slide 1 mét sè vên ®ò ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc m«n to¸n thcs §þnh h­íng ®æi míi pp s¬ ®å líp häc néi dung s¬ ®å líp häc bµn gv cöa vµo nhãm 1 thcs nhãm 4 thcs nhãm 2 thcs nhãm 5 thcs nhãm 3

Là PP dạy học GV tạo ra các tình huống có vấn đề , điều khiển HS phát hiện vấn đề,hoạt động tự giác , tích cực chủ động, sáng tạo để giải quyết vấn đề và thông qua đó chiếm lĩnh tri thứ[r]

Một số vấn đề đổi mới

ph ơng pháp dạy học

môn toán THCS

Định h ớng đổi mới PP Sơ đồ lớp học Nội dung

Nhãm 1 ( THCS )

Nhãm 4 ( THCS )

Một số ph ơng pháp dạy học đ ợc sử dụng phổ biến , có hiệu quả,

có khả năng đáp ứng đ ợc yêu cầu về đổi mới PPDH môn Toán hiện nay

hîp t¸c trong nhãm nhá

Đây là PPDH mà HS được phân chia thành từng

nhóm nhỏ riêng biệt , chịu trách nhiệm về một mục tiêu duy nhất , được thông qua nhiệm vụ riêng biệt của từng người Các hoạt động cá nhân riêng biệt

được tổ chức lại liên kết hữu cơ với nhau nhằm thực hiện một mục tiêu chung

Ph ¬ng ph¸p d¹y häc hîp t¸c trong nhãm nhá

B¶n chÊt :

B1: Làm việc chung cả lớp :

# Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức

# Tổ chức các nhóm , giao nhiệm vụ cho các nhóm

# Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm

quy tr×nh thùc hiÖn:

B2: Làm việc theo nhóm

Phân công trong nhóm , từng cá nhân làm việc độc lập

Trao đổi ý kiến , thảo luận trong nhóm

Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm

#

B3: Thảo luận, tổng kết trước toàn lớp

Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả

Thảo luận chung

GV tổng kết , đặt vấn đề cho bài tiếp theo hoặc vấn đề tiếp theo

#

Bài tập thực hành:

Mỗi nhóm các thầy, cô hãy thiết kế một hoạt động

(Trong ch ơng trình toán THCS) để minh hoạ cho

PPDH hợp tác.

Thời gian : 15 phút

Các nhóm trình bày ra giấy A0

Mỗi nhóm cử 1 thành viên trình bày sản phẩm của mình

Các nhóm còn lại chú ý nghe và phát biểu quan điểm của mình

Ph ơng pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ

u ®iÓm :

- HS học được cách cộng tác trên nhiều phương diện

- HS được nêu quan điểm của mình

- HS được nghe quan điểm của bạn khác

- Tư duy phê phán , kỹ năng làm việc hợp tác của HS được rèn luyện và phát triển

- HS cùng xây dựng nhận thức thái độ mới và học hỏi lẫn nhau

- HS dễ hiểu dễ nhớ vì được tham gia trao đổi và trình bày vấn

đề nêu ra

mét sè l u ý :

- Chỉ những hoạt đông đòi hỏi sự phối hợp của các cá nhân để nhiệm vụ hoàn thành nhanh hơn; hiệu quả hơn hoạt động cá

nhân mới nên sử dụng PP này

-Tạo điều kiện để các nhóm tự đánh giá lẫn nhau hoặc cả lớp

cùng đánh giá

- Không nên lạm dụng HĐN và đề phòng xu hướng hình thức

- Tùy từng nhiệm vụ học tập mà sử dụng hình thức HS làm việc

ca nhân hoặc hoạt động nhóm cho phù hợp

Ph ¬ng ph¸p d¹y häc hîp t¸c trong nhãm nhá

vÝ dô minh häa :

VD1: Khi dạy bài " Ước và bội " ở lớp 6

HĐ củng cố

Chia lớp thành các nhóm từ 3-4HS

Nhóm có STT chẵn làm bài ở phiếu 2 , nhóm có STT lẻ làm bài ở phiếu 1

Thời gian làm việc nhóm là 2 phút

Phiếu 1:

Cho các số 1; 12; 14; 2; 18; 23; 0; 3

a Tìm tập hợp A gồm các số thuộc dãy trên là bội của 6

b Tìm tập hợp B gồm các số thuộc dãy trên là ước của 6

Phiếu 2:

