TÍNH GIÁ TRỊ của THỬ NGHIỆM SÀNG lọc và THỬ NGHIỆM CHẨN đoán (DỊCH tễ học SLIDE)

Phân biệt được tính giá trị và tính tin cậy của những công cụ đo lường trong lâm sàng và sàng lọc.. Lý giải được ý nghĩa của độ nhạy, độ đặc hiệu, và các giá trị tiên đoán của một thử

1 Phân biệt được tính giá trị và tính tin cậy của những

công cụ đo lường trong lâm sàng và sàng lọc.

2 Lý giải được ý nghĩa của độ nhạy, độ đặc hiệu, và các

giá trị tiên đoán của một thử nghiệm.

3 Quyết định lựa chọn một thử nghiệm nhằm mục đích

phát hiện hoặc chẩn đoán chính xác một trường hợp bệnh.

Mục Tiêu Bài Giảng

Normal Preclinical phase Clinical phase

Symptoms first appear

Disease diagnosed

Therapy given

Clinical Outcome

TẠI SAO CẦN CÁC THỬ NGHIỆM

 Những thử nghiệm trong chẩn đoán và lâm sàng cung cấp thông tin để ra quyết định

 Các thử nghiệm được sử dụng:

 Thử nghiệm sàng lọc: trên những người không có triệu chứng hoặc dấu hiệu bệnh (sử dụng cho sàng lọc yếu tố nguy cơ của bệnh)

Đo cholesterol máu ở người không có triệu chứng của BMV

 Thử nghiệm trong chẩn đoán: trên những người có triệu chứng hoặc dấu hiệu bệnh hoặc xác định lại tình trạng bệnh khi thử nghiệm ban đầu cho thấy khả năng mắc bệnh

 Mục tiêu:

Phát hiện bệnh sớm hơn so với chẩn đoán thông thường ở cộng đồng không có bệnh hoặc có vẻ bề ngoài khỏe mạnh

7

Siêu âm vú, x-quang tuyến vú

Để chẩn đoán những thay đổi ở tuyến

vú hoặc những bất thường được phát hiện qua kiểm tra lâm sàng

X-quang tuyến vú, sinh thiết Tập trung vào lợi ích cộng đồng Tập trung vào lợi ích cá thể

Miễn phí cho phụ nữ trên 40 tuổi được

chọn

Chỉ dành cho phụ nữ có triệu chứng hoặc có thay đổi ở tuyến vú

134/84 110/72 120/81

Giá Trị và Tin Cậy

Tin c y ậ – có đ c k t qu ượ ế ả NH NHAU Ư khi ti n hành l p l i ế ặ ạ

th nghi m cùng cá th trong đi u ki n gi ng nhauử ệ ở ể ề ệ ố

Giá trị – có đ c k t qu ượ ế ả ĐÚNG

Tính chính xác = Tính giá trị

Kh năng phân lo i, phát hi n đúng tình tr ng có b nh ho c ả ạ ệ ạ ệ ặkhông có b nhệ

Đ nh y ộ ạ – Phân lo i đúng ca ạ b nhệ

Đ đ c hi u ộ ặ ệ – Phân lo i đúng ca ạ không b nhệ

Giá Trị và Tin Cậy

Để đo lường độ nhạy và độ đặc hiệu của thử nghiệm Cần biết người có bệnh và người không có bệnh

chuẩn vàng

Máy đo huyết áp ~ đo áp lực trực tiếp trong động mạch

Siêu âm ~ giải phẫu học, sinh thiết

Đo lường độ chính xác của thử

nghiệm

Kết quả

Dương tính Dương thật Dương giả

Âm tính Âm tính giả Âm tính thật

So sánh kết quả của một thử nghiệm

có hai giá trị và tình trạng bệnh

B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-Bệnh Không

bệnh Tổng

KQ Xét nghiệm + 27 14 41

KQ Xét nghiệm - 3* 56 59

Tính giá trị của thử nghiệm -

Độ nhạy

* 3 ca âm tính giả

Xác suất để một người có bệnh sẽ có kết quả thử nghiệm dương tính Khả năng một xét nghiệm phát hiện đúng người có bệnh

a b

c d

B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-Tính giá trị của thử nghiệm -

