một số sự kiện trong ngày 1 tháng 3 một số sự kiện trong ngày 1 tháng 3 việt nam chống lại việc bọn cai ngục bắt tù nhân ăn khô mục có dòi ngày 1 3 1935 70 tù nhân chính trị bị giam tại nhà tù c

* Nhằm thúc đẩy hoạt động báo chí cách mạng và tập hợp lực lượng báo chí tiến bộ thành một mặt trận thống nhất, Đảng Cộng sản Đông Dương đã tích cực vận động tiến tới thành lập một tổ ch[r]

Trang 1

Một số sự kiện trong ngày 1 tháng 3:

Việt Nam

* Chống lại việc bọn cai ngục bắt tù nhân ăn "khô mục" có dòi, ngày 1-3-1935, 70 tù nhân chính trị bị giam tại nhà tù Côn Đảo đã đấu tranh đòi cải thiện bữa ăn Cuộc đấu tranh lan rộng và có 120 tù nhân tuyệt thực đưa ra yêu sách: Cấm ngược đãi, đánh đập - Bớt giờ lao động khổ sai - Phát quần áo - Cải thiện ăn uống - Điều trị bệnh tật cho tù nhân Bọn thực dân đã phải nhượng bộ.

* Đầu tháng 3 năm 1939, Quân đội phát xít Nhật đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa Đây là phần lãnh thổ đầu tiên của Việt nam bị chủ nghĩa phát xít xâm lược Đồng thời cũng là dấu hiệu xâm lăng của phát xít Nhật đối với bán đảo Đông Dương.

* Ngày 1-3-1948 quân ta đã phục kích một đoàn xe địch ở La Ngà (Nam Bộ) diệt 150 tên, phá huỷ 56 xe các loại, thu rất nhiều vũ khí Trận La Ngà đánh dấu lối đánh táo bạo của quân ta.

* Binh chủng Rađa của Quân đội nhân dân Việt Nam là một binh chủng kỹ thuật hiện đại ra đời ngày 1-3-1959 Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, binh chủng Rađa đã góp phần đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân Cánh sóng Rađa Việt Nam đã thực sự là những con mắt thần cảnh giác, kịp thời và chính xác phát hiện kẻ thù Trong công cuộc xây dựng đất nước, binh chủng Rađa còn hiệp đồng chặt chẽ, bảo vệ an toàn cho các chuyến bay trong nước và quốc tế Binh chủng Rađa đã được tuyên dương là Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang.

* Ngày 1-3-1960, lần đầu tiên việc điều tra dân số được tiến hành một cách khoa học ở miền Bắc nước ta.

Kết quả điều tra cho biết: dân số miền bắc có 15.916.955 người.

Riêng Hà Nội có 643.576 người.

* Ngày 1-3-1996 tại Thủ đô Băng Cốc (Thái Lan) đã khai mạc cuộc gặp cấp cao Á - Âu (ASEM) lần thứ nhất.

Dự hội nghị gồm: Các nhà lãnh đạo 7 nước ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc cùng các nhà lãnh đạo 15 nước Liên hiệp châu Âu (EU) và chủ tịch Hội đồng châu Âu Mục đích của cuộc họp nhằm tạo ra một mối liên hệ năng động mới và hình thành một sự hợp tác giữa châu Á và châu Âu Theo mục tiêu hoà bình và hợp tác phát triển.

* Ngày 1-3-1999, Hiệp ước quốc tế về cấm mìm sát thương được ký kết tại Ottawa, Canada.

Việt Nam

* Ngày 2-3-1926, Học sinh Trường Kỹ nghệ thực hành Huế đã kéo đến toà Khâm sứ Trung kỳ đưa ra 3 yêu sách: Nâng cao chương trình học - Không nhục mạ học sinh - Cải thiện đời sống học sinh Chính quyền thực dân một mặt hứa hẹn chấp nhận yêu sách, một mặt điều lính đến đàn áp Các học sinh kiên trì bãi khoá và kéo dài cuộc đấu tranh Cuối cùng chính quyền thực dân ở đây phải nhượng bộ.

* Ngày 2-3-1943, Bác sĩ Iécxanh qua đời tại Nha Trang Ông là một nhà vi trùng học nổi tiếng người Pháp gốc Thụy Sĩ Từ cuối năm 1889, ông tới Việt Nam, cuộc đời ông dành hầu hết thời gian và tâm huyết cho các cuộc thám hiểm và nghiên cứu khoa học ở Việt Nam, mà tập trung là Tây Nguyên Ông đã góp phần phát hiện ra cao nguyên Lang Bian và ra đời thành phố du lịch Đà Lạt Ông đã có nhiều cống hiến lớn trong ngành vi trùng học, như việc phát hiện ra loại virút dịch hạch Dưới sự chỉ đạo của ông, hoạt động của viện Paxtơ ở Sài Gòn, Nha Trang được tiến triển Ông là người chịu trách nhiệm xây dựng trường thuốc ở Hà Nội năm 1904, là người lãnh

Trang 2

đạo Viện Paxtơ Đông Dương cho tới khi qua đời Hiện nay, ở Nha Trang, thành phố Hồ Chí Minh và Thủ đô Hà Nội đều có đường phố mang tên ông Người dân Nha Trang còn lưu giữ nhiều tình cảm và kỷ niệm đẹp về ông.

* 8 giờ sáng ngày 2-3-1946 tại Nhà hát lớn thành phố Hà Nội hơn 300 đại biểu đã dự phiên họp đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Một trong những công việc quan trọng của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khoá I là việc thành lập Chính phủ liên hiệp kháng chiến Chính phủ gồm 10 vị bộ trưởng và Bác Hồ được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Chính phủ Vào lúc 10 gờ 30 phút Chính phủ tuyên thệ (do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc):

"Chúng tôi, Chính phủ kháng chiến nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Tối cao cố vấn đoàn và uỷ viên kháng chiến, trước bàn thờ thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội, xin thề cương quyết lãnh đạo nhân dân kháng chiến, thực hiện nền dân chủ Việt Nam, mang lại tự do, hạnh phúc cho dân tộc "

Đúng 11 giờ cùng ngày, phiên họp bế mạc Trước khi kết thúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát biểu thay mặt Chính phủ và Người đề ra khẩu hiệu sau: Kháng chiến thắng lợi - Kiến quốc thành công - Việt Nam độc lập muôn năm.

* Sau khi hiệp định Pari về lập lại hoà bình ở Việt Nam được ký, ngày 2-3-1973, Hội nghị quốc tế về Việt Nam được triệu tập ở Pari Gồm đại biểu của Liên Xô, Trung Quốc, Anh, Pháp, 4 bên tham gia ký hiệp định và 4 nước trong uỷ ban giám sát quốc tế (Ba Lan, Canađa, Hunggari và Inđônêxia) Tất cả các nước dự Hội nghị đã ký vào bản định ước ghi nhận và bảo đảm hiệp định Pari và các nghị định thư kèm theo được thi hành nghiêm chỉnh.

* Ngày 231979, Danh mục các thành phần dân tộc Việt Nam được ban hành theo quyết định số 121 TCTK/PPCA Danh mục này được xác lập trên cơ sở các đặc điểm sinh hoạt văn hoá và ý thức của các dân tộc ở Việt Nam Hiện nước ta có 54 dân tộc anh em Mỗi dân tộc có phong tục, tập quán và sắc thái riêng đã góp phần làm rực rỡ vườn hoa dân tộc Việt Nam đủ mầu sắc Truyền thống Đại đoàn kết các dân tộc ngày nay được tôn trọng và phát huy.

-Một số sự kiện trong ngày 3 tháng 3:

Việt Nam

* Vua Lê Thánh Tông tên thật là Lê Tư Thành sinh năm 1442 và mất ngày 3-3-1497 Ông là con vua Lê Thái Tông và bà Ngô Thị Ngọc Giao Ông trị vì 38 năm và thời kỳ Lê Thánh Tông là thời kỳ thịnh trị nhất trong lịch sử phong kiến nước ta.

* Phan Huy Ích là danh sĩ của thời Hậu Lê phục vụ Triều Tây Sơn Ông quê ở Hà Tĩnh và là em rể của Ngô Thì Nhậm Ông từng làm Hàn lâm thừa chỉ Chán cảnh vua Lê - chúa Trịnh ông cáo bệnh về nghỉ nhưng không được chấp nhận Khi Nguyễn Huệ lên ngôi mời ông vào Phú Xuân và đi sứ sang nhà Thanh một thời gian Ông là danh sĩ nổi tiếng với một số tác phẩm có giá trị Ông mất ngày 3-3-1822 tại quê nhà.

