CÁC cầu KHUẨN gây BỆNH THƯỜNG gặp (VI SINH SLIDE)

CÁC CẦU KHUẨN GÂY BỆNH THƯỜNG GẶPMục tiêu: -Trình bày được các đặc điểm sinh học chính của: tụ cầu vàng, liên cầu, phế cầu, não mô cầu, lậu cầu, Moraxella catarrhalis -Trình bày được khả

CÁC CẦU KHUẨN GÂY BỆNH THƯỜNG GẶP

Mục tiêu:

-Trình bày được các đặc điểm sinh học chính của: tụ cầu vàng, liên cầu, phế cầu, não mô

cầu, lậu cầu, Moraxella catarrhalis

-Trình bày được khả năng gây bệnh của: 6 loại cầu khuẩn trên

-Kể tên các phương pháp chẩn đoán vi sinh và ý nghĩa của từng phương pháp với 6 loại cầu khuẩn trên

-Biết nguyên tắc phòng và điều trị các bệnh do 6 loại cầu khuẩn trên

Phân loại cầu khuẩn theo – nhuộm Gram

S.epidermidis S.saprophyticus

(+) (+) (+)

Streptococcus

S.pyogenes(LC A) S.pneumoniae

(+) (+)

E.facium

(+) (+)

N.gonorrhoeae

(-) (-)

CÁC CẦU KHUẨN GRAM (+)

(Tụ cầu, liên cầu, phế cầu)

1.Đặc điểm sinh học:

1.1.Hình thể, tính chất bắt màu:

1.2.Đặc điểm nuôi cấy

Click to edit Master subtitle style

Liên cầu tan máu β (loài gây bệnh chủ yếu

là liên cầu nhóm A), ngoài ra còn nhóm B, C

G, F

Phế cầu

- Catalase(-)

-Optochin(+)

-MT mật, muối mật(-)

-streptolysin O -streptolysin S -erythrogenic toxin

Phế cầu

-vỏ -protease thủy phân IgA

3.Khả năng gây bệnh

Click to edit Master subtitle style

Khả năng gây bệnh của liên cầu

nhóm A

Khả năng gây bệnh của

-Liên cầu nhóm B(S agalactiae): nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não ở trẻ sơ sinh, chốc lở ngoài da

-Liên cầu nhóm C( S.equisimilis, S.zooepidermicus): viêm họng, viêm thanh quản, viêm màng trong tim, viêm da

-Liên cầu nhóm G: viêm họng, viêm da, nhưng hiếm gặp

Khả năng gây bệnh của

-Nhóm mitis, salivarius, mutans: gây viêm màng tim, viêm lợi

-Nhóm variant: gây viêm màng trong tim, viêm tai, viêm não, viêm phổi, viêm tủy

xương

*S.suis (liên cầu gây bệnh ở lợn, nhưng có thể lây sang người) qua ăn tiết canh, thịt

chưa nấu chín, da bị xây xước

-Biểu hiện bệnh: viêm màng não, viêm cơ tim, viêm khớp, xuất huyết, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng

Khả năng gây bệnh của phế cầu

-Các phương pháp chẩn đoán vi sinh khác:

+PCR xác định đoạn gen của vi khuẩn

+Các phản úng kết hợp KN-KT xác định kháng nguyên của vi khuẩn (ngưng kết hạt latex chẩn đoán phế cầu từ dịch não tủy, liên cầu nhóm A từ bệnh phẩm họng)

+Phản ứng ASLO (ASO): xác định kháng thể kháng streptolysin O trong chẩn đoán bệnh thấp tim và viêm cầu thận cấp ở trẻ em

-Liên cầu nhóm A: penicillin

-Phế cầu: penicillin, cephalosporin…

CÁC CẦU KHUẨN GRAM (-)

(Não mô cầu, lậu cầu, M.catarhalis)

1.1.Đặc điểm hình thể:

2.Đặc điểm nuôi cấy

-Oxidase (+) -Catalase (+) -Dnase (+) -Glucose, maltose,,lactose…(-) -Thủy phân nitrate

-Thủy phân tributyrin

Kháng nguyên và độc lực

Não mô cầu

-Vỏ: ngăn cản đại thực bào

và bổ thể -Pili: bám dính -Endotoxin: hủy hoại tổ chức -Protease

M.Catarrhalis

-pili bám dính -lipopolysaccharide và protein màng ngoài đề kháng tác động của bổ thể -Các yếu tố độc lực vẫn chưa được xác định chính xác

Lậu cầu

- Lipopolysaccharide ngăn bổ thể

-Pili: bám dính và trao đổi vật liệu di

truyền

Khả năng gây bệnh

Khả năng gây bệnh của lậu cầu

-Viêm niệu đạo (nam)

-Viêm niệu đạo, âm đạo, CTC… (nữ) -Viêm trực tràng (đồng tính ở nam) -Viêm họng (quan hệ tình dục đường miệng) -Nhiễm lậu cầu lan tỏa

-Nhiễm lậu cầu ở mắt (trẻ sơ sinh)

Chẩn đoán vi sinh vật

1.Chỉ định xét nghiệm và lấy bệnh phẩm:

1.1:Bệnh lậu:

Đối với nam:

-Rửa tay bằng xà phòng, lau khô

-Vuốt nhẹ dương vật để ra được 1 giọt mủ và thấm giọt mủ lên tăm bông Tăm bông được cho vào môi trường Stuart-Amies để chuyển về phòng xét nghiệm

-Nếu bệnh nhân vuốt nhưng không lấy được mủ, có thể dùng tăm bông mảnh luồn vào niệu đạo sâu 2-3 cm xoay nhẹ và rút ra.

-Đồng tính: có thể dùng tăm bông lấy mủ ở hậu môn, lấy mủ khi nội soi trực tràng.-Tuỳ từng thể bệnh để lấy mủ hoặc dịch tiết ngay tại tổn thương

-Bệnh nhân nằm trên bàn khám phụ khoa

-Rửa sạch bộ phận sinh dục ngoài bằng xà phòng, lau khô-Lấy bệnh phẩm ở cổ tử cung, hoặc ở vùng có tổn thương

Bệnh phẩm ở nữ

1.2.Não mô cầu:-Dịch não tủy1.3 M.catarrhalis:-Dịch, mủ…

Sơ đồ chẩn đoán bệnh lậu

Bệnh lậu Não mô cầu M.catarrhalis

Nguyên tắc phòng và điều trị

1. Nguyên tắc phòng:

-Phòng bệnh chung (không đặc hiệu):

-Phòng đặc hiệu: vắc xin não mô cầu ( sản xuất từ vỏ polysaccharid của não mô cầu)

2 Nguyên tắc điều trị:

-Kháng sinh (kháng sinh đồ)

-Não mô cầu cần chọn KS thấm được qua màng não, và điều trị các rối loạn chức năng

khác