nói riêng có công trình đ u m i ch y u là h th ng các h ch a nh ,

đ p dâng đ c xây d ng vào nh ng n m 1960 khi n n kinh t c a đ t n c còn r t khó kh n Trên đ a bàn th xã Chí Linh hi n có t ng s 101 h đ p l n nh v i dung tích t 50.000 m3 đ n 1.000.000 m3 n m r i rác trên kh p đ a bàn th xã Trong đó có m t s h có dung tích khá l n nh : H Phú L i , Láng Tr , Bình Giang, Su i Gi ng, V n Tuy nhiên, nh ng h này h u h t đ c xây d ng t

nh ng n m 1955 đ n n m 1975, t đó đ n nay ch có m t s h chuy n đ i m c đích s d ng thì đ c nâng c p c i t o, các h ch a n c còn l i h u nh ch a

đ c nâng c p c i t o

Nhi m v chính c a các h th ng h ch a th xã Chí Linh, H i D ng là

t i, c p n c cho nông nghi p, sinh ho t, công nghi p, du l ch và phòng l cho h

l u c a h Hi n nay, do nh h ng c a bi n đ i khí h u và thi u kinh phí duy tu

s a ch a th ng xuyên nên đa s các h ch a đã b xu ng c p nghiêm tr ng, kh

n ng ph c v s n xu t nông nghi p, dân sinh kinh t b h n ch và không đ m b o

an toàn công trình trong mùa m a l C th nh sau:

- H u h t mái đ p th ng l u c a h b s t l c c b nghiêm tr ng và m t đ p

b bi n d ng gây m t an toàn cho h

- Các c ng l y n c qua thân đ p hi n nay b xu ng c p nghiêm tr ng, vai

c ng, van c ng b h h ng n ng, đ c bi t là ph n ti p giáp gi a thân c ng và đ p b phân tách d n đ n rò r n c r t l n làm gi m hi u qu ho t đ ng c a h ch a

- Các tràn x l t i các h ch a h u h t b bi n d ng, xói l , b b i ho c nay không còn gây m t an toàn cho h ch a

- Toàn b lòng h c a các h đ u b b i l p t i m c n c ch t ho c v t m c

n c ch t Hi n nay, hi u su t ph c v c a các h ch a c a đ a ph ng ch đ t 50 - 60%

T nh ng v n đ hi n tr ng h th ng h ch a trên đã gây r t nhi u khó

kh n cho vi c đ m b o nhi m v t i c a h , tình tr ng thi u n c t i x y ra

th ng xuyên làm nh h ng không nh t i n ng su t cây tr ng c a vùng

Công trình H Láng Tr n m trên đ a bàn th xã Chí Linh là công trình thu

l i r t quan tr ng, cung c p n c t i cho Ph ng Hoàng Ti n và nhi u xã khác

c a th xã Chí Linh

Hình 2.1: V trí h ch a n c Láng Tr - Th Xã Chí Linh- H i D ng

Công trình th y l i H ch a n c Láng Tr n m trên đ a bàn ph ng Hoàng

Ti n, Th xã Chí Linh – t nh H i D ng là công trình đ u m i c p n c ph c v cho s n xu t nông nghi p, công nghi p, sinh ho t và du l ch

V trí đ a lý vào kho ng 21o10’ 13,2’’ v đ B c, 106o26’43,2’’kinh đ ông

- Phía B c giáp ph ng Hoàng Hoa Thám;

- Phía ông giáp t nh Qu ng Ninh ;

- Phía Tây giáp ph ng B c An;

- Phía Nam giáp ph ng V n c và t nh Qu ng Ninh

2.1.2 Tóm t t các đ c tr ng thi t k

2.1.2.1 C p công trình

- u m i h ch a thu c công trình c p III

- H th ng t i thu c công trình c p III

a hình Chí Linh đa d ng phong phú, có di n tích đ i núi, đ ng b ng xen

k , đ a hình d c b c thang t phía b c xu ng phía nam, nhìn chung đ a hình chia làm 3 ti u vùng chính:

Khu đ i núi bao g m r ng t nhiên và r ng tr ng, càng v phía B c đ i núi càng cao, đ nh cao nh t là Dây Di u cao 616 m, đèo Trê cao 536 m

- Khu đ i bát úp gó l n sóng xen k bãi b ng, đ i đây không cao l m, trung bình t 5 - 60 m, có đ d c t 10-150, xen k là nh ng bãi b ng có đ cao bình quân + 2,5 m

