Các chuyên gia sau nhiều năm nghiên cứu và quan sát đã chỉ ra rằng: Trẻ từ 18-24 tháng tuổi có thể tự dùng cốc uống nước, có thể tự nhặt lấy đồ chơi; từ 2-3 tuổi có thể học cách tự mình [r]
Trang 1Sự hình thành tính cách và các bố mẹ giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách
trong giai đoạn 1 đến 2 tuổi.
Giai đoạn từ 1 đến 2 tuổi, đặc biệt là từ 12 đến 15 tháng tuổi, đây là khoảng thời gian mà những thiên thần nhỏ của chúng ta bắt đầu bộc lộ những tính cách khác nhau Các bậc cha mẹ hãy cùng nhau tìm hiểu quá trình hình thành tính cách trẻ và cách để giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách nhé.
Mách mẹ cách dạy ngoại ngữ cho trẻ nhỏ từ lúc 6 tháng tuổi.
Trẻ 4 tuổi: sự phát triển khả năng giao tiếp xã hội và vai trò của cha mẹ.
Cách giáo dục phát triển nhân cách cho trẻ sơ sinh.
Sự phát triển tâm lý, trạng thái cảm xúc của trẻ lên 2 tuổi.
Ehon Nhật Bản - Bé Trai Đi Toilet ( bí quyết giúp các mẹ đọc truyện cho bé hiệu quả và mua sách giá rẻ tiết kiệm nhất )
A Qúa trình hình thành tính cách của trẻ giai đoạn 1 đến 2 tuổi:
Tuy nhiên, tất cả xuất phát từ việc bố mẹ vẫn chưa thật sự hiểu được con mình và chưa biết cách "dạy" bé ngay từ khoảng thời gian đầu đời này
Mọi đứa trẻ khi sinh ra có những cách tiếp cận khác nhau về thế giới xung quanh
Đó được gọi là tính cách của trẻ Ví dụ, một số đứa trẻ dễ dàng thích ứng với những thay đổi Trong khi những đứa trẻ khác thì lại phản ứng rất mạnh dù chỉ là một nhỏ, chẳng hạn như bé cương quyết không chịu mặc một bộ đồ ngủ mới
Một số trẻ rất năng động, thích di chuyển mọi nơi Nhưng cũng có những đứa trẻ khác lại thích ngồi nhìn thế giới xung quanh mình Nhiều đứa trẻ thích những trải nghiệm mới và thích gặp gỡ những người mới Trong khi những trẻ khác lại tỏ ra chậm thích nghi tình huống mới Đây là những ví dụ về những tính cách đa dạng của trẻ
Không có tính cách đúng hay sai, hoặc tính cách tốt hay xấu
Tính cách không phải là cái mà con bạn lựa chọn, cũng không phải là thứ mà bạn tạo ra cho bé Có một điều rất quan trọng đối với trẻ là được nhìn nhận mình là ai
Trang 2Hãy vận dụng những gì bạn biết về tính cách của bé để khuyến khích bé phát huy những thế mạnh và giúp đỡ bé khi cần thiết
Ví dụ, nếu con bạn gặp khó khăn khi phải cô đơn không có mẹ bên cạnh thì lúc cho
bé đi ngủ có thể là một thách thức lớn đối với bé Bạn có thể giúp đỡ trẻ bằng cách tạo nên một “thủ tục” trước khi đi ngủ mỗi đêm như đọc truyện, uống sữa, đánh răng, và hát ru
Sự khác nhau về tính cách của bạn và bé
Bạn có thể thích gặp gỡ những người mới và thử thách những điều mới lạ, nhưng con của bạn thì không Điều quan trọng là phải làm sao nhận thức được sự khác biệt này Nó sẽ giúp bạn hiểu nhu cầu của bé có thể khác biệt so với bạn Nó cũng giúp bạn hiểu phải làm gì để giúp đỡ và tôn trọng “con người” thật sự của bé
Bạn có biết?
