SEMINAR (CHUYÊN đề nội KHOA NGÀNH THÚ y) còi XƯƠNG, xốp XƯƠNG

Đặc điểm: Bệnh còi xương là bệnh thường gặp ở thú non trong thời kì phát triển, do trở ngại về trao đổi canxi,phospho và vitamin D gây ra Do thiếu Ca,P nên tổ chức xương không được canx

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y



BÁO CÁO NỘI KHOA

CHUYÊN ĐỀ

I.CÒI XƯƠNG(Rachitic):

1 Đặc điểm:

Bệnh còi xương là bệnh thường gặp ở thú non trong thời kì phát triển, do trở ngại về trao đổi canxi,phospho và vitamin D gây ra

Do thiếu Ca,P nên tổ chức xương không được canxi hóa hoàn toàn nên kém phát triển

Bệnh thường gặp ở chó,mèo,bê,nghé,lợn

Bệnh phát triển vào mùa đông,những nơi vệ sinh kém,chăn nuôi kém

2.Nguyên nhân

Do thức ăn(hoặc sữa mẹ) thiếu Ca,P hoặc vitamin D Hoặc tỉ lệ giữa Ca/P không thích hợp

Do gia súc ít được chăn thả,chuồng trại thiếu ánh sáng ảnh hưởng đến tổng hợp vitamin D

Do gia súc bị bệnh đường ruột làm trở ngại hấp thu khoáng

Gia súc thiểu năng tuyến phó giáp trạng gây mất cân bằng tỉ lệ Ca,P trong máu

3.Cơ chế:

Khi hàm lượng Ca trong cơ thể giảm,tỉ lệ Ca/P bị phá vỡ ảnh hưởng đến sự tạo xương và sụn -> xương bị biến dạng,đặc biệt xương ống

Trên lâm sàng những con bị bệnh xương ống thường cong queo,ảnh hưởng đến vân động,làm cho gia súc què hoặc liệt Ngoài ra,thiếu Ca còn gây co giật,mắc bệnh đường tiêu hóa,vật ngày càng gầy,kém phát triển,khả năng đề kháng kém

4 Triệu chứng:

Giai đoạn đầu: con vật thường giảm ăn,tiêu hóa kém,thích nằm,có hiện tượng đau các khớp chân

Giai đoạn bệnh tiến triển: con vật hay ăn dở,liếm bậy bạ,mọc răng và thay răng chậm; ở lợn còn có triệu chứng co giật từng cơn

Cuôi thời kì bệnh: xương biến dạng,các khớp sưng to,các xương ống chân cong queo,sống lưng cong lên hay vặn vẹo,lồng ngực và xương chậu hẹp,xương ức lòi,con vật gầy yếu

5.Tiên lượng:

Bệnh tiến triển chậm,nếu phát hiện sớm chỉ cần điều chỉnh lại khẩu phần ăn,cho gia súc tắm nắng hoặc bổ sung vitamin D

có thể khỏi.Nếu không chữa kịp thời gia súc ngày một gầy yếu,khó chữa hay kế phát bệnh khác

6.Chuẩn đoán:

Bệnh lúc đầu khó chuẩn đoán,đến giai đoạn xương biến dạng dễ phát hiện

Khi khám bệnh chú ý các triệu chứng lâm sàng,điều tra khẩu phần ăn,nếu có điều kiện thì chiếu X quang để chuẩn đoán

7.Điều trị:

a.Hộ lý:

Cải thiện khẩu phần ăn,bổ sung Ca,P và vitamin D,vệ sinh chuồng trại,tăng cường chăn thả bên ngoài.Nếu gia súc bị liệt cần lót ổ rơm cỏ khô và thường xuyên trở mình cho gia súc

b.Dung thuốc điều trị:

- Bổ sung vitamin D

- Bổ sung Ca trực tiếp vào máu( Canxi clorua 10%, Gluconatcanxi 10%)

II.XỐP XƯƠNG:

1.ĐỊNH NGHĨA

Xốp xương hay còn gọi là loãng xương ,mềm xương.(osteoporosis)là hiện tượng tăng phần xốp của xương do giảm số lượng tổ chức xương, giảm trọng lượng của một đơn vị thể tích, là hậu quả của việc suy giảm các khung protein và lượng calci gắn với các khung này

2 NGUYÊN NHÂN

Là hậu quả của sự phá vỡ cân bằng bình thường của 2 quá trình tạo xương và hủy xương, quá trình tạo xương suy giảm trong khi quá trình hủy xương bình thường.Có thể do 1 trong những nguyên nhân sau: Hormon cận giáp

Dinh dưỡng thiếu

Suy giảm miễn dịch

Tuổi

- Khẩu phần ăn không được cung cấp đủ canxi và photpho

- Chuồng trại làm quá kín Thiếu vitamin D2 là thiếu yếu tố

điều hòa sự hấp thu canxi từ thức ăn vào thể

- Khẩu phần ăn chứa lượng chất béo (mỡ, dầu) quá cao

- Cơ thể động vật bị một số bệnh truyền nhiễm hay dinh dưỡng làm

viêm đường tiêu hóa và teo tuyến tụy tạng

- Tuyến cận giáp trạng (phó giáp trạng) bị teo nên không sản sinh ra

hoocmon Canxitonin và Parathocmon

- Sự bất thường của các hormone tác động đến quá trình chuyển hóa xương

Hormon cận giáp, Calcitonin (CT), Insulin, Hormon tăng trưởng (GH),

Glucocorticoid, Hormon sinh dục, Vitamin D (1,25 dihydroxy vitaminD3), Các hormon tuyến giáp (thyroid     hormones)