Cho mn=30 và x=7t ( m,m,x,t là các số tự nhiên khác 0)Hãy điền vào ô trống các từ " ước " và " bội " để được các kết luận đúng

a) m là của 30 b) 30 là của mc) x là của t d) x là của 7t e) t là của x g) 7 là của x

Ph ¬ng ph¸p d¹y häc hîp t¸c trong nhãm nhá

vÝ dô minh häa :

Tổ chức trò chơi:" Nhóm nào nhanh hơn"

vÝ dô minh häa :

Luyện tập : Tỡm giỏ trị phõn số của một số ( tiết 2 sau bài 14)

( HS tính và khoanh số trên phiếu t ơng ứng với kết quả)

Sau 3 phép toán nếu thấy khoanh đ ợc đúng 3 số ở 1 hàng hay 1 cột hay

1 đ ờng chéo thì nhóm đó đồng thanh hô to “ Ơ - Rê - Ca” GV ghi 1 đ cho

đội đó Tiếp tục chơi sau 8 phép toán Đội nào tìm đ ợc nhiều Ơ-Rê-Ca

và nhanh nhất thì sẽ thắng

Ph ơng pháp dạy học

vấn đáp

Bản chất Quy trình u điểm Hạn chế L u ý Ví du Quay lai

Ph ơng pháp dạy học vấn đáp

quy trình thực hiện:

B1: Xỏc định mục mục tiờu bài dạy và đối tượng dạy học

Xỏc định cỏc đơn vị kiến thức kỹ năng cơ bản trong bài học và tỡm cỏch diễn đạt cỏc nội dung này dưới dạng cõu hỏi gợi ý , dẫn dắt HS

1 Tr ước giờ học: c gi h c: ờ học: ọc:

B2: Dự kiến nội dung cõu hỏi, hỡnh thức cõu hỏi , thời điểm đặt cõu hỏi , trỡnh tự cõu hỏi , dự kiến trả lời của HS, dự kiến cỏc cõu NX của GV với HS

2 Trong giờ học :

B3: GV sử dụng hệ thống cỏc cõu hỏi dự kiến trong tiến trỡnh bài dạy

và chỳ ý thu thập thụng tin phản hồi từ phớa HS:

Quy trỡnh đặt cõu hỏi trờn lớp :

- Đặt cõu hỏi

- Dừng lại để HS cú thời gian xem xột cõu hỏi và suy nghĩ cõu trả lời

- Gọi HS lờn trả lời

- Cho ý kiến đỏnh giỏ về cõu trả lời

3 Sau giờ học

GV chỳ ý rỳt kinh nghiệm về tớnh rừ ràng chớnh xỏc và trật tự logic

của hệ thống cõu hỏi đó được sử dụng trong giờ dạy

Bài tập thực hành:

Mỗi thầy, cô hãy thiết kế một hoạt động (Trong ch

ơng trình toán THCS) để minh hoạ cho PPDH vấn

đáp.

Thời gian : 5 phút

- Vấn đỏp là cỏch thức tốt để kớch thớch tư duy độc lập của HS

- Gợi mở vấn đỏp giỳp lụi cuốn HS tham gia bài học;

- Rốn cho HS năng lực diễn đạt sự hiểu biết của mỡnh và hiểu ý diễn đạt của người khỏc

- Tạo mụi trường để HS giỳp đỡ nhau trong học tập

- Giỳp GV duy trỡ sự chỳ ý của HS , giỳp kiểm soỏt hành vi của HS

Ph ơng pháp dạy học vấn đáp

u điểm :

- Khó soạn và sử dụng hệ thống câu hỏi gợi mở và dẫn dắt HS theo chủ

đề nhất quán

- Nếu chuẩn bị câu hỏi không tốt sẽ dễ dẫn tới đặt câu hỏi không rõ

mục đính , HS rơi vào trạng thái bị động , không thực sự làm việc , chỉ chú ý vào gợi ý của GV

H¹n chÕ :

Ph ơng pháp dạy học vấn đáp

một số l u ý :

- PP vấn đỏp thường được sử dụng phối hợp với cỏc PP khỏc để HS tớch cực hứng thỳ và học tập hiệu quả hơn

- Khi soạn cỏc cõu hỏi , GV cần lưu ý:

