Bài kiểm tra môn Lịch sử mĩ thuật thế giới trình bày phân tích giá trị tạo hình trong tranh MonaLisa (La jocondo) của Leonardo de Vinci; những đặc trưng tạo hình của nghệ thuật ấn tượng.
Trang 1H và tên: PHAN TH NG C THI Nọ Ị Ọ Ệ
L p: Đ i h c liên thông VHVL Mĩ thu t khóa 3 ớ ạ ọ ậ
Ki m tra môn: L ch s mĩ thu t th gi iể ị ử ậ ế ớ
Đ 2 Ề
Câu 1) Anh (ch ) hãy phân tích giá tr t o hình trong tranh MonaLisaị ị ạ (La jocondo) c a Leonardo de Vinci? ủ
Mona Lisa, hay La Gioconda (La Joconde), là b c tranh s n d u n iứ ơ ầ ổ
ti ng đế ược thiên tài Leonardo de Vinci v th k 16 trên g c a lo i câyẽ ở ế ỷ ỗ ủ ạ
dương (poplar). Trong l ch s h i h a, b c tranh Mona Lisa là m t trongị ử ộ ọ ứ ộ
s ít tác ph m đố ẩ ược nghiên c u và kh o sát k lứ ả ỹ ưỡng, nó tr thành th nở ầ tho i hóa và đã t ng đạ ừ ược sao chép l i. B c tranh này hi n nay đạ ứ ệ ược treo
t i b o tàng Louvre, nạ ả ước Pháp. Đây là m t b c v n a chân dung m tộ ứ ẽ ử ộ
người đàn bà v i cái nhìn ch m ch m, vàớ ằ ằ n cụ ườ ủi c a nàng Mona Lisa
được cho là “đ c nh t”, “tà khí” và “mê ho c”. ộ ấ ặ
“Mona Lisa”, vi t t t c a Madonna Lis, là m t b c chân dung v iế ắ ủ ộ ứ ớ nguyên m u là ngẫ ườ ợ ủi v c a m t thộ ương gia người Pháp – Francesco di Bartholommeo del Giocondo, vì v y nó còn đậ ược g i là “Phu nhânọ Giocondo” (La Gioconda). Người ph n trong b c tranh m c trang ph cụ ữ ứ ặ ụ
th i trang c a Florence, ng i khoanh tay thanh l ch và tao nhã trong khungờ ủ ồ ị
c nh do Da Vinci tả ưởng tượng. Cô nhìn th ng vào khán gi v i m t nẳ ả ớ ộ ụ
cười nh cùng v i đôi m t sâu th m. Nhà phê bình ngh thu t Vasari đãẹ ớ ắ ẳ ệ ậ
mô t đây là n cả ụ ười bí n “phi nhân th ”. Trên th c t , n cẩ ế ự ế ụ ười này đã gây nh m l n cho nhi u nhà phê bình ngh thu t và s gia trong nhi u thầ ẫ ề ệ ậ ử ề ế
k ỷ
Trang 2Nàng Mona Lisa được Da Vinci th hi n trong tranh là ngể ệ ười phụ
n v i b u ng c căng, c và gữ ớ ầ ự ổ ương m t c a nàng b ng sáng,ặ ủ ừ và trong cùng m t đ sáng d u dàng nh đôi bàn tayộ ộ ị ư v i làn da m ng manh, ngónớ ỏ tay thon dài, nh ng đữ ường ch thêu trên áo đỉ ược v h t s c công phu, tẽ ế ứ ỉ
m ỉ Có th nói ể Leonardo đã phát tri n ánh sáng – bóng t i khai thác thể ố ế
gi i n i tâm con ngớ ộ ườ ặi đ c bi t g i g m n d qua đôi bàn tay r t đ pệ ở ắ ẩ ụ ấ ẹ
c a nàng ủ Mona Lisa Tác ph m cho th y k thu t điêu luy n c aẩ ấ ỹ ậ ệ ủ Leonardo khi th hi n s chuy n s c tinh t ể ệ ự ể ắ ế Đ sáng thay đ i trênộ ổ
gương m t s ng đ ng đặ ố ộ ược đ c t b i các m t c u và các hình tròn (kặ ả ở ặ ầ ỹ thu t v s d ng hình h c).ậ ẽ ử ụ ọ
