[r]
Trang 1Soạn
Giảng :
Tiết 126
Văn bản :Mây và sóng
A.Mục tiêu cần đạt :
1.Học sinh cảm nhận đợc ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử Thấy đợc nét
đặc sắc nghệ thuật trong việc tạo dựng những cuộc đối thoại tởng tởng tợng và xâu dựng những hình ảnh thiên nhiên
2.Rèn kĩ năng phân tích thơ dịch
3Giáo dục tình mẫu tử thiêng liêng cao đẹp
B.Phơng tiện dạy học
SGK ,SGV,T liệu tham khảo
C.Cách thức tiến hành
I.ổn định tổ chức
II.Kiểm tra bài cũ :
?Trình bày những nét đặc sắcvề nội dung và nghệ thuật trong bài thơ Nói với“ Nói với
con của Y Phơng ”
-Bằng từ ngữ hình ảnh giàu sức gợi cảm ,bài thơ đã thể hịên tình cảm gia đình
ấm áp ,ca ngợi truyền thống cần cù sức sống mạnh mẽ của quê hơng dân tộc mình
-Bài thơ giúp ta hiêut thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của ngời
miềnnúi ,gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống với quê hơng và ý chí vơn lên trong cuộc sống
III.Bài mới :
GV:ở tiết học trớc ,chúng ta dã học bài thơ Con cò của Chế Lan Viên :“ Nói với ”
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
“ Nói với
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
Đây là 2 trong số ngàn lời thơ ca ngợi trờng tồn thiêng liêng trong mỗi con
ng-ời Đó là tình mẫu tử
Trong chơng trình ngữ văn THCS chúng ta đã học nhiều tác phẩm viết về đề tài này ,không chỉ Văn học VNầm văn học nớc ngòi cũng đề cập đến Nhà thơ
ấn độ Ta ^go qua bài thơ Mây và sóng cũng sẽ cho ta hiểu thêm về tình ”
cảm sâu nặng đó
?Dựa vào phần chú thích của SGK hãy giới thiệu
những nét chính về tác giả Ta-Go
-Ta-Go(1861-1941)
Là nhà thơ hiện đại lớn nhất của ấn độ
-Đợc giả thởng Nô -Ben về văn học với tập thơ
Dâng )1913)
GV: Ông là nhà thơ châu á đầu tiên đợc nhận giả
Nô -ben về văn học
-Thơ Ta ^go thể hiện tinh thần dân tộc dân chủ
sâu sắc ,tinh thần nhân văn cao cả chất trữ tình
thắm thiết ,chất triết lí thâm trầm
GV:Mây và sóng là một trong những bài thơ hay
của ông
?Nêu xuất xứ của bài thơ
-Là bài thơ kiệt tác rút từ tập thơ Trăng non năm
1915
GV:Tập thơ là tặng vật vô giá Ta ^go dành cho
tuổi thơ ,đợc viết với tấm lòng yêu thơng con trẻ và
cả nỗi đau buồn vì bị mất 2 đứa con than
yêu Trong vòng 5 năm ông đã mất 5 ngời thân
I.Giới thiệu tác giả tác phẩm
1.Tác giả :
-Ta-Go(1861-1941)
Là nhà thơ hiện đại lớn nhất của ấn độ
-Đợc giả thởng Nô -Ben
về văn học với tập thơ Dâng )1913)
2.Tác phẩm :Là bài thơ
kiệt tác rút từ tập thơ
Trăng non năm 1915
Trang 2trong đó có 2 con ,1 trai 1 gái Phải chăng đó cũng
chính là nguyên nhân khiến cho tình cảm gia đình
trở thành đề tài quan trọng trong thơ Ta-go.
