Bệnh ở hệ tiêu hóa là bệnh thường xảy ra đối với mọi loài gia súc, chiếm tỷ lệ 33 -53% các bệnh nội khoa, kỹ thuật chăn nuôi gia súc còn thấp kém, nên hàng năm số gia súc chết về bệnh đ
Trang 1BỆNH NỘI KHOA THÚ Y
Trang 21. Tóm tắt bệnh ở hệ tiêu hóa
2. Đặc điểm của bệnh viêm họng
3. Nguyên nhân của bệnh viêm họng
4. Cơ chế sinh bệnh của bệnh viêm họng
5. Các triệu chứng của bệnh viêm họng
6. Tiên lượng của bệnh viêm họng
7. Chuẩn đoán bệnh viêm họng
8. Cách điều trị bệnh viêm họng
CHƯƠNG 5: BỆNH Ở HỆ TIÊU HÓA
BỆNH VIÊM HỌNG
Trang 3Bệnh ở hệ tiêu hóa là bệnh thường xảy ra đối với mọi loài gia súc, chiếm tỷ lệ 33 -53% các bệnh nội khoa, kỹ thuật chăn nuôi gia súc còn thấp kém, nên hàng năm số gia súc chết về bệnh đường tiêu hóa rất nhiều
Bệnh tiêu hóa là một loại bệnh mà những người
làm công tác thú y phải đặc biệt chú ý.
Nguyên nhân đường tiêu hóa gồm 2 nguyên nhân chính:
- Nguyên nhân nguyên phát: chủ yếu do chế độ chăm nuôi gia súc kém; cho gia súc ăn những thúc
ăn kém chất lượng
1 Tóm tắt bệnh ở hệ tiêu hóa
Trang 4- Nguyên nhân kế phát: Thường là hậu quả của những bệnh truyền nhiễm như: bệnh dịch tả lợn, bệnh lao, phó thương hàn, hoặc các bệnh ký
sinh như: bệnh về giun sán, hoặc các bệnh về
hô hấp
Các loại gia súc khác nhau, có những đặc điểm riêng về giải phẫu và sinh lý
Gia súc non và gia súc già thường mắc các
bệnh ở đường tiêu hóa và bệnh về đường hô
hấp, tim mạch Nói chung sức đề kháng của gia súc giảm súc, hệ thống cơ quan trong cơ thể
hoạt động kém nên dễ mắc bệnh.
Trang 5 Quá trình viêm xảy ra ở niêm mạc họng và tổ chức xung quang như: vòng khẩu cái, amydal, hạch lâm ba và tổ chức dưới niêm mạc.
Tùy theo sự biến đổi của bệnh lý mà người ta phân ra: viêm cata, viêm màng già và viêm loét
2 Đặc điểm của bệnh viêm họng
Trang 6 Nguyên nhân nguyên
phát
Do con vật bị nhiễm lạnh,
do thay đổi thời tiết đột
ngột làm sức đề kháng
của niêm mạc giảm, con
vật dễ mắc bệnh
Do tác động cơ giới của vật nhọn lẫn vào thức ăn làm xây sát niêm mạc, hoặc do ống thông thực quản
3 Nguyên nhân gây bệnh viêm họng
Trang 7 Do dòi ký sinh trong họng
( thường thấy ở ngựa)
Do niêm mạc họng bị kích
thích bởi hóa chất, hơi
độc, bụi hay nhiệt
Nguyên nhân kế phát
Do viêm lan từ các khí quan khác: viêm mũi, viêm thanh quản
Do kế phát từ các bệnh truyền nhiễm: bệnh cúm, lao, nhiệt thám, tụ tuyến trùng, dịch tả, viêm hạch truyền nhiễm, viêm mũi thối loét
Trang 9 Niêm mạc vùng họng rất mẫn cảm với tác động của ngoại cảnh, những nguyên nhân bệnh lý làm sức đề kháng của toàn thân bay cục bộ bị giảm sút thì họng đều trực tiếp bị ảnh hưởng, niêm mạc họng dễ bị viêm và vi trùng xâm nhập vào.
Tùy theo tính chất nguyên nhân gây bệnh và sức đề kháng của cơ thể mà niêm mạc vọng bị viêm ở thể cata, màng già hay viêm loét.
Viêm cata do niêm mạc họng sung huyết, lớp tế bào thượng bì bị tróc ra, trên mặt niêm mạc và dưới lớp niêm mạc thâm nhiễm
nhiều dịch xuất sinh ra
Thể niêm màng già, trên mặt niêm mạc họng bám nhiều fibrin,
niêm mạc trắng bợt, dễ tróc ra và dễ nát
Trong qua trình viêm, mạc họng luôn bị kích thích, gia súc hay
chảy dãi, con vật đau họng nên nút khó v v
4 Cơ chế sinh bệnh của bệnh viêm họng
Trang 10 Viêm họng thể cấp tính gia
súc tỏ ra đau đớn, giảm ăn
và uống, đầu và cổ vươn ra,
hai chân trước cào đất, nhai
giả.
