slide 1 chµo mõng c¸c thçy c« bµi 22 t¸c dông tõ cña dßng ®iön tõ tr­êng i lùc tõ 1 tn mục đích kiểm tra xem dòng điện qua dây dẫn thẳng có tác dụng từ hay không bố trí hình 22 1 dây dẫn song son

Kết luận: Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường. nam châm thì nơi đó có từ trường[r]

I Lùc

tõ 1.TN :

• Mục đích: Kiểm tra xem dòng điện qua dây dẫn thẳng có tác dụng

từ hay không ?

• Bố trí: Hình 22.1 (dây dẫn song song với trục kim nam châm)

• Tiến hành: Cho dòng điện qua dây dẫn -> Quan sát hiện tượng xảy ra với kim nam châm

22 :

1 Lùc tõ

1.TN

+

+

A

+

Hình 22.1

 Khi K Khi K mở, dây dẫn mở, dây dẫn AB AB song song với

kim nam châm đang đứng yên.

 Đóng khóa K Đóng khóa K , quan sát và cho biết có

hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

A

+

+

+

Hình 22.1

- Kim nam châm bị lệch khỏi vị trí cân bằng.

- Khơng

Hiện tượng xảy ra với kim nam châm chứng tỏ điều gì ?

2 Kết luận: Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay có hình dạng bất kỳ đều gây ra lực

dạng bất kỳ đều gây ra lực ( gọi là lực từ ) ( gọi là lực từ ) tác dụng lên kim nam

châm.

Ta nói dòng điện có tác dụng từ.

:

I Lùc tõ

1.TN

 Khi K Khi K mở, dây dẫn mở, dây dẫn AB AB song song với

kim nam châm đang đứng yên.

 Đĩng khĩa K Đĩng khĩa K , quan sát và cho biết cĩ

hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

Lúc đã nằm cân bằng, kim nam hâm

cĩ cịn song song với dây dẫn khơng ?

A

+

+

+

-1/ Thí Nghiệm :

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

II Tõ tr êng

I Lùc tõ

A

+

+

+

-C2 : Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

1/ Thí Nghiệm :

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

II Tõ tr êng

I Lùc tõ

C2 : Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

- Kim nam chám bÞ lÖh khái vÞ trÝ c©n b»ng

1/ Thí Nghiệm :

II Tõ tr êng :

I Lùc tõ

Một kim nam châm (gọi là

nam châm) thử

nam châm) thử được đặt tự

do trên

do trên trục thẳng đứng,

đang

đang chỉ hướng Nam - Bắc chỉ hướng Nam - Bắc.

Đưa nó đến các vị trí khác

nhau xung quanh

nhau xung quanh dây dẫn có

dòng điện hoặc xung quanh

thanh nam châm.

thanh nam châm

C3 : Ở mỗi vị trí, sau khi nam châm đã

đứng yên Xoay cho nó lệch khỏi hướng

vừa xác định, buông tay ra

A

+

+

+

-II Tõ tr êng

I Lùc

tõ :

C3 : Ở mỗi vị trí, sau khi nam châm đã

đứng yên Xoay cho nó lệch khỏi hướng

vừa xác định, buông tay ra

A

+

+

+

-

Nhận xét hướng của kim nam châm

sau khi đã trở lại vị trí cân bằng ?

•Trở về vị trí ban đầu (kim nam

châm luôn chỉ một hướng xác

định).

2 KÕt luËn

lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói trong không gian đó có từ trường.

châm đều chỉ một hướng xác định.

II Tõ tr êng

I Lùc tõ

Các thí nghiệm trên chứng tỏ không

gian xung quanh nam châm và xung

quanh dòng điện có gì đặc biệt?(không

gian đó có khả năng tác dụng lực từ

không)

3 c¸ch nhËn biÕt tõ tr êng

b Kết luận: Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường

II Tõ tr êng

I lùc

tõ

1 thÝ nghiÖm

2 KÕt luËn

a Dùng kim nam châm thử đưa vào không gian cần kiểm tra

Nếu có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường

III VËn dông

II Tõ tr êng

I Lùc tõ

C 4 : Nếu có 1 kim nam châm thì em làm thế nào để phát hiện trong dây dẫn có dòng điện hay không ?

Đưa kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm bị lệch khỏi phương Bắc Nam chứng tỏ trong dây dẫn AB có dòng điện và ngược lại

C 5 : Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng

xung quanh trái đất có từ trường ?

Đặt kim nam châm trên trục thẳng đứng Xoay cho nó lệch khỏi

vị trí cân bằng Kim nam châm vẫn luôn định hướng Bắc - Nam.

C 6 :

Tại 1 điểm trên bàn làm việc, người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo 1 hướng xác định, không trùng hướng Nam-Bắc Từ đó rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm ?

Không gian xung quanh kim nam châm là từ trường.

III VËn dông :

I Lùc tõ

II Tõ tr êng

xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện đều

có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm.

H.C Oersted

(1777–1851)

sự liên hệ giữa điện và từ vào năm 1820 đã mở đầu cho bước phát triển mới của điện từ học thế kỷ XIX và XX.