* Ngày 3-3-1951, Đảng Lao động Việt Nam chính thức ra mắt quốc dân, công khai lãnh đạo cuộc kháng chiến kiến quốc Tại buổi lễ ra mắt, đồng chí Trường Chinh thay mặt Đảng trình bày mục đích, tôn chỉ và chính cương của Đảng Đồng chí nhấn mạnh: Đảng Lao động Việt Nam trong Mặt trận dân tộc thống nhất đoàn kết chặt chẽ, cộng tác thân mật với các Đảng phái, các đoàn thể và nhân sĩ yêu nước trong mặt trận Việc Đảng Lao động Việt Nam ra công khai là một sự kiện vô cùng quan trọng, đánh dấu một thắng lợi lớn của Cách mạng Việt Nam, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời đẩy mạnh hơn nữa cuộc kháng chiến mau đến thắng lợi.

* Mặt trận Liên Việt bao gồm tất cả các đoàn thể nhân dân, tôn giáo, đảng phái, các nhân sĩ yêu nước nhằm thắt chặt khối Đại đoàn kết toàn dân để kháng chiến cứu nước, Mặt trận được thành lập ngày 3-3-1951 trên cơ sở hợp nhất Việt Minh và Liên Việt Lấy tên là Mặt trận liên hiệp quốc dân Việt Nam Gọi tắt là Liên Việt.

* Ngày 3-3-1955, Trung đoàn Không quân Việt Nam đầu tiên được thành lập, đánh dấu bước phát triển lên chính quy, hiện đại của quân đội ta.

Hơn 40 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Không quân nhân dân Việt Nam đã đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bắn rơi, bắn cháy hàng trăm máy bay địch, góp phần chi viện và hợp đồng chiến đấu cho các chiến trường Ngày nay Không quân Việt Nam có lực lượng mạnh cấp sư đoàn Có truyền thống anh hùng Nhiều đơn vị và cá nhân thuộc Quân chủng Không quân được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.

* Ngày 3-3-1959, Bộ đội Biên phòng được thành lập Đây là lực lượng vũ trang có chức năng bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ quốc gia khu vực biên giới Dù thay đổi tên gọi hoặc thuộc thành phần của quân đội hay

Trang 3

công an thì bộ đội biên phòng vẫn là lực lượng bảo vệ an ninh biên giới của Tổ quốc Bộ đội biên phòng đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương là Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang và tặng thưởng Huân chương

Hồ Chí Minh

Thế giới

* Ghêóoc Canthô - được coi là nhà toán học lớn cuối thế kỷ XIX Ông sinh ngày 3-3-1845 Ông có nhiều cống hiến trong việc xây dựng nền lý thuyết tập hợp - một lý thuyết quan trọng trong việc xây dựng cơ sở cho toán học hiện đại Chính sự ra đời của lý thuyết tập hợp và phát triển tiêu đề trừu tượng đã đánh dấu thời kỳ mới của toán học hiện đại đồng thời những công trình của ông là sự đấu tranh của phát triển toán học thế giới.

Việt Nam

* Ngày 4-3-1919, Thành lập Công ty Mỏ và Luyện kim Đông Dương Thực hiện khai thác thuộc địa, thực dân Pháp đã ra sức bóc lột tài nguyên và nguồn nhân công rẻ mạt ở Đông Dương Chúng tiến hành khai thác các mỏ kẽm, chì, bạc ở Bắc Cạn và một số địa phương khác Đến thời điểm năm 1941 sản lượng khai thác

là 17.801 tấn quặng, 6.251 tấn kim loại.

* Ngày 4-3-1949, mở đầu chiến dịch Đông Bắc, quân ta phục kích ở Điền Xá, cách thị trấn Tiên Yên, Quảng Ninh

15 km - diệt 16 xe và 150 tên địch Sau thắng lợi này, chiến dịch Đông Bắc phát triển tiêu diệt địch ở đường Đông Khê - Cao Bằng, đồn Bản Sâm (Lạng Sơn), đồn Ba Chẽ (Quảng Ninh), đồn Bản Trại, cầu Bản Trại và bức rút các

vị trí địch ở Pò Mã, Bản Phan, Pò Vao

* Mặc dù được quân Pháp canh phòng cẩn mật nhưng đêm 4-3-1954, các chiến sĩ ta đã khôn khéo, bí mật vượt qua hàng rào thép gai dầy đặc với trên 1000 quân địch, bố trí ở 8 lô cốt, 4 ụ đại bác 75 mm và tuần tiễu bảo vệ khu vực sân bay Gia Lâm Các chiến sĩ ta đã đột nhập vào sân bay đặt mìn phá huỷ 5 chiếc máy bay B26, 10 chiếc Đatôta, 4 chiếc chở khách, 1 kho xăng và 2 máy phát điện Chiến công này của quân dân Hà Nội đã góp phần hạn chế các đợt ném bom và tiếp tế cho quân Pháp trên các mặt trận ở miền Bắc Quân Pháp rất lo lắng trước lối đánh kiên quyết, táo báo của quân ta và phải mất một thời gian mới khôi phục lại được hoạt động của sân bay.

* Qua 2 cuộc đấu tranh phá hoại của Đế quốc Mỹ, cầu Long Biên bị phá hỏng nặng đã được hoàn thành công tác khôi phục vào ngày 4-3-1973 sau 41 ngày đêm lao động khẩn trương và sáng tạo.

Cũng trong dịp này, 5 cầu lớn khác ở miền Bắc bị bom phá hại như: Cầu Đuống, cầu Đáp Cầu, cầu Bắc Giang, cầu Tào Xuyên và cầu Hàm Rồng đã thông xe.

* Ngày 4-3-1975 được coi là ngày mở màn chiến dịch Tây Nguyên Với thắng lợi quan trọng là giải phóng thành phố Buôn Ma Thuột tạo đà cho sự phát triển của chiến dịch, giành thời cơ, kiên quyết tấn công làm tan rã những mảng lớn quân ngụy Sài Gòn, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vào bước ngoặt quyết định.

Việt Nam

* Ngày 5-3-1930, Nguyễn Ái Quốc viết báo cáo "Phong trào Cách mạng Việt Nam" gửi Quốc tế Cộng sản Đông Dương, Người viết: "Ngày nay các nhóm Cộng sản đã thống nhất, hoạt động nhất định sẽ tốt hơn trước nhiều Chúng tôi tin tưởng với kinh nghiệm và lòng hy sinh với quần chúng, những người Cộng sản sẽ chiến thắng".

* Trong thư gửi nhân dân Pháp ngày 5-3-1947, Hồ Chủ tịch đã nêu rõ thiện chí hoà bình của Chính phủ và nhân dân ta Thư có đoạn: "Máu Pháp và Việt chảy đã nhiều Chiến tranh không nên kéo dài Chiến tranh không đi đến đâu cả Chúng tôi sẵn sàng lập lại hoà bình, chỉ cần Quốc hội và nhân dân Pháp có cử chỉ thân thiện"

* Nhà nghiên cứu văn học Hoa Bằng tên thật là Hoàng Thúc Trâm Ông quê ở huyện Từ Liêm, Hà Nội Sinh năm

1902 và qua đời ngày 5-3-1977 Sinh thời ông được coi là dịch giả tiếng Hán có uy tín nhất Những bài nghiên cứu của ông có giá trị góp phần phát huy nền Văn học dân tộc Các tác phẩm chính của ông là: Từ điển Hán - Việt, Văn chương quốc âm đời Tây Sơn Ông là thành viên Hội Nhà văn, Hội Sử học và Viện Hán Nôm

Thế giới

Trang 4

* Chu Ân Lai - Chính khách lỗi lạc, nhà ngoại giao kiệt xuất của Trung Quốc - sinh ngày 5-3-1898 Ông từng giữ chức vụ Thủ tướng Quốc vụ viện nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa và là người khởi xướng 5 nguyên tắc chung sống hoà bình giữa các nước Á Phi Ông đặc biệt có công lao trong việc bảo vệ những người con ưu tú của nhân dân Trung Quốc khỏi bị các phe phái sát hại Ông mất ngày 9-1-1976, thọ 78 tuổi

* Thủ tướng Anh - Sơcsin - ngày 5-3-1946 đã phát biểu tại thành phố Phunton (Mỹ) kêu gọi các nước đế quốc tạo thành vòng vây về kinh tế, chính trị, quân sự đối với Liên Xô Sự kiện này được coi là bước mở đầu của chiến tranh lạnh trên thế giới.