?Nên đọc văn bản với giọng nh thế nào
-Giọng đọc cần thay đổi :Phân biệt giữa lời kể của
em bé ,lới đối thoại của em bé với những ngời trên
mây trên sóng
-Chú ý đọc câu văn xuôi nhịp nhàng mạch lạc Hia
câu cuối Khổ 1 -2 cần đọc với giọng say sa ,trần trề
hạnh phúc
GV:Đọc mẫu
-Gọi 3 học sinh đọc phân vai :Em bé ,mây ,sóng
?Nhận xét cách đọc
?Số chữ trong mỗi dòng thơ có gì đặc biệt
-Câu thơ dài ngắn khác nhau ,không vần nhng vẫn
có nhạc điệu do yếu tố lặp đi lặp lại và nhịp bên
trong của lời thơ
?Từ đó em hãy cho biết bài thơ làm theo thể thơ nào
- Thể loại :Thơ văn xuôi (Lối thơ hiện đại )
?Bài thơ là lời của ai ,nói với ai ?Lời đó đợc chia
làm mấy phần
-Lời của em bé với mẹ
P1 :Đầu ->Xanh thẳm
P2 :Còn lại -Các phần đó có gì giống nhau về dòng
thơ ,cách xây dựng hình ảnh ,cấu trúc khổ thơ )
-Giống :-Số dòng thơ ,từ ngữ lặp lại
Cấu trúc từng phần :+Lời mời gọi
+Lời chối từ
+Trò chơi
-Khác : Phần 2 là sự biến hoá ,phát triển của phần 1
?Tác dụng của việc giống và khác nhau ấy trong
việc thể hiện chủ đề bài thơ
-Lời tâm tình của em bé đặt trong 2 tình huống thử
thách ,lần sau gay go hơn ->Diễn tả tình cảm dạt
dào thiết tha của em bé
GV:Bài thơ nh lời thủ thỉ tâm tình của em bé với mẹ
về một cuộc đối thoại tởng tợng
?Hãy tởng tợng lời mời gọi trên mây trên sóng là
của những ai
-Những chú tiên đồng cùng trang lứa những ông
tiên ,nàng tiên trên trời xanh ,những nàng tiên cá
d-ới biển cả
GV:Sự tởng tợng ấy rất phù hợp với lứa tuổi Nhìn
mây và sóng ,em bé tởng tợng ra trên đó có ngời
đang mời gọi
?Họ đã nói gì với em
-Họ rủ em đi chơi
?Thế giới của họ đợc giới thiệu nh thế nào
-Thời gian : Sáng ->tối : Vô tận
-Không gian vũ trụ :Vô cùng
-Sắc màu :Vàng bạc rực rỡ
-Âm thanh :Du dơng ca hát
3.Đọc hiểu chú thích
-Thể loại :Thơ văn xuôi
II.Phân tích : 1.Kết cấu :
2Phân tích a.Lời mời gọi của những ngời trên mây trên sóng :
Trang 3?Nhận xét cách sử dụng từ ngữ
?Qua những từ ngữ này ,em có nhận xét gì về thế
giới của Mây và sóng
=>Thế giới hấp dẫn ,diệu kì với vũ trụ bao la ,rực rỡ
sắc màu ,với tiếng ca du dơng bất tận
?Không những mời gọi ,họ còn chỉ ra cách đến với
họ Cách đến ấy nh thế nào
-Cách đến :Đa tay
Nhắm mắt
?Nhận xét cách đến này ->Đơn giản thơ mộng ,hoà
nhập chỉ trong khoảng khắc
?Khái quát lời mời gọi của những ngời trên mây
trên sóng- Những lời mời gọi ấy có ý nghĩa nh thế
nào
-Tiếng mời gọi của thế giới diệu kì
GV: Thiên nhiên rực rỡ ,bí ẩn với bao điều mới lạ
đặc biệt hấp dẫn với thế giới tuổi thơ Dờng nh khó
