slide 1 i tióu dén 1 t¸cgi¶ tªn khai sinh nguyôn duy nhuö sím må c«i mñ sèng víi bµ ngo¹i sinh n¨m 1948 néi dung nghö thuët i tióu dén 2 bµi th¬ “ §ß lìn” a xuêt xø gi¶i thých tõ khã b §äc gi¶i thýc

-B¾t chim sÎ vµnh tai t îng PhËt.[r]

I./TiÓu dÉn :

1 T¸cgi¶ :

-Tªn khai sinh : NguyÔn Duy NhuÖ

- Sím må c«i mÑ, sèng víi bµ Ngo¹i

- Sinh n¨m : 1948

- Néi dung :

NghÖ thuËt :

I.Tiểu dẫn :

2 Bài thơ Đò Lèn : “ Đò Lèn”: ”:

a.Xuất xứ :

- Giải thích từ khó:

b Đọc giải thích từ khó :

- Bài thơ đ ợc viết năm 1983 Trong một dịp nhà thơ trở về thăm quê h ơng, bài thơ đ ợc rút từ tập thơ

“ Đò Lèn”:ánh Trăng”:

- Đọc: Giọng đọc tha thiết trầm lắng

c.Bố cục :

Bài thơ chia làm 2 phần:

- 5 khổ thơ đầu: Ng ời cháu nhớ lại hình ảnh lam lũ, tần tảo giữa cuộc sống th ờng nhật của ng ời bà bên cạnh sự vô t

đến vô tâm của mình

- Khổ cuối : Sự thức tỉnh của ng ời cháu tr ớc quy luật đơn giản nghiệt ngã của cõi đời, càng đau đớn, nối tiếc xót

xa

II.Đọc hiểu :

Thảo luận nhóm : chia 6 nhóm ,thời gian 7 phút

Câu hỏi

Câu 2: (Nhóm 3,4)

Tình cảm sâu nặng của tác giả đối với

bà mình đ ợc biểu hiện cụ thể nh thế nào?

Câu 1: (Nhóm 1,2)

Trong bài thơ cái

tôi của tác giả đ ợc

tái hiện nh thế

nào? Nét quen

thuộc và mới mẻ

trong cách nhìn

của tác giả về

chính mình trong

quá khứ.

Câu 3: ( Nhóm 5,6)

Cách thể hiện tình th

ơng bà có gì đặc biệt?

So sánh nét riêng trong cách sử dụng hình ảnh thơ giữa hai tác giả

Cùng viết về một đề tài: Bếp Lửa - Bằng Việt và Nguyễn Duy - Đò Lèn.

Câu1 :

Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá

níu váy bà đi chợ Bình Lâm

bắt chim sẻ ở vành tai t ợng Phật

và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị

chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng

Mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

a Hình ảnh cậu bé Duy thuở nhỏ :

- Câu cá Cống Na.

-Níu váy bà đi chợ Bình Lâm.

-Bắt chim sẻ vành tai t ợng Phật.

-Hái trộm nhãn chùa Trần.

-Chơi đền cây Thị.

-Xem lễ hội đền Sòng.

Hình ảnh cậu bé tinh nghịch vô t , sống giữa đất trời quê ngoại dân dã

với kỷ niệm vui buồn đan xen,

đặc biệt gắn liền với hình ảnh bà Ngoại.

-Khói Trầm thơm

-Điệu hát văn

- Mùi Huệ trắng

-Bóng Cô Đồng

ấn t ợng về cuộc sống làng quê bình yên vừa có cái riêng t vừa gần gũi.

Với lối kể chân thực,

cụ thể nh lời ăn tiếng nói hàng ngày thể hiện vẻ đẹp, tính cách ngây thơ trẻ nhỏ, ký

ức không phai mờ trong tâm trí nhà thơ.

b.Nét quen thuộc và mới mẻ trong cái nhìn của tác giả về chính mình trong quá khứ:

*Nét quen thuộc : Hình ảnh cậu bé Duy thuở nhỏ

nh bao cậu bé khác.

*Nét độc đáo: Nhà thơ nhìn về quá khứ khi mình

đã tr ởng thành, có sự trải nghiệm

tr ớc cuộc sống và đặc biệt gắn liền với hình ảnh bà Ngoại.

Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế

bà mò cua xúc tép ở đồng Quan

bà đi gánh chè xanh Ba Trại

Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

Bom Mĩ giội ,nhà bà tôi bay mất

đền Sòng bay ,bay tuốt cả chùa chiền

thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết

bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

Tôi trong suốt giữa hai bờ h - thực

giữa bà tôi và tiên,Phật ,thánh,thần

cái năm đói,củ Dong Riềng luộc s ợng

cứ nghe thơm mùi huệ trắng, h ơng trầm

Câu 2 :

a.Kí ức về bà :

-Thập thững : từ t ợng hình, từ dân dã diễn tả b ớc chân khó nhọc,

không chắc chắn tự chủ ng ời đi.