* Ngày 5-3-1953 - Stalin từ trần Ông là một nhà chính trị - quân sự đại tài của Đảng Cộng sản Liên Xô và Liên bang Xô viết Quê ông thuộc nước cộng hoà Grudia Trong Đại chiến thế giới lần thứ 2, ông đã lãnh đạo quân đội

và nhân dân Liên Xô tiến hành cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, cùng các thành viên khác trong khối đồng minh chống phát xít đập tan chủ nghĩa phát xít, giải phóng Đông Âu dẫn đến sự hình thành hệ thống XHCN thế giới.Một số sự kiện trong ngày 6 tháng 3:

Việt Nam

* Nhà văn Nguyễn Công Hoan sinh ngày 6-3-1903 Ông quê ở huyện Văn Giang, tỉnh H ưng Yên và qua đời năm 1977 Ông đã viết hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài, cùng nhiều thể loại văn học khác Ông được xếp là người đứng hàng đầu trong trào lưu văn học hiện thực phê phán trước Cách mạng tháng Tám.

* Ông Lê Thanh Nghị tên thật là Nguyễn Khắc Xứng sinh ngày 6-3-1911 trong một gia đình nhà nho nghèo ở làng Thượng Cốc, huyện Tứ Lộc, tỉnh Hải Dương, từ trần năm 1989

Từ năm 1928, ông đã tham gia phong trào công nhân chống áp bức của bọn đế quốc và chủ mỏ, gia nhập Việt Nam thanh niên Cách mạng đồng chí Hội, sau đó vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ tháng 5-1930 đến đầu năm 1945, ông hoạt động ở Hà Nội, Hải Dương, tham gia Thành uỷ Hà Nội Thường vụ

Xứ uỷ Bắc kỳ, hai lần bị tù đày.

Từ năm 1946 đến năm 1954, ông là một trong những người chủ chốt của Liên khu III.

Từ năm 1951 đến năm 1982, ông Lê Thanh Nghị được bầu làm ủy viên ban chấp hành Trung ương Đảng, ủy viên

Bộ Chính trị, và được cử giữ các chức Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Phó thủ tướng Chính phủ, Chủ nhiệm ủy ban

kế hoạch Nhà nước, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng nhà nước Ông là đại biểu Quốc hội từ khoá II đến khoá VI, đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng.

* Nhà thơ Vĩnh Mai tên thật là Nguyễn Hoàng, quê ở huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị Ông sinh ngày 6-3-1918

và mất năm 1981 Ông hoạt động trong phong trào thanh niên dân chủ ở Huế từ năm 1936 Năm 1940 bị bắt và đầy đi Buôn Mê Thuột Năm 1945 ra tù tiếp tục hoạt động và tham gia khởi nghĩa ở Phú Yên Tác phẩm chính: Đất đen và hoa thắm, Tiếng hát, Những dân quân xã

* Ngày 6-3-1946 tại nhà số 38 phố Lý Thái Tổ, với mục đích loại bớt kẻ thù và để ta có thời gian chuẩn bị kháng chiến, Hồ Chủ tịch đã ký với đại diện của chính phủ Pháp - Xanhtơny bản hiệp định sơ bộ với Pháp Theo hiệp định này, Chính phủ Pháp phải công nhận nước Việt Nam dân chủ cộng hoà là một nước tự do, có Chính phủ, có nghị viện, có quân đội và tài chính của mình Đồng thời coi Việt Nam là một thành viên ở trong Liên bang Đông Dương và Khối liên hiệp Pháp Cũng theo hiệp định này, 15.000 quân Pháp vào miền Bắc để thay thế quân Tưởng.

* Quân đội Mỹ đã đổ bộ những đơn vị đầu tiên lên Cảng Đà Nẵng vào ngày 6-3-1965 Từ đây cuộc can thiệp của

Mỹ vào miền Nam Việt Nam đã trở thành cuộc chiến tranh xâm lược cục bộ, và từng bước dùng không quân leo thang đánh phá miền Bắc Kết thúc cuộc chiến tranh này, quân Mỹ đã phải rút về nước để lại hậu quả nghiêm trọng về những thiệt hại và những di chứng của nó Nhân dân tiến bộ Mỹ và thế giới đã đấu tranh biểu tình ủng

hộ nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ.

* Từ ngày 6 đến 8-3-1979, tại Henxinki (Phần Lan), Hội đồng hoà bình thế giới tổ chức hội nghị quốc tế khẩn cấp ủng hộ Việt Nam Hơn 100 nước và 30 tổ chức quốc tế dự hội nghị Hội nghị đã đề ra chương trình hành động quốc tế đoàn kết và bảo vệ Việt Nam.

Thế giới

* 6-3-1521 là ngày mất của Magienlăng - Nhà hàng hải nổi tiếng người Bồ Đào Nha Ông là người đầu tiên đã thực hiện chuyến vượt qua các đại dương vòng quanh trái đất bằng thuyền Cuộc thám hiểm của ông đã chứng minh trên thực tế một điều là Trái đất hình tròn.

Trang 5

Việt Nam

* Đồng chí Tô Hiệu sinh năm 1912 tại Xuân Cầu, Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, tham gia các phong trào yêu nước từ năm 1925 Năm 1930, đồng chí bị bắt và bị đưa ra Côn Đảo Tại đây đồng chí giác ngộ Cách mạng và trở thành Đảng viên Cộng sản Năm 1934 đồng chí ra tù tiếp tục hoạt động trong phong trào Mặt trận dân chủ ở Hà Nội rồi trực tiếp chỉ đạo phong trào ở mỏ than Cẩm Phả, được cử làm Thường vụ Xứ ủy Bắc

Kỳ phụ trách miền Duyên Hải và là Bí thư Thành ủy Hải Phòng Tháng 12 năm 1939 đồng chí lại bị bắt và bị thực dân Pháp giam cầm tại nhà tù Sơn La

Trong tù đồng chí luôn nêu cao khí tiết của người Cộng sản, tổ chức giáo dục, động viên anh em đấu tranh chống lại chế độ lao tù hà khắc của thực dân Pháp, và nuôi dưỡng ý chí cách mạng cứu dân cứu nước Do bị tra tấn, đầy ải tàn khốc, đồng chí đã lâm bệnh nặng, qua đời ngày 7-3-1944 tại nhà tù Sơn La, hiện nay khu bảo tàng

di tích nhà tù Sơn La vẫn còn cây đào do đồng chí trồng Cây đào mang tên Tô Hiệu và từ lâu đã trở thành biểu tượng cách mạng, một kỷ vật thiêng liêng đối với đất trời và các thế hệ người Việt Nam.

* Đêm 7-3-1954, một đơn vị bộ đội ta do đồng chí Đặng Kinh chỉ huy (đồng chí Đặng Kinh sau này là Trung tướng, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam) đã bí mật vượt qua hệ thống phòng thủ dày đặc với 2000 quân được cố vấn Mỹ chỉ huy ngày đêm tuần tra chặt chẽ, đột nhập sân bay Cát Bi Hải Phòng, phá hỏng đường băng, kho tàng và phá huỷ hoàn toàn 60 máy bay các loại Chiến công này đã làm cho quân Pháp thiệt hại nặng nề và gặp khó khăn trong việc tiếp tế cho các chiến trường.

* Xuất thân trong một gia đình Nho học yêu nước, Nhà thơ Á nam Trần Tuấn Khải - tác giả của các tác phẩm: Bút quan hài, Duyên nợ phù sinh và bài thơ nổi tiếng Tiễn anh Khoá - quê ở huyện Mỹ Lộc nay là ngoại thành Nam Định Từ sau 1954 ông sống và làm việc tại Sài Gòn Ông đã tham gia phong trào đấu tranh chống văn hoá đồi trụy đòi hoà bình và dân sinh Năm 1966 ông đã cùng với một số trí thức yêu nước ký tên yêu cầu chính quyền Sài Gòn hiệp thương với Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Ông mất ngày 7-3-1983, thọ 88 tuổi.

