SEMINAR (CHUYÊN đề nội KHOA NGÀNH THÚ y) VIÊM PHẾ QUẢN

• Tất cả các nguyên nhân trên làm giảm sức đề kháng của cơ thể và làm cho niêm mạc phế quản dễ bị tổn thương.. Nguyên nhân kế phát• Do kí sinh trùng kí sinh ở phổi giun phổi, hoặc do ấu

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

MÔN: NỘI KHOA 2

I ĐẶC ĐIỂM

• Quá trình viêm có thể xảy ra trên bề mặt niêm mạc hay dưới niêm mạc của phế quản Khi viêm làm cho niêm mạc phế quản bị sung huyết, tiết dịch làm niêm mạc rất mẫn cảm.

• Do vậy gia súc ho nhiều Dịch viêm đọng lại ở long phế quản, làm cho long phế quản hẹp Do vậy gia súc

có hiện tượng khó thở.

• Phân loại theo vị trí viêm:

 Viêm phế quản lớn

 Viêm phế quản nhỏ

II NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân nguyên phát

• Tất cả các nguyên nhân trên làm giảm

sức đề kháng của cơ thể và làm cho niêm mạc phế quản dễ bị tổn thương Từ đó vi khuẩn từ ngoài xâm nhập vào, hoặc

những vi khuẩn đã cư trú sẵn trong hầu, họng có cơ hội phát triển và gây viêm.

Nguyên nhân kế phát

• Do kí sinh trùng kí sinh ở phổi (giun phổi),

hoặc do ấu trùng giun đũa di hành gây tổn

thương niêm mạc phế quản, dễ dẫn đến bội

nhiễm và viêm

• Do kế phát từ một số bệnh: bệnh cúm, viêm

hạch truyền nhiễm, lao, tụ huyết trùng …

• Do viêm lan từ một số khí quan bên cạnh( viêm thanh quản, viêm họng…)

III.CƠ CHẾ SINH BỆNH

•Những kích thích bệnh lý thông qua hệ thần kinh trung ương, tác động vào hệ thống nội thụ cảm của đường hô hấp, làm rối loạn tuần hoàn vách phế quản, dẫn đến xung huyết niêm mạc và viêm.

•Niêm mạc phế quản có thể viêm cục bộ hoặc viêm tràn lan Dịch viêm tiết ra nhiều ( bao gồm hồng cầu, tế bào thường bì) đọng lại ở vách phế quản, kết hợp với phản ứng viêm thường xuyên kích thích niêm mạc phế quản

•Do vậy trên lâm sang gia súc có hiện tượng ho và chảy nước mũi nhiều.

• Những sản vật độc được sinh ra trong quá trình viêm kết hợp với độc tố của vi

khuẩn thấm vào máu gây rối loạn điều

hòa nhiệt làm con vật số

• Mặt khác, một số dịch viêm đọng lại ở

vách phế quản còn gây nên hiện tượng

xẹp phế nang, hoặc gây nên viêm phổi

dẫn đến làm cho bệnh trở nên trầm trọng thêm

• Nước mũi chảy nhiều: lúc đầu nước mũi

trong về sau đặc dần và có màu vàng thường dính vào 2 bên mé mũi

• Nghe phổi: Thời kỳ đầu âm phế nang tăng

Sau 2 3 ngày mắc bệnh, xuất hiện âm ran (lúc đầu ran khô, sau ran ướt)

• Kiểm tra đờm thấy có tế bào thượng bì, hồng cầu, bạch cầu

• Con vật không sốt hoặc sốt nhẹ, nếu sốt trong một ngày lên xuống không theo quy luật

• Tần số hô hấp không tăng

VIÊM PHẾ QUẢN NHỎ

• Con vật sốt (nhiệt độ cao hơn bình thường 1-2 o C)

• Tần số hô hấp thay đổi: Con vật thở nhanh và

khó, có trường hợp con vật phải thóp bụng và lỗ mũi nở to để thở, hoặc phải há mồm ra để thở

