SEMINAR (CHUYÊN đề BỆNH nội KHOA THÚ y) bệnh dại (rabies,lyssa)

Nguyên nhân - Bệnh do virus dại rabies virus gây ra - Các loài mắc dại như chó, mèo… truyền nhiễm qua những vết cắc hoặc cào - một số trường hợp hữu hạn do virus rơi vào miên mạc hoặc v

Chuyên đề : Bệnh Dại

(Rabies,Lyssa)

I Căn bệnh

II Nguyên nhân

III Cơ chế sinh bệnh

I Căn bệnh

- Vius tác động vào não con vật tạo nên những thác loạn thân kinh như:

+ Đ iên cuồng

+ Lồng lộn

+ Bại liệt rồi chết

- Bệnh dại do virus giống Lyssavirus, họ

II Nguyên nhân

- Bệnh do virus dại (rabies virus) gây ra

- Các loài mắc dại như chó, mèo… truyền nhiễm qua những vết cắc hoặc cào

- một số trường hợp hữu hạn do virus rơi vào miên mạc hoặc vết thương hở

* Phương thức truyền lây :

-Có khả năng phát bệnh cao hơn So với những vết cắn nhỏ

-Nếu vết thương chảy máu có thể coi là quá trình tự rửa, đẩy virus ra ngoài con vật bị cắn ít khả năng phát dại

-Người hay động vật bị cắn khi có lớp bao phủ ( quần áo , lông dày …) sẽ làm giảm đi lượng vius vào vết thương-sự phát bệnh phụ thuộc vào vết cắn , vết cắn sâu rộng

- khi bị cắn nều ngay lập tức tẩy rửa và sát trùng sẽ làm giảm khả năng phat dại

-Virus sau khi vào cơ thể sẽ chống lại bằng các phản ứng không đặc hiệu

- một số trường hợp sau khi virus vào cơ thể sẽ ở trong cơ thể rất lâu chờ khi cơ thể yếu đi và phát bệnh

III Cơ chế sinh bệnh

- Thời kỳ đầu virus nhân lên ở não bộ phá hủy một lượng ít nơron thần kinh nên con vật chưa có biểu hiện bệnh dại

- Giai đoạn sau, virus nhân lên, phá hủy các tế bào thần kinh, con vật xuất hiện các triệu chứng thần kinh: điên cuồng, lồng lộn cắn xé …

- Sau đó, các nơron bị phá hủy nghiêm trọng, con vật bị bại biệt rồi chết

VI Triệu chứng

( mời cô và các bạn xem video đưới đây, để hiểu thêm về các triệu chứng của bệnh dại )

- Thời gian ủ bệnh khác nhau từ 14 - 90 ngày, cũng có thể kéo dài 2 – 7 năm sau khi động vật dại

cắn

- thời gian nung bệnh dài hay ngắn phụ thuộc vào : vi trí vết cắn, độ nông sâu của vết cắn

Bệnh dại gồm có 2 thể :

* Thể dại điên cuồng

* Thể dại bại liêt (dại câm)

+khi chủ gọi chạy lại miễn cưỡng, hoặc vui vẻ hơn bình thường thỉnh thoảng cắn sủa vu vơ

- Thời kỳ điên cuồng

+ Các phản xạ vận động bị kích thích mạnh, cắn sủa người lạ dữ dội, quá vồ vập khi chủ gọi, chỉ cần

có tiếng động nhẹ cũng nhảy lên sủa từng hồi dài.

+ Vết thương nơi bị cắn ngứa, chó liếm hoặc tự cắn, cào đến rụng lông, chảy máu.

+ Chó bỏ ăn, nuốt khó, sốt, mắt đỏ ngầu, dãn đồng tử, con vật có biểu hiện khát nước, muốn uống nhưng không nuốt được, chó bắt đầu chảy nước dãi, sùi bọt mép, tỏ vẻ bồn chồn, cảnh giác, sợ sệt, cắn vu vơ hay giật mình, đi lại không có chủ định, trở nên hung dữ, điên cuồng (2 - 3 ngày sau khi phát bệnh).

