SEMINAR (CHUYÊN đề BỆNH nội KHOA THÚ y) bệnh chướng hơi dạ cỏ cấp tính ở loài nhai lại

Bệnh chướng hơi dạ cỏ cấp tính ở loài nhai lại... Căn bệnh- Chướng hơi dạ cỏ cấp tính xảy ra khi gia súc ăn phải những thức ăn dễ lên men sinh hơi hay những thức ăn chứa nhiều nước, chấ

Trường Đại Học Nông Lâm

***

Khoa Chăn Nuôi Thú Y

Bài tập PowerPoint Nội Khoa Thú Y

Như cô và các bạn đã biết, trâu bò đã gần gũi thân thiết với người việt nam

ta nói chung và người nông dân ta

nói riêng Chúng đem cho ta sức kéo, giúp ta cày bừa, cuộc sống của người nông dân găn liền với chúng Bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò làm cho chúng mất đi khả năng phục vụ hoặc

có thể chết làm thiệt hại kinh tế ảnh hưởng đến cuộc sống của người

nông dân Vậy, nguyên nhân, triệu

chứng, cách chẩn đoán và điều trị căn bệnh phổ biến rất hay gặp này như thế nào? Em mời cô và các bạn cùng

em tìm hiểu về căn bệnh nội khoa

này nhé ! ^^ …… …… …… …… …… …… ……

Bệnh chướng hơi dạ cỏ cấp tính

( ở loài nhai lại )

Bệnh chướng hơi dạ cỏ cấp tính

( Tympania ruminis acuta )

I Căn bệnh

II Nguyên nhân

III Cơ chế sinh bệnh

IV Triệu chứng

V Bệnh tích

VI Tiên lượng

VII.Cách phòng và điều trị

I Căn bệnh

- Chướng hơi dạ cỏ cấp tính xảy ra khi gia súc ăn phải những thức

ăn dễ lên men sinh hơi hay những thức ăn chứa nhiều nước, chất nhầy Khi gia súc ợ lên nhai lại có thể tạo các sủi bọt làm cản trở động tác ợ hơi Hơi không thoát sẽ làm dạ cỏ căng phồng, ép cơ hoành, ảnh hưởng đến hoạt động tuần hoàn và hô hấp.

( dưới đây là quá trình sinh hơi dẫn đến chướng hơi dạ cỏ - C )

1 số hình ảnh về chướng hơi dạ cỏ

- Bệnh phát triển nhanh, có thể dẫn đến ngạt thở.

- Thường xảy ra vào vụ Đông-Xuân, khi cỏ non mọc nhiều và còn sương giá

II.Nguyên nhân

-Do ăn thức ăn dễ lên men, sinh hơi

-Do ăn phải thức ăn chứa độc

-Do bị nghẹn khi ăn phải thức ăn quá to

-Do gia súc bị liệt lâu ngày

-Do tổn thương xoang ngực, chèn ép thực quản

-Do kế phát từ các bệnh: Liệt dạ cỏ, liệt dạ tổ ong,… -Do kế phát từ các bệnh truyền nhiễm: bệnh THT,

bệnh lao

1 số nguyên nhân dẫn đến chướng hơi dạ cỏ cấp tính

Bò bị chướng hơi do ăn thức ăn dễ lên men,

sinh hơi lâu ngày

( ảnh minh họa )

Bò bị chướng hơi dạ cỏ do kế phát từ các bệnh khác

( ảnh minh họa )

III Cơ chế sinh bệnh

+ T/Ă trong dạ cỏ do tác động của các vi sinh vật trong dạ coản

sinh ra các loại khí: metan, cacbonic, sunfua hydro, hydrogen và

nito Một phần hơi được tích lại trên bề mặt thưc ăn ở túi trên,

còn thừa g/s ợ ra ngoài, một phần nhỏ thấm vào máu, phần

còn lại theo phản xạ ợ hơi và đường ruột thải ra ngoài.

Gây ra chủ yếu do T/Ă dễ lên men và chứa nhiều nước, làm hơi sinh sản nhiều, làm rối loạn tuần hoàn ở vách dạ cỏ và ức chế thần kinh, trở ngại đến sự nhai lại và ợ hơi, vách

dạ cỏ bị thiếu máu, nhu động dạ cỏ giảm Hơi tích lại-Thể tích dạ cỏ tăng đột ngột.

IV Triệu chứng

- Chướng hơi dạ cỏ cấp tính có những biểu hiện qua bên ngoài ( Mời cô và các bạn xem video dưới đây để chi tiết hơn )

-Bệnh xuất hiện nhanh, sau khi ăn khoảng 30p-1h.

-Bệnh mới phát con vật tỏ ra không yên,bồn chồn, bụng càng ngày càng to, có đau bụng, 2 chân sau thu vào bụng.

•Vùng bụng: Vùng bên trái chướng to, hõm hông trái căng

phồng, có khi cao hơn cột sống.

•Gõ vùng bụng trái(hõm hông trái) thấy âm trống, khí tích lại

nghe âm kim thuộc, âm đục âm bùng hơi mất.

•Nhu động dạ cỏ lúc đầu tăng, sau giảm dần rồi mất hẳn

•Bệnh nặng: Gia súc vã mồ hôi,uể oải,ngừng ăn uống, ngừng

nhai lại.

•Hô hấp tăng, dạng 2 chân trước để thở, thè lưỡi để thở.

•Hệ thống tuần hoàn bị rối loạn, tĩnh mạch cổ phồng to, tim đập

nhanh, đi tiểu liên tục.

