ng­êi thùc hiön §æng minh nguyöt ng­êi thùc hiön §æng minh nguyöt tr­êng thcs trung m«n m«n ng÷ v¨n líp 6 tiõt111 c©u trçn thuët ®¬n ngµy d¹þ nh÷ng kiõn thøc häc sinh ® biõt liªn quan ®õn bµi häc nh÷n

Em h·y ph©n biÖt thµnh phÇn chÝnh víi thµnh phÇn phô cña c©u.[r]

Ngời thực hiện: Đặng Minh Nguyệt- Trờng THCS Trung Môn

Môn: Ngữ văn lớp 6 Tiết111 Câu trần thuật đơn

Ngày dạỵ

Những kiến thức học sinh đã biết liên

quan đến bài học Những kiến thức mới trong bài học cần đợc hình thành

Câu đơn Các kiểu câu phân loại theo mục

đích nói Các thành phần chính của câu Khái niệm, tác dụng của câu trần thuật đơn xác định đợc câu trần thuật đơn

I Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức: Giúp hs :

- Nắm đợc khái niệm tác dụng của câu trần thuật đơn

- Xác định đợc câu trần thuật đơn

2 Kĩ năng : Phân biệt đợc câu trần thuật đơn với một số kiểu câu khác

Làm đợc các bài tập về câu trần thuật đơn

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng đúng câu trần thuật đơn trong nói, viết

II Chuẩn bị

1.Đồ dùng dạy học

GV: Phiếu giao việc Phiếu học tập, kết luận, kết quả các bài tập,sgk, sgv, máy chiếu, bút phoóc

HS : Đọc bài (sgk trang101), sgk , vở ghi bài, vở bài tập, bút

2 Ph ơng pháp dạy học :Trực quan, nêu vấn đề, hợp tác theo nhóm, vấn đáp ,

III.Tiến trình bài dạy:

2 Kiểm tra(4 phút):

Em hãy phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu

Trong câu có những thành phần chính nào?

3 Bài mới (36 phút)

Thời

gian

Thiết bị, đồ dùng

Hoạt động 1:Tìm hiểu khái niệm câu trần thuật

26 I.Câu trần thuật đơn là gì?

1 Ví dụ: (sgk trang 101)

2 Nhận xét:

* Tác dụng của các câu:

- Các câu:1,2,6,9 dùng để kể ,tả,

nêu ý kiến

- Câu 4: dùng để hỏi

- Các câu: 3,5,8 dùng để bộc lộ

cảm xúc

- Câu 7: Dùng để cầu khiến

* Câu trần thuật là câc câu: 1,2,6,9

* Câu trần thuật đơn:

3.Ghi nhớ (sgk trang 101)

Yêu cầu hs đọc ví dụ

Thành lập 4 nhóm Giao việc

(Phiếu giao việc- phụ bản 1)

- Đánh giá, sửa chữa, kết luận (phụ bản 2 kèm theo )

- Các câu dùng để kể ,tả, nêu ý kiến gọi là câu trần thuật.Vậy trong những câu trên câu nào là câu trần thuật?

Hỏi: Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật trên?

( Phụ bản 3) Hỏi: Em hãy xếp các câu trần thuật nói trên thành hai loại:

- Câu do một cụm C-V tạo thành

- Câu do hai hoặc nhiều cụm

C-V sóng đôi tạo thành

Hỏi: Các câu: 1, 2, 9 là câu trần thuật đơn,câu 6 là câu trần thuật ghép.Vậy em hiểu câu trần thuật đơn là gì?

Kết luận:Câu trần thuật đơn có hai tính chất:

- Xét về cấu tạo ngữ pháp: Là câu đơn (có một cụm C- V )

- Xét về mục đích nói:Đó là câu trần thuật dùng để kể, tả, giới thiệu…

Hai tính chất trên đã đợc đúc kết trong ghi nhớ

Yêu cầu hs đọc ghi nhớ

Đọc ví dụ(sgk trang 101

Hoạt động nhóm( Kĩ thuật khăn phủ bàn)

- Đọc lại nhiệm vụ đợc giao

- Thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm 2 lên trình bày ý kiến

- Các nhóm 1,3,4 lắng nghe, nhận xét

- Ghi bài

- Trả lời:

Trả lời( có phụ bản 4 kèm theo)

Trả lời:- Các câu do một cụm C-V tạo thành: 1, 2, 9

- Câu do hai hoặc nhiều cụm C-V sóng đôi tạo thành: 6

Trả lời: Câu trần thuật đơn do một cụm C- V tạo thành dùng để giới thiệu tả, kể về một sự việc

Đọc ghi nhớ (sgk trang 101)

Sgk

Máy chiếu, phiếu giao việc, phiếu học tập, bút phóoc, kết luận, vở ghi bài, bút

Sgk, máy chiếu, phụ bản 3, 4

Sgk

Hoạt động 2: Hớng dẫn luyện tập

10 II Luyện tập:

Bài 1

Câu trần thuật đơn là:

