Thông qua kiến trúc và các hoa văn trang trí tại địa điểm thực tế huyện Mai Châu, Hòa Bình. Anh (chị) hãy viết khái quát về bản sắc văn hóa của người Thái ở huyện Mai Châu

Đề bài: Thông qua kiến trúc và các hoa văn trang trí tại địa điểm thực tế huyện Mai Châu, Hòa Bình. Anh (chị) hãy viết khái quát về bản sắc văn hóa của người Thái ở huyện Mai Châu Mai Châu thuộc tỉnh Hòa Bình là một huyện miền núi, Mai Châu đã từ lâu được nhắc đến như một điểm đến kì thú với cuộc sống đầy màu sắc bản sắc đến từ các đồng bào dân tộc khác nhau mà chủ yếu là dân tộc Thái. Ở thung lũng Mai Châu người Thái tập trung chủ yếu tại Bản Lác, Poong Coong, Bản Văn…

Đề bài: Thông qua kiến trúc và các hoa văn trang trí tại địa điểm thực tế huyện Mai Châu, Hòa Bình Anh (chị) hãy viết khái quát về bản sắc văn hóa của người Thái ở huyện Mai Châu

Mai Châu thuộc tỉnh Hòa Bình là một huyện miền núi, Mai Châu đã từ lâu được nhắc đến như một điểm đến kì thú với cuộc sống đầy màu sắc bản sắc đến từ các đồng bào dân tộc khác nhau mà chủ yếu là dân tộc Thái Ở thung lũng Mai Châu người Thái tập trung chủ yếu tại Bản Lác, Poong Coong, Bản Văn… Về với Mai Châu là về với những bản sắc văn hóa đa dạng như:

*Nhà sàn

Người Thái Hoà Bình cũng làm nhà sàn như người Mường song nhà sàn Thái rộng hơn, sắp xếp quy củ hơn

Nhà sàn là nơi thể hiện rất rõ “bản sắc văn hóa” của người Thái Mai Châu Đó không chỉ là nơi ăn ở, sinh hoạt hằng ngày mà còn là nơi tế lễ, sinh hoạt văn hóa của gia đình họ hàng – cộng đồng trong dịp lễ hội bên bàn thờ - bếp lửa Nhà sàn Mai Châu hiện nay vẫn bảo tồn những nét truyền thống từ rất xa xưa tạo nên sự tinh hoa trong văn hóa là đặc điểm nổi trội trong một tập thể sinh hoạt cộng đồng hấp dẫn Nhà sàn của người Thái ở Mai Châu không còn giữ kiểu nhà sàn “chính thống” như ở Tây Bắc, trên hai

Tây Bắc Ngôi nhà sàn ở Mai Châu gần gũi với kiểu dáng của nhà sàn Mường Bi nhưng gầm sàn nâng cao hơn, chân cột thanh hơn, cầu thang lên

có lan can tay vịn, ván thưng vách chứ không dùng phên đan hoa văn như nhà sàn Mường Trước đây, người Thái có ba gian lớn, ngày nay bố cục các gian nhà có thay đổi để phục vụ nhu cầu của khách du lịch và thích ứng với cuộc sống

* Trang phục

Cái độc đáo của dân tộc Thái còn được thể hiện qua những bộ trang phuc Nam thường có mũ đội đầu, quần ống rộng chủ yếu là màu chàm hoặc màu đen Nữ thì luôn gắn bó với âu phục truyền thống: áo cỏn màu trắng, xanh, đen bó sát thân, váy đen được thêu viền hoa Cùng với áo váy, phụ nữ Thái còn có những chiếc khăn piêu màu sắc sặc sỡ thu hút cánh mày râu Trang phục của người Thái đa dạng và hết sức độc đáo Trang phục phụ nữ Thái có những hoa văn trang trí mang biểu tượng thiên nhiên đa dạng : chim muông,

cây cỏ mặt trời Đai thắt lưng và khăn Piêu là những tác phẩm nghệ thuậthoàn hảo

Tang phục truyền thống của người Thái gồm một váy giống như chiếc

“Sà rông” của phụ nữ Lào và một chiếc áo có hàng khuy bạc trước ngực, mặc vừa sát người Phụ nữ Thái đen thường đội khăn “Piêu” là một chiếc khăn dài một đen, hai đầu khăn được trang trí bằng những mẫu thêu hình kỷ

hà đầy mầu sắc Người Thái nhuộm mầu vải đen bằng lá cây Chàm để may trang phục Màu đỏ nhuộm bằng cánh kiến cũng được sử dụng để duyệt những tấm thổ cẩm mà họ gọi là vải “Khuýt” Theo tập quán, các cô gái Thái

từ khi còn rất trẻ đã học làm vải, nuôi tằm, nhuộm sợi Hiện nay, những kỹ thuật này đã bị mai một dần Tuy nhiên, những em gái 12, 13 tuổi vẫn phải học cách dệt vải thêu thùa

Để chuẩn bị cho đám cưới, các cô phải làm rất nhiều chăn gối, đệm để mang về nhà chồng Những tấm chăn được dệt từ sợi bông đen và trắng rất tinh xảo, hoặc được may bằng những tấm vải “khuýt” và vải bông

* Lễ hội

Người Thái Mai Châu hôm nay vẫn giữ được bản sắc dân tộc trong những lễ hội truyền thống mang sắc thái riêng như:

Hội cầu mưa: của người Thái ở Mai Châu được mở vào những đêm

trăng quầng đỏ của tháng 3, tháng 4 âm lịch Mọi người đi hát cầu mưa ở khắp các nhà trong bản, rồi rước đuốc vòng quanh bản.Vào dịp tổ chức hội cầu mưa, hầu như mọi sinh hoạt của người Thái đều hướng cả vào việc cầu mưa Trai gái yêu nhau cũng tạm gác những lời hát tỏ tình giao duyên dành lời ước ao cho hạt mưa rơi Giọng hát gieo vừng, gieo kê (bán pháng bán ngà) vọng từ núi này sang núi khác đều một lời cầu mưa tha thiết Trong lễ