Việt Nam

* Ngày 8-3 năm 40, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa chống lại ách đô hộ nhà Hán Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà được nhân dân ủng hộ Song vì lực lượng yếu hơn giặc nên cuộc khởi nghĩa đã thất bại Ở Hà Nội có đền thờ Hai Bà thuộc quận Hai Bà Trưng.

* Bị coi rẻ và chỉ được trả lương thấp, ngày 8-3-1899, các nữ công nhân ngành dệt và ngành may ở Chicago (Mỹ)

đã bãi công, biểu tình đòi tăng lương, giảm giờ làm việc Cuộc đấu tranh này đã giành được thắng lợi và dẫn đến phong trào đòi bình đẳng nam nữ của phụ nữ Mỹ Phong trào đã thu hút đông đảo quần chúng và được ủng hộ tại nhiều quốc gia Năm 1910, Hội nghị Quốc tế phụ nữ lần thứ II họp tại Copenhaghen, Thủ đô Đan Mạch, theo đề nghị của Clara Zetkin, đã quyết định hàng năm lấy ngày 8-3 làm ngày Quốc tế Phụ nữ.

* Đầu năm 1920, trên bến cảng Sài Gòn có một số tàu biển của Pháp đang thả neo Do giá sinh hoạt trên đất liền cao nên các thuỷ thủ cử đại biểu đòi giám đốc Sở Thuỷ thủ phụ cấp đắt đỏ Yêu sách không được chấp nhận nên ngày 8-3-1920 tất cả 226 thuỷ thủ tuyên bố bãi công Trong suốt thời gian bãi công (20 ngày) các thuỷ thủ nhận được sự đồng tình mạnh mẽ của nhân dân Sài Gòn Những người bãi công đưa ra khẩu hiệu "Sự giải phóng người lao động do người lao động muôn năm!".

Bọn chủ đã phải nhượng bộ Sự kiện này có tiếng vang lớn, tác động đối với phong trào công nhân và nhân dân lao động ở Sài Gòn và trong cả nước.

* Theo hiệp định sơ bộ ký ngày 6-3-1946, quân Pháp đổ bộ lên cảng Hải Phòng, ngày 8-3-1946.

* Nhà máy dệt 8-3 tại Hà Nội do Trung Quốc giúp đỡ xây dựng trong 5 năm và được khánh thành ngày 8-3-1965 Đến thăm nhà máy, Hồ Chủ tịch căn dặn: "Muốn sản xuất được nhiều, các bộ phận dây truyền phải ăn khớp Từ đồng chí Giám đốc đến anh chị em công nhân phải đoàn kết thành một khối".

* Luật sư Phạm Văn Bạch, sinh năm 1910 tại xã Khánh Lộc, tỉnh Trà Vinh, qua đời ngày 8-3-1987 tại thành phố Hồ Chí Minh.

Ông đỗ cử nhân luật tại trường đại học Lyông (Pháp) - năm 1936, ông về nước làm giáo sư, dạy học ở Cần Thơ Tại đây ông tham gia các hoạt động yêu nước Từ lúc còn học ở Pháp, ông đã gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản Pháp, nhiều lần tranh luận trên diễn đàn, ủng hộ chủ nghĩa Mác và cách mạng tháng Mười Nga Từ sau cách mạng tháng tám 1945, ông từng giữ các chức vụ: Chủ tịch uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, ủy viên Đoàn Chủ tịch ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Trang 6

* Đại hội Hội nhà báo Việt Nam lần thứ 6 đã được khai mạc tại hội trường Ba Đình hôm 8-3-1995 330 đại biểu thay mặt cho hơn 7300 hội viên thuộc 154 đầu mối đã tới dự Đại hội lần này có khẩu hiệu: "Báo chí vì sự nghiệp đổi mới và hiện đại hoá đất nước".

Thế giới

* Ngày 8-3-1954: Nguyên soái Voroshilov tuyên bố Liên Xô đã chế tạo thành công bom nguyên tử.

Việt Nam

* Ngay từ năm 1944, trên cơ sở phân tích tình hình thế giới và cách mạng Đông Dương, những người Cộng sản Việt Nam đã nhận định về sự hoà hoãn giữa Nhật và Pháp ở Đông Dương "Có khác chi một cái nhọt bọc chất bên trong biết bao vi trùng và máu mủ chờ dịp vỡ tung ra" Và tiên đoán cả Nhật và Pháp sửa soạn tiến tới chỗ tranh giành nhau quyết liệt.

Đúng như vậy, 19 giờ ngày 9-3-1945 đại sứ Nhật tại Hà Nội trao cho toàn quyền Đông Dương một tối hậu thư buộc Pháp đặt toàn bộ binh lính dưới quyền chỉ huy của Nhật Phía Pháp xin hoãn đến 21 giờ Nhật nổ súng đánh Pháp Quân Pháp tại Hà Nội và cả Đông Dương đầu hàng Đông Dương trở thành thuộc địa của phát xít Nhật.

* Ngay trong đêm Nhật đảo chính Pháp 9-3-1945, Ban thường vụ Trung ương Đảng đã họp Hội nghị mở rộng và

ra đời bản chỉ thị lịch sử: "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" Hội nghị xác định: Sau cuộc đảo chính này, đế quốc phát xít Nhật là kẻ thù chính, kẻ thù trước mắt của nhân dân Đông Dương Khẩu hiệu hành động lúc này là "Đánh đuổi phát xít Nhật, thành lập chính quyền cách mạng của nhân dân" Hội nghị cũng đã đề

ra nhiều vấn đề cụ thể và các hình thức đấu tranh Phát động cao trào kháng Nhật để làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa và khẳng định dựa vào sức mình là chính Hội nghị kết thúc ngày 12-3-1945.

Thế giới

* Sự khủng bố khốc liệt của thực dân Pháp đối với phong trào cách mạng và chế độ nhà tù tàn bạo ở Đông Dương đã gây xúc động trong dư luận Pháp Ngày 9-3-1933, lực lượng tiến bộ mà hạt nhân là Đảng Cộng sản Pháp đã thành lập uỷ ban vận động đại xá tù chính trị Đông Dương Mục đích của uỷ ban này là nhằm thức tỉnh

dư luận Pháp, phản đối chính sách thống trị tàn bạo của bọn thực dân ở thuộc địa Uỷ ban đã tổ chức mít tinh tại Pari với trên 1.200 người tham gia Tiếp đó ủy ban đã cử phái đoàn điều tra tới Đông Dương và góp phần tích cực vào chính sách tiến bộ của Chính phủ mặt trận nhân dân Pháp Tại Sài Gòn cũng đã ra mắt ủy ban Đông Dương vận động đại xá tù chính trị

Việt Nam

* Nhà thơ Đông Hồ tên thật là Lâm Tấn Phúc quê ở Hà Tiên (tỉnh Kiên Giang) Ông sinh ngày 10-3-1906 và mất năm 1969 Năm 1926 khi mới 20 tuổi ông đã lập ra Trí đức học xá nhằm truyền bá văn học tiếng Việt Tác phẩm nổi tiếng của ông là Linh phượng tập lệ ký.

* Giáo sư Hoàng Xuân Hãn sinh năm 1908 nguyên quán xã Đức Nhân, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, từ trần ngày 10-3-1996 tại Pari, Thủ đô Cộng hoà Pháp Ông là một nhà khoa học, nhà văn hoá lớn có tác phẩm chính là Danh

từ y học, phương pháp học i tờ, Lịch và lịch Việt Nam, La sơn phu tử Sau khi ông qua đời, Nhà nước ta đã truy tặng ông Huân chương Độc lập hạng nhì.

* Trên báo Phụ nữ Tân văn (số 122 Ngày 10-3-1932) Phan Khôi đăng bài Đem một lối thơ mới trình chánh giữa làng thơ và giới thiệu bài thơ Tình già Sự việc này đã mở màn cho phong trào "Thơ mới" và cuộc tranh luận trên diễn đàn văn học về vấn đề thơ mới, thơ cũ kéo dài trong nhiều năm Đây cũng là hiện tượng mới mẻ của lịch sử văn học cận đại Việt Nam, từ đó xuất hiện các nhà thơ như: Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Nguyễn Nhược Pháp, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Thanh Tịnh, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính Xét về hình thức thơ mới hay thơ cũ chỉ là vấn đề thể loại Nhưng thực chất là phản ánh cuộc đấu tranh ý thức hệ phong kiến và tư sản.