có thể chối từ những lời mời gọi nh thế Vậy em bé
có muốn đi không
-HS đọc lại những lời đối đáp của em bé
?Trớc khi từ chối ,em bé đã có thái độ nh thế nào
-Háo hức bồn chồn qua tiếng gọi hối hả giục giã
lặp đi lặp lại “ Nói với Mẹ ơi con ”->nh gõ cửa tâm hồn
thích bay bổng mộng mơ của em ->Em muốn
đi ,em bị lôi cuốn vào nên em hỏi “ Nói với Nhng mà ”
?Nếu em bé từ chối ngay lời rủ rê đó thì sẽ nh thế
nào
-Thì tình cảm sẽ thiếu chân thực vì trẻ em nào
chẳng ham chơi Hơn nữa đây lại là tiếng gọi của
thế giới diệu kì
?Em đã bị lôi cuốn ,song cuối cùng em vẫ từ
chối Lí do nào khiến em từ chối
-Lí do : Mẹ đợi
Mẹ muốn
Không thể rời mẹ
->Yêu thơng mẹ rất sâu sắc :Em biết mẹ rất yêu quí
em ,luôn muốn con ở bên và em cũng muốn nh vậy
=> Tình cảm 2 chiều vô cùng thiết tha cảm động
?Câu hỏi tu từ “ Nói với Làm sao có thể rời mẹ mà đi đợc ”
ngoài ý nghĩa khẳng định còn thể hiện thái độ nh
thế nào của em bé
-Luyến tiếc cuộc vui chơi nhng tình yêu thơng mẹ
đã thắng
?Ta có thể nói gì về nguên nhân lời chối từ của em
bé :- Sức níu giữ của tình mẫu tử
GV:Thì ra ớc mơ dù lãng mạn đến vô cùng vẫ chỉ là
ớc mơ của con ngời ,khong thể rời xa mảnh đất mà
con ngời đã gắn bó
-Hình ảnh của ngời mẹ là hình ảnh của quê hơng
bình dị mà thiêng liêng mà thiêng liêng dù cho con
ngời ta đi đến cùng trời cuối đất Tinh thần nhân
văn sâu sắc của bài thơ thể hiện chính ở điều đấy
-Tiếng mời gọi của thế giới diệu kì
b.Lời chối từ của em bé
- Sức níu giữ của tình mẫu tử
Trang 4?Trò chơi của em bé nh thế nào ?Hãy tởng tợng
và tái hiện lại trò chơi ấy
-Con ^Mây và sóng
-Mẹ ^Trăng ,bến bờ kì lạ
?Trò chơi của em bé có ý nghĩa nh thế nào
=>Thể hiện tình mẫu tử đằm thắm thiết tha
GV:Con đợc ôm ấp ,đợc sà vào lòng mẹ ,mẹ con
quấn quít hoà làm một trong tình cảm hạnh phúc
?Trò chơi của em bé có gì đặc biệt so với cuộc vui
chơi của mây và sóng
-Hay hơn và thú vị hơn
+ Vì em không chỉ có mây-> Chính em là mây mà
còn có ánh trăng , hiện thân của mẹ ,không phải để
vui đùa mà còn để sống dới một mái nhà hạnh phúc
cho em đợc ôm ấp tiếp nhận ánh sáng dịu hiền
-Em không chỉ có sóng ^Chính vì em là sóng ,mà
còn có bến bờ kì lạ -Hiện thân của ngời mẹ ,bờ biển
bao dung rộng mở ,bờ biển luôn bao dung rộng mở
luôn sẵng sàng ôm em vào lòng
?Phân tích ý nghĩa của câu thơ :
“ Nói với Con lăn lăn lăn mãi rồi sẽ cời vang vỡ tan vào
lòng mẹ ”
-NT: Điệp khúc lặp lại “ Nói với Lăn ”
Động từ “ Nói với Cời vang ,vỡ tan ”
-> Sự hoà hợp 2 mẹ con ->Tợng trng cho hình ảnh