Lễ xên bản, xên mường: chính là lễ cúng bản, cúng mường, thờ cúng

thành hoàng bản mường, những người lập nên bản người Thái từ buổi đầu thiên di từ Mường Hước Khà về đây lập nghiệp Mục đích của lễ xên bản, xên mường là tạ ơn thổ địa, tổ tiên, cầu mùa, cầu sự bình yên cho dân

Lễ hội Chá Chiêng: mang ý nghĩa cộng đồng tạo không khí náo nức và

phấn chấn cho mọi người trong bản, trong mường Lễ hội chính thức được bắt đầu phần hội với nhiều hoạt động vui chơi sôi nổi Buổi đầu của ngày hội chủ yếu là làm lễ và múa hát, đánh trống chiêng Buổi thứ hai có tổ chức thi bắn súng và cung nỏ Hình thức bắn súng là người ta tung quả bưởi lên mái nhà, quả bưởi lăn xuống theo mí dốc, các tay súng thiện xạ lần lượt ngắm, đón, bắn

Chá Chiêng là lễ hội tín ngưỡng do ông Mùn lớn - người có uy tín trong cộng đồng người Thái tổ chức Cứ ba năm, ông Mùn lại tổ chức lễ tạ ơn Then Luông và các then khác trên Mường Trời Lễ vật dùng cho việc này đều do các con nuôi, con ruồng (lục liểng, lục nà) - những người đau ốm được ông Mùn cúng khỏi trở thành người con phụ thuộc vào thầy Mùn đóng góp

Cây hoa chá được làm bằng cây tre, đục nhiều lỗ để cắm các cành hoa

do các con nuôi làm và mang đến Hoa được làm bằng thân cây mềm, xốp gọt nhiều cánh và nhuộm nhiều màu Cây được phân ra làm hai tầng: tầng cao nhất là tầng của trời, tầng chủ lễ; tầng dưới là tầng của trần gian treo những vật đan kết bằng sợi lạt tre, nứa tượng trưng cho vạn vật trên mặt đất như ếch, nhái, ve sầu, chim, cá, quả trứng, khung cửi, cái trống, con dao… biểu tượng cho sự sống sinh sôi nảy nở ở trần gian

Mâm cỗ cúng đặt trước bàn thờ, gồm có một con gà luộc, xôi, quả trứng, cuộn vải trắng, vòng đeo tay bằng bạc, đĩa trầu cau, thanh kiếm và các

đồ cúng khác của ông mo

Địa điểm tiến hành lễ là ngôi nhà sàn của chính ông Mùn Ngôi nhà được trang trí sặc sỡ bằng những tấm vải thổ cẩm Chính giữa nhà đặt cây hoa chá - cây hoa trung tâm của lễ hội Tham gia vào cuộc lễ gồm có: ông Mùn luông chủ lễ, ông Mùn lam, ông nhồm (phụ trò), ông thổi pí mùn, các con nuôi và đông đảo dân chúng

Ngoài ra còn nhiều trò chơi dân gian truyền thống của dân tộc Thái như: Keng Loóng, đánh trống chiêng, chơi cù quay, ném còn, tò lẻ, thi hát đối đáp, múa quạt, xoè Thái…

* Ẩm thực

Nếu vào các bản thái và được thưởng thức hương vị cá đồ, măng đắng,

là coi như bạn đã trở thành người khách quý Món cơm nếp trong ống lam của Mai Châu, do có nước dừa nên rất thơm ngon Đặc sản vùng này còn có loại rượu cần tuyệt ngon làm bằng lúa nếp, lá hính ho, ngực mèo, gừng… làm say đắm lòng người

* Một số phong tục tập quán

Người Thái còn có những phong tục tập quán vô cùng đặc sắc Ví như nhà sàn dựng cao hơn mặt đất chừng 2m Khách muốn vào nhà sẽ được mời múc nước rửa chân trước khi bước lên các bậc cầu thang Những người con trai khi tìm vợ, chỉ cần nhìn lên giá xếp chăn đệm, gối sạch sẽ ở một góc cửa

sổ trong nhà, nơi gọi là “phòng” ngủ của con gái lớn là có thể biết tài nữ công và sự chăm chỉ của người vợ tương lai Còn riêng các cô gái, muốn hiểu người con trai sắp làm chồng chỉ cần nhìn lên các cột nhà, nếu thấy

mình là người lao động giỏi Hay là tục chọc sàn kết nối hôn nhân, tục tắm tiên của những cô gái Thái nhiều phen khiến các chàng trai tò mò khổ sở Hay theo quan niệm của người Thái, đã là phận trai tráng ở đời phải biết thổi

pí, người thổi pí hay là người có tâm hồn đẹp và trong tương lai sẽ là người chồng tôt

Một số bản Thái ở Mai Châu từ lâu đã cuốn hút và làm cho du khách sững sờ trước vẻ đẹp của thiên nhiên cùng sự phong phú, độc đáo của nếp sinh hoạt Thái ‘Với những đặc thù về địa lý và truyền thống văn hóa sẵn có, nhân dân các dân tộc Thái huyện Mai Châu đã phát huy, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc tạo nên sự đa dạng phong phú về văn hóa, hòa nhập với cộng đồng các dân tộc Việt Nam Ngày nay, những di sản văn hóa truyền thống đã trở thành nét tiêu biểu về văn hóa ở Mai Châu

Một số ảnh tư liệu của dân tộc Thái – Hòa Bình

e