SEMINAR (CHUYÊN đề BỆNH nội KHOA THÚ y) BỆNH lở mồm LONG MÓNG ở GIA súc

Bệnh lở mồm long móng Foot and Mouth Disease – FMD là bệnh truyền nhiễm cấp tính, thường xảy ra ở loài guốc chẵn : trâu, bò, dê, lợn… Đặc trưng của bệnh là con vật sốt cao, hình thành

CHUYÊN ĐỀ:

BỆNH LỞ MỒM LONG

MÓNG Ở GIA SÚC

MỤC LỤC

I Lời mở đầu

II Những vấn đề nghiên cứu về bệnh lở mồm long móng

1. Nguyên nhân

2. Cơ chế sinh bệnh

3. Triệu chứng lâm sàng

4. Bệnh tích

5. Chẩn đoán

6. Biên pháp phòng và trị bệnh

III Kết luận

Bệnh lở mồm long móng ( Foot and Mouth Disease –

FMD) là bệnh truyền nhiễm cấp tính, thường xảy ra ở loài guốc chẵn : trâu, bò, dê, lợn…

Đặc trưng của bệnh là con vật sốt cao, hình thành các mụn nước ở niêm mạc miệng, mũi, lưỡi, móng và đầu vú

Bệnh do virus hướng thượng bì, lây lan nhanh và mạnh

Người cũng có thể mắc bệnh

Tỷ lệ chết thấp nhưng gây giảm tăng trọng, xảy thai, giảm sản lượng sữa… gây thiệt hại lớn về kinh tế và đàn giống

sinh sản ở trong nước và cả trên thế giới.

Lời mở đầu

1 NGUYÊN NHÂN

 Do virus thuộc giống Aphthovirus, họ

Picornaviridae gây ra Virus có 7 type

virus gây bệnh lỡ mồm long móng: O, A,

C, S.A.T–1, S.A.T- 2, S.A.T- 3 và

ASIA-1.

 Virus lở mồm long móng có tính hướng

thượng bì.

 Hiện nay ở nước ta có 3 type gây bệnh là

A, O, ASIA-1, gây triệu chứng và bệnh

tích như nhau nhưng không gây miễn

dịch chéo

 Trên thế giới đã phát hiện trên 70 subtyp Virus FMD dưới kính hiển vi điện tử

- Phương thức truyền lây:

Virus gây bệnh lở mồm long móng có tính hướng thượng

bì, sinh sản chủ yếu trong các tế bào thượng bì niêm mạc và

da, chủ yếu là ở những tế bào thượng bì non. 

Virus có thể xâm nhập vào phôi thai qua đường tuần hoàn con mẹ, do đó gia súc có chửa thường hay sẩy thai khi mắc bệnh lở mồm long móng.

2 CƠ CHẾ SINH BỆNH

Virus xâm nhập niêm mạc hầu họng mụn sơ phát (tại chỗ)

Móng chân thượng bì vẫy máu (VIREMIA)

Vú phủ tạng( tim, thai)

Xoang miệng

Sốt

24-48h

Mụn thứ phát 2-3 ngày

3 TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 Bệnh hay gặp ở vùng nhiệt đới, thú ủ rũ, lông dựng, chảy dãi kèm sốt cao 40-41

độ C kéo dài 3 ngày

 Xuất hiện các mụn nước ở da, vành móng kẻ chân, lưỡi, vú, sau đó xuất hiện các vết loét phủ bựa

 Ở miệng : lưỡi có mụn to ở đầu lưỡi gốc lưỡi ở hai bên lưỡi, xoang trong miệng trong má, lỗ chân răng, môi có mụn lấm tấm bằng hạt ké, hạt bắp Nước dãi

chảy nhiều như bọt xà phòng

 Ở mũi : niêm mạc có mụn nước, đặt biệt là vành mũi có mụn loét, nước mũi lúc đầu trong sau đục dần

 Ở chân, kẽ móng có mụn nước từ trước ra sau, mụn vỡ làm long

móng

 Ngoài da : xuất hiện các mụn loét

ở vùng da mỏng như bụng, bẹn,

vú, ở đầu núm vú …

 Sau khi hàng loạt mụn nước vỡ dần, tạo thành vết loét, có phủ bựa

sẽ dẫn đến nhiễm trùng máu,

nhiễm trùng da, thú sốt cao, suy nhược dần rồi chết

4 BỆNH TÍCH

- Hình thành các mụn nước riêng lẻ, hoặc thành đám 2mm- 10 cm, sau khi vỡ rớm máu,phủ bựa fibrin màu xám