đứa con chạy ra rồi lại chạy vào sà vào lòng mẹ cời
vang nh hình ảnh con sóng xô bờ là sự hoà hợp giữa
2 mẹ con
GV:Trò chơi thông minh của em bé đã mang lại
hạnh phúc chho 2 mẹ con ,từ 2 thái cực tởng nh đối
lập ,bài thơ đã đem đến một sự hoà hợp hài hoà một
kết thúc viên mãn
-Tuyệt vời biết bao khi đứa con đợc hởng niềm
hạnh phúc trong lòng mẹ
-Nhà văn Nguyên Hồng đã diễn tả xúc động cảm
giác hạnh phúc đến ngất ngây tuyệt vời ấy “ Nói với Phải bé
lại ,lăn vào lòng một ngời mẹ áp mặt vào bầu sữa
nóng của ngời mẹ ,để bàn tay mẹ vuót ve từ trán
xuóng cằm và gãi rôm ở sống lng mới thấy ngời mẹ
có một êm dịu vô cùng ”
?Trong trò chơi của em bé còn có hình ảnh của
thiên nhiên Cảm nhận của em về hình ảnh của
thiên nhiên
-Hình ảnh thiên nhiên :Chân thực ,sinh dọng ,lung
linh kì ảo
-Mang ý nghĩa tợng trng:Mây sóng :Con
/TRăng ,bờ :Mẹ =>So sánh tình mẹ con gắn bó với
mối quan hệ Mây ^Trăng ,Bờ ^Biển ^Tác giả đã
nâng tình cảm ấy lên tầm cỡ vũ trụ
?Qua sát và nêu cảm nhận của em về dòng thơ cuối
-Câu thơ nói lên tình cảm của em bé và mẹ ,có
nghĩa là :Mẹ con ta ở khắp mọi nơi ,không ai có thể
tác rời và chia cách đợc
c.Trò chơi của em bé
Trang 5?Vậy trò chơi của em bé có ý nghĩa nh thế nào
-Tình mẫu tử lung linh kì ảo ,vĩnh hằng và bất diệt
?Ngoài ý nghĩa ngợi ca tình mẹ con ,bài thơ còn gợi
cho ta suy ngẫm thêm điều gì
-Trong cuộc sống con ngời vẫn gặp những cám dỗ
và quyến rũ Muúon khớc từ chúng ta cần có những
điểm tựa vững chắc mà tình mẫu tử là một trong
những điểm tựa ấy
-Bài thơ chắp cánh cho trí tởng tợngcủa tuổi thơ
song cũng nhắc nhở :Hạnh phúc không phải là điều
xa xôi bí ẩn do ai ban tặng mà ở ngay trên trần thế
do chính con ngời tạo dựng
-Bài thơ cho thấy mối quan hệ giữa thiên nhiên và
sự sáng tạo
?Qua bài thơ em hiểu gì về nhà thơ Ta-go
-Trí tởng tợng phong phú
-Tấm lòng yêu trẻ sâu sắc
?Nêu nét đặc sắc về nội dung bài thơ
-Là bài ca về tình mẫu tử
-Trí tợng tợng diệu kì
Lòng yêu con trẻ yêu thơng con ngời sâu sắc của
TG
?Giá trị nghệ thuật làm nên thành công về nội dung
-Hình ảnh thơ giàu ý nghĩa tợng trng ,phép lặp lại
biến hoá ,phát triến
-Lời kể đan xen đối thoại
HS đọc ghi nhớ
?Kể tên,đọc một số bài thơ về tình cảm gia đình
-Tình mẫu tử lung linh kì ảo ,vĩnh hằng và bất diệt
III.Tổng kết 1.Nội dung :
2.Nghệ thuật :
3Ghi nhớ :SGK
IV Luyện tập
IV Củng cố :Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ
V Hớng dẫn về nhà :Học thuộc lòng bài thơ ,phân tích
-Chuẩn bị ôn tập thơ
Lập bảng thống kê SGK
Soạn theo câu hỏi
E.Rút kinh nghiêm :