• Nếu có hiện tượng khí phế thì sự trở ngại hô hấp

càng lớn → kiểm tra niêm mạc mắt thấy niêm

• Nghe phổi có thấy âm ran ướt, đôi khi nghe

thấy âm vò tóc Ở những nơi phế quản bị tắc thì không nghe thấy âm phế nang, còn vùng xung quanh nó lại nghe thấy âm phế nang, còn vùng xung quanh nó lại nghe thấy âm phế nang tăng

• Nếu có hiện tượng viêm lan sang phổi, gia súc

có triệu chứng của bệnh phế quản phế viêm

• Gõ vùng phổi nếu có hiện tượng khí phế thì âm

gõ có âm bùng hơi và vùng gõ của phổi lùi về phía sau

TIÊN LƯỢNG

• Đối với viêm phế quản lớn tiên lượng tốt

Nếu chữa kịp thời và chăm sóc nuôi dưỡng tốt thì sau 3-4 ngày điều trị gia súc khỏi

bệnh.

• Đối với viêm phế quản nhỏ thì mức độ bệnh nặng hơn Nếu điều trị không kịp thời, gia súc sẽ chết hoặc chuyển sang viêm mạn hay

kế phát sang bệnh phế quản phế viêm.

V CHẨN ĐOÁN

LÂM SÀNG

• Căn cứ vào triệu chứng lâm sàng điển hình như : gia súc ho nhiều, ho có cảm giác đau, chảy nhiều nước mũi, nước mũi màu vàng hay xanh nghe phổi phát hiện âm ran

• Sử dụng ống nghe để nghe âm thanh thở

và các âm thanh khác bất thường ở phổi

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

• Bệnh phế quản phế viêm : Con vật sốt cao

và sốt có quy luật ( sốt lên xuống theo hình sine) Vùng gõ của phổi có nhiều vùng âm đục phân tán, gia súc kém ăn hoặc bỏ ăn, X- quang vùng phổi thấy có âm mờ rải rác

• Bệnh phổi xuất huyết : Bệnh phát triển

nhanh, nước mũi lỏng và có màu đỏ, ho ít, nghe phổi cũng có âm ran Gia súc thở khó đột ngột

• Bệnh phù phổi : Bệnh cũng phát triển

nhanh, nước mũi lỏng và có lẫn bọt trắng, nghe phổi cũng có âm ran, gia súc khó

thở đột ngột

VI.ĐIỀU TRỊ

HỘ LÝ

• Giữ ấm cho gia súc, chuồng trại sạch sẽ và thoáng khí, kín gió về mùa đông

• Không cho gia súc ăn thức ăn bột khô

• Cho gia súc ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa

• Dung dầu nóng xoa hai bên ngực

THUỐC ĐIỀU TRỊ

• Dùng thuốc giảm ho và long đờm

Thuốc Đại gia súc (g) Tiểu gia súc

(g) Lợn (g) Chó (g)

Chlorua amon 8-10 5-8 1-2 0.5-1 Natri carbonat 8-10 5-8 1-2 0.5-1 Codein

phosphat 10-15 5-10 1-2 0.03-0.05

• Dùng thuốc kháng sinh diệt vi khuẩn: có thể dung một trong các kháng sinh

• Penicillin + Streptomycin Gentamycin

• Genta – Tylo Tiamulin

• Ampicillin Kanamycin

• Cephalosporin

• Dùng thuốc trợ lực, trợ sức, nâng cao sức đề kháng, giảm dịch thẩm xuất và tăng cường giải độc của cơ thể

(ml)

Tiểu gia súc

(ml)

Chó, lợn (ml)

Glucoza 20% 1000-2000 500-1 100-150 Cafeinnatribenzoat 20% 10-15 5-10 1-3

Canxi clorua 10% 50-70 20-30 5-10 Urotropin 10% 50-70 30-50 10-15

• Dùng thuốc giảm viêm và giảm kích ứng vách niêm mạc phế quản ( dung Dexamethazol hoặc Prednisolon)

• Hạ sốt: Anagine C,

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Giáo trình chẩn đoán và nội khoa thú y

PGS.TS Phạm Ngọc Thạch (chủ biên)

TS Chu Đức Thắng

• Bài giảng Nội khoa 2, TS Nguyễn Văn Phát