- Tr ớc sự tàn phá khốc liệt chiến tranh: bà bán trứng ở ga Lèn ->

Kiên c ờng nghị lực phi th ờng trong m a bom bão đạn.

Ngoại hiện về trong tâm trí nhà thơ vừa đảm đang tần tảo lam lũ kiếm sống, kiên c ờng nghị lực v ơn lên trong chiến tranh, hình ảnh

bà vừa giản dị vừa vĩ đại giữa đời th ờng.

cuộc đời lam lũ tần tảo, lần

mò kiếm ăn

b.Tình cảm nhà thơ.

- đ âu biết :Vô tâm,ch a thấu hiểu đ ợc nỗi vất vả của bà.

-Trong suốt :Nhận thức thơ ngây trong trẻo của trẻ nhỏ.

- Hai bờ h : Thế giới của tiên,Phật,thánh, thần, thế giới của huyền

thoại cổ tích.

-Thực: Cuộc sống lam lũ vất vả của bà yêu bà song không nhận ra nỗi vất vả của bà nên thành vô tâm.

*Với nghệ thuật đối lập giọng thơ trầm lắng thể hiện niềm th ơng cảm xót xa đồng thời thể hiện thái độ kính trọng biết ơn bà sâu sắc.

Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại dòng sông x a vẫn bên lở, bên bồi khi tôi biết th ơng bà thì đã muộn

bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.

Câu 3 :

Tình th ơng bà nhà thơ khi đã tr ởng thành trải qua cuộc đời

ng ời lính

- Cảnh vật thiên nhiên: dòng sông: bên lở, bên

bồi không thay đổi vẫn diễn ra theo quy luật.

-Khi nhà thơ biết th ơng bà - bà không còn nữa

Quy luật nghiệt ngã của đời ng ời, nhà thơ đã thức

tỉnh, tất cả đã muộn, một nỗi buồn nuối tiếc xót xa

*Đó là sự thật đắng cay phải trả giá cho những ảo t ởng lầm lỗi một thời, nh ng đồng thời đánh dấu b ớc tr ởng thành ng

ời cháu, cảm th ơng bà cũng là th ơng mến quê h ơng.

Đò Lèn ( Nguyễn Duy )

III./ Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

+ Hình ảnh : giản dị, gần gũi với cuộc sống đời th ờng: mò cua xúc tép, thập thững.

+ Chất hóm hỉnh dân gian : rủ nhau, bay tuốt

2 Nội dung :

Từ tình yêu th ơng bà sâu sắc thể hiện chiêm nghiệm nhà

thơ tr ớc cuộc đời: tình yêu quê h ơng sống có trách nhiệm

(cái giá phải trả cho những ảo t ởng lầm lẫn một thời –

sống tr ớc hiện tại bằng cả ý thức về quá khứ và t ơng lai.)

Đò Lèn ( Nguyễn Duy )

LUYệN Tập : (Học sinh thảo luận theo bàn )

So sánh nét riêng trong cách sử dụng hình ảnh thơ giữa hai tác giả: Nguyễn Duy - Đò Lèn với Bằng Việt – Bếp Lửa

Một bếp lửa chờn vờn s ơng sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đ ợm

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen .Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đ ợm

.

Đò Lèn – Nguyễn Duy Bếp Lửa- Bằng Việt

Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế

bà mò cua xúc tép ở đồng Quan

bà đi gánh chè xanh Ba Trại

Quán Cháo,Đồng Giao thập thững

những đêm hàn

Gîi ý :

* B»ng ViÖt khi nhí vÒ

bµ, thÊu hiÓu c«ng lao vÊt v¶ cña bµ g¾n víi h×nh ¶nh “ §ß LÌn”:BÕp löa”:, h×nh

¶nh xuyªn suèt bµi th¬, nh¾c l¹i nhiÒu lÇn ThÓ hiÖn qua chÊt mùc th íc trang träng.

NguyÔn Duy khi tr ëng

thµnh nhí vÒ bµ g¾n víi

h×nh ¶nh: mß cua xóc tÐp,

g¸nh hµng rong lµ h×nh

¶nh quen thuéc trong

c«ng viÖc th êng nhËt T©m

tr¹ng nuèi tiÕc xãt xa

muén mµng cña ng ßi ch¸u

yªu thÓ hiÖn qua nÐt hãm

hØnh d©n d·