- Ở đường hô hấp gây viêm phế quản Bên trong phủ tạng: tim bị viêm cấp, van tim bị sùi hoặc loét ( tim cọp), lách bị sưng đen, niêm mạc ruột non ruột già xuất huyết

điểm, long móng, thối móng, rụng xương bàn chân

- Khi khỏi bệnh thì ở các vết loét sẽ để lại sẹo ở miệng

5 CHẨN ĐOÁN

- Chẩn đoán lâm sàng:

Dựa vào các triệu chứng, bệnh tích điển hình của bệnh: gia súc sốt cao, có các mụn nước và vết loét trên miệng, chân, móng, vú…

- Chẩn đoán virus học:

Lấy bệnh phẩm là nước trong các mụn ở miệng, lưỡi… pha với nước sinh lý, xử lý kháng sinh rồi tiêm vào nội bì lưỡi bò khỏe mạnh,chưa được miễn dịch với bệnh Sau 24- 48h, nếu trong bệnh phẩm

có virus bệnh sẽ phát ra

- Chẩn đoán huyết thanh học:

Xác định căn nguyên gây bệnh bằng ph ương

pháp ELISA kháng nguyên hoặc phư ơng pháp

PCR

6 BIỆN PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

* BIỆN PHÁP PHÒNG BỆNH

- Vùng chưa có dịch: kiểm dịch chặt chẽ ở biên giới và nội địa

- Tuyên truyền, giáo dục cho nhân dân kiến thức cơ bản về phòng bệnh

- Tiêm phòng vacxin lở mồm long móng cho đàn trâu, bò, lợn…

- Cấm mua bán vận chuyển trong và ngoài cùng có dịch

- Tiêu độc triệt để chuồng trại, nền chuồng

- Cách ly con vật bị bệnh triệt để

- Tăng cường giám sát dịch tễ

* BIỆN PHÁP CHỐNG DỊCH

- Báo cáo khẩn cấp cơ quan thú y địa phương

- Chẩn đoán xác định ngay bệnh và typ virut

- Phong toả hoặc tiêu diệt nguồn dịch

- Cách ly triệt để con vật mắc bệnh

- Có thể chữa triệu chứng ở viết thương để hỗ trợ con vật mau lành bằng các chất sát khuẩn

thông thường như thuốc đỏ, xanh Methylen, dấm

ăn, nước quả chanh…

- Tiêm phòng bao vây cho đàn gia súc vùng

xung quanh ổ dịch, không tiêm thẳng vào ổ dịch

- Đối với trâu bò, lợn chết : chôn sâu giữa 2 lớp vôi, xa khu dân cư, xa nguồn nước và bãi chăn thả

 * ĐIỀU TRỊ

- Chăm sóc hộ lý : giữ chuồng trại khô ráo, sạch sẽ, uống nước sạch, thức ăn mềm, có chất lượng.

- Điều trị các mụn loét :

+ ở miệng: dung dd chua, chat như formol 1%, axit axetic 2%

+ ở móng: rửa sạch móng bằng dd muối 10% rồi bôi thuốc hoặc bôi dd sát trùng Iod 5%, formol 1%

+ ở vú : bôi các dd sát trùng nhẹ như ở miệng

- Chữa triệu chứng và trợ tim mạch:

Con vật bị bệnh thường mệt, giảm sức đề kháng và có thể biến chứng vào tim nên cần tiêm như cafein, spartein, các VTM B, C…

III KẾT LUẬN

Bệnh lở mồm long móng (FMD) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, lấy lan nhanh và rộng, ngoài ra người cũng có thể bị mắc Mặc dù bệnh xuất hiện thường nhẹ, tỷ lệ tử vong thấp nhưng vô cùng quan trọng do thiệt hại

về kinh tế mà nó gây ra thông qua việc giảm năng suất và các hạn chế về kiểm soát thương mại quốc tế mà cụ thể là khó khăn trong vấn đề xuất

nhập khẩu thịt heo đối với những nước có dịch bệnh đang lưu hành Các quốc gia, các tổ chức đã phải tiêu tốn rất nhiều kinh phí cho nghiên cứu, cũng như kiểm soát bệnh

Chính bởi vậy mà bệnh lở mồm long móng cũng được xếp vào những bệnh truyền nhiễm quan trọng bậc nhất trên vật nuôi.

* Tài liệu tham khảo:

1. Nguyễn Bá Hiên, Huỳnh Thị Mỹ Lệ (2012), Giáo trình bệnh truyền nhiễm thú y,

Nhà xuất bản ĐH Nông lâm Thái Nguyên, Trang 161-170.

http://www.vietdvm.com/heo/benh-tren-heo/benh-lo-mom-long-mong-foot-and-mouth-disease.html

THANK YOU FOR

WATCHING