Trình bày được các phương pháp thu thập thông tin cho đánh giá.. KHÁI NIỆM ĐG là đo lường kết quả đạt được và xem xét giá trị, hiệu quả của một hoạt động hay một chương trình y tế tro
Trang 1ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG VÀ
CHƯƠNG TRÌNH YTCC
Trang 2MỤC TIÊU BÀI HỌC
Trình bày được khái niệm, mục đích và
phân loại đánh giá.
Trình bày được các phương pháp thu thập thông tin cho đánh giá.
Nêu các bước cơ bản của đánh giá.
Trình bày một số mô hình đánh giá thông dụng
ứng dụng làm một số bài tập liên quan đến đánh giá
Trang 3KHÁI NIỆM
ĐG là đo lường kết quả đạt được và xem xét giá trị, hiệu quả của một hoạt động hay một chương trình y tế trong một giai đoạn kế
hoạch xác định nào đó ĐG nhằm rút ra các
bài học kinh nghiệm và cung cấp thông tin
cho các nhà quản lý, những người thực hiện hoạt động/chương trình y tế hay những
người có liên quan để đưa ra quyết định đúng đắn cho kế hoạch hoạt động tiếp theo.
Một trong 3 chức năng cơ bản của quản lý.
Trang 4 Xem xét kết quả cụ thể đạt được
Xem xét hiệu quả đạt được
Biết tiến độ họat động
Phát hiện, giải quyết vướng mắc, khó khăn
Học tập từ kinh nghiệm
Đủ thông tin cho ra quyết định và lập kế hoạch mới
Chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp
Đáp ứng yêu cầu của các nhà tài trợ, các cấp lãnh đạo
Khuyến khích, động viên cán bộ
Xem xét trách nhiệm khi thực hiện nhiệm vụ
MỤC ĐÍCH CỦA ĐÁNH GIÁ
Trang 5PHÂN LOẠI ĐÁNH GIÁ
Đánh giá ban đầu:
Tiến hành trước khi thực hiện can thiệp/chu kỳ kế hoạch y
tế
Mục đích cung cấp các thông tin cần thiết cho lập kế
hoạch
Đánh giá tức thời:
Tiến hành trong khi thực hiện
Mục đích: Xem xét tiến độ, điều hành
Đánh giá sau cùng:
Ngay khi kết thúc hoạt động/chương trình
Mục đích: Xem xét toàn bộ các kết quả đạt được so với
các mục tiêu, phân tích hiệu quả, nguyên nhân
Trang 6 Đánh giá dài hạn:
Thực hiện sau khi kết thúc hoạt
động/chương trình một thời gian nhất định.
Mục đích: Xem xét tác động lâu dài của
hoạt động/chương trình đến bệnh tật, sức khoẻ của cộng đồng
Trang 7CÁC BƯỚC CƠ BẢN CỦA
ĐÁNH GIÁ
Xác định vấn đề, mục tiêu đánh giá
Xác định nội dung đánh giá Xác định thiết kế đánh giá Chọn chỉ số đánh giá Chọn phương pháp thu thập tt, xây dựng công cụ
Viết đề cương, dự kiến trinh bày kết quả
Triển khai thu thập thông tin
Phân tích và viết báo cáo
Trang 8 Xác định vấn đề cần đánh giá :
Vấn đề nào cần đánh giá?
Mục tiêu của đánh giá là gì?
Phạm vi đ/giá là gì? (đánh giá vào thời kỳ nào, các chỉ tiêu đánh giá là gì, nội dung đánh giá, )
Dựa vào:
Mục tiêu chương trình hay hoạt động
Các chỉ số cơ bản từ đánh giá trước khi thực hiện
chtr/hđ so với KQ đánh giá giữa kỳ hay đánh giá kết thúc D/A.
1 Xác định các vấn đề cần đánh giá và chọn các chỉ
số thích hợp
Trang 9 Chọn các chỉ số thích hợp để đánh giá:
Chỉ số đánh giá đảm bảo tiêu chuẩn:
Có giá trị:
Đáng tin cậy, ít bị sai.
Nhạy: dễ phát hiện vấn đề cần tìm.
Đặc thù: không nhầm lẫn vấn đề này với vấn đề khác.
Khả thi:
Chú ý chỉ số về chất lượng, các chỉ số giải thích nguyên nhân thành công/thất bại.