1 Cõu hỏi phải cú nội dung chớnh xỏc, rừ ràng sỏt mục đớch, yờu cầu

2 Cõu hỏi phải sỏt với từng đối tựng HS

3 Cựng một nội dung học tập với cựng một mục đớch như nhau, GV cú

cú thể sử dụng nhiều dạng cõu hỏi và nhiều hỡnh thức khỏc ( Bờn cạnh cõu

vÝ dô minh häa :

Luyện tập về hệ thức lượng trong tam giác vuông (HH9) học sinh làm VD:Cho hình vẽ tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH; AB=5cm AC=7cm Tính x và y

5cm

7cm

y x

H B

-Bài toán đã cho các yếu tố gì?Cần xác định yếu tố nào?

-Nên tính đại lượng nào trước,vì sao?

-Tính được y bằng cách nào? Sử dụng hệ thức nào?

-Tính được x bằng cách nào? Sử dụng hệ thức nào?

-Có cách nào khác để tính x?

Ph ¬ng ph¸p d¹y häc luyÖn tËp vµ thùc hµnh

B¶n chÊt Quy tr×nh u ®iÓm H¹n chÕ L u ý VÝ du Quay lai

B¶n chÊt :

Luyện tập và thực hành giải toán nhằm củng cố bổ sung, làm vững chắc thêm các kiến thức lí thuyết

Trong luyện tập người ta nhấn mạnh tới việc lặp lại với mục đích học

thuộc các kí hiệu, quy tắc, định lí, công thức đã học làm cho việc sử

dụng kĩ năng thành thục

Trong thực hành không chỉ nhằm học thuộc mà còn áp dụng hay sử dụngmột cách thông minh các tri thức để giải các bài toán khác

Ph ¬ng ph¸p luyÖn tËp vµ thùc hµnh

quy tr×nh thùc hiÖn:

B1: Xác định tài liệu cho luyện tập và thực hànhB2:Giới thiệu mô hình luyện tập hoặc thực hànhB3:Thực hành hoặc luyện tập sơ bộ

B4: Thực hành đa dạng

B5: Bài tập cá nhân

Bài tập thực hành:

Mỗi nhóm các thầy, cô hãy thiết kế một hoạt động

(Trong ch ơng trình toán THCS) để minh hoạ cho

PPDH luyện tập và thực hành.

Thời gian : 15 phút

Các nhóm trình bày ra giấy A0

Mỗi nhóm cử 1 thành viên trình bày sản phẩm của mình

Các nhóm còn lại chú ý nghe và phát biểu quan điểm của mình

H¹n chÕ :

-LT&TH có xu hướng làm HS nhàm chán nếu GV không nêu rõ mục đíchvà có sự khuyến khích cao

-Do bản chất nhắc đi nhắc lại nên HS khó có thể đạt được và tập trung

dễ tạo nên sự học vẹt, đặc biệt là chưa xây dựng được sự hiểu biết ban đầu đầy đủ

Ph ¬ng ph¸p luyÖn tËp vµ thùc hµnh

mét sè l u ý :

- Các bài tập dược nhắc đi nhắc lại với tốc độ ngày càng nhanh và áp lực lên học sinh cũng mạnh hơn

-Tuy nhiên không lên tạo áp lực quá cao mà chỉ vừa đủ để khuyến khích

HS làm bài chịu khó hơn

-Thời gian LT&TH không nên kéo dài quá dễ gây nên sự nhạt nhẽo và nhàm chán

-Cần thiết kế các bài tập có sự phân hóa để khuyến khích mọi đối tượng

HS đều được tham gia

- Có thể tổ chức LT&TH thông qua nhiều hoạt động khác

ví dụ minh họa :

VD1: Khi học bài “ Cụng thức nghiệm của phương trỡnh bậc hai”

HS cần luyện tập để

-Xác định đúng các hệ số a,b,c của ph ơng trình

-Thành thạo việc tính biệt thức

-Nhớ và vận dụng thành thạo công thức nghiệm để xác định nghiệm của

ph ơng trình bậc hai

Sau đó HS thực hành để giải PT bậc 2 với các ẩn khác nhau, giải các PT

mà sau quá trình biến đổi mới đ a đ ợc về PT bậc hai



Ph ơng pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

Bản chất Quy trình u điểm Hạn chế L u ý Ví du Quay lai

B¶n chÊt :