Độ nhạy

Xác suất để một người có bệnh sẽ có kết quả thử nghiệm dương tính

Khả năng một xét nghiệm phát hiện đúng người có bệnh

- Trong 30 người có bệnh, thử nghiệm xác định đúng 27 người là dương tính

- Tỷ lệ người có bệnh được xác định chính xác + bởi thử nghiệm là 90%

Tính giá trị của thử nghiệm - Độ

đặc hiệu

@ 14 ca dương tính giả

Xác suất để một người không bệnh sẽ có kết quả thử nghiệm âm tính

Khả năng một xét nghiệm phát hiện đúng người không mắc bệnh

Bệnh Không

bệnh Tổng

KQ Xét nghiệm + 27 14 @ 41

KQ Xét nghiệm - 3 56 59

B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

Tính giá trị của thử nghiệm - Độ

đặc hiệu

Xác suất để một người không bệnh sẽ có kết quả thử nghiệm âm tính

Khả năng một xét nghiệm phát hiện đúng người không mắc bệnh

B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

-B B B - - -

Trong 70 người không có bệnh, 56 người được xác định chính xác là - với thử nghiệm.

- Tỷ lệ người không có bệnh được xác định chính xác là - với thử nghiệm là 80%

Dương thật

Âm thật

Dương giả

Âm giả

2 0

2 2

2 4

2 6

2 8

3 0

3 8

3 6

3 2

3 4

4 0

4 2

Khoản

g trùng lấp

Điểm cắt đoạn ở đâu ?

Đặc hiệu kém

100% đặc hiệu Nhạy kém

Áp suất nội nhãn cầu (mmHg)

THỬ NGHIỆM SÀNG LỌC - CHẨN ĐOÁN

Chọn Lựa Công Cụ _ Nhạy hoặc Đặc

Hiệu

Thử nghiệm có độ nhạy cao

Bệnh nguy hiểm không thể bỏ qua

Bệnh có thể chữa được

Tình trạng dương tính giả không gây tổn thương tâm lý và kinh tế của những người được sàng lọc dương tính giả

Thử nghiệm có độ đặc hiệu cao

Bệnh trầm trọng khó điều trị hoặc điều trị không khỏi

Tình trạng dương tính giả gây tổn thương tâm lý

và kinh tế

THỬ NGHIỆM SÀNG LỌC - CHẨN ĐOÁN

Chọn Lựa Công Cụ _ Nhạy hoặc Đặc

Hiệu

Giá trị tiên đoán dương (PPV)

Tỷ lệ người có bệnh thật trong những người có XN dương tính

Dương thật

Âm thật

Dương giả

Âm giả

Độ nhạy cao -> khả năng một người có kết quả thử

Độ đặc hiệu cao -> khả năng một người có kết quả thử nghiệm dương tính mà không có bệnh càng thấp và do

THỬ NGHIỆM SÀNG LỌC - CHẨN ĐOÁN

Giá trị tiên đoán

thấp ngay cả sử dụng một thử nghiệm có độ nhạy

và độ đặc hiệu cao

mắc bệnh cao (đặc điểm dân số, tiền sử y khoa hoặc nghề nghiệp)

sàng lọc K vú ở phụ nữ trên 40 tuổi, bởi vì tỷ lệ hiện mắc ung thư vú cao hơn ở phụ nữ nhóm tuổi này

THỬ NGHIỆM SÀNG LỌC - CHẨN ĐOÁN

Giá trị tiên đoán

THỬ NGHIỆM SÀNG LỌC - CHẨN ĐOÁN

Lựa chọn công cụ chẩn đoán