- Trình baøy ñöôïc nhöõng dieãn bieán cô baûn qua caùc kì cuûa NP. - Neâu ñöôïc yù nghóa sinh hoïc & thöïc tieãn cuûa NP... 2/ Kó naêng:.[r]
Trang 11/ Kiến thức:
- Trình bày được những diễn biến cơ bản qua các kì của NP
- Nêu được ý nghĩa sinh học & thực tiễn của NP
2/ Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích - tổng hợp, so sánh vấn đề, năng lực quan sát & phân tích hình vẽ
- Phát triển tư duy cho HS Rèn luyện khả năng làm việc độc lập & làm việc nhóm cho HS
- Vận dụng vào thực tế giải thích các hiện tượng sinh học trong đời sống
3/ Thái độ:
- Hình thành quan điểm đúng đắn cho HS về sự sống
- Củng cố niềm tin vào khoa học hiện đại trong việc nhận thức các cơ chế sinh học diễn ra ở cấp độ tb
-
1/ GV:
a) Phương pháp: diễn giảng, hỏi đáp, thảo luận nhóm.
b) Phương tiện: - SGK, SGV, tài liệu tham khảo.
- Tranh ảnh có liên quan
2/ HS : Đọc bài trước ở nhà Ôn tập kiến thức về quá trình nguyên phân đã học ở lớp
9
1/ Ổn định lớp – Kiểm diện (1’)
2 / Kiểm tra bài cũ : Chu kì tb là gì ? Đặc điểm của kì trung gian Có những hình thức
phân bào nào?
3/ Tiến trình bài mới :
HĐ 1: Tìm hiểu những diễn biến cơ
bản qua các kì của NP
I QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
1/ Sự phân chia nhân Gồm 4 kì :
* Kì đầu :
- Sợi NS co ngắn & đóng xoắn lại
Y/c HS nhắc lại đặc điểm các pha của kì trung gian về đặc điểm của NST, trung thể Sau pha G2, tb chuyển sang
gđ gì ? NP gồm các kì
- NST tồn tại dạng kép, co xoắn lại
- Trung thể tự nhân đôi
Sau pha G2, tb chuyển sang gđ
TUẦN:15
TIẾT:30
NGUYÊN PHÂN
I.MỤC TIÊU:
III NỘI DUNG &TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Trang 2thành các NST NST tự nhân đôi thành
NST kép gồm 2 crômatit dính nhau ở
tâm động
- Màng nhân & nhân con dần dần biến
mất
- Thoi phân bào được hình thành
- NST kép gắn vào thoi phân bào ở
tâm động
* Kì giữa :
- NST kép tiếp tục co xoắn đến cực
đại
- NST kép tập trung thành 1 hàng ở
mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
* Kì sau :
- Hai crômatit ở mỗi NST kép tách
nhau ở tâm động 2 NST đơn
- Mỗi NST đơn di chuyển về 1 cực của
tb (sự phân ly NST)
* Kì cuối :
- NST đơn được tháo xoắn dần, trở về
dạng sợi mảnh
- Thoi phân bào dần biến mất Màng
nhân & nhân con hình thành trở lại
2/ Sự phân chia tbc:
- Sự phân chia nhân xảy ra trong kì
cuối của NP
* Ở tb TV: Xuất hiện vách ngăn ngang
ở mp xích đạo, phát triển từ trong ra
ngoài chia đều tb mẹ thành 2 tb con
* Ở tb ĐV: Màng tb thắt eo ở giữa tb,
chia tb mẹ thành 2 tb con
KQ: Từ 1 tb mẹ tạo ra 2 tb con giống
hệt tb mẹ Số lượng NST không đổi ở
mỗi tb con so với tb mẹ ban đầu
HĐ 2: Tìm hiểu ý nghĩa sinh học &
thực tiễn của quá trình NP
II Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN PHÂN
nào ?
GV y/c HS xem lại kiến thức cũ lớp 9 & quan sát hình 29.1 để thảo luận nhóm điền vào bảng 29/
SGK trang 97 (y/c HS nêu được sự biến đổi của NST, màng nhân, nhân con, thoi phân bào)
GV cần nói rõ thêm : Sự phân bào không sao &
phân bào có sao
Ở tb ĐV xung quanh trung tử có cấu trúc bao gồm các sợi toả ra gọi là sao phân bào => Phân bào có sao Ở tb TV, không có cấu trúc trên (không có trung thể) =>
Phân bào không sao
* Cơ chế nào đảm bảo bộ NST của tb không đổi so với tb mẹ ?
GV y/c HS quan sát hình vẽ 29.2 / SGK trang 97 để thảo luận nhóm trả lời các câu lệnh a), b), c) ở phần 2 Phân chia tbc
Nêu lại KQ NP Số lượng NST ở mỗi tb con
NP NP gồm 4 kì :
Kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối
HS thảo luận nhóm điền vào bảng 29/ SGK trang 97
HS ghi nhận kiến thức mới vào vở
- Cơ chế nào đảm bảo bộ NST của tb không đổi so với tb mẹ :NST tự nhân đôi ở kì trung gian
& phân li đều ở kì sau
Câu a : Sự phân chia nhân xảy ra trong kì cuối của NP
Câu b : Điểm khác biệt sự phân chia tbc ở tb TV & tb ĐV:
- Ở tb TV: Xuất
hiện vách ngăn ngang ở mp xích
đạo.Ở tb ĐV:
Màng tb thắt eo ở giữa tb
Câu c : Tb TV có thành xenlulôzơ làm cho tb không
Trang 31/ Ý nghĩa sinh học:
- Là phương thức sinh sản của tb & SV
đơn bào nhân thực (sinh sản vô tính
của SV)
- NP giúp cho cơ thể SV đa bào lớn lên
(sinh trưởng) & thay thế các tb già
chết
- NP đảm bảo bộ NST được duy trì &
ổn định qua các thế hệ
2/ Ýnghĩa thực tiễn:
- Các phương pháp nhân giống vô tính
cây trồng (giâm, chiết, ghép), nuôi cấy
mô tb dựa trên cơ sở của NP
- Thành tựu : Nhân nhanh giống tốt,
SX giống sạch bệnh, tăng số lượng
giống cây, con tốt, ghép tạng ở người,…
như thế nào so với tb mẹ ? Từ đó y/c HS nêu
ý nghĩa sinh học của
NP
Liên hệ với môn công nghệ cho biết vận dụng của nuôi cấy mô tb để
SX giống cây trồng (tham khảo thêm mục
« Em có biết ») & thành tựu đạt được như : ghép
da, ghép nội tạng,…
vận động được như
ở tb ĐV
HS nêu được KQ &
ý nghĩa NP Vẫn không đổi => Đảm bảo bộ NST được duy trì & ổn định qua các thế hệ Nêu ý nghĩa NP dựa vào kiến thức cũ lớp 9
HS vận dụng kiến thức đã học để trình bày ứng dụng của NP trong thực tiễn
4/ Củng cố (3’) : Bằng các câu hỏi cuối bài/ SGK trang 99 Cho HS SX mô hình các kì
đúng trình tự của quá trình NP
5/ Dặn dò:(1’) Học bài cũ Xem tiếp bài mới Xem lại kiến thức về giảm phân đã học
ở lớp 9