Vai trò quyết định của nghe trong sự phát triển ngôn ngữ, cho nên bố mẹ nên thường xuyên nói chuyện với bé, nên tắt tivi và hạn chế các âm thanh khác khi chơi với bé để giúp bé ghi nhận [r]
Trang 1Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ từ 1 đến 2 tuổi và vai trò của bố mẹ.
Có sự khác nhau khá lớn giữa các đứa trẻ về khả năng ngôn ngữ, một phần là
do tính cách và khí chất của từng bé Sau đây, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu sự phát triển ngôn ngữ của trẻ trong giai đoạn này.
18 bí quyết giúp trẻ sớm biết nói.
Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ từ 2 đển 3 tuổi, và vai trò của bố mẹ 1.Những đặc điểm thể hiện sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ 1 tuổi:
Hầu hết trẻ 1 tuổi bắt đầu hiểu ý nghĩa của từ Ngôn ngữ tiếp nhận của trẻ phát triển từ sự hiểu biết tên của người và các đồ vật, bé có thể có những yêu cầu đơn giản ở độ tuổi một và hai Ngôn ngữ biểu cảm thể hiện từ các cử chỉ và lời nói bập
bẹ đầu tiên lúc 1 tuổi, tới việc sử dụng các từ và cụm từ đơn giản, một số câu đơn giản ở độ tuổi lên 2 lên 3
Trẻ học và hiểu các từ có ý nghĩa.Trẻ cũng thường nhận ra tên của các thành viên gia đình và các đồ vật quen thuộc Trẻ hiểu các câu đơn giản như “ mọi người đi rồi” hoặc “ đưa cho mẹ”
Từ 1 đến 2 tuổi, trẻ hiểu các yêu cầu đơn giản như “ đưa cho bố quả bóng” 18 tháng tuổi, trẻ biết tên gọi của người thân, biết chỉ các phần của cơ thể và chỉ các
đồ vật
Trẻ đã biết chỉ tay Tiếng bập bẹ vô nghĩa ít hơn giai đoạn dưới 1 tuổi Trẻ thường phát ra âm thanh của từ có một hoặc hai âm tiết để gọi người hoặc vật bé muốn, chẳng hạn từ “ baba” khi muốn cái “chai” hoặc chỉ vào đồ bé muốn lấy
Từ 12 đến 18 tháng, trẻ có thể sử dụng ngôn ngữ riêng của mình, đôi khi phát ra những từ chỉ mình bé hiểu.Từ 1 đến 2 tuổi, trẻ có thể nói được20 đến 50 từ
Hầu hết trẻ ở độ tuổi này thường có thể hiểu rõ được ít nhất 50 từ và có thể đặt 2
từ gần nhau để hiểu 1 câu ngắn, mặc dù nhiều khi không được chính xác lắm Vì ngay cả khi đối với những trẻ có trí thông minh vượt trội thì cũng khó mà có thể nói được nhiều cho tới khi được 2 tuổi Các bé trai thì thường phát triển ngôn ngữ
Trang 2chậm hơn so với các bé gái Và bất cứ khi nào trẻ bắt đầu biết nói, thì sẽ thường là những cái tên hoặc những từ ngữ quen thuộc và dễ phát âm như “ba, má, anh, ăn,
…”
Bố mẹ có thể là những người đầu tiên hiểu được những tiếng mà trẻ phát ra ban đầu, bởi vì trẻ thường bỏ qua hoặc thay đổi những âm thanh nhất định Ví dụ như trẻ rất hay bỏ những phụ âm như d, t, b,…hay các nguyên âm như o, e, a, i, u, chính do vậy nên khi nghe theo cường điệu âm thanh thì có thể hiểu được, nhưng nghe rõ thì vẫn chưa được
Bố mẹ sẽ có thể tìm hiểu thêm để có thể hiểu rõ hơn về lời nói của trẻ ngày qua ngày, có thể đoán được điều trẻ muốn thông qua cử chỉ của trẻ Và dù có làm gì, thì đừng chế nhạo trẻ khi trẻ nói sai, hãy cho trẻ thêm thời gian để thể hiện điều trẻ muốn nói và sau đó bố mẹ có thể hỏi lại bằng cách phát âm 1 cách chính xác và chậm rãi từ mà trẻ muốn nói Bằng cách kiên nhẫn như vậy, khả năng ngôn ngữ của trẻ sẽ phát triển một cách nhanh chóng
Khi trẻ được 18 tháng tuổi, trẻ sẽ bắt đầu biết nói vài động từ như “đi, ăn, lên,
xuống, trong và ngoài,…” Và khi được 2 tuổi, trẻ sẽ gần như làm chủ được lời nói của mình
Lúc đầu, trẻ sẽ tự tạo ra câu nói của riêng mình bằng cách kết hợp một từ duy nhất cùng với cử chỉ của cơ thể, hoặc trẻ cũng có thể càu nhàu, lẩm bẩm để thể hiện bố
mẹ hiểu không đúng ý của trẻ Trẻ có thể chỉ vào 1 đồ vật và nói “bóng” theo cách của riêng trẻ, để bố mẹ có thể hiểu được rằng trẻ muốn bố mẹ lăng bóng tới cho trẻ Hoặc trẻ cũng đã biết cách thể hiện thắc mắc của mình bằng cách lên giọng khi nói ra như một câu hỏi Và chẳng còn lâu nữa đâu, trẻ sẽ có thể bắt đầu kết hợp các
Trang 3từ lại với nhau như “uống sữa, ném bóng hay cái gì,…” Và khi đã bước vào giai đoạn này thì bố mẹ sẽ còn đối mặt với nhiều thử thách mới
2.Bố mẹ nên làm gì để hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ 1 tuổi?