Đa số các bậc cha mẹ (51%) tin rằng khi bé 15 tháng tuổi đã biết chia sẻ
Trên thực tế, hầu hết những đứa trẻ từ 2 đến 3 tuổi đều biết cách chia sẻ và thay phiên nhau thực hiện thao tác nào đó Thậm chí sau đó, bé cần rèn luyện và được
bố mẹ giúp đỡ nhiều hơn cho sự phát triển của trẻ với những kỹ năng xã hội quan trọng
Điều này có ý nghĩa gì đối với bạn?
Khi được 15 tháng tuổi, trẻ chưa có được khả năng tự kiểm soát để biết chia sẻ
hoặc nhường nhịn Trẻ luôn đòi cho bằng được một món đồ chơi yêu thích, ngay
cả khi một đứa trẻ khác đang cầm chơi Điều này là do một phần bộ não chi phối khả năng tự kiểm soát của trẻ vẫn còn đang phát triển
Tuy nhiên, bạn nên bắt đầu dạy trẻ biết cách chia sẻ từ bây giờ Chẳng hạn như:
”Các con sẽ thay phiên nhau chơi chiếc xe hơi đồ chơi này Bây giờ là bạn Tô Mì chơi trước nhé Sau đó tới phiên Ti Ti” Sau đó hướng sự tập trung của bé vào một hoạt động khác trong khi bạn của bé đang chơi món đồ chơi đó
Trang 3Quan trọng nhất là tập cho bé biết giữ bình tĩnh và kiên nhẫn Chia sẻ là một kỹ năng mà trẻ bé có thể rèn luyện theo thời gian, cùng với sự hỗ trợ và hướng dẫn của bạn
B.Bố mẹ cần làm gì để rèn luyện cho trẻ có các tính cách tốt:
1.Tính tự lập:
Tự lập là một trong những đức tính quan trọng đầu tiên tạo dựng nhân cách của trẻ
Vì thế, ngay từ khi một tuổi rưỡi, trẻ cần được dạy các kỹ năng tự phục vụ bản
thân Nắm bắt các kỹ năng tự phục vụ có thể giúp trẻ tăng cường tính độc lập và cảm giác về sự thành công, không chỉ có lợi cho sự phát triển của trẻ mà còn giúp ích rất nhiều cho chính người lớn
Để hình thành cho trẻ khả năng tự phục vụ không chỉ trông cậy vào giáo viên mầm non mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của cả gia đình Ở lớp học, các kỹ năng được hình thành, còn ở nhà tiếp tục rèn luyện và thực hành Bất cứ sự chăm sóc nào từ phía người lớn cũng tạo cho trẻ những cơ hội rèn luyện hình thành những kỹ năng này Các kỹ năng tự phục vụ của trẻ bao gồm: Buộc dây giày, mặc quần áo, cài cúc áo, kéo phéc-mơ-tuya, rửa mặt, đánh răng, chải đầu, ăn cơm… Tuy nhiên, những kỹ năng này không đồng nhất ở tất cả các giai đoạn phát triển của trẻ Các chuyên gia sau nhiều năm nghiên cứu và quan sát đã chỉ ra rằng: Trẻ từ 18-24 tháng tuổi có thể tự dùng cốc uống nước, có thể tự nhặt lấy đồ chơi; từ 2-3 tuổi có thể học cách tự mình đi đại tiểu tiện, ăn cơm, mở phéc-mơ-tuya và mặc quần áo; từ 3-4 tuổi, tính độc lập của trẻ phát triển mạnh, những kỹ năng đã học được ở trên trở nên thành thục hơn, gần như trẻ có thể làm mà không cần sự giúp đỡ của người lớn; từ 5-6 tuổi, trẻ có thể học cách tự rửa bát, sắp xếp đồ chơi ngay ngắn…
Trẻ mới bắt đầu bước vào thế giới cuộc sống nên rất thích khám phá, tìm tòi, được
tự mình làm cho mình, nhưng sự bao bọc làm thay của bố mẹ và người lớn sẽ làm cho trẻ mất dần tính tự lập Phương pháp rèn luyện cho trẻ khả năng tự lập: khi đưa