Leonardo đã tham kh o m t công th c đ n gi n v dáng v cho t thả ộ ứ ơ ả ề ẻ ư ế
ng i c a ngồ ủ ười ph n trong tranh: Hình nh c a t th ng i c a m tụ ữ ả ủ ư ế ồ ủ ộ
người ph n đụ ữ ược v tr i r ng ra t i m t th i đi m. Ông đã đi u ch nhẽ ả ộ ạ ộ ờ ể ề ỉ
m t cách hi u qu công th c này v i m c đích t o ra m t n tộ ệ ả ứ ớ ụ ạ ộ ấ ượng c aủ
th giác v kho ng cách gi a ngị ề ả ữ ười ph n và ngụ ữ ười xem tranh. Bí quy tế
c a h i h a chính là các thành ph n ngăn cách đủ ộ ọ ầ ược v gi a Mona Lisa vàẽ ữ chúng ta. Người đàn bà trong tranh ng i th ng ngồ ẳ ườ ới v i hai cánh tay g pậ vào nhau th m chí b c l dáng v kín đáo. Ch duy nh t cái nhìn ch mậ ộ ộ ẻ ỉ ấ ằ
ch m là b t đ ng trằ ấ ộ ước người ng m tranh và dắ ường nh kích thích ngư ườ i xem tranh tham gia vào m t s liên l c, mà s liên l c này di n ra trongộ ự ạ ự ạ ễ ở
im l ng!. B i vì khuôn m t r c sáng trên m t thân hình “th c t ” v iặ ở ặ ự ở ộ ự ế ớ
r t nhi u s thay đ i phong phú c a các ph n t t i m u (tóc, m ng cheấ ề ự ổ ủ ầ ử ố ầ ạ
m ng, bóng), nên s thu hút c a ngỏ ự ủ ười quan sát t i gớ ương m t c a Monaặ ủ Lisa th m chí đậ ược mang đ n trong m t ph m vi r ng h n. Do đó, b c cế ộ ạ ộ ơ ố ụ
c a b c tranh g i lên m t nh hủ ứ ợ ộ ả ưởng m h v i v đ p c a ngơ ồ ớ ẻ ẹ ủ ười đàn bà
Trang 3huy n bí nh đang che gi u m t đi u gì bí m t.Th hi n b c c tam giácề ư ấ ộ ề ậ ể ệ ố ụ vàng
Đánh giá c a m i ngủ ọ ườ ềi v “Mona” Lisa là c c k cao, coi đó là m tự ỳ ộ
mô hình chân dung đi n hình th i Ph c H ng. Ngh s kiêm nhà vi t ti uể ờ ụ ư ệ ỹ ế ể
s Vasari tin r ng “Mona Lisa” là s n ph m c a t th c đ t đ n trình đử ằ ả ẩ ủ ả ự ạ ế ộ cao nh t. T quan đi m k thu t, s mô t đ c đi m nhân v t c a Daấ ừ ể ỹ ậ ự ả ặ ể ậ ủ Vinci là hoàn h o và không có k h T vi c n m b t hình d ng (t lả ẽ ở ừ ệ ắ ắ ạ ỷ ệ
c u trúc, k t c u, ánh sáng và bóng t i) đ n đ c tính bên trong, không cóấ ế ấ ố ế ặ
gì quá đáng khi nói b c tranh này trông gi ng nh th t. C th , Da Vinciứ ố ư ậ ụ ể
đã s d ng phử ụ ương pháp Sfumato đ t o ra s thay đ i gi a ánh sáng vàể ạ ự ổ ữ bóng t i “nh khói nh số ư ư ương”
Phương pháp này không s d ng các đử ụ ường vi n đ đ nh hình cề ể ị ơ
th mà tr c ti p dùng k thu t v n ánh sáng và bóng t i – đây là m tể ự ế ỹ ậ ờ ố ộ
bước đ t phá trong ngh thu t v tranh. Đó cũng là m t đi m mà Daộ ệ ậ ẽ ộ ể Vinci đã có nh hả ưởng sâu s c đ n các th h tắ ế ế ệ ương lai. Phương pháp Sfumato không ph i là phát minh c a Leonardo Da Vinci, nh ng ông thíchả ủ ư
x lý ánh sáng và bóng t i v i ánh sáng không quá g t, do đó làm choử ố ớ ắ
phương pháp Sfumato có hi u qu t i đa. B c “Mona Lisa” đã tr thành víệ ả ố ứ ở