- Khu bãi b ng phù sa m i, phân b phía nam đ ng 18, đ a hình tu ng đói

hàng n m Nhi t đ trung bình n m 23 °C; tháng có nhi t đ th p nh t là tháng 1 và tháng 2 (kho ng 10-12 °C); tháng có nhi t đ cao nh t là tháng 6 và tháng 7 (kho ng 37-38 °C) L ng m a trung bình hàng n m 1.463 mm, đ m t ng đ i trung bình là 81,6%

Do đ c đi m c a đ a hình, đ a m o nên khí h u Chí Linh đ c chia làm 2 vùng:

- Khí h u vùng đ ng b ng phía nam mang đ c đi m khí h u nh các vùng

Mùa đông, do nh h ng c a b c h i b m t nên đ m tuy t đ i th p nh t

và dao đ ng t 15 - 17mb Mùa h có đ m khá cao, nh ng tr s trung bình tháng

c a đ m tuy t đ i th ng dao đ ng t 32 - 34mb Tuy nhiên, do nhi t đ cao nên

đ m t ng đ i không l n và đ t kho ng 87% m t ng đ i th ng có tr s cao trong n m Th i k khô hanh, đ m t ng đ i gi m xu ng còn kho ng 79% vào các tháng XI-XII, N a đ u mùa đông, do ch u nh h ng c a không khí c c đ i

bi n tính qua bi n nên đ m t ng x p x t i 90%, t ng ph n rõ r t v i giai đo n

đ u mùa và đây là th i k m nh t c a khu v c

B ng 2.3 m t ng đ i trung bình t i khu v c nghiên c u

đ u và chia thành hai mùa, gây lên tình tr ng h n hán v mùa khô và l l t trên l u

v c vào mùa m a Mùa m a t tháng 05 đ n tháng 10 chi m t 80% - 85% l ng

+ Tháng có ngày m a trung bình nhi u nh t :02ngày (tháng10hàng n m)

B ng 2.4 L ng m a trung bình n m t i khu v c nghiên c u

n v : (mm)

Chí

Linh 22,0 24,1 50,1 80,0 182,4 245,9 252,5 263,0 184,6 105,2 41,6 20,8 1472,1

ch y qua nh ng cánh đ ng canh tác chính c a huy n, có ngu n n c c a nhà máy

đi n Ph L i cung c p quanh n m Ngoài ra còn có 33 h đ p v i t ng di n tích t thu 409 ha, đ c bi t có ngu n n c ng m s ch tr l ng l n

Mùa h , cùng v i s phát tri n c a lu ng phía Nam c a gió mùa các h ng

t ông Nam đ n Nam chi m u th tuy t đ i và đ t t 50 - 60% Các h ng khác

ch còn d i 10%

Th i k chuy n ti p sang mùa đông, s phân b h ng gió tr nên ph c t p Tháng IX, h u nh không th y h ng nào chi m u th rõ r t H ng Tây B c chi m

+ H ng gió ch đ o mùa hè: ông Nam là ch đ o

+ H ng gió ch đ o mùa ông : Gió B c là ch đ o

B ng 2.7 T c đ gió trung bình n m t i khu v c nghiên c u

Bão là d ng th i ti t kh c nghi t mang tính ch t thiên tai, có tác đ ng m nh

m t i quá trình di n bi n lòng sông Trong mùa h , đ c bi t trong ba tháng VII, VIII, IX, các c n bão phát sinh t Tây Thái Bình D ng và bi n ông th ng có

h ng đ b vào khu v c nghiên c u Trung bình m t n m có t 1 - 2 c n bão đ

b tr c ti p và có t 3 - 4 c n bão có h ng đ b vào khu v c lân c n, gây m a

l n làm nh h ng không nh t i đ i s ng c a nhân dân

Trong th i k 1960 - 1990, vùng ven b v nh B c B t v đ 16 tr lên

có 101 c n bão trong s 144 c n bão và áp th p nhi t đ i gây ra n c dâng trên

d i 1m S c n bão đ b vào khu v c này chi m 17,8% Có t i 50% s c n bão gây n c dâng trên 1,5 m trong đó có kho ng 33% s c n bão gây n c dâng l n h n 2m

Th i đi m x y ra n c dâng c c đ i th ng ch m pha kho ng 1 gi so v i

th i đi m bão đ b Th i gian t n t i đ nh n c dâng kho ng 2-:- 3 gi