ra nhiệm vụ cho trẻ, người lớn cần tạo ngay những điều kiện để trẻ có thể hoàn thành nhiệm vụ một cách dễ dàng Ví dụ khi bạn muốn dạy trẻ tự mang giày, nên đưa cho trẻ những đôi giày to hơn một chút so với cỡ chân của các em Hoặc để dạy trẻ tự rót nước, sữa, nên đưa cho trẻ những bình sữa có miệng to giúp trẻ thực hiện công việc một cách dễ dàng Làm như vậy sẽ gây cho trẻ hứng thú cũng như
tự tin trong việc hoàn thành các “nhiệm vụ”
Trang 42.Sự lễ phép:
Lễ phép không có nghĩa là gò ép, cưỡng ép trẻ vào một khuôn khổ cứng nhắc Ngoài việc khơi mở trí lực giai đoạn đầu cho trẻ, coi trọng việc dạy cho trẻ các quy tắc lễ phép còn là định hướng cho trẻ thích nghi và hòa nhập công đồng Dạy trẻ biết nói “xin lỗi” khi mắc lỗi và “cảm ơn” khi nhận được sự giúp đỡ của người khác, chính là bước đầu tạo cho trẻ sự thân thiện, tính cởi mở hòa đồng với môi trường xung quanh Những tác động giáo dục nhẹ nhàng được lặp đi lặp lại này diễn ra hằng ngày, dần sẽ hình thành hành vi tự giác của trẻ
Trong quá trình giáo dục những lễ nghi ứng xử cho trẻ ở giai đoạn này, người lớn, phụ huynh hoặc giáo viên đóng vai trò quan trọng Ở độ tuổi mẫu giáo, những điều trẻ học được không phải là những lý giải mà là những mô phỏng Vì thế, nếu như những người lớn có thái độ không tốt đối với trẻ, chúng sẽ bắt chước theo, đối xử không tốt với bạn bè và người xung quanh Nói cách khác, hành vi của người lớn
sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý cũng như sự hình thành tính cách của trẻ
Đối với những trẻ em phạm lỗi, không nghe lời có thể dùng phương pháp “phạt ở một mình” vì ở độ tuổi này trẻ sợ nhất là phải sống, chơi đơn độc Hơn nữa, phương pháp này cũng có tính khoa học của nó Việc “giam” một mình đối với trẻ
có phần nào đó khó chấp nhận đối với các bậc phụ huynh, tuy nhiên, nó có thể tạo được ảnh hưởng tích cực, đó chính là giúp trẻ hình thành thói quen giữ bình tĩnh
Trang 5trở lại khi đang tức giận Khi trẻ bình tĩnh trở lại, mới giảng giải điều hay lẽ phải cho trẻ hiệu quả sẽ cao hơn rất nhiều Ngay ở độ tuổi này cũng nên rèn cho trẻ sự bình tĩnh, khống chế được cảm xúc dù trong tình huống nào sẽ tạo cho trẻ sự trầm tĩnh khi trưởng thành
3.Tôn trọng - Chất “dinh dưỡng” đặc biệt:
Tôn trọng trẻ em cũng là một trong những nhân tố quan trọng tác động đến sự hình thành và phát triển nhân cách trẻ Không chỉ vì chúng nhỏ tuổi, cần sự ưu ái, quan tâm, chăm sóc mà còn vì mỗi đứa trẻ ngay từ khi ra đời đã là một cá thể độc lập, có
cá tính và những mong muốn độc lập của mình Người lớn, bất kể là bố mẹ hay thầy cô giáo đều không có đặc quyền chi phối và hạn chế hành vi của chúng Đặc biệt là trẻ em, sau này trưởng thành, cha mẹ hay thầy cô không thể thay thế chúng trong những lựa chọn mà chúng phải đối mặt trong hiện thực Vì thế, cần phải làm cho trẻ cảm thấy rằng, bản thân chúng, chứ không phải ai khác là chủ nhân của mình và phải có trách nhiệm với chính bản thân mình