* Trước những diễn biến quan trọng của tình hình thế giới mà hoạ phát xít đang ngày một lớn, ngày 10-3-1939, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông dương đã ra "Thông báo khẩn cấp" gửi tới các Đảng bộ Bản thông cáo chỉ rõ: Cần phải tổ chức các cuộc mít tinh quần chúng phản đối khủng bố của thực dân Pháp và biểu dương lực lượng ủng hộ cách mạng Bản thông cáo còn đưa ra các khẩu hiệu hành động.

Trang 7

* Ngày 10-3-1945, sau khi Nhật đảo chính Pháp, Chi bộ Đảng Cộng sản Đông dương xã Trung Màu (huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh) đã quyết định phát động quần chúng nổi dậy, thành lập ủy ban dân tộc giải phóng Đây là địa phương đầu tiên giành được chính quyền và duy trì chính quuyền cho đến tổng khởi nghĩa.

* Sau Cách mạng Tháng tám, ngày 10-3-1946 lần đầu tiên cử tri Thủ đô đi bầu những người đại diện của mình vào Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội.

* Ngày 10-3-1994, con đường rộng 23m, dài 14km 560, có 6 làn xe, nối từ cầu Thăng Long đến sân bay Quốc tế Nội Bài đã khánh thành đưa vào sử dụng.

Việt Nam

* Để tăng cường lực lượng lãnh đạo giữa lúc phong trào Cách mạng đang lên cao, Đảng chủ trương tổ chức các cuộc vượt ngục để đưa các chiến sĩ Cách mạng đang bị giam giữ trong các nhà tù thực dân trở về hoạt động Cuộc vượt ngục Đắc Min Buôn Mê Thuột vào ngày 11 tháng 3 năm 1943 đã mở đầu cho các cuộc vượt ngục Sơn La, Chợ Chu, Hoà Bình, Bá Vân Các chiến sĩ Cách mạng vượt ngục thành công đã tăng cường cho lực lượng cán bộ của Đảng.

* Vào ngày 11-3-1945, ta diệt đồn Bần Yên Nhân (Hưng Yên) Trận đánh do Thường vụ xứ ủy Bắc Kỳ trực tiếp chỉ đạo lực lượng tự vệ chiến đấu địa phương thực hiện Đồn Bần Yên Nhân nằm trên quốc lộ 5 cách Hà Nội 26 km

và là một vị trí quan trọng Lực lượng tự vệ địa phương đã đánh một trận phối hợp giữa tuyên truyền và sử dụng sức mạnh quân sự Ta thu toàn bộ vũ khí Đây là hoạt động quân sự đầu tiên diễn ra ở vùng đồng bằng Bắc Bộ

và ngay trên tuyến giao thông huyết mạch nối Hà Nội với Hải Phòng.

* Sau khi Nhật đảo chính Pháp, ngày 11-3-1945, Uỷ ban vận động cứu quốc Ba Tơ quyết định khởi nghĩa Khi cử đại biểu thương lượng với đồn trưởng BaTơ và bị chúng trở mặt, Uỷ ban lập kế hoạch chiếm đồn Một bộ phận làm nghi binh làm bụi tung mù, thổi còi bắt chước ô tô Một bộ phận hô hoán quân Nhật đến Bọn binh lính và sĩ quan Pháp hỗn loạn bỏ chạy, lính ngụy nộp súng xin hàng Lá cờ đỏ sao vàng phấp phới bay cao Uỷ ban Nhân dân Cách mạng được thành lập và tuyên bố các quyền Tự do dân chủ.

Sau 4 ngày nắm chính quyền, ủy ban tổ chức các Hội cứu quốc trong vùng bổ sung lực lượng thành lập Đội du kích Ba Tơ rồi rút lên chiến khu chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám.

* Ngày 11-3-1951, báo Nhân dân, cơ quan Trung ương của Đảng Lao động Việt Nam, đã phát hành số đầu tiên tại Chiến khu Việt Bắc.

* Ngày 11-3-1954, Hồ Chủ tịch đã gửi thư cho các chiến sĩ ở Điện Biên Phủ, động viên mọi người lập công - Bác

Hồ viết:

"Các chú sắp ra mặt trận Nhiệm vụ lần này rất to lớn, khó khăn nhưng rất vinh quang

Các chú vừa được chỉnh huấn chính trị và quân sự, và đã thu được nhiều thắng lợi về tư tưởng và chiến thuật,

kỹ thuật Nhiều đơn vị đã đánh thắng trên các mặt trận Bác tin chắc rằng các chú sẽ phát huy thắng lợi vừa qua quyết tâm vượt mọi khó khăn, gian khổ để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang sắp tới.

Bác chờ các chú báo cáo thành tích để thưởng những đơn vị và cá nhân xuất sắc nhất.

Chúc các chú thắng to

Bác hôn các chú".

* Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, một vấn đề có ý nghĩa then chốt đối với thành công của toàn bộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là chọn hướng tiến công chủ yếu và trận mở màn để đảm bảo thắng lợi chắc chắn, nhanh gọn, giành được yếu tố bất ngờ, tạo được thế chiến lược làm thay đổi toàn bộ cục diện chiến trường.

Buôn Mê Thuột là vị trí xung yếu của Tây Nguyên Địch yên trí Buôn Mê Thuột an toàn và không hề nhận biết một dấu hiệu nào bị tấn công Nhưng đòn chọc sâu bất ngờ đã giáng xuống đầu chúng Với lối đánh táo bạo điêu luyện, các lực lượng tinh nhuệ của ta đã chiếm sân bay, tiến công sở chỉ huy, chiếm khu trung tâm thông tin và phần lớn thị xã Trưa ngày 11-3-1975 ta giải phóng Buôn Mê Thuột Việc giải phóng Buôn Mê Thuột làm ngòi nổ

mở màn cho một loạt trận đánh tiếp theo.

Thế giới

* Hiến Pháp lâm thời còn gọi là Lâm thời ước pháp của Chính phủ Nam Kinh do Tôn Trung Sơn đứng đầu công

bố ngày 11-3-1912 Hiến Pháp lâm thời có 7 chương, 56 điều, trong đó quy định chủ quyền của Trung Hoa dân quốc thuộc về toàn thể nhân dân; Nhân dân có quyền tự do cư trú, ngôn luận, xuất bản, lập hội, tín ngưỡng

Trang 8

Lâm thời ước pháp mang tính chất một bản hiến pháp dân chủ tư sản Do đó bị Viên Thế Khải phản đối Năm

1914, Viên Thế Khải đã công bố Tân ước pháp thay thế cho Lâm thời ước pháp.

* Thành lập khối liên minh Việt - Miên - Lào.

Ngày 11-3-1951, Hội nghị đại biểu nhân dân ba nước Việt Nam - Cao Miên - Lào họp.

Sau khi xem xét tình hình thế giới, mối quan hệ nhân dân ba nước Việt - Miên - Lào trong cuộc đấu tranh chống xâm lược của thực dân Pháp, Hội nghị đã ra tuyên ngôn và nghị quyết chung nói rõ ý nghĩa và mục đích việc thành lập khối liên minh nhân dân Việt - Miên - Lào và gây một phong trào ủng hộ khối liên minh đó trong nhân dân ba nước.

* Ngày 11-3-1990, Quốc hội Lithuania tuyên bố độc lập khỏi Liên bang Xô Viết

Việt Nam

* Phan Bá Vành quê ở làng Minh Giám, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, sinh năm 1784 và hy sinh ngày 1827.

12-3-Ông là thủ lĩnh phong trào nông dân lớn nhất Bắc Hà.

Năm 1826, ông khởi binh ở Nam Định, đánh phủ Trà Lý và Lân Hải, đánh huyện Tân Minh và Nghi Dương (Hải Dương).

Nghĩa quân đi đến đâu cũng lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo Năm 1827, ông chỉ huy nông dân đánh phủ Thiên Trường và Kiến Xương, nhưng sau bị quân Triều Nguyễn bắt sống ở Trà Lũ Trong câu ca dao xưa có câu: Trên trời có sao tua rua

Ở dưới hạ giới có vua Bá Vành.

