SÁN lá GAN NHỎ (clonorchis sinensis) (ký SINH TRÙNG NGÀNH điều DƯỠNG SLIDE) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

Trình bày chu trình phát triển của sán lá gan nhỏ.. Bệnh sán lá gan nhỏ gây ra bởi các loài sán: - Clonorchis sinensis - Opisthochis viverrini - Opisthochis felineus Ở miền Bắc VN đa s

Clonorchis sinensis

MỤC TIÊU

1. Mô tả hình dạng sán trưởng thành

2. Trình bày chu trình phát triển của sán lá gan nhỏ

3. Nêu các tác hại của sán lá gan nhỏ đối với ký chủ

4. Trình bày phương pháp chẩn đoán và dự

phòng bệnh

Bệnh sán lá gan nhỏ gây ra bởi các loài sán:

- Clonorchis sinensis

- Opisthochis viverrini

- Opisthochis felineus

Ở miền Bắc VN đa số nhiễm Clonorchis sinensis

Ở khu vực miền Trung: Bình Định, Phú Yên tỉ lệ

nhiễm Opisthochis viverrini cao.

SÁN LÁ GAN NHỎ

Opisthochis felineus

SÁN LÁ GAN NHỎ

Opisthochis viverrini

SÁN LÁ GAN NHỎ

Clonorchis sinensis

1 HÌNH THỂ

1.1 Sán trưởng thành:

- Màu đỏ nhạt, giống chiếc lá,dài 1-2cm x 0,4 cm

0,2 Đĩa hút miệng lớn hơn đĩa hút bụng

- Thực quản dài, manh tràng dài đến tận cuối đuôi

- Lỗ sinh dục ở trước đĩa hút bụng

- Tinh hoàn phân nhánh nằm sau buồng trứng

Sán trưởng thành

Sán lá gan nhỏ trưởng thành

SÁN LÁ GAN NHỎ

Clonorchis sinensis

Các lồi sán lá gan nhỏ cĩ hình thể và kích thước bên ngồi gần giống nhau

 Skrjabin (1950) :

- C.sinensis : tinh hồn chia nhánh

- O.viverrini và O.felineus tinh hồn chia thùy, chia múi.

 GS -TS Nguyễn Thị Lê (Viện Khoa học Việt Nam) :

- O.viverrini : buồng trứng phân thùy và đĩa hút bụng lớn hơn đĩa hút miệng.

- O.felineus : buồng trứng không phân thùy và đĩa hút bụng nhỏ hơn đĩa hút miệng.

1.2 Trứng :

– Nhỏ, kích thước 27×16 μm

– màu nâu sẫm

– Có nắp lồi, đối diện có gai nhỏ

– Trứng có phôi ngay lúc sinh

Chu trình phát triễn của sán lá gan nhỏ

Sán trưởng thành

( ống dẫn mật ) Trứng theo phân ra ngồi gặp nước

Nở ra AT LƠNGTƠ

(miracidium) Chui vào Ốc Bythinia

BÀO TỬ NANG

(Sporocyst)

Redia 1, Redia 2

ATđuơi (cercaria)

Rời ốc, bơi

vào trong nước

AT đuôi bám vào cá nước ngọt thuộc

Bythinia tentaculata

Cá thuộc họ Cyprinidae

DỊCH TỂ

Phổ biến ở những nơi thích ăn gỏi cá như ở các

nước Châu Á: Trung Quốc, Nhật bản, Triều Tiên, Lào

Ở miền Bắc VN,tỉ lệ nhiễm trước kia rất cao vì có thói quen ăn cá sống

Hiện nay tỉ lệ mắc độ 1-2% tập trung ở Bình Định,

Phú Yên

 Các nhà nghiên cứu của dự án FIBOZOPA đã

phát hiện:

- Tại Nghệ An cá nuôi nhiễm 44,7%

- Tại Nam Định cá nuôi nhiễm 45,7%

- Tại An Giang cá tự nhiên nhiễm 10,7%

Cá tự nhiên và cá nuôi đều nhiễn Sán lá truyền bệnh cho người

DỊCH TỂ

dự án xây dựng năng lực nghiên cứu Ký sinh trùng

cĩ nguồn gốc thủy sản được tổ chức DANIDA Đan Mạch tài trợ

Bệnh học

- Nhiễm ít : không triệu chứng, tình cờ phát hiện

phân phát hiện

- Nhiễm nhiều :

tiêu chảy,táo bón, chán ăn.

dẫn mật sưng, vách dầy lên gây tắt mật, ứ mật,

tăng và người bệnh suy kiệt dần rồi chết.

- Trường hợp sán lạc chổ đến ống tụy gây viêm ống tụy

1.270 con sán lá gan nhỏ thu được trên người

một bệnh nhân tại Ba Vì, Hà Tây

[

PGS.TS Nguyễn Văn Đề

(Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung Ương)

CHẨN ĐOÁN

 Thói quen ăn gỏi cá

 Bạch cầu toan tính tăng 15 – 20%.

trứng xuất hiện trong phân rất sớm sau 1 tháng nhiễm đã thấy trứng trong phân mà triệu chứng lâm sàng chưa rỏ.

PHÒNG BỆNH

- Tránh ăn gỏi cá sống

- Vệ sinh môi trường,xử lý phân hợp lý

- Tiêu diệt ốc trung gian truyền bệnh

- Phát hiện và điều trị người mắc bệnh