Để thể hiện sự tôn trọng trẻ, khi giao tiếp với trẻ bằng ngôn từ bạn nên chú ý đến giọng điệu Khi nói chuyện với trẻ, người lớn không chỉ phải chăm chú nghe mà có lúc còn phải quỳ xuống thỏ thẻ với trẻ một cách “bình đẳng”, khiến trẻ cảm thấy được tôn trọng Khi trẻ ăn cơm, không thể ép, khi trẻ phạm lỗi không nên quở mắng quá lời, khi muốn trẻ thay quần áo, cũng không thể to tiếng quát nạt,… nếu không, sẽ làm cho trẻ cảm giác nặng nề và tự ti
Người lớn chúng ta thường không thích bị “dạy bảo” ở chỗ đông người, trẻ con cũng như vậy Bạn có thể là người giúp trẻ định hướng những lựa chọn của bé hoặc tùy hoàn cảnh, thời điểm thích hợp đưa ra sự giải thích cho trẻ hiểu với tư cách là “người hướng dẫn” Ở chỗ đông người không nên can thiệp vào việc “con
ăn món này”, “con không được ăn món kia”… chỉ gợi mở, với tư cách là “người hướng dẫn” để trẻ hiểu và tự lựa chọn Hơn nữa, ở trước mặt người khác, không được phép mắng là “ngu dốt”, “chẳng làm nên trò trống gì”, “không có chí khí”,
“vô tích sự” … Cách dạy dỗ đó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng tự tin cũng như sự phát triển về sau của trẻ
John Locke – nhà triết học vĩ đại người Anh từ thế kỷ XVII-XVIII đã từng nói:
“Bố mẹ không nói nhiều đến các lỗi của con cái thì chúng sẽ ngày càng coi trọng danh dự của bản thân, từ đó cố gắng để đạt được những lời khen ngợi của người
Trang 6khác đối với mình Nếu như cha mẹ trước mặt mọi người nhắc đến lỗi lầm của trẻ
sẽ khiến chúng xấu hổ Trẻ em càng cảm thấy danh dự của bản thân bị tổn hại, lại càng ít chú ý đến việc giữ gìn danh dự”
Có thể đôi khi bạn băn khoăn lo lắng rằng liệu như vậy có tôn trọng con cái một cách quá đáng không, nhưng thực tế đã chứng minh, những trẻ em được bố mẹ chúng tôn trọng tỏ ra rất hợp tác với bố mẹ, hữu hảo với bạn bè, rất lễ phép, không
có cảm giác mất tự nhiên khi nói chuyện với người lớn
4.Hai mươi phút quan trọng trong ngày
Cuộc sống bận rộn và nhiều áp lực đôi khi làm cho chính các bậc cha mẹ cũng thiếu thời gian dành cho bản thân mình Tuy nhiên, dù có bận rộn đến mức độ nào, các bậc cha mẹ cũng nên tối thiểu dành 20 phút mỗi ngày để đọc sách cho con cái của mình nghe Hai mươi phút là thời gian không dài nhưng sẽ rất hữu ích với trẻ Qua giọng đọc rủ rỉ của cha mẹ mỗi ngày, hứng thú về việc đọc sách sẽ dần được hình thành trong trẻ Thực tiễn đã chứng minh, việc trẻ được nghe đọc sách thường xuyên có thể giúp trẻ tăng cường khả năng chú ý, vốn từ vựng, kích thích, khơi gợi trí tưởng tượng, mở rộng tầm nhìn và kiến văn… Vì thế, các bậc phụ huynh đọc sách cho trẻ nghe càng sớm càng tốt./
Bùi Thị Thu Hằng – MN Hoa Hồng (Sưu tầm)