MÔ sụn, mô XƯƠNG (mô học NGÀNH điều DƯỠNG SLIDE)

SINH SẢN CỦA MÔ SỤN Sinh sản đắp thêm: do lớp trong của màng sụn  Sinh sản gian bào  Kiểu vòng: mặt phẳng phân chia khác nhau  kiểu trục: mặt phẳng phân chia không đổi... CẤU TRÚC Đ

MÔ SỤN

MÔ XƯƠNG

MÔ SỤN

TẾ BÀO SỤN

 Chiếm khoảng 10% trọng lượng

 TB sụn nằm trong ổ sụn, mỗi ổ sụn có một hoặc nhiều tb

• Phong phú, ưa màu baz, tạo ổ sụn, xung quanh ổ sụn

SỢI LIÊN KẾT

 Sụn trong: collagen typ II, cấu trúc tương tự tấm vải dạ => chất nền đồng nhất (sụn khớp, sụn đường hô hấp, sụn sườn)

CHẤT NỀN SỤN TRONG VỚI COLLAGEN TYPE 2

SỢI LIÊN KẾT (TT)

 Sun chun: có sợi chun, không có hiện tượng vôi hóa (vành tai, nắp thanh quản)

SỢI LIÊN KẾT (TT)

 Sụn xơ: sợi collagen type I, bó lớn (dây chằng)

MÀNG SỤN

 Không có ở diện khớp, sụn xơ

 lớp ngoài có chứa nhiều collagen,

 lớp trong có nhiều tb sợi non/tb trung mô

 TB sợi non/tb trung mô → nguyên bào sụn → tb sụn

 Khi miếng sụn qua giai đoạn tăng trưởng → bao liên kết rất mảnh

SINH SẢN CỦA MÔ SỤN

 Sinh sản đắp thêm: do lớp trong của màng sụn

 Sinh sản gian bào

 Kiểu vòng: mặt phẳng phân chia khác nhau

 kiểu trục: mặt phẳng phân chia không đổi

MÔ XƯƠNG

ĐAI CƯƠNG

 ĐỊNH NGHĨA:

 Mô LIÊN KẾT ĐẶC BIỆT

 Chất nền chứa collagen và GAG có nhiễm muỗi canxi làm xương cứng chắc,

 Lưu trữ chất vô cơ

 Nơi tế bào máu phát triển (tủy xương dài)

CẤU TRÚC ĐẠI THỂ (TT)

 Về mặt GP: có 3 loại xương

- Xương dẹt: bao quanh là xương đặc, xương xốp ở giữa

- Xương ngắn: bao quanh là xương đặc, chính giữa là xương xốp

- Xương dài: 2 đầu là xương xốp, bao quanh bởi xương đặc, diện khớp có sụn trong Thân xương là xương đặc, chính giữa là ống tủy

CẤU TRÚC ĐẠI THỂ (TT)

+ Sản xuất thành phần hữu cơ của chất nền xương

+ Nguồn gốc: tb trung mô

CẤU TRÚC VI THỂ (TT)

 TB XƯƠNG:

- Cốt bào: nằm vùi trong chất nền xương, thân hình bầu dục, có nhánh bào tương (thân nằm trong ở xương, nhánh nằm trong vi quản xương)

+ Chức năng: sản xuất ra chất nền hữu cơ + calci hóa + Nguồn gốc: từ tạo cốt bào

CẤU TRÚC VI THỂ (TT)

 TB XƯƠNG:

- Hủy cốt bào: là tế bào hủy xương + sụn nhiễm calci

+ Là tb lớn, chứa nhiều nhân nằm trên các vách xương, bào tương lợt, tiết ra enzym và proton H+

+ Nguồn gốc: từ các mono bào tủy xương

CẤU TRÚC VI THỂ (TT)

 CHẤT NỀN XƯƠNG:

- Chất hữu cơ: collagen type I, type V, trong mỗi lá xương các sợi collagen xếp song song, proteoglycan, glycoprotein, osteonectin, osteocalci

- Chất vô cơ (70%): phosphat calci, hydroxyapatit

CẤU TRÚC VI THỂ (TT)

 Màng xương: lớp ngoài và lớp trong (lớp trong có các nguyên bào sợi/tb trung mô – giúp tăng trưởng xương bằng đắp thêm

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG

+ Từ xương:

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

 Tạo xương từ mô liên kết kiểu màng ( cốt hóa màng)

 Chất gian bào trung mô →vách đậm đặc

 TB trung mô → tạo cốt bào => tiết chất căn bản + sợi collagen

 Do đó, tb bị đẩy xa nhau nhưng nhánh bào tương vẫn nối với nhau

 Cuối cùng tạo cốt bào và hình thành lá xương

 Khi lá xương hình thành, trung mô biến thành màng xương

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

• Tạo xương từ mô hình sụn ( sụn trong – tủy tạo cốt – mô xương )

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

Sự tạo xương trên mô hình sụn (gián tiếp)

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

 Xương dài có 3 phần khác nhau:

Vuøng suïn noái

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

 Vùng chuyển tiếp:

 Sụn nối bị tiêu dần ở trung tâm nhưng đắp thêm ở ngoại vi

 Vách xương trong sụn ở trung tâm cũng bị hủy đi để nới rộng ống tủy xương trong sụn ở ngoại vi sát nhập dần vào thân xương

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

 Tu sửa Havers (Tạo xương từ xương):

Hủy cốt bào →hốc tiêu xương

Mạch máu+tb trung mô+hốc tiêu xương →tạo cốt bào + đắp lá

xương đầu tiên

Lá xương (đường tiên cốt)+ tb trung mô → lá xương kế tiếp

- Lá xương bên ngoài bị calci hóa chứa cốt bào trong ổ xương

- Lá xương trong cùng được cấu tạo bởi chất dạng xương

SINH SẢN CỦA MÔ XƯƠNG (TT)

 Lá xương có nhiều cốt bào trong ổ xương

 Giữa các xương có ống vi quản xương thông nối với các ổ xương với nhau

 Hệ thống Havers phát triển có nhiều lá xương

Qúa trình điều hòa calci trong cơ chế feedback ngược

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XƯƠNG

 Yếu tố di truyền, hormon, dinh dưỡng, luyện tập,…

 Các bệnh: bệnh scobut, bệnh còi xương, bệnh nhuyễn xương, bệnh xốp xương

XIN CÁM ƠN !!!

nnld2001@gmail.com