d đi n hình nh t cho phụ ể ấ ương pháp Sfumato này. Bóng t i các góc c aố ở ủ khuôn m t nh gò má, khóe mi ng, khóe m t v.v. c a nàng Mona Lisa đãặ ư ệ ắ ủ
bi u hi n ra m t th n thái khó đoán trên gể ệ ộ ầ ương m t này.ặ
Các đường cong trên tóc và trên qu n áo (đầ ượ ạc t o ra thông qua cách v v i s c thái hòa vào nhau) đẽ ớ ắ ược n i b t trong nh ng thung lũngổ ậ ữ
nh p nhô và nh ng dòng sông phía sau cô gái. Các đấ ữ ường v phác m m ,ẽ ờ ờ dáng v yêu ki u c a cô gái, s tẻ ề ủ ự ương ph n c a ánh sáng và bóng t i gâyả ủ ố
Trang 4ra s xúc đ ng, và t t c c m giác êm đự ộ ấ ả ả ả ược đ c t b i phong cách c aặ ả ở ủ Leonardo. B i vì Leonardo đã bi u th thành công s đ ng b gi a cô gáiở ể ị ự ồ ộ ữ
và phong c nh, nên đã có s tranh cãi r ng li u Mona Lisa nên đả ự ằ ệ ược coi là
b c chân dung ngh thu t h n hay ch là b c v m t ngứ ệ ậ ơ ỉ ứ ẽ ộ ười đàn bà bình
thường th t s C m nh n v s hài hòa m t cách toàn di n đã đ t đậ ự ả ậ ề ự ộ ệ ạ ượ c trong b c tranh nh t là n cứ ấ ụ ười e th n không th ch i cãi đẹ ể ố ược c a côủ gái ph n ánh ý tả ưởng c a Leonardo v s k t n i gi a con ngủ ề ự ế ố ữ ười và tự nhiên, và vi c sáng t o ra b c tranh tranh này đã ghi nh n trí tệ ạ ứ ậ ưởng tượ ng
và s thiên tài c a Leonardo.ự ủ
N cụ ườ ủi c a Mona Lisa là m t ch đ độ ủ ề ược nh c l i r t nhi u l nắ ạ ấ ề ầ
v i các thay đ i khác nhau trong s gi i thích v nó. Sigmund Freud đãớ ổ ự ả ề
gi i thích r ng “n cả ằ ụ ười” là d u hi u thu hút Leonardo khi ông nghĩ đ nấ ệ ế
người m thân yêu c a mình, m t s khác thì mô t nó nh m t bi u thẹ ủ ộ ố ả ư ộ ể ị
v s ngây th , trong tr ng và h p d n ề ự ơ ắ ấ ẫ Có l vì ánh sáng và bóng t iẽ ố trong b c tranh r t khó phân bi t rõ ràng, nên m i th đ u có v không nứ ấ ệ ọ ứ ề ẻ ổ
đ nh. T các góc đ khác nhau, dị ừ ộ ưới ánh sáng khác nhau ho c t các phiênặ ừ
b n in khác nhau, bi u hi n c a “Mona Lisa” là khác nhau. Tho t nhìn,ả ể ệ ủ ạ
tưởng r ng đó là m t gằ ộ ương m t an tặ ường, d g n. Nh ng khi nhìn kễ ầ ư ỹ
l i cho th y s m h và tham v ng, thái đ cao quý, l i t a h nh l raạ ấ ự ơ ồ ọ ộ ạ ự ồ ư ộ
v ch gi u v i s khinh mi t… Vì v y, trong nhi u th k , n cẻ ế ễ ớ ự ệ ậ ề ế ỷ ụ ườ ủ i c a
“Mona Lisa” được cho là “đ c nh t”, “tà khí” và “mê ho c”. Có l Daộ ấ ặ ẽ Vinci đã h p nh t t t c nh ng tính cách trái ngợ ấ ấ ả ữ ược, đem dung h p vàoợ
m t n i, khi n đó tr thành ph n làm ngộ ơ ế ở ầ ười xem khó hi u nh t trong toànể ấ
b b c tranh.ộ ứ
Trang 5Câu 2) Anh (ch ) hãy trình bày v nh ng đ c tr ng t o hình c aị ề ữ ặ ư ạ ủ ngh thu t n tệ ậ ấ ượng?