* Ngày 12-3-1960, Mỹ-Diệm đã giết hại ông Hoàng Lệ Kha, nguyên Chủ tịch Uỷ ban hành chính kháng chiến huyện Dương Minh Châu, Tỉnh uỷ viên tỉnh Tây Ninh Sau khi ban hành luật "10-59" chúng đã lê máy chém đi tàn sát những người yêu nước Hoàng Lệ Kha là người đầu tiên bị chúng sát hại Hành động phát xít này của Mỹ - Diệm

đã gây nên một làn sóng căm phẫn, phản đối trong nước ta lúc đó.

Ông Hoàng Lệ Kha sinh năm 1907, quê ở xã Hà Phong, huyện Hà Trung tỉnh Thanh Hoá, tham gia cách mạng từ năm 1931 Ngày 23-7-1997, liệt sĩ Hoàng Lệ Kha được Nhà nước truy tặng danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân".

*Ngày 12-3-1963, Hồ Chủ tịch về thăm Nhà máy cơ khí Hà Nội (nay là Nhà máy chế máy công cụ số 1) cùng với vua nước Lào Đây là lần cuối cùng Bác về thăm Nhà máy.

Lần đầu Bác về chúc Tết công nhân cán bộ ở đây vào ngày 18-2-1958 Nhà máy này được Bác về thăm nhiều nhất, tới 9 lần Có lần Bác thăm nơi sản xuất, có lần xem nơi ăn ở, có lần thăm lớp học đại học buổi tối, có lần Bác đi cùng với các vị khách nước ngoài Bác còn tặng huy hiệu cho những công nhân, cán bộ của Nhà máy cơ khí Hà Nội có thành tích về sản xuất và học tập.

* Ngày 12-3-1975, Việt Nam và Niger thiết lập quan hệ ngoại giao ở cấp đại sứ.

Thế giới

* Ngày 12-3-1918, thành phố Matxcơva trở thành Thủ đô của nước Nga Xô viết.

* Ngày 12-3-1925 tại Bắc Kinh, Tôn Trung Sơn, nhà cải cách dân chủ vĩ đại của Trung Hoa trút hơi thở cuối cùng Tôn Trung Sơn sinh năm 1866 Ông theo học trường Đại học Y khoa ở Hương Cảng và trở thành bác sĩ Trong hoàn cảnh đất nước bị đế quốc xâu xé, ông thấy việc cứu nguy cho toàn xã hội quan trọng hơn nên bỏ nghề y tham gia hoạt động chính trị Ông tập hợp người cùng chí hướng thành lập Hưng Trung Hội với tôn chỉ đánh đổ Mãn Thanh, khôi phục Trung Hoa Sau đó thành lập "Trung Quốc đồng minh hội", đề cao chủ nghĩa Tam dân, nổi dậy khởi nghĩa và giành thắng lợi Tôn Trung Sơn được đề cử làm Tổng thống Chính phủ Trung Hoa lâm thời và tuyên bố thành lập Trung Hoa dân quốc Để lôi kéo quần chúng theo cách mạng và để tránh cảnh "Nam Bắc phân tranh", ông đã từ chức Tổng thống Khi Viên Thế Khải lộ mặt phản động, ông thành lập Chính phủ cách mạng ở Quảng Đông và xây dựng lực lượng cách mạng Phong trào cách mạng đang lên cao thì Tôn Trung Sơn mắc bệnh từ trần Cái chết của ông là một tổn thất lớn cho Trung Hoa lúc đó

* Ngày 12-3-1958, các chuyên gia thể thao quân đội của 12 nước xã hội chủ nghĩa đã họp tại Matxcơva và thông qua Điều lệ tổ chức Uỷ ban thể thao quân đội các nước hữu nghị (gọi tắt là SKDA).

SKDA thường xuyên tổ chức các đại hội thể thao mùa đông, mùa hè và các cuộc thi vô địch của các môn thể thao Olimpic và thể thao quân sự thực dụng Vận động viên quân đội các nước thành viên đã giành nhiều giải

Trang 9

thưởng, huân huy chương trong các kỳ Đại hội Đây cũng là một hình thức nhằm tạo ra mối đoàn kết, hiểu biết, học hỏi lẫn nhau giữa quân đội các nước xã hội chủ nghĩa.

* Ngày 12-3-1968, Mauritus trở thành một thành viên độc lập thuộc Khối Thịnh vượng chung của Anh sau khi đã từng là thuộc địa của Anh từ năm 1810.

* 12-3-1999, Ba Lan, Hungary và Cộng hoà Séc trở thành những cựu thành viên đầu tiên của khối Liên bang Xô Viết gia nhập NATO.

Việt Nam

* Từ tháng 2-1908, nhân dân huyện Đại Lộc (tỉnh Quang Nam cũ) kéo lên huyện lỵ, rồi lên tỉnh, biểu tình trước toà công sứ Pháp, đòi giảm ngày đi phu, đòi giảm sưu thuế Có ngày 7-8 ngàn người đi biểu tình Ngày này năm đó, 13-3-1908, số người đi biểu tình lên tới 10 ngàn Họ đã bao vây dinh tổng đốc tỉnh Quảng Nam, phủ

lỵ Tam Kỳ, Thăng Bình, Điện Bàn, Duy Xuyên, lùng bắt và trừ khử bọn cường hào gian ác.

Phong trào chống đi phu và chống sưu thuế kéo dài tới tháng 8-1908 và lan ra nhiều tỉnh ở miền Trung như: Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Thừa Thiên, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hoá Mục tiêu đấu tranh vẫn là không đi phu, không nộp thuế cho Pháp.

* Ngày 13-3-1930, công nhân nhà máy cưa Thái Hợp - Thành phố Vinh đã tiến hành đấu tranh với chủ Cuộc đấu tranh do chi bộ Cộng sản và Công hội đỏ chỉ đạo Tuy quy mô nhỏ (có 50 người tham gia) nhưng với yêu sách đòi chủ phải thay một tên cai độc ác đã nhanh chóng lan chuyền thành những cuộc đấu tranh liên tục của công nhân Vinh - Bến Thuỷ - Mở đầu cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân Nghệ Tĩnh trong cao trào cách mạng 30-31.

* Ngày 13 và 14-3-1937 tại xã Tân Thới Nhứt (Bà Điểm, Gia Định) nay thuộc thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội nghị mở rộng Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương Nội dung của hội nghị được thể hiện qua các văn kiện sau:

Thông báo gửi các cấp bộ Đảng - đề cập vấn đề như tham gia tuyển cử, lập mặt trận thống nhất nhân dân Đông Dương.

Chủ trương tổ chức đổi mới của Đảng như: Thay đổi và kiện toàn tổ chức Đảng cũng như các tổ chức quần chúng cho phù hợp với tình hình mới của Cách mạng Việt Nam

* Ngày 13-3-1954 được coi là ngày mở màn của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ đông xuân 1953 - 1954 ta đã có những đòn tấn công buộc địch phải phân tán lực lượng cơ động trên các chiến trường, trong khi đó ta tập trung chủ lực về hướng Tây Bắc Nhạy cảm trước ý đồ chiến lược của ta, địch tăng cường lực lượng biến Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh Nhận định đây là một cơ hội lớn

để tiêu diệt sinh lực địch, ta quyết định mở chiến dịch tiến công Điện Biên Phủ.

Sau khi hoàn thành các công tác chuẩn bị, ngày 13-3, ta nổ súng tiến công tuyến phòng ngự vòng ngoài Chiến dịch quyết chiến vĩ đại bắt đầu.

Thế giới

* Trong nhiều thế kỷ, trên thế giới vẫn còn tệ phân biệt chủng tộc - Ngày 13-3-1969, Công ước của Liên hiệp quốc

về việc huỷ bỏ tất cả các hình thức phân biệt chủng tộc bắt đầu có hiệu lực.

Việt Nam

* Ngày 14-3-1900 là ngày sinh của nhà thơ hiện đại Hồ Trọng Hiếu, bút danh Tú Mỡ, sinh quán ở Hà Nội Ông chuyên về lối thơ trào phúng, dí dỏm mà sâu sắc, duyên dáng ý nhị trong từ ngữ điêu luyện Từ năm 1936 ông cộng tác với báo "Phong hoá" ; "Ngày nay" và nhóm "Tự lực văn đoàn", đến cách mạng Tháng Tám trong kháng chiến chống Pháp, ông tích cực tham gia, sinh hoạt trong Hội Văn hoá nghệ thuật góp phần công sức của mình vào công cuộc cứu nước và xây dựng nền văn hoá mới.