Trước 2 tuổi, trẻ đã bắt đầu hiểu được hầu hết những điều mà bố mẹ nói Khi bố
mẹ thông báo rằng sắp đến giờ ăn, trẻ sẽ chờ đợi và mong ngóng, nhiều trẻ còn ngoan ngoãn ngồi trên ghế ăn của mình để đợi bố mẹ đem thức ăn ra Hay bố mẹ cũng có thể nói với trẻ là mình làm lạc đâu mất chiếc giày, trẻ sẽ hiểu và bò đi tìm chúng, khi thấy chúng sẽ đưa cho bố mẹ Lúc đầu thì phản ứng quá nhanh nhạy này của trẻ có vẻ hơi khác thường và bố mẹ sẽ tự hỏi rằng, là trẻ thực sự hiểu, hay chỉ là do bố mẹ tự tưởng tượng ra? Bố mẹ hãy yên tâm rằng đó không phải là tưởng tượng của bố mẹ đâu, bố mẹ cũng nên vui mừng vì những đặc điểm này chứng tỏ trẻ đang phát triển theo đúng quá trình
Bước nhảy vọt về sự phát triển này đòi hỏi bố mẹ nên thay đổi cách trò chuyện
với trẻ cũng như là ngôn ngữ và cách nói chuyện đối với mọi người xung quanh
Ví dụ như khi nói về những chủ đề mà bé có thể quá phấn khích, bố mẹ có thể điều chỉnh âm lượng cuộc nói chuyện chỉ đủ để 2 người nghe được, hoặc cũng có thể dùng cách phát âm từng chữ, chẳng hạn như: “Mình có nên ghé qua để mua K-E-M không anh?” Bên cạnh đó, trẻ ở độ tuổi này rất thích trò chuyện, và khi bố mẹ ngồi nói chuyện với chúng, chúng sẽ tỏ ra rất hào hứng và phản hồi lại rất nhanh bằng nhiều hình thức như vỗ tay, cười, nói bập bẹ ê a vài chữ,…
Bố mẹ thường hay cảm thấy trẻ ít nói quá và hay tự mình hát những bài hát với âm lượng to nhằm thu hút sự chú ý của trẻ Thật ra không cần phải khó khăn như vậy, thay vào đó, bố mẹ có thể nói ít thôi nhưng nói chậm rãi từng từ một, sử dụng những từ ngữ đơn giản và đặc biệt là câu nói phải ngắn thôi, đừng nói quá dài vì trẻ
sẽ không thể tiếp thu kịp Bố mẹ có thể bắt đầu bằng việc dạy cho trẻ biết chính xác tên của các bộ phận trên cơ thể như tay, chân, mặt, mũi, miệng, bụng, đầu gối,
…Bằng những cách như vậy, bố mẹ có thể giúp trẻ giảm tối thiểu sự nhầm lẫn trong ngôn ngữ
Vai trò quyết định của nghe trong sự phát triển ngôn ngữ, cho nên bố mẹ nên thường xuyên nói chuyện với bé, nên tắt tivi và hạn chế các âm thanh khác khi
chơi với bé để giúp bé ghi nhận lại một cách chính xác những gì nghe được và tập cho bộ não của bé phân biệt những âm tạo nên từ đó
Trang 4Bố mẹ giúp bé phát triển ngôn ngữ như thế nào?
- Cố gắng lắng nghe bé nói trong mọi hoàn cảnh
- Nên trò chuyện với bé về mọi thứ trong cuộc sống hàng ngày
- Thay đổi âm sắc và thể hiện bằng điệu bộ, cử chỉ để làm rõ điều bạn muốn nói
- Nói với bé đúng điều mà bạn sẽ làm để bé hiều đúng Ví dụ: “đi tắm” sẽ hoàn toàn khác với “vọc nước”
- Không giả vời nói theo cách phát âm sai của bé
- Giúp bé gia tăng vốn từ bằng cách mở rộng những gì bé nói Ví dụ: khi bé chỉ tay
và nói “xe”, bạn sẽ mở rộng thành “đúng rồi, đó là chiếc xe màu xanh Con có thích đặt con gấu bông lên chiếc xe màu xanh đó không”
Bùi Thị Thu Hằng – MN Hoa Hồng (Sưu tầm)