+ Con vật bỏ nhà đi và thường không trở về, trên đường đi gặp vật gì lạ nó cũng cắn gặm, ăn bừa bãi, tấn công chó khác, kể cả người

- Thời kỳ bại liệt:

+ Chó bị liệt, không nuốt được thức ăn, nước uống, liệt hàm dưới và lưỡi nên trễ hàm, thè lưỡi ra ngoài, nước dãi chảy ra, chân sau liệt ngày càng rõ

+ Chó chết trong khoảng từ 3 - 7 ngày sau khi

có triệu chứng đầu tiên, do liệt cơ hô hấp và

do kiệt sức vì không ăn uống được

Thể dại điên cuồng chỉ chiếm khoảng 1/4 các trường hợp chó dại, số còn lại là thể dại câm

Thể dại câm: Là dạng bệnh không có các biểu hiện lên cơn dại điên cuồng như thường thấy, chó chỉ có biểu hiện

buồn rầu

+ Có thể bị bại ở một phần cơ thể, nửa người hoặc 2 chân sau nhưng thường là liệt cơ hàm, mồm luôn hé mở,

hàm trễ xuống, lưỡi thè ra

+ Nước dãi chảy lòng thòng, con vật không cắn, sủa được, chỉ gầm gừ trong họng

+ Quá trình này tiến triển từ 2 - 3 ngày

V Bệnh tích

-Dạ dày không chứa vật gì hoặc vật lạ không tiêu hóa như: rơm rạ, mẩu gỗ , mẩu xương

- Niêm mạc dạ dày và ruột phù nề, xuất huyết lấm chấm

VI Chẩn Đoán

*Chẩn đoán lâm sàng:

- Khi chó bị nghi dại cần phải xử lý như chó bị dại

- Bất kỳ một biểu hiện thần kinh nào của chó không bình thường đều được coi nghi là coi bệnh dại

*Các phương pháp chẩn đoán thường quy:

- 3 phương pháp chẩn đoán cơ bản và tiến hành đồng thời:

+ Tìm thể Negri + Chẩn đoán huỳnh quang + Chẩn đoán bằng phương pháp nuôi cấy virus

*Phương pháp tìm tiểu thể Negri:

- Thể Negri là tập hợp các hạt virus hình thành trong quá trình nhân lên của virus

- Chỉ phát hiện trong não động vật mắc bệnh dại

* Chẩn đoán huyết thanh học:

- Dùng phản ứng miễn dịch huỳnh quang (FAT) để chẩn đoán bệnh dại

* Chẩn đoán bằng phương pháp nuôi cấy virus:

- Nuôi cấy trên chuột

- Nuôi cấy trên tế bào

VII Phòng bệnh

* biện pháp đối với chó:

- Đăng ký nuôi chó, phạt hoặc giết chó thả rông

- Tiêm phòng bắt buộc bệnh dại cho chó

- Giết động vật mắc và nghi dại, bắt nhốt và giết chó vô chủ

- Đeo rọ mõm, dây xích

* Phòng bệnh bằng vacxin

- Chú ý phân biết 2 khái niệm : tiêm phòng trước khi nhiễm, và tiêm phòng sau khi nhiễm

- Tiêm phòng trước khi nhiễm cho động vật

+ Tiêm phòng trước khi nhiễm cho động vật nhằm mục đích ngăn ngừa bệnh dại xảy ra ở động vật nhất là cho chó nếu không nắm vững tình hình dịch tễ thì đòi hỏi tiêm phòng băt buộc trong cả nước, ngược lại chỉ tiêm những vùng có bệnh dại lưu hành vác

- Tiêm phòng trước khi nhiễm cho người

+ Tiêm phòng trước khi nhiễm cho người lần đầu tiêm 3 mũi vào các ngày 0, 7 và 30 (liều lượng 1ml/lần) Lần 2 tiêm nhắc lại sau 1 năm cũng với liều lượng như lần một, sau đó cứ 3 năm tiêm nhắc lại một lần

-Tiêm phòng sau khi nhiễm

+ Tiêm vacxin cho động vật sau khi bị cắn Chỉ áp dụng cho người , ít hoặc bị cấm áp dụng cho động vật

VII Điều trị

- Gia súc bị dại không cần tiến hành điều trị cần tiêu diệt ngay

- Người bị chó dại cắn cần nhanh tróng đưa đi tiêm phòng dại ngay lập tức - Cần tẩy rủa vết thương ngay lập tức kỹ lưỡng bằng xà bông và thuốc sát trùng

- Cần tiêm vacxin phòng dại trong các trường hợp sau:

+ Vết cắn sâu hoặc nhẹ gần trung ương thần kinh như cổ, đầu các bộ phận sinh dục

+ khi con vật lên cơn dại hoặc nghi dại và không thể theo dõi con vật sau khi bị cắn, địa điểm bị cắn có dịch bệnh chó mèo

Bài thuyêt trinh có tham khảo

1 Bài giảng bệnh truyền nhiễm thú y

3.Lịch tiêm phong vacxin cho chó mèo

(Chobecgieduc.com)

5 một số ảnh minh họa nguồn (internet)

Cảm ơn cô và các bạn đã theo dõi