Nhóm chỉ số đánh giá:
Nhóm chỉ số về dân số
Nhóm chỉ số về kinh tế - xã hội
Nhóm chỉ số về sức khoẻ - bệnh tật - kế hoạch hoá gia đình
Nhóm chỉ số về dịch vụ sức khoẻ - vệ sinh môi trường
Trang 10 Chọn phương pháp thu thập thông tin:
Các phương pháp thu thập thông tin ~ chẩn đoán cộng đồng
Nghiên cứu sổ sách, báo cáo có sẵn
Quan sát trực tiếp:
Dùng bảng kiểm để quan sát một sự vật, một địa điểm
Khám sàng lọc phát hiện các nguy cơ cao hoặc 1 bệnh tiềm tàng
Xét nghiệm chẩn đoán bệnh
Vấn đáp với cộng đồng: 3 cách:
Phỏng vấn cá nhân, các hộ gia đình, CBYT, CBQL
Gửi bảng câu hỏi viết sẵn
Thảo luận nhóm nhỏ tập trung
2 Chọn phương pháp thu thập và xử lý
thông tin
Trang 11 Cách xử lý số liệu:
Phương tiện: Máy vi tính, bằng tay, phiếu đục lỗ, bảng
trống
Phép thống kê: %, %o, gtrị TB, …
KQ đ/giá giúp cho quá trình quản lý:
XĐ vấn đề, chọn ưu tiên: vấn đề nào, đối tượng nào cần
quan tâm
Giải pháp khả thi: biện pháp thực tế và phù hợp nguồn lực địa phương
Kế hoạch: giúp lập kế hoạch có khả năng thực thi
Thực hiện kế hoạch: điều chỉnh biện pháp, kỹ thuật để thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng
Trang 123 Tiến hành thu thập thụng tin:
Trước khi thu thập thông tin, có kế hoạch chuẩn bị:
Nhân lực: số người tham gia và kỹ năng cần có
Phương tiện, vật liệu, trang thiết bị, bộ câu hỏi, các phương tiện phục vụ cho ghi nhận thông tin.
Tài chính: những chi phí phải mua, sinh hoạt
phí
Thời gian - tổ chức ban đầu, thực địa và phân
tích kết quả.
Khác: phương tiện đi lại, điều kiện ăn uống, nghỉ ngơi, giám sát thu thập thông tin chất lượng
Trang 134 Phân tích kết quả đối với thông tin thu
So sánh với mục tiêu.
So sánh với điểm xuất phát, so sánh với đối chứng
So sánh kết quả thu được với nguồn lực bỏ ra, rút
ra kết luận và những nguyên nhân thành công, thất bại.
5 Sử dụng kết quả thu được qua đánh giá: lập
kế hoạch chương trình hành động cho giai đoạn tới
(xem bài “Lập kế hoạch y tế xã”)
Trang 14MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ:
Sơ đồ 1: Mô hình đánh giá so sánh với mục tiêu
Mục tiêu
Kết quả
So Sánh Đối Chiếu
Thực hiện
Thu thập
TT
Lập kế hoạch
Trang 15Sơ đồ 2: Mô hình đánh giá so sánh trước sau không
có nhóm chứng
ĐIỀU TRA
Cơ BẢN
(TRướC CAN THIệP)
HĐ can thiệp
Can thiệp
So sánh
Trang 16CAN THIỆP ĐỐI CHỨNG
Điều tra ban đầu
Điều tra sau cựng
Điều tra ban đầu
Điều tra sau cựng
So sỏnh đối chiếu
So sánh
đối chiếu
So sỏnh đối chiếu
Sơ đồ 3: Mụ hỡnh đỏnh giỏ so sỏnh trước sau và với
nhúm chứng
Trang 17TÍNH CHỈ SỐ HIỆU QUẢ
KQ tr íc
CT
KQ sau
CT
TÝnh A vµ B (%)
Nhãm
CT.1 Nhãm
Ch1
Trang 18 CQGYTX được ban hành theo QĐ370/ 2002 BYT-QĐ ngày 07/02-2002
GDSK.
GIỚI THIỆU CHUẨN QUỐC GIA
Y TẾ XÃ (CQGYTX)
Trang 19BÀI TẬP 1:
Có số liệu Chương trình ARI trẻ < 5 tuổi như sau: Bảng 1 Số lượng trẻ < 5 tuổi bị Viêm đường hô hấp
Tính chỉ số hiệu quả chương trình trên và nhận xét?
Trước khi thực hiện
Xã có thực hiện chương
trình
Xã Không thực hiện
chương trình
Trang 20BÀI TẬP 2:
2004, 2005 và 2006 của một số xã để đánh giá hiệu quả của một số chương trình y tế?
- Dựa vào chuẩn quốc gia về y tế xã, hãy đánh giá sự thực hiện một số chương trình y tế của xã đó trong năm 2006?
- Anh/chị cho những lời khuyên nào đối với xã trên…
để hoạt động y tế của xã này tốt hơn trong những
năm tới.