Trang 6Trường phái n tấ ượ đánh d u m t bng ấ ộ ước ti n quan tr ng c aế ọ ủ
h i h a. Cái tên " n tộ ọ ấ ượng" do các nhà phê bình g i theo m t b c tranhọ ộ ứ
n i ti ng c aổ ế ủ Claude Monet: Impression, soleil levant ( n tẤ ượng m t tr iặ ờ
m c).ọ
Trường phái n tấ ượng hình thành t Paris hi n đ i. Đó là ch t xúcừ ệ ạ ấ tác, là n i xu t phát và là ch đ c a trơ ấ ủ ề ủ ường phái n tấ ượng. Trong th pậ niên 1850, Paris v n còn là m t thành ẫ ộ phố th i Trung cờ ổ v i nh ng conớ ữ
đường quanh co, nh h p, thi u v sinh và thi u c ánh sáng. Vào kho ngỏ ẹ ế ệ ế ả ả
th p niên 1870, th i hoàng kim c a trậ ờ ủ ường phái n tấ ượng, thành ph cũố già nua này đã b phá b thành bình đ a đ t đó xây d ng l i m t th đôị ỏ ị ể ừ ự ạ ộ ủ
v i nh ng đ i l dài, v i hàng dãy ti m cà phê, nhà hàng, và nhà hát.ớ ữ ạ ộ ớ ệ
Ngày 1541874 t i c s c a nhi p nh gia Nadar s 35 đ i lạ ơ ở ủ ế ả ố ạ ộ CapucinePais đã khánh thành cu c tri n lãm tranh c a nhóm h a sĩ ly khaiộ ễ ủ ọ kho n 30 ngả ười trong đó có Monet, Renoir, Degas, Berthe, Morisot, Pissarot… Đây là nh ng h a sĩ b khữ ọ ị ướ ừc t vì tranh c a h không đủ ọ ượ c
ch n đ tr ng bày t i phòng tri n lãm chính th c t i Vi n b o tàngọ ể ư ạ ễ ứ ạ ệ ả Louvre
Trong m t ch ng m c nào đó, ta có th nói h i h a n tộ ừ ự ể ộ ọ ấ ượng là h iộ
h a c a ánh sáng, là k t qu c a tìm tòi và tác đ ng c a ánh sáng trên v nọ ủ ế ả ủ ộ ủ ạ
v t.ậ
Ngh thu t c n ph i bi t nói lên tính sinh đ ng c a hi n th c trongệ ậ ầ ả ế ộ ủ ệ ự
t ng kho nh kh c bi u hi n c a nó. B i v y các h a sĩ n từ ả ắ ể ệ ủ ở ậ ọ ấ ượng không
l y ch đ là c nh v t hay nhân v t làm đ tấ ủ ề ả ậ ậ ố ượng. Ch đ c a h chínhủ ề ủ ọ
là tác đ ng c a ánh sáng trên c nh v t ch không ph i là b n thân c nhộ ủ ả ậ ứ ả ả ả
v t. Cũng vì th các h a sĩ n tậ ế ọ ấ ượng đã hướng v ngo i c nh nhi u h n,ề ạ ả ề ơ
Trang 7thay vì thu mình trong xưởng v , đ tìm c m h ng sáng t o cho c mẽ ể ả ứ ạ ả
h ng c a mình.ứ ủ
*Đ c tr ng c a trặ ư ủ ường phái n tấ ượng:
Nét đ c tr ng c a tranh trặ ư ủ ường phái n tấ ượng là cách s d ng màuử ụ
s c va đ p, ánh sáng t nhiên, l i v b t nghi th c, đắ ậ ự ố ẽ ấ ứ ường nét thô ng nắ