Tú Mỡ là một nhà thơ trào phúng nổi tiếng của nền văn học hiện đại của nước ta, thơ ông mang sắc thái dân tộc hiện đại.

* Nhà văn Hoài Thanh tên thật là Nguyễn Đức Nguyên, quê ở huyện Nghi Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, sinh năm 1909, qua đời ngày 14-3-1982

Lúc nhỏ ông học ở Nghệ An và Huế Sau đó ông dạy học ở Huế và nghiên cứu văn hoá dân tộc Sau Cách mạng Tháng Tám, ông có nhiều đóng góp trong lĩnh vực văn nghệ

Trang 10

Ông nổi tiếng là một nhà phê bình văn học theo quan điểm Mác - Lênin trong giai đoạn đầu xây dựng chủ nghĩa

xã hội ở nước ta.

Các tác phẩm chính của Hoài Thanh gồm có: Thi nhân Việt Nam (cùng viết với Hoài Chân) Có một nền văn hoá Việt Nam, Phê bình và tiểu luận, Truyện thơ.

Thế giới

* Anbe Anhxtanh sinh ngày 14-3-1879 và qua đời ngày 18-4-1955.

Ông là nhà bác học vĩ đại bậc nhất của thế kỷ XIX, nhà vật lý lý thuyết người Đức, một trong người sáng lập vật

lý học hiện đại.

Anhxtanh là tác giả những công trình cơ sở về thuyết lượng tử của ánh sáng: Đưa ra khái niệm về phôton (năm 1905), thiết lập các định luật quang điện, định luật cơ bản của quang hoá Từ năm 1917, ông đã tiên đoán bức xạ cảm ứng là cơ sở của kỹ thuật made và lade ngày nay.

Nguyên tố hoá học 99 mang tên Anbe Anhxtanh Năm 1921 ông được nhận giải Nôben về vật lý.

* Ngày 14-3-1883, Các Mác (Karl Marx) nhà triết học, kinh tế học, người sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học, lãnh

tụ cách mạng vĩ đại của giai cấp công nhân thế giới đã từ trần Tên tuổi của C Mác cùng với Ph ăngghen (Friedries Engels) mãi mãi đi vào lịch sử nhân loại như những người sáng lập ra chủ nghĩa cộng sản khoa học

có tác động to lớn và sâu rộng đối với nhân loại tiến bộ.

Việt Nam

* Ngày 15-3-1874, tại Sài Gòn, Triều đình Huế đã ký với Pháp một văn bản mang tên "Hiệp ước hoà bình và liên minh" (còn gọi là Hiệp ước Giáp Tuất) Đây là hiệp ước đầu hàng, mà nội dung chính là: Triều đình Huế chính thức công nhận chủ quyền của Pháp ở cả Lục tỉnh Nam Kỳ, Triều đình Huế không được ký hiệp ước thương mại với nước nào khác ngoài Pháp, phải thay đổi chính sách đối với đạo thiên chúa, phải để cho giáo sĩ tự do đi lại

và hoạt động trên khắp nước Việt Nam; phải mở cửa sông Hồng, các cửa biển Thị Nại (thuộc Quy Nhơn), Ninh Hải (Hải Dương) và thành phố Hà Nội cho Pháp buôn bán Tại các nơi đó, Pháp đặt lãnh sự quán và lãnh sự Pháp

có quân lính riêng.

* Ngày 15-3-1945, Tổng Bộ Việt Minh phát "Hịch kháng Nhật cứu nước" Nội dung vạch rõ: Giặc Nhật là kẻ thù số

1 và báo trước rằng cách mạng nhất định thắng lợi Lời hịch kêu gọi: Giờ kháng Nhật cứu nước đã đến Kịp thời nhằm theo lá cờ đỏ sao vàng năm cánh của Việt Minh Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà muôn năm

* Từ ngày 15-3 đến ngày 30-4-1949, trên địa bàn các tỉnh Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn, Bộ tư lệnh quân đội ta đã chỉ đạo chiến dịch nhằm tiêu diệt sinh lực địch, làm tan rã khối ngụy binh, làm tê liệt đường số 4, triệt tiếp tế của địch ở khu vực bắc - đông bắc.

Chiến dịch này chia làm 2 đợt:

- Đợt 1 từ ngày 15-3 đến 14-4, ta tiến công địch trên đường số 4, từ Thất Khê đến Na Sầm.

- Đợt 2 từ ngày 25-4 đến ngày 30-4 Ngày 25, ta phục kích ở đoạn Bông Lau - Lũng Phầy, ta tiêu diệt một đoàn xe

có hơn 100 chiếc, diệt 500 lính Âu Phi, phá huỷ 53 xe vận tải, 500 phuy xăng, thu nhiều vũ khí đạn dược.

Trong các ngày 26 và 27-4 ta bao vây một số đồn bốt địch trên đường Cao Bằng, Trà Lĩnh, diệt đồn Bàn Pái; địch

ở đồn Pò Mã, Pò Pạo phải rút chạy.

Trong cả chiến dịch Cao - Bắc - Lạng, ta tiêu diệt bắt sống hơn 1.400 tên địch, san bằng 4 cứ điểm, đánh thiệt hại

4 đồn, phá huỷ hơn 80 xe quân sự, thu nhiều quân trang, quân dụng.

* Thực tiễn cho thấy lịch sử nền điện ảnh Việt Nam chỉ thực sự ra đời dưới chế độ Cách mạng và được ghi nhận bằng sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Doanh nghiệp Điện ảnh và nhiếp ảnh Việt Nam vào ngày 15-3-1953.

Địa danh "đồi cọ" - một địa danh thuộc tỉnh Phú Thọ đã đi vào tâm trí các nhà điện ảnh Việt Nam như một

kỷ niệm có ý nghĩa lịch sử gắn với sự ra đời của nền Điện ảnh Cách mạng.

* Ngày 15-3-1960, trong cao trào "Đồng khởi" của Bến Tre, lần đầu tiên, hơn 5.000 phụ nữ gồm đủ các thành phần, đủ mọi lứa tuổi của các xã Phước Hiệp, Bình Khánh, Định Thuỷ, Đa Phước Hội, An Định, Thành Thới họp thành một đoàn người đội khăn tang, mặc áo rách, bồng con, kéo vào quận Mỏ Cày, đòi chấm dứt chiến tranh, đòi bồi thường tính mạng, đòi trừng trị bọn ác ôn ở Phước Hiệp.

Bè lũ Mỹ - Diệm rất sợ lực lượng hùng hậu này và chúng đã phải gọi là "Đội quân tóc dài".

* Ngày 15-3-1975, Quân ủy Trung ương điện cho Bộ Chỉ huy chiến dịch Tây Nguyên, nêu lên 3 khả năng;

- Một là địch có thể tăng cường phản kích,

- Hai là nếu địch bị đánh thì chúng co cụm về Plâycu, ta cần hình thành bao vây ngay Plâycu,

Trang 11

- Ba là dự tính việc rút lui chiến dịch của địch.

Bắt đầu từ ngày 15-3 có nhiều dấu hiệu địch rút quân khỏi Plâycu Đến 21 giờ đêm ngày 16-3, ta nhận được tin địch đang rút chạy khỏi Plâycu, một đoàn xe đã qua ngã ba Mỹ Thanh, theo hướng đường số 7, kho đạn ở Plâycu đang nổ và có nhiều đám cháy trong thị xã này.

Một đại tá ngụy bị ta bắt đã khai: Do bị đòn thảm hại ở Buôn Ma Thuột nên ngày 14-3-1975, Nguyễn Văn Thiệu đã

ra lệnh cho Phạm Văn Phúc, tư lệnh quân đoàn hai rút khỏi Tây Nguyên, về giữ đồng bằng ven biển để bảo toàn lực lượng.

Vụ thảm sát Sơn Mỹ đã gây xúc động và phẫn nộ khắp thế giới Chính phủ Mỹ phải xử tù Côly mặc dù đó chỉ là hình thức.

* Ngày 16-3-1975 toàn bộ lực lượng địch ở Kontum, Plâycu gồm các liên đoàn biệt động quân số 6, 7, 23, 25; các trung đoàn thiết giáp số 3, 9, 21 và cơ quan bộ tư lệnh quân đoàn 2, sư đoàn 6 không quân rút chạy theo đường

7 về Phú Yên Lần đầu tiên trong cuộc chiến tranh ở Đông Dương và trong phạm vi một chiến dịch, một quân đoàn địch được trang bị hiện đại đã phải rút bỏ một địa bàn chiến lược quan trọng Sư đoàn 320 của ta đang đánh địch ở đường 14 được lệnh cấp tốc hành quân truy kích địch.