- Câu 1: dùng để tả hoặc giới thiệu

- Câu 2: Nêu ý kiến nhận xét

Bài 2

Các câu a, b, c là câu trần thuật

đơn dùng để giới thiệu nhân vật

Bài 3

Giới thiệu nhân vật phụ trớc, rồi từ

những việc làm của nhân vật phụ

mới giới thiệu nhân vật chính

Bài 4

Ngoài việc giới thiệu nhân vật, các

câu trong bài tập còn có tác dụng

miêu tả hoạt động của nhân vật

Yêu cầu hs đọc 4 bài tập trong sgk trang101,102)

Giao việc cho các bàn ( Phiếu giao việc – Phụ bản 5) Bàn 1,2: Bài 1 trang 101

Bàn 3,4: Bài 2 trang 101 Bàn 5, 6: Bài 3 trang 102 Bàn7, 8: Bài 4 trang 102

- Đánh giá, sửa chữa những sai sót

Kết quả các bài tập (Phụ bản 6)

Sơ kết bài, chốt lại những ý chính

hs đọc 4 bài tập trong sgk trang101,102)

Hoạt động nhóm nhỏ (bàn)

- Thảo luận theo bàn

- Đại diện các bàn: 2,4,6,8 trình bày kết quả

- Các bàn 1,3,5,7 nhận xét

Ghi bài tập vào vở

Lắng nghe

Sgk

Máy chiếu, phụ bản 5,6, Vở, bút, sgk

3 Củng cố( 4 phút): Hệ thống bài ( phụ bản 7) Câu trần thuật đơn có những tính chất nào?

Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:

A.Do một kết cấu C- V tạo thành

B Do hai kết cấu C- V tạo thành

C.Dùng để giới thiệu, kể, tả hay nêu ý kiến

D Do một kết cấu C- V tạo thành, dùng để giới thiệu, kể, tả hay nêu ý kiến

( Đáp án: D đúng)

4 Dặn dò( 1 phút):Về nhà làm bài tập 5 sgk trang 103, bài 6 (sách BT Ngữ văn tr 51) Tiết 112 học bài: Câu trần thuật đơn có từ là

Phiếu giao việc- Phụ bản 1

Các câu dới đây đợc dùng để làm gì?

T

Dùng để

Giới thiệu kể,tả

Bộc

lộ

c xúc Hỏi Cầu khiến

1 Cha nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì

một hơi rõ dài.

2 Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh tôi mắng:

3 Hức!

4 Thông ngách sang nhà ta?

5 Dễ nghe nhỉ!

6 Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào

chịu đợc.

7 Thôi im cái điệu hát ma dầm sùi sụt ấy đi.

8 Đào tổ nông thì cho chết!

9 Tôi về không một chút bận tâm.

Thời gian: 3 phút

Phụ bản 2 Các câu dới đây đợc dùng để :

T

Dùng để Giới

thiệu, kể,tả

Bộc lộ cảm xúc Hỏi Cầu khiến

1 Cha nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên,

2 Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh tôi mắng: X

6 Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào

7 Thôi im cái điệu hát ma dầm sùi sụt ấy

9 Tôi về không một chút bận tâm X

Phụ bản 3

Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật( 1,2,6,9)

1.Cha nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

2 Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh tôi mắng:

6.Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào chịu đợc

9.Tôi về không một chút bận tâm.

Phụ bản 4

Chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật( 1,2,6,9)

1.Cha nghe hết câu, tôi / đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.

C V

2 Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh tôi / mắng:

C V

6.Chú mày / hôi nh cú mèo thế này , ta / nào chịu đ ợc

C V C V

9.Tôi / về không một chút bận tâm.

C V

Phiếu giao việc – Phụ bản 5

Bàn 1,2: Bài 1 trang 101 Bàn 3,4: Bài 2 trang 101 Bàn 5, 6:Bài 3 trang 102 Bàn 7, 8:Bài 4 trang 102

Phụ bản 7

Câu trần thuật đơn có những tính chất nào?

Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:

A.Do một kết cấu C- V tạo thành.

B Do hai kết cấu C- V tạo thành.

C.Dùng để giới thiệu, kể, tả hay nêu ý kiến

D Do một kết cấu C- V tạo thành, dùng để giới thiệu,

kể, tả hay nêu ý kiến.

Phụ bản 6

Bài 1

Câu trần thuật đơn là:

- Câu 1: dùng để tả hoặc giới thiệu.

- Câu 2: Nêu ý kiến nhận xét.

Bài 2

Các câu a, b, c là câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu

nhân vật

Bài 3

Giới thiệu nhân vật phụ trớc, rồi từ những việc làm của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính.

Bài 4

Ngoài việc giới thiệu nhân vật, các câu trong bài tập còn

có tác dụng miêu tả hoạt động của nhân vật