đ t p trung th hi n c m nh n ban đ u, t c th i v đ i tể ậ ể ệ ả ậ ầ ứ ờ ề ố ượng hướng về thiên nhiên, c nh s c c a thành ph nả ắ ủ ố ước Pháp v i các đ i l và khu gi iớ ạ ộ ả trí Paris, khu ngo i ô tràn ng p dân du l ch và gi i k ngh … Con m tở ạ ậ ị ớ ỹ ệ ắ nhìn nh n m i, nhanh, không đ nh ki n, ít th hi n c m xúc, tâm t trậ ớ ị ế ể ệ ả ư ướ c
đ tài. Đó là các ph n Paris hi n đ i t i công viên, quán café … trongề ụ ữ ệ ạ ạ tranh c a Renoir, c nh ngo i ô Paris trong tranh c a Monet, Camilleủ ả ạ ủ Pissarro và Alfred Sisley, c nh múa Pales trong tranh c a Degas.ả ủ
K thu tỹ ậ : B c tranh đứ ược v nhanh, ch trẽ ủ ương ghi l i nh ngạ ữ kho nh kh c t c th i, t ng quan c a đ tài lúc m i nhìn. B c c tranhả ắ ứ ờ ổ ủ ề ớ ố ụ không theo quy lu t, không chú tr ng vào chi ti t mà tóm b t toàn di nậ ọ ế ắ ệ
c nh v t. Ánh sáng và màu s c: Ánh sáng đả ậ ắ ược chú tr ng v i m c đíchọ ớ ụ tóm b t nh ng hi u ng th giác ghi nh n đắ ữ ệ ứ ị ậ ượ ừ ế ớc t th gi i xung quanh.
B c tranh có s pha tr n không h n ch gi a các màu v i nhau và nh nứ ự ộ ạ ế ữ ớ ấ
m nh đ n s thay đ i và ch t lạ ế ự ổ ấ ượng c a đ sáng trong tranh. Các b c vủ ộ ứ ẽ
thường có màu s c r c r , có v cắ ự ỡ ẽ ường đi u không t nhiên, đ i ch i, vaệ ự ố ọ
đ p r t m nh, b qua các quy lu t t i sáng c a phậ ấ ạ ỏ ậ ố ủ ương pháp c đi n.ổ ể Ánh sáng khí tr i tràn ng p kh p b c tranh thay th cho ngu n sáng duyờ ậ ắ ứ ế ồ
nh t trấ ươc đó
Trang 8Đường nét: L i v b t nghi th c v i đ i tố ẽ ấ ứ ớ ố ượng, các nét v ng n,ẽ ắ
rõ nét c , các đọ ường qu t màu đa d ng, thô t o c m giác b c tranh ch aệ ạ ạ ả ứ ư hoàn thành
Hai ý tưởng đáng chú ý trong trường phái này là: b c tranh đứ ược vẽ
r t nhanh v i m c đích là ghi l i m t cách chính xác t ng quan c a khungấ ớ ụ ạ ộ ổ ủ
c nh.Ti p theo sau là th hi n m t cái nhìn m i, nhanh và không đ nhả ế ể ệ ộ ớ ị
ki n; khác v i trế ớ ường phái hi n th c, t nhiên.ệ ự ự
*Các h a sĩ tiêu bi u c a trọ ể ủ ường phái n tấ ượng:
Nhóm h a sĩ n tọ ấ ượng đ u tiên Paris cũng đ ng th i là nh ngầ ở ồ ờ ữ
ngườ ổ ậi n i b t nh tấ c a trủ ường phái này. Tuy cùng có chung khuynh
hướng ngh thu t n tệ ậ Ấ ượng nh ng tranh c a m i h a sĩ l i có nh ng nétư ủ ỗ ọ ạ ữ
đ c tr ng khác nhau t o nên s đa d ng phong phú cho trặ ư ạ ự ạ ường phái