- Các vitamin và khoáng chất như:vitamin C, phospho

3.Cơ chế sinh bệnh

Vì những lí do trên mà thành phần Canxi, phospho trong xương bị giảm Xương trở nên mềm, xốp, biến dạng và dễ gẫy, cốt mạc của xương dày, dễ bóc khỏi xương, mềm xương nên ảnh hưởng tới hô hấp, tiêu hoá và cơ năng vận động của cơ thể Sự giảm Canxi đôi khi nặng còn gây hiện tượng co giật ở con vật

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

4 Triệu chứng

- Con vật ăn kém, hay ăn bậy (la liếm, gặm tường, ), hay nằm, lười vận động, dễ mệt, ra mồ hôi nhiều Khi vận động có thể nghe tiếng lục khục ở khớp xương đối với chó

- Xương hàm trên và dưới hay biến dạng, răng mòn nhanh và không đều, xương ống nhô cao, cong queo và dễ gẫy

Do vậy, làm cho chó què, hoặc bị liệt Trong một số trường hợp con vật còn có triệu chứng co giật , Hàm lượng Canxi trong huyết thanh giảm từ 5-7 %

- Thể bệnh điển hình chiếm khoảng 20% tổng số súc vật mắc bệnh Bệnh nặng tiến triển rất nhanh Từ khi có dấu hiệu lâm sàng đầu tiên đến lúc xuất hiện các triệu chứng điển hình không quá 12 giờ Con vật bỏ ăn hay ăn ít, đại tiểu tiện mất hẳn, chướng hơi nhẹ, lượng sữa giảm Con vật ủ rũ, bồn chồn, mắt lờ đờ, không muốn đi lại, chân sau lao đảo, đứng không vững, run rẩy, các bắp thịt run run, co giật Sau đó, vật bệnh thở mạnh, chảy rớt dãi, hoảng hốt, nhiệt độ đột ngột tăng cao 40-41oC, con vật ngã lăn, bốn chân run rẩy, không đi lại được Nếu không cứu chữa kịp thời thì sau 12-48 giờ 60% số gia súc mắc bệnh sẽ bị chết

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

6 Chẩn đoán 

Bệnh ở trạng thái mạn tính nên lúc đầu chẩn đoán rất khó, chủ yếu dựa vào xét nghiệm Dùng X quang có thể phát hiện bệnh sớm và biết được xương xốp, ranh giới giữa cốt mạc và tổ chức cốt mạc dày, khớp xương sưng to, có khi có u xương Cần chẩn đoán phân biệt với bệnh thấp khớp ( bệnh thấp khớp thường phát ra khi gia súc bị cảm lạnh, con vật đi lại khó khăn khi bắt đầu vận động, sau một thời gian vận động con vật đi lại bình thường ) 

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

7 Điều trị 

** Hộ lý 

- Bổ sung thêm Canxi, phospho vào khẩu phần ăn như cho ăn bột xương hoặc các loại premix khoáng, Vitamin - Hạn chế cho con bú và cho chó ra hoạt động ngoài trời để tiếp thu ánh nắng mặt trời và tia tử ngoại giúp chuyển tiền vitamin D thành D2 - Nếu con vật bị liệt, lót ổ đệm và thường xuyên trở mình cho con vật  

** Dùng thuốc điều trị 

- Bổ sung Vitamin D: 5000 UI/con Tiêm bắp ngày 1 lần - Dùng Canxi bổ sung trực tiếp vào máu: Dùng một trong các loại thuốc sau đây (Canxiclorua 10%, Gluconatcaxi 10%, Canxi-For hoặc polycan hoặc Magie-Canxi-For). 

- Dùng thuốc điều trị triệu chứng các bệnh kế phát - Dùng thuốc tăng cường trương lực cơ và bổ thần kinh:

Strychninsunfat 0,1% kết hợp với Vitamin B1 - Tăng cường khả năng hấp thu Canxi cho cơ thể: dầu cá (3 ml/con) Cho uống ngày 1 lần - Trợ sức và làn giảm đau các khớp xương dùng: + Dung dịch Glucoza 20% 100 - 150 ml + Urotropin 10% 15 - 20 ml + Salycylat natri 0,5 g 

» Tiêm chậm tnh mạch hai ngày một lần. 

* Chú ý: Nếu có điều kiện chiếu tia tử ngoại cho con vật

8.Phòng bệnh

-Đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng thức ăn thô tinh cho từng giai đoạn mang thai chú ý giai đoạn chửa từ tháng thứ 5 trở đi và giai đoạn nuôi con cho đến khi cai sữa Bổ sung đá liếm, bánh dinh dưỡng, Premix khoáng Calcifort Plus thường xuyên.

- Nguồn nước uống và thức ăn xanh không bị nhiễm phèn ảnh hưởng sự hấp thu của Calci.

- Cho bò hàng ngày vận động và tắm nắng ban mai.

- Phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 http://nanapet.com/thu-vien/benh-coi-xuong-o-thu-cung/

2 http://marphavet.com/vi/news/Benh-Dieu-Tri/Benh-coi-xuong-o-lon-289/