RỐI LOẠN THÂN NHIỆT (sốt) (SINH lý BỆNH và MIỄN DỊCH)

Thay đổi thân nhiệt thụ độngThay đổi thân nhiệt thụ đông không phải do trung tâm điều hoà nhiệt mà do môi trường hoặc do dữ trữ năng lượng của cơ thể • Giảm thân nhiệt + Giảm thân nhi

R ỐI LOẠN THÂN NHIỆT

S ỐT

Mục tiêu bài giảng

ĐOẠN CỦA PHẢN ỨNG SỐT

PHẬN VÀ Ý NGHĨA CỦA PHẢN ỨNG SỐT

Nội dung

I Điều hoà thân nhiệt

II Thay đổi thân nhiệt thụ động

III Thay đổi thân nhiệt chủ động

SỐT

4.1 Định nghĩa

4.2 Các giai đoạn của quá trình sốt

4.3 Cơ chế

4.4 Rối loạn chuyển hoá trong sốt

4.5 Rối loạn chức phận trong sốt

4.6 Ý nghĩa của phản ứng sốt

Điều hoà thân nhiệt

• Bi ến nhiệt và ổn nhiệt.

• C ơ chế duy trì ổn định thân nhiệt

(H ướng dẫn sinh viên tự đọc)

Thay đổi thân nhiệt thụ động

Thay đổi thân nhiệt thụ đông không phải do trung

tâm điều hoà nhiệt mà do môi trường hoặc do dữ trữ

năng lượng của cơ thể

• Giảm thân nhiệt

+ Giảm thân nhiệt sinh lý

+ Ngủ đông nhân tạo

+ Giảm thân nhiệt bệnh

lý

+ Nhiễm lạnh

• Tăng thân nhiệt + Say nóng

+ Say nắng

THAY ĐỔI THÂN NHIỆT CHỦ ĐỘNG:

SỐT

1 Ð ịnh nghĩa: S ốt là tình trạng tăng thân nhiệt chủ động do trung tâm điều hoà nhiệt bị rối

loạn trước tác động của chất gây sốt

2 Ch ất gây sốt:

- Chất gây sốt nội sinh;

- Chất gây sốt ngoại sinh

C ác giai đoạn của quá trình sốt

1 Giai đoạn sốt tăng

• Bi ểu h iện: B ệnh nhân sởn gai ốc cảm giác rét ,

ớn lạnh,rùng mình, nằm co quắp, da tái, đi tiểu nhiều

• Cơ chế: do tác động của chất gây sốt TTĐHN cảm thấy nhiệt độ cơ thể thấp hơn môi trường, Cơ thể phản ứng như gặp rét SN>TN mạch dưới da co, hô hấp tuần hoàn tăng

• Giai đoạn này dùng thuốc không tác dụng.

C ác giai đoạn của quá trình sốt

2 Giai đoạn sốt đứng ( thân nhiệt ở mức độ cao)

• Bi ểu h iện: Da từ từ hồng, khô, chưa có mồ hôi, bệnh nhân cảm giác nóng nực

• Cơ chế: Chất gây sốt bị ức chế bởi nhiệt độ cao,

SN=TN nhưng ở mức độ cao, hô hấp tuần hoàn và

mức tiêu thụ oxy giảm nhưng vẫn ở mức độ cao, dãn mạch ngoại vi

• Giai đoạn này làm tăng thải nhiệt bằng chườm lạnh hoặc dùng thuốc tác dụng hạ sốt rất tốt

3 Giai đoạn sốt lui ( thân nhiệt trở về bình thường)

-Biểu hiện:

Bệnh nhân cảm giác thoải mái, mồ hôi đầm đìa, đi tiểu nhiều

-Cơ chế:

-Chất gây sốt hết tác dụng, SN <TN, hô hấp tuần hoàn

và mức tiêu thụ oxy trở về bình thường, mồ hôi ra

nhiều

-Giai đoạn này đề phòng hạ huyết áp do mất nước

Các giai đoạn của quá trình sốt

C ơ chế sốt và các yếu tố ảnh

hưởng đến cơn sốt

• Sự điều chỉnh của TTĐHN

Do Chất gây sốt tác động làm thay đổi điểm đặt nhiệt của TTĐHN, Giai đoạn đầu cơ thể như bị nhiễm lạnh, giai đoạn sau như bị

nhiễm nóng, tuy nhiên trong cơn sốt TTĐHN vẫn điều chỉnh

được thân nhiệt

• Các yếu tố ảnh hưởng

+ Vai trò vỏ não

+ Vai trò của tuổi

+ Vai trò của nội tiết

Rối loạn chuyển hoá trong sốt

(Hướng dẫn sinh viên tự đọc)

+ R ối loạn chuyển hoá Glucid

+ R ối loạn chuyển hoá Lipid

+ R ối loạn chuyển hoá Protid

Thay đổi chức phận trong sốt

1 Ch ức phận có lợi:

-Chức phận tuần hoàn

- Chức phận hô hấp

- Chức phận tiết niệu

- Chức phận nội tiết

- Chức phận gan

- Chức phận Miễn dịch 2 Ch ức phận hại:

-Chức phận thần kinh

- Chức phận tiêu hoá

Thay đổi chức phận trong sốt

1.Chức phận thần kinh ( Biểu hiên đầu tiên)

- Tuỳ thuộc theo tuổi, thể trạng, và chất gây

sốt

- Nhẹ Nhức đầu hoa mắt chóng mặt, Nặng

hôn mê co giật

2 Chức phận tuần hoàn

- Tăng nhịp, tăng lưu lượng, tăng hiếuuất để đấp ứng nhu cầu vận chuyển ôxy và tưới máu cho cơ thể

- Đề phòng tụt huyết áp ở giai đoạn sốt lui

3 Chức phận hô hấp: Tăng thông khí

- Để đảm bảo cung cấp oxy

- Góp phần thải nhiệt

4 Chức phận tiết niệu

- Sốt tăng: tiểu nhiều, Sốt đứng tiểu ít, Sốt lui tiểu nhiều

- Thải độc và thải nhiệt

Thay đổi chức phận trong sốt

Thay đổi chức phận trong sốt

5 Chức phận tiêu hoá

- Ăn không tiêu do giảm tiết dịch,giảm co

bóp giảm hấp thu vì nhiệt độ cao,

- Cơ thể phải lấy năng lượng từ P, L vì vậy

gầy sút nhanh

6 Chức phận Nội tiết:

- Làm tăng chuyển hoá protít đẫn đến tăng

thân nhiệt

- Chống viêm chống dị ứng

7 Chức phận gan;

- Tăng chống độc, thải độc

- Tăng tổng hợp, Tăng giáng hoá

8 Chức phận Miễn dịch

- Tăng Miễn dịch không đặc hiệu và đặc hiệu

- Tăng sản xuất bổ thể, kháng thể và tăng

thực bào

Thay đổi chức phận trong sốt

Ý nghĩa của phản ứng sốt

Ý nghĩa bảo vệ

Một số tác hại của sốt

Thái độ của thầy thuốc