Chăm sóc bé có mẹ viêm gan siêu vi b (điều DƯỠNG cơ sở SLIDE)

Đại cương 1• Viêm gan do virus B Hepatitis B Virus gọi tắt là HBV, là bệnh khá phổ biến ở nước ta, tần suất nhiễm khá cao chiếm15-20% dân số • Hiện nay có khoảng 10% dân số có phản ứng

Chăm sóc bé có mẹ viêm gan siêu vi B

• Biết được những dấu hiệu bất

thường của trẻ sau chích ngừa

2

Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Đại cương (1)

• Viêm gan do virus B (Hepatitis B

Virus) gọi tắt là HBV, là bệnh khá phổ biến ở nước ta, tần suất nhiễm khá

cao chiếm15-20% dân số

• Hiện nay có khoảng 10% dân số có phản ứng (+) với kháng nguyên bề

mặt của virus HBV (HBsAg)

Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Đường lây truyền

4 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Diễn biến bệnh (1)

• Sau khi nhiễm virus HBV, khoảng 1-3

tháng, kháng nguyên HBsAg mới hiện

diện trong máu, sau đó từ 2 tuần đến 2

tháng sau người bệnh mới có triệu chứng đầu tiên: buồn nôn, nôn, nhức đầu, mệt

Diễn biến bệnh (1)

• Có khoảng 10% các BN không loại bỏ

HBsAg do không tạo được kháng thểtrở thành người mang mầm bệnh mãn tính

với nhiều nguy cơ phát sinh các bệnh

nặng về sau: xơ gan, ung thư tế bào gan

• Khi người mẹ nhiễm HBV trong thời gian mang thai, nếu mắc bệnh trong tam cá

nguyệt 1 và 2 thì nguy cơ truyền cho trẻ thấp, nhưng nếu mắc bệnh trong những tháng cuối thai kỳ thì khả năng truyền cho con rất cao Chăm sóc bé có mẹ HBV (+) 6

• Muốn thực hiện tốt điều này thì ngoài

nhân viên y tế đảm bảo các thao tác đúng

kĩ thuật vô trùng thì những người nhà trực tiếp chăm sóc bé cũng cần tuân thủ đúng Tốt nhất là những người chăm sóc bé nên

có chủng ngừa viêm gan siêu vi B 7

Dự phòng lây truyền (1)

• Do HBV là một bệnh có thể diễn biến

thành những bệnh lý rất nghiêm trọng, việc chích ngừa HBV rất cần thiết

• Ở các nước có tần suất HBV thấp, chỉ

chích ngừa sau khi xét nghiệm, còn ở

nước ta có tần suất HBV cao, nên thực

hiện sớm mà không cần xét nghiệm trước,

vì tác dụng bảo vệ của thuốc ngừa càng

cao khi trẻ được chích càng sớm

8 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Chương trình chích ngừa VGB (1)

• Đối với bà mẹ có HBsAg (+), ngoài vaccin HBV

trẻ còn cần phải chích thêm một liều kháng thể

kháng virus HBV tốt nhất trong vòng 12 giờ đầu sau sinh Kháng thể này bé không bị lây

nhiễm trong những tuần lễ đầu tiên khi vaccin chưa kịp có tác dụng bảo vệ

• Thường chích tại phòng sanh, được gọi là miễn

dịch thụ động giúp trẻ có thể chống lại siêu vi

B trong thời gian đầu (tại bệnh viện Hùng

Vương hiện nay tiêm Hepabig)

10

Chương trình chích ngừa HBV (1)

• Các bà mẹ có HBsAg (+) sẽ được chích

vaccin HBV (tại bv Hùng Vương đang tiêm

là Engerix), đây là miễn dịch chủ động

giúp trẻ tạo dần kháng thể để bảo vệ về

Những điểm lưu ý sau chích ngừa (1)

• Cần phải tạm hoãn chích ngừa trong các trường hợp sau đây: trẻ sốt, trẻ nằm điều trị tại khoa sơ sinh, trẻ có cân nặng

12

Nuôi con bằng sữa mẹ (5)

• Trẻ sơ sinh phải được tiêm ngừa viêm gan B trong vòng 12-24 giờ đầu sau sinh, có thể cho con bú sữa mẹ.

• Điều này khiến cơ hội không bị mắc bệnh cũng như lây nhiễm virus viêm gan B từ mẹ của trẻ lên tới 95%.

Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Nuôi con bằng sữa mẹ (5)

• Người mẹ bị nhiễm viêm gan B đang trong thời kỳ cho con bú cần cũng cần phải có một chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý

• Ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng nhằm cung cấp một nguồn sữa đầy đủ chất cho con và để phục hồi chức năng cho gan bị viêm nhiễm

• Tuyệt đối không được sử dụng rượu, bia, thuốc lá, các chất hóa học độc hại, thuốc khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ.

14 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Chăm sóc bà mẹ

nhiễm HIV

16

• Thực hiện được phác đồ dự phòng lây

truyền từ mẹ qua con trong thời gian

mang thai và sau sinh

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Đại cương

18 Human Immunodeficiency Virus

Đại cương (2)

• HIV (Human Immunodeficiency Virus): Virus gây suy giảm miễn dịch ở người

• AIDS (Acquired Immuno Deficiency

Syndrome): Hội chứng suy giảm miễn dịch

(5%) có thể kéo dài trên 15 năm vẫn không

có triệu chứng AIDS và số lượng tế bào

CD4 không giảm

20

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Đại cương

• Bệnh tiến triển qua nhiều giai đoạn, mỗi

giai đoạn liên quan đến số lượng tế bào CD4 (2)

• Người nhiễm HIV được gọi là AIDS khi có biểu hiện lâm sàng 3, 4 (4) và số lượng tế bào Lympho TCD4< 200/mm3 (2)

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Các đường lây lan

22

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Xác nhận nhiễm HIV

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Các biện pháp phòng chống HIV/AIDS

24 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

uống 1v/ngày đến khi sanh và sau sanh

Nuôi bằng sữa thay thế:

Siro AZT 6 tuần Nuôi bằng sữa mẹ: Siro NVP 6 Tuần

26

28 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Những điều lưu ý (3)

• Khoa sanh tư vấn cho sản phụ trước khi dùng thuốc

• Cấp thuốc cho sản phụ vào sanh phát

hiện HIV (dương tính) lúc cuyển dạ

• Khi xét nghiệm HIV khẳng định (âm tính) thì ngưng thuốc ARV của cả mẹ và con, cho con bú mẹ lại

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Những điều lưu ý (3)

• Nếu phát hiện HIV (dương tính) của mẹ

sau sanh thì không cho mẹ uống ARV, chỉ cho con uống NVP 12 tuần theo phác đồ

• Trước khi xuất viện phòng tư vấn kiểm tra thuốc đã phát và làm giấy chuyển gửi theo qui định

• Phác đồ này thực hiện từ ngày 14/4/2014, phác đồ trước đây không còn hiệu lực

30 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Tài liệu tham khảo

1 Theo phác đồ điều trị của khoa sơ sinh năm

2007, BS Nguyễn Trọng Hiếu ( BV Hùng

Vương)

2 Ths Lương Văn Hoan, giảng viên trường ĐHYD

Tp HCM

3 Phác đồ TDF/EFV (B cộng) cho phụ nữ mang

thai nhiễm HIV, năm 2014, BS Nguyễn Thị Ánh Vân (BV Hùng Vương)

4 Center for Disease Control and Preventoin

(Hoa Kỳ ), năm 1986

5 www.xogan.com.vn