Là PP dạy học GV tạo ra các tình huống có vấn đề , điều khiển HSphát hiện vấn đề,hoạt động tự giác , tích cực chủ động, sáng tạo để giải quyết vấn đề và thông qua đó chiếm lĩnh tri thức , rèn luyện kỹ năngvà đạt được những mục đích học tập khác

quy trình thực hiện:

Ph ơng pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

B1: Phỏt hiện và thõm nhập vấn đề

-Phỏt hiện VĐ từ một tỡnh huống gợi vấn đề

-Giải thớch và chớnh xỏc húa tỡnh huống để hiểu đỳng VĐ được đặt ra

-Phỏt biểu VĐ và đặt mục tiờu giải quyết vấn đề

Bài tập thực hành:

Mỗi nhóm các thầy, cô hãy thiết kế một hoạt động

(Trong ch ơng trình toán THCS) để minh hoạ cho

PPDH phát hiện và giải quyết vấn đề

Thời gian : 10 phút

Các nhóm trình bày ra giấy A0

Mỗi nhóm cử 1 thành viên trình bày sản phẩm của mình

Các nhóm còn lại chú ý nghe và phát biểu quan điểm của mình

u điểm :

Ph ơng pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

- PP này gúp phần tớch cực vào việc rốn luyện tư duy phờ phỏn , tư duysỏng tạo cho HS

-Đõy là PP phỏt triển khả năng tỡm tũi, xem xột vấn đề dưới nhiều gúc

độ khỏc nhau

- Thụng qua GQVĐ , HS được lĩnh hội tri thức , kĩ năng và PP nhận thức

H¹n chÕ :

-PP này đòi hỏi GV nhiều thời gian và công sức GV phải có năng lực

sư phạm tốt mới tạo ra được nhiều tình huống gợi vấn đề và hướng dẫn

HS tìm tòi để PH&GQVĐ

-Việc tổ chức tiết học hoặc một phần tiết học theo PP PH&GQVĐ đòi hỏi phải có nhiều thời gian hơn so với bình thường

một số l u ý :

Ph ơng pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

-Khụng yờu cầu HS tự khỏm phỏ tất cả cỏc tri thức quy định trong

chương trỡnh

-Cho HS phỏt hiờn và giải quyết vấn đề đối với một nội dung học tập,

cú thể cú sự giỳp đỡ ớt nhiều của GV

-Tỉ trọng phần nội dung dạy học PH&GQVĐ khụng choỏn hết toàn bộ mụn học nhưng phải đủ để HS biết cỏch thức , cú kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng cấu trỳc lại cỏc kiến thức

-GV cần hiểu đỳng cỏc cỏch tạo tỡnh huống cú vấn đề tận dụng cỏc cơ hội để tạo ra cỏc tỡnh huống đồng thời tạo ĐK để HS tự lực giải quyết vấn đề

mét sè l u ý :

Một số cách thông dụng để tạo tình huống gợi vấn đề

1 Dựa vào nhận xét trực quan, nhờ thực hành hoặc hoạt động thực tiễn

2 Lật ngược vấn đề

3 Xem xét tương tự

4 Khái quát hóa

5 Khai thác kiến thức cũ đặt vấn đề dẫn đến kiến thức mới

ví dụ minh họa :

Ph ơng pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

B1: Phát hiện và thâm nhập vấn đề:

Một tam giác bất kì có tổng các góc trong trong bằng 1800 Bây giờcho một tứ giác bất kì , chẳng hạn ABCD, liệu ta có thể nói gì về tổngcác góc trong của nó? Liệu tổng các góc trong của nó có phải là mộthằng số t ơng tự nh tr ờng hợp tam giác hay không

B2: Tìm giải pháp :

GV gợi ý cho HS “quy lạ về quen” , đ a việc xét tứ giác về xét tam giác bằng cách tạo nên những tam giác trong hình vẽ t ơng ứng với

đề bài Từ đó dẫn đến việc kẻ đ ờng chéo AC Từ đó HS tìm cách

giải quyết vấn đề đặt ra

ví dụ minh họa :

B3: Trình bày giải pháp:

HS trình bày lại quá trình giải quyết bài toán từ việc tự vẽ hình, ghi giả thiết kết luận đến việc chứng minh

B4: Nghiên cứu sâu giải pháp :

Nghiên cứu tr ờng hợp đặc biệt tứ giác có bốn góc bằng nhau