Trâu, bò biếng ăn, có khi bỏ ăn, không nhai lại, bụng trái căng to lên, không đứng lên nằm xuống được, mõm đập vào cho phình bụng Thở khó, mũi nở rộng, cổ dương thẳng, mắt trợn trắng sợ sệt, có khi kêu la Con vật có thể chết sau vài giờ hoặc vài ngày.

V Bệnh tích

- Mổ khám gia súc thấy có hiện tượng chảy máu ở mũi và hậu môn, lòi dom,mồm đầy bọt, thức ăn lên tới tận miệng, phổi xung huyết, máu tím bầm.

VI Tiên lượng

- Bệnh xảy ra ở thể cấp tính rất nguy hiểm, nếu không kịp thời cứu chữa có thể chết nhanh

- Nếu phát hiện kịp thời cứu chữa, gia súc khỏi bệnh.

* Điều trị: - Tìm mọi biện pháp chung để thoát hơi ở

dạ cỏ ra ngoài

- Ức chế sự lên men sinh hơi của vsv trong dạ cỏ

- Tăng cường nhu động dạ cỏ, dùng thuốc trợ sức,

trợ tim

+ Hộ lý: Cho vật nhịn ăn 1 - 2 ngày, sau đó cho ăn rơm,

cỏ khô, không cho ăn thức ăn xanh.

-Làm thoát hơi trong dạ cỏ bằng cách: Dắt gia súc lên dốc, thò tay déo lưỡi nhịp nhàng để kích thích sự ợ hơi, thổi và xát bột bồ kết vào cuống lưỡi để kích thích sự ợ hơi.

- Moi phân ở trực tràng, lấy rơm, dẻ bọc muối rang xát

mạnh bên sườn, hông trái để kích thích nhu động dạ cỏ

Có thể tham khảo rõ hơn trong video dưới

đây !

- Thải trừ các chất chứa trong dạ cỏ bằng các thuốc tẩy: Uống 300 -

500g MgSO4 hay Na2SO4, hoà trong 2 lít nước.

Chú ý: Khi gia súc bị chướng hơi cấp không được dùng Pilocarpin vì sẽ làm vỡ dạ cỏ hay làm gia súc tăng tiết nước bọt, con vật sẽ bị sặc.

- Dùng các thuốc ức chế sự lên men sinh hơi: Ichthyol 20-25 g/con;

Formol 10 - 15 ml và NH4OH 15ml/con; rượu cồn tỏi (50gram tỏi bóc

vỏ giã nát hoà trong 300ml rượu/con); cho uống nước lá thị sắc 500 - 1000ml; nước dưa chua 500ml…

*Trong trường hợp chướng hơi cấp tính có thể dùng ống Trôca để chọc thủng dạ cỏ để thoát hơi  

1 số loại ống trôca

Vị trí chọc trocar: Giao điểm của ba đường trung tuyến

của tam giác hõm hông trái

* Cách tiến hành: Cắt lông, sát trùng nơi chọc Dùng dao trích 1 đoạn da khoảng 1cm Đâm trocar vào,

hướng mũi trocar chếch 45’ về phía chân trước bên phải, sâu khoảng 6-8cm, sau khi chọc thấy hơi thoát ra thì ta rút lõi trocar ra từ từ để hơi thoát ra từ từ

- Dùng kháng sinh để chống các bệnh kế phát trong trường hợp

bệnh nặng, viêm nhiễm, viêm dạ tổ ong, viêm dạ múi khế, viêm dạ

lá sách

* Có thể dùng một trong số các thuốc sau: 

+ Tiêm CEFQUINOM 150 với liều 1ml/20-25kg TT/ngày (An toàn cho     trâu bò mang thai và cho con bú, không bị mất sữa ở bò sữa, không tồn dư kháng sinh)

Hoặc: CEFANEW-LA với liều 1ml/45-60kg TT      

Hoặc: MARCETIUS NEW với liều 1ml/20-30kg TT      

Hoặc: FLU-VIÊM với liều 1ml/15-25kg TT    

1 số thuốc phòng trường hợp bệnh nặng, viêm nhiễm, viêm dạ tổ ong, viêm dạ mũi khế, viêm dạ lá sách,…

 Truyền tĩnh mạch cho bò bằng các dung dịch truyền

như GLUCO 28% hoặc GLUCO 5% hoặc NƯỚC SINH LÝ MẶN NGỌT hoặc CAFEIN GLUCO để trợ sức, trợ lực,  

hỗ trợ điều trị cho trâu bò

Tóm lược lại 1 số ý chính:

Chướng hơi dạ cỏ cấp tính

(Tympania ruminis acuta)

* Đặc điểm: Xảy ra rất nhanh (sau 30p-1h)

* Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh: Do ăn quá

nhiều cỏ non, thức ăn có nhiều nước, sinh hơi lên men nhiều, không thoát được hơi ra ngoài.

* Triệu chứng: Bệnh phát triển nhanh, vùng bụng trái chướng to, gia súc thở khó, tĩnh mạch cổ phồng to.

* Điều trị: Nắm rõ nguyên tắc điều trị

* Phòng bệnh: Hạn chế cho ăn nhiều thức ăn xanh, non (nhất là vào vụ Đông-Xuân)

Bài thuyết trình trên có tham khảo:

1 Tài liệu Internet ( Baigiang.violet vn)

2 Bài giảng (Marphavet.com)

3 Kiến thức điều trị bệnh chướng hơi dạ

cỏ cấp tính (Thuocthuy.com)

4 Giáo trình Bệnh nội khoa thú y

(Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên)

5 1 số hình ảnh minh họa nguồn:

Internet

Cảm ơn Cô giáo và các bạn đã theo dõi !