* Claude Monet (18401926): là h a sĩọ n i ti ng ổ ế ngườ Pháp đi ượ c
m nh danh là “ngệ ười cha c a h i h a n tủ ộ ọ ấ ượng” là h a sĩ tiêu bi u và n iọ ể ổ
ti ng s m t c a trế ố ộ ủ ường phái này v i s lớ ố ượng tác ph m đ s Ông cònẩ ồ ộ
được coi là m t trong nh ng ngộ ữ ười sáng l ptrường phái n tấ ượng và là
h a sĩ nh t quán và nhi u tác ph m nh t c a phong trào tri t h c miêu tọ ấ ề ẩ ấ ủ ế ọ ả
nh ng nh n th c c a con ngữ ậ ứ ủ ười trước thiên nhiên, đ c bi t khi đặ ệ ược áp
d ng đ v phong c nh ngoài tr i.ụ ể ẽ ả ờ V i các tác ph m n i ti ng nh :ớ ẩ ổ ế ư
Người đàn bà trong vườn (Woman in the Garden), 1867, Hermitage Nga.
“ n tẤ ượng m t tr i m c” đặ ờ ọ ược v năm (1872) …ẽ
* Edouard Manet (18321883)
Trước khi được li t vào ph m vi nh hệ ạ ả ưởng c a ch nghĩa nủ ủ ấ
tượng, th t ra Manet là h a sĩ hi n th c h n là n tậ ọ ệ ự ơ ấ ượng. Manet có th iờ gian đi du l ch nhi u n i, chính trong th i gian du hành vòng quanh châuị ề ơ ờ
Trang 9Âu, ông đã có nhi u tr i nghi m và c m nh n đ sau này in l i d u nề ả ệ ả ậ ể ạ ấ ấ trong nh ng tác ph m c a mình. R i nh ng tác ph m c a ông đã có nhữ ẩ ủ ồ ữ ẩ ủ ả
hưởng t i nh ng h a s tr mà sau đó s đớ ữ ọ ỹ ẻ ẽ ược g i là “các h a s nọ ọ ỹ ấ
tượng”
M t s tác ph m tiêu bi u c a ộ ố ẩ ể ủ Edouard Manet như: Olympia, 1863. The luncheon on the Grass (18621863),…
*PierreAuguste Renoir (1841 1919) là m t h a sĩ ngộ ọ ườ Pháp, i
m t nhân v t tiên phong trong s phát tri n c a phong cáchộ ậ ự ể ủ Trường phái
n t ng
ấ ượ Ông là m t h a sĩ luôn đ cao v đ p, đ c bi t là v v đ p cộ ọ ề ẻ ẹ ặ ệ ề ẻ ẹ ơ
th c a n gi i. "Renoir là hi n thân cu i cùng c a truy n th ng chuy nể ủ ữ ớ ệ ố ủ ề ố ể
ti p tế ừ Rubens t iớ Watteau" v i tác ph m tiêu bi u: After the Bath, 1888…ớ ẩ ể
* Edgar Degas (18341917): Sinh ngày 1971834 t i Thành phạ ố
M t s tác ph m tiêu bi u c a ộ ố ẩ ể ủ Edgar Degas như: T m (womanắ Combing Her Hair) được sáng tác năm (18881886) The Dance Class( 18731876) Oil on canvas Ballet Rehearsal (1873) the Fogg Art Museum, Massachusetts,…
* M t s tác ph m tiêu bi u c a các h a sĩ ộ ố ẩ ể ủ ọ tiêu bi u c a tr ể ủ ườ ng phái n t ấ ượ ng:
Trang 10Trang 15