Tiểu đoàn 9 suốt ngày đêm chạy tắt rừng hướng đến đường 7 - Đến chiều ngày 17-3 -1975, họ đã kịp chốt chặt ở Đông Nam thị xã Cheo Reo 4 kilômét và bắt đầu nổ súng chặn địch.

* Ngày 16-3-1981, Khánh thành Bệnh viện trẻ em Việt Nam - Thụy Điển tại Hà Nội - Công trình do chính phủ Thụy Điển viện trợ Đây là trung tâm chữa bệnh và nghiên cứu các bệnh trẻ em ở tuyến cao nhất trong cả nước Công trình được khởi công xây dựng từ tháng 9-1975, khi khánh thành và đưa vào sử dụng, bệnh viện có trên 500 giường đến nay đã phát triển hơn nhiều.

* Ngày 17-3-1963 Hồ Chủ tịch đến thăm nhà ăn khu tập thể Kim Liên.

Bác đi xem nơi chia cơm và thức ăn, chỉ tay lên chiếc bóng đèn và một góc trần nhà, Bác phê bình: "Nơi chia thức ăn sao để bẩn thế này?" Chị Lan phụ trách nhà ăn nói: "Thưa Bác chúng cháu xin sửa chữa ạ."

Sau đó Bác đi xuống nhà bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh Trước khi ra về Bác căn dặn các nhân viên, cán bộ nhà ăn Kim Liên:

- Kim là vàng, Liên là sen - Kim Liên là sen vàng Đã là hoa sen vàng, các cháu phải phấn đấu sao cho hương thơm toả mỗi ngày một xa

* 17-3-1975, bộ đội ta đã giải phóng hai thị xã Kontum và Plâycu trong chiến dịch Tây Nguyên

Thị xã Tây Nguyên được xây dựng trên bờ sông Đắc Pla, một nhánh của sông Pô Cô, giữa một đồng bằng nhỏ, ở

độ cao 525 mét so với mặt biển Kontum là trung tâm hành chính của Pháp ở Tây Nguyên trước đây.

Thực dân Pháp xây ở đây một nhà tù lớn để giam giữ các chiến sĩ cách mạng.

Trang 12

Còn thị xã Plâycu được xây dựng giữa cao nguyên đất đỏ, màu mỡ, bằng phẳng, có đồng bào Giarai, có nhiều nông trường trồng cà phê và chè.

Việt Nam

* Ngày 18-3-1962 đã khánh thành khu công nghiệp ở thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ).

Khu công nghiệp này gồm có nhà máy hoá chất, nhà máy giấy, nhà máy đường và nhà máy điện, đánh dấu bước phát triển của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất.

* Ngày 18-3-1965, phong trào phụ nữ "Ba đảm đang" do Bác Hồ đặt tên được Trung ương Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam phát động.

Lúc đó đang diễn ra cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều nam giới đi chiến đấu, ở hậu phương lực lượng chủ yếu là phụ nữ Nội dung phong trào phụ nữ "Ba đảm đang" gồm có:

1 Phụ nữ đảm đang sản xuất và công tác thay cho chồng, con đi chiến đấu.

2 Phụ nữ đảm đang việc gia đình cho chồng, con, anh em tòng quân và phục vụ lâu dài trong quân đội.

3 Phụ nữ đảm đang phục vụ chiến đấu, tham gia dân quân, tự vệ, luyện tập quân sự để sẵn sàng chiến đấu, phục vụ bộ đội, công an, dân quân tự vệ khi chiến đấu.

Phong trào "Ba đảm đang" đã lôi cuốn hàng triệu phụ nữ nước ta vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.

* Ngày 18-3-1975, Bộ Chính trị Trung ương Đảng nhận định: "Thắng lợi to lớn có ý nghĩa chiến lược của ta đánh dấu một bước rất mới trong cục diện chung, một bước suy sụp mới của Mỹ - Ngụy Địch đang thực hiện co cụm chiến lược, có thể co cụm ở Đà Nẵng và Cam Ranh "

Bộ Chính trị hạ quyết tâm hoàn thành kế hoạch giải phóng miền Nam ngay trong năm 1975, nhiệm vụ trước mắt

là nhanh chóng tiêu diệt quân đoàn 1 của địch, không cho chúng rút về Sài Gòn, giải phóng Huế, Đà Nẵng và các tỉnh Trung Bộ.

* Ngày 18-3-1975, sư đoàn 320 của ta đuổi kịp đội hình rút chạy của địch trên đường số 7 và tổ chức tiến công thị

xã Cheo Reo Sau 6 giờ chiến đấu liên tục và quyết liệt, ta giải phóng thị xã Cheo Reo Đây là huyện lỵ của huyện

A Dun Pa, tỉnh Gia Lai Bộ phận còn lại trong tập đoàn rút chạy của địch đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn Chúng buộc phải bỏ lại toàn bộ vũ khí nặng, xe cộ và khí tài, mở các đường tắt chạy bộ qua rừng, cố thoát khỏi khu vực đường số 7 Con đường "tuỳ nghi di tản" này trở thành "đường chết" của quân ngụy Cùng ngày 18-3, ta còn giải phóng thị xã Phú Bổn.

Thế giới

* Ngày 18-3-1848, tại Béclin đã nổ ra cuộc cách mạng tư sản, dẫn tới việc thành lập một chính phủ gồm những người tư sản và công chức tự do vào ngày 20-3-1848 Chính phủ này bắt buộc vua Phổ phải công bố hiến pháp Tháng 4-1848, Mác và ăngghen ở Đức đã phát động đấu tranh, đề ra nhiệm vụ cấp thiết nhất là: đánh đổ chính phủ quân chủ, tiêu diệt tất cả tàn tích của chế độ nông nô, thành lập một nước Đức cộng hoà - dân chủ - thống nhất.

Mác và ăngghen cho rằng: Tiến hành cách mạng đến cùng là điều kiện cần thiết nhất để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chủ nghĩa xã hội.

* Giữa thế kỷ XIX nền công nghiệp Pháp phát triển chưa từng có nhưng cũng mở đầu cho sự bóc lột của giai cấp

tư sản đối với nhân dân lao động Trong khi đó Phổ bao vây Pari Trước tình hình này nhân dân Pari căm phẫn nổi dậy lật đổ nền đế chế thứ hai và đòi lập chế độ cộng hoà.

Sáng 18-3-1871 quân đội chính phủ Pháp tiến công tìm cách cướp vũ khí của quân đội vệ quốc gồm những người lao động Vì vậy, dân chúng Pari nhất tề nổi dậy phá tan âm mưu khiến chúng hoảng sợ bỏ chạy về Véc - xay Quân đội vệ quốc chiếm lĩnh các công sở Lá cờ đỏ phấp phới tung bay trên nóc toà thị chính Pari Ngày 18-

3 là ngày thắng lợi của nền cộng hoà của những người lao động Uỷ ban Trung ương quân đội vệ quốc Pari trở thành chính phủ thực sự của công xã Pari được thành lập.

Sự ra đời của công xã Pari đánh dấu một giai đoạn mới trong cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản Pháp Những điều mà Công xã Pari đặt nền móng là mong mỏi của hàng triệu người trên thế giới.

* Ngày 18-3-1970, tại Cămpuchia đã nổ ra cuộc đảo chính do lực lượng cánh hữu Lonnon Xirich Matắc tiến hành, lật đổ Quốc trưởng Nôrôđôm Xihanúc trong lúc ông đi chữa bệnh ở nước Pháp.

Họ tuyên bố khủng hoảng chính trị nghiêm trọng ở Cămpuchia và vội vã triệu tập cuộc họp giữa Quốc hội và Hội đồng Vương quốc Hội nghị ra quyết định phế truất ông Xihanúc ra khỏi chức vụ Quốc trưởng, thành lập chế độ

"Cộng hoà Khơme" và cử Cheng Heng làm Quốc trưởng - Họ tuyên bố xoá bỏ các quyền tự do dân chủ, theo Hiến pháp trước đây, bắt giam những người chống đối Cuộc đảo chính này là sự vận dụng "học thuyết

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	57,55 KB