Sau khi giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước (41975), cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Theo mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội Đảng lần thứ IV xác định, trong giai đoạn 1976 1986.
Trang 11 Quá trình hình thành đường lối đổi mới (1979 - 1986) 2 1.1 Bối cảnh thế giới và trong nước đặt ra yêu cầu đổi mới đất nước 2 1.2 Đảng ta tiến hành đổi mới từng phần - quá trình hình thành đường
lối đổi mới của Đảng
2
2 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12/1986) đề
ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước.
8
2.2 Nội dung cơ bản của đường lối đổi mới do Đại hội VI xác định 9
MỞ ĐẦU
Sau khi giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước (4/1975), cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Theo mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội Đảng lần thứ IV xác định, trong giai đoạn 1976 - 1986, bên cạnh những
Trang 2thắng lợi to lớn trong bảo vệ Tổ quốc và nhiều thành tựu đáng kể trong xây dựng đất nước, tình hình kinh tế, xã hội của Việt Nam cũng đã bộc lộ nhiều sai lầm, yếu kém và lâm vào tình trạng khủng hoảng ngày càng trầm trọng hơn Thực trạng đó của Việt Nam cùng với những chuyển biến sâu rộng của cục diện thế giới đã đặt ra cho Đảng ta vấn đề đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
Trong hành trình đi tới đường lối đổi mới của Đảng đã diễn ra qua nhiều trăn trở, tìm tòi, khảo nghiệm, trong đó có 3 bước đột phá lớn Bước đột phá mở đầu là Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 6, khoá IV (8/1979) chủ
trương bằng mọi cách“làm cho sản xuất bung ra”; không còn xem kế hoạch hoá
là hình thức duy nhất để phát triển kinh tế; khẳng định sự cần thiết phải kết hợp
kế hoạch với thị trường Bước đột phá thứ hai là Hội nghị Trung ương 8, khóa V
(6/1985) với chủ trương dứt khoát xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp; thực hiện cơ chế một giá; xóa bỏ chế độ cung cấp hiện vật theo giá thấp; chuyển hẳn mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh của các ngành, địa phương và đơn vị cơ
sở sang cơ chế hạch toán, kinh doanh xã hội chủ nghĩa Bước đột phá thứ ba là Hội nghị Bộ Chính trị khoá V (8/1986 và cuối 1986) với "Kết luận đối với một
số vấn đề thuộc về quan điểm kinh tế” Kết luận trực tiếp định hướng việc soạn
thảo lại một cách căn bản dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội VI của Đảng
Những bước đột phá trên có ý nghĩa lịch sử và hiện thực vô cùng to lớn
Nó là tiền đề quan trọng của đường lối đổi mới toàn diện đất nước được Đảng ta khởi sướng từ Đại hội lần thứ VI (12/1986)
NỘI DUNG
1 Quá trình hình thành đường lối đổi mới (1979 - 1986)
1.1 Bối cảnh thế giới và trong nước đặt ra yêu cầu đổi mới đất nước
Trang 3Tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp ảnh hưởng đến cách mạng nước ta: sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ; sự điều chỉnh thích nghi của chủ nghĩa tư bản; các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sau thời gian dài kinh tế lâm vào trì trệ, khủng hoảng, xu thế chung của các nước xã hội chủ nghĩa là cải tổ, cải cách và đổi mới
Tình hình trong nước: Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IV, cách mạng nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng trong xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Một là, chúng ta đã thống nhất được nước nhà về mặt Nhà nước Hai là, nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng trong xây dựng CNXH Ba là, giành được những thắng lợi to lớn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế Song, nhiệm vụ, mục tiêu do Đại hội IV và Đại hội V của Đảng đề ra đều không hoàn thành Đất nước lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội từ cuối những năm 70 và kéo dài trong nhiều năm (đỉnh cao của khủng hoảng là vào những năm 1985 và đầu năm 1986) Yêu cầu bức thiết là đưa đất nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế
- xã hội, ổn định đời sống nhân dân
Trong điều kiện tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động, đòi hỏi Đảng và nhân dân ta phải suy nghĩ, tìm tòi con đường đổi mới để tháo gỡ khó khăn, đưa đất nước đi lên Từ những tìm tòi, sáng tạo ở địa phương, cơ sở, Đảng ta đã đề ra những chủ trương có tính chất đổi mới từng phần Những đổi mới này có ý nghĩa rất lớn đối với đường lối đổi mới toàn diện, có vị trí rất quan trọng đối với quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam
1.2 Đảng ta tiến hành đổi mới từng phần - quá trình hình thành đường lối đổi mới của Đảng
Bước đột phá mở đầu là Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 6, khoá IV (8/1979) với chủ trương bằng mọi cách “làm cho sản xuất bung ra”.