Gia súc lấy đồ ăn chậm chạp, nuốt khó, những thức
ăn cứng thì nhả ra, thức ăn lỏng và nước dễ chui ra
đằng mũi do sự hiệp đồng giữa sụn tiểu thiệt, gốc lưỡi
và vòm khẩu cái bị rối loại.
5 Triệu chứng của bệnh viêm họng
Trang 11 Có nước mũi chảy ra ở hai bên lỗ mũi, nước mũi lúc đầu trong, sau đặc như mủ, trong có lẫn những mảnh thức ăn.
Gia súc hay chảy dãi, niêm mạc họng bị kích thích làm cho tuyến nước bọt tiết ra nhiều, nhất là vào buổi sáng sớm Miệng cũng có thể bị viêm, lưỡi phủ bựa, miệng hôi, thỉnh thoảng có hiện tượng nôn, ọe
Gia súc thường hay ho, tiếng ho ướt, nếu viêm lan đến
thanh quản thì ho dữ dội hơn.
Sờ nắn vùng họng thấy sưng, con vật đau, tỏ vẻ khó chịu
và họ, nếu viêm thể màng già và viêm tổ ong thì vùng viêm rất nón, hạch dưới hàm sưng
Thân nhiệt, tần số hô hấp thường không tăng ở thể viêm cata
Kiểm tra máu: số lượng bạch cầu tăng, tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung bình tăng, tỷ lệ hạch cầu ái toan và lâm ba cầu giảm
Kiểm tra nước tiểu: Nước tiểu toan, hàm lượng indican
tăng, xuất hiện albumin niệu
Trang 12Viêm họng thể cata cấp thường khỏi sau 1-2 tuần Nếu viêm màng già hay lở loét thì bệnh kéo dài, nếu có vi trùng gây mủ xâm nhập sẽ chuyển sang viêm hóa mủ
Từ viêm họng có thể dẫn đến viêm phổi cata, viêm phổi ngoại vật chui vào phổi, phù thanh quản, bệnh nặng có thể gây chứng bại huyết
6 Tiên lượng của bệnh viêm họng
Trang 13Nắm được đặc điểm của bệnh: đầu rướn cao, khó nuốt, chảy dãi và nước mũi, hay nhả thức ăn hoặc thức ăn trào lại đằng mũi, sờ nắn vùng họng thấy sưng đau và ho
Cần phải phân biệt các bệnh như sau:
• Bệnh tắc họng do ngoại vật: Bệnh thường phát đột ngột,
có thể sờ thấy ngoại vật
• Bệnh liệt họng: Con vật không có triệu chứng toàn thân,
sờ vào họng con vật không có cảm giác đau
• Bệnh truyền nhiễm gây viêm họng: ngoài viêm họng,
con vật thường có biểu hiện của những triệu chứng đặc chưng khác của bệnh
7 Chuẩn đoán bệnh viêm họng
Trang 14 Hộ lý
Cho gia súc nghỉ làm việc, cho ăn những thức ăn mềm,
dễ tiêu Loại ăn thịt cho ăn cháo và sữa Nếu gia súc
không ăn uống được thì phải dùng glucoza 10- 20%
tiêm tĩnh mạch
Không cho gia súc ăn thức ăn có tính kích thích vùng
họng
Khi viêm đã vài ngày, dùng nước nóng chườm vào vùng họng, ngoài ra còn dùng đèn sollux để chiếu vào vùng họng
8 Điều trị bệnh viêm họng
Trang 15 Điều trị
Dùng dầu nóng xoa để tiêu viêm: Dầu long não, thuốc
mỡ belladon
Dùng dung dịch sát trùng để rửa miệng và họng: Thuốc tím KMnO4 0,1%, rivanol 1%, aixt boric 2%, phèn chua 0,5- 1%
Nếu gia súc sốt cao dùng kháng sinh: Tiêm penicillin 10000-15000 UI/kg TT, ngày 2 lần
Nếu gia súc ngạt thở: dùng thủ thuật mở khí quản, nếu viêm hóa mủ thì phải làm sạch mủ
Nếu do kế từ các bệnh truyền nhiễm:phỉa chú ý chữa bệnh chính, đồng thời kết hợp các thuốc trợ sức, trợ lực
Trang 16
EM XIN CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ
CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE