SEMINAR (CHUYÊN đề BỆNH nội KHOA THÚ y) BỆNH CHƯỚNG hơi dạ cỏ

CHUYÊN ĐỀ BỆNH CHƯỚNG HƠI DẠ CỎ...  Đặc biệt về mùa xuân trâu bò ăn nhiều cỏ xanh, cỏ non có chứa nhiều nước, chất nhầy..  Thức ăn có nhiều protit thực vật như bã đậu; Thức ăn mất phẩ

CHUYÊN ĐỀ BỆNH CHƯỚNG HƠI DẠ CỎ

1 ĐẶC ĐIỂM

 Chướng hơi dạ cỏ là bệnh thường gặp ở gia súc có dạ

dày kép như bò, trâu, dê

 Bệnh xảy ra nhiều vào đầu mùa mưa (vụ đông-xuân), khi

cỏ non mọc nhiều và còn nhiều sương giá

 Làm gia súc bị chết do dạ cỏ chướng to, chèn ép tim và phổi dẫn đến cản trở tuần hoàn, hô hấp.

2 NGUYÊN NHÂN

 2.1 nguyên nhân nguyên phát

 Do trâu bò ăn phải những thức ăn dễ lên men, sinh hơi

 Đặc biệt về mùa xuân trâu bò ăn nhiều cỏ xanh, cỏ non

có chứa nhiều nước, chất nhầy

Dây khoai lang

 Những thức ăn có chứa

nhiều gluxit như bã mía, cặn đường, thân cây ngô, ngọn mía;

 Thức ăn có nhiều protit thực vật như bã đậu;

 Thức ăn mất phẩm chất bị mốc, lúa ngập nước, cỏ úa;

 Ăn phải cây có độc như lá sắn, lá xoan, măng tre hoặc các dạng thức ăn có chứa muối nitrit bên trong như cây bắp cải trắng, lá lim

 Do chăn thả, lao động vào lúc giá rét, có nhiều sương muối

3 CƠ CHẾ SINH BỆNH

 Có thể chia ra:

 Chướng thể hơi: Thức ăn trong dạ cỏ lên men, sinh ra các loại khí: H2S, CO2, CH4, quá nhiều gây chướng

 Chướng thể bọt: cũng là sinh hơi, nhưng ở dạng bọt trong

khoang miệng, do động tác nhai lại của trâu bò tạo nên

 Cơ chế sinh hơi

 Cơ chế sinh bọt

 Thức ăn có hàm lượng nước cao  dạ cỏ  nhai lại tạo thành bọt khí  bọt khí trộn lẫn với thức ăn  thức ăn dâng cao trong dạ cỏ  bịt kín lỗ thượng vị  rối loạn tuần hoàn  nhu động giảm  phản xạ ợ hơi bị ngưng trệ

 hơi tích lại  dạ cỏ căng phồng  cản trở hô hấp và

tuần hoàn  con vật ngạt thở (có thể chết)

4 TRIỆU CHỨNG

 Xuất hiện rất nhanh, sau 30 phút- 1h

 Bệnh xảy ra rất nhanh, gia súc khó chịu, bồn chồn, bụng chướng

căng, mất hõm hông bên trái, có thể cao hơn cột sống

 Gõ vào bụng có âm trống, khí tích lại khi nghe thấy âm kim

thuộc, âm đục và âm bùng hơi mất

 Gia súc hay quay đầu về phía sau, có cảm giác đau đớn

 Gia súc thở rất khó, dạng hai chân trước, hô hấp tăng, tim đập nhanh, tĩnh mạnh cổ phồng to, niêm mạc mắt, mũi, hậu môn xung huyết, sau đó tím bầm

Niêm mạc mắt xung huyết

 Bệnh càng nặng, con vật đau bụng càng rõ rệt, vã mồ hôi, uể oải, sợ hãi.

 Con vật ngừng ăn uống, ngừng nhai lại

 Hệ thống tuần hoàn rối loạn, tĩnh mạch cổ phình to, tim đập nhanh (140 lần/phút), mạch yếu, huyết áp giảm

 Gia súc đi tiểu liên tục

6 TIÊN LƯỢNG

 Bệnh xảy ra cấp tính nên rất nguy hiểm

 khi gia súc phát bệnh, nếu không kịp thời cứu chữa:

 + ngạt thở

 + trúng độc cacbonic

 + trở ngại tuần hoàn

 + xuất huyết não

  gia súc chết nhanh

CẦN CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT VỚI BỘI THỰC DẠ CỎ

VÀ LIỆT DẠ CỎ

Chướng hơi dạ cỏ Bội thực dạ cỏ Liệt dạ cỏ

Xảy ra sau ăn

30p-1h Xảy ra sau ăn 6-9h Xảy ra khi kế phát từ một số bệnh Phả xạ ợ hơi mất Ợ hơi có mùi chua Ợ hơi có mùi hôi

cỏ mất Nhu động dạ cỏ giảm Nhu động dạ cỏ kém hoặc mất hẳn

8 ĐIỀU TRỊ

 * Nguyên tắc chung

 Tìm mọi biện pháp là thoát hơi trong dạ cỏ

 Ức chế sự lên men sinh hơi của VSV dạ cỏ

 Tăng nhu động dạ cỏ

 Trợ tim, trợ lực cho con vật

 * Hộ lý

 Cho vật nhịn ăn 1 - 2 ngày, sau đó cho ăn rơm, cỏ khô, không cho ăn thức ăn xanh

 - Làm thoát hơi trong dạ cỏ bằng cách:

 Thải trừ các chất chứa trong dạ cỏ bằng các thuốc tẩy: Uống 300 - 500g MgSO4 hay Na2SO4, hoà trong 2 lít nước.

 - Moi phân ở trực tràng, lấy rơm, dẻ bọc muối rang xát mạnh bên sườn, hông trái để kích thích nhu động dạ cỏ

 Chú ý: Khi gia súc bị chướng hơi cấp không được dùng Pilocarpin vì sẽ làm vỡ dạ cỏ hay làm gia súc tăng tiết nước bọt, con vật sẽ bị sặc

 Dùng các thuốc ức chế sự lên men sinh hơi: Ichthyol 20-25 g/con; Formol 10 - 15 ml và

NH4OH 15ml/con; rượu cồn tỏi (50gram tỏi bóc vỏ giã nát hoà trong 300ml rượu/con); cho

uống nước lá thị sắc 500 -

1000ml; nước dưa chua

500ml…

 - Chú ý: cho hơi ra từ từ tránh gia súc bị sốc, chết do tụt máu não

 Trong trường hợp chướng hơi cấp tính có thể dùng ống Trôca để chọc thủng dạ cỏ để thoát hơi

 https://www.youtube.com/watch?v=LBMZeEg3cKM (video)

Troca và vị trí chọc troca nhằm thoát hơi cho dạ cỏ

 Dùng kháng sinh để chống các bệnh kế phát trong trường hợp bệnh nặng,

viêm nhiễm, viêm

dạ tổ ong, viêm dạ múi khế, viêm dạ lá sách

 Tiêm CEFQUINOM 150 với liều 1ml/20-25kg

TT/ngày (An toàn cho trâu bò mang thai và cho con bú, không bị mất sữa

ở bò sữa, không tồn dư kháng sinh)

 Hoặc CEFANEW-LA với liều 1ml/45-60kg TT

 Hoặc MARCETIUS NEW với liều 1ml/20-30kg TT

 Hoặc FLU-VIÊM với liều 1ml/15-25kg TT

TRUYỀN TĨNH MẠCH CHO BÒ BẰNG CÁC DUNG DỊCH TRUYỀN NHƯ GLUCO 28% HOẶC GLUCO 5% HOẶC NƯỚC SINH LÝ MẶN NGỌT HOẶC CAFEIN GLUCO ĐỂ TRỢ SỨC, TRỢ LỰC, HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ CHO TRÂU BÒ

9 TÀI LIỆU THAM KHẢO

 T.S Phan Thị Hồng Phúc- Bài giảng bệnh nội khoa thú y

 http

://marphavet.com/vi/news/Benh-Dieu-Tri/Benh-chuong-hoi-da-co-o-trau-bo-332

/

 http://

www.khuyennongvn.gov.vn/vi-VN/khoa-hoc-cong-nghe/khcn-trong-nuoc/benh-chuong-hoi-da-co-va-cach-phong-tri_t114c40n15517