Tháng 8/1979, Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá
IV, đã họp ra Nghị quyết bàn về những vấn đề cấp bách của tình hình kinh tế
-xã hội đất nước Đây là bước đột phá đầu tiên của quá trình tìm tòi, cải tiến quản
lý kinh tế, thử nghiệm cách làm ăn mới Hội nghị đã có những đổi mới tư duy
Trang 4quan trọng, thể hiện trên những nội dung cơ bản về cơ chế quản lý kinh tế, về những chính sách phát triển sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, trước hết là sản xuất nông nghiệp
Tư tưởng nổi bật của Nghị quyết này là “làm cho sản xuất bung ra”,
nghĩa là phải khắc phục những khuyết điểm trong quản lý kinh tế, trong cải tạo
xã hội chủ nghĩa, đề ra chủ trương phù hợp để phát triển lực lượng sản xuất Hội nghị cũng xác định rõ phải tận dụng các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh và tập thể, kể cả kinh tế tư bản tư nhân để phát triển sản xuất, kết hợp ba lợi ích: tập thể, cá nhân, xã hội
Nghị quyết ra đời được nhân dân cả nước hồ hởi đón nhận, bước đầu đã xuất hiện những điển hình về cách làm ăn mới phát huy tác dụng tích cực Tuy nhiên, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 còn có những hạn chế, những giải pháp mà Hội nghị nêu ra chưa đủ sức tháo gỡ khó khăn Sau một thời gian thực hiện lại xuất hiện những khó khăn mới: Sản xuất bung ra nhưng không đúng hướng; hàng lậu, hàng giả xuất hiện nhiều; giá cả ngày càng cao
Tại Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IV (12/1980), bàn về phương hướng, nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 1981 Hội nghị nhận định: Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá
IV (8/1979) và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã bước đầu tạo ra khí thế mới cho nền kinh tế quốc dân Tuy nhiên, những khuyết điểm trong quản lý kinh tế, quản lý xã hội chậm được sửa chữa Hội nghị chủ trương chuyển mạnh sang hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa, mở rộng việc thực hiện và hoàn thiện các hình thức khoán sản phẩm trong nông nghiệp, mở rộng việc trả lương theo sản phẩm khoán
Rút kinh nghiệm qua khoán thí điểm cây lúa trong các hợp tác xã nông nghiệp, ngày 13/01/1981, Ban Bí thư ra Chỉ thị 100/CT-TW về khoán sản phẩm đến nhóm lao động và người lao động trong hợp tác xã nông nghiệp Chỉ thị này đã tạo được động lực mới trong sản xuất nông nghiệp, góp phần xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp; củng cố tăng cường quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở nông thôn, tạo ra hiệu quả kinh tế lớn trong nông nghiệp, tăng thu nhập cho xã
Trang 5viên Tốc độ tăng bình quân trong nông nghiệp thời kỳ (1976 - 1980) là 1,9%; thời
kỳ (1981 - 1985) là 4,9% Thực hiện Chỉ thị 100 nông nghiệp có bước phát triển tốt trong thời gian đầu, sau đó dần chững lại, do vẫn còn có những hạn chế, bất cập
Trong lĩnh vực công nghiệp, trên cơ sở tổng kết các hiện tượng “xé rào”
và làm thí điểm nhằm phát triển công nghiệp, nhất là ở Thành phố Hồ Chí Minh
và Long An, ngày 21/01/1981 Chính phủ đã ban hành Quyết định 25/CP về quyền chủ động trong sản xuất kinh doanh và quyền tự chủ về tài chính của các
xí nghiệp quốc doanh Cùng ngày 21/01/1981 Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 26/CP về việc mở rộng hình thức trả lương khoán, lương sản phẩm
và vận dụng hình thức tiền thưởng trong các đơn vị sản xuất kinh doanh của Nhà nước Những chủ trương, chính sách nêu trên giúp các cơ sở tự giải quyết một phần khó khăn, góp phần thực hiện kế hoạch Nhà nước Năm 1981, lần đầu tiên sau chiến tranh sản xuất công nghiệp đạt kế hoạch, riêng công nghiệp địa phương vượt kế hoạch 7,5%
Trên mặt trận phân phối, lưu thông, ngày 23/6/1980 Bộ Chính trị ra Nghị quyết 26/NQ-TW về cải tiến công tác phân phối, lưu thông Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc giá cả phù hợp với chi phí sản xuất và lưu thông; tạo tiền đề cần thiết để tiến tới xoá bỏ từng bước chế độ cung cấp theo tem phiếu
Cùng với những chủ trương đổi mới từng phần trên lĩnh vực kinh tế - xã hội, Đảng còn quan tâm kiện toàn bộ máy Nhà nước và tăng cường công tác xây dựng Đảng
Đại hội V của Đảng (3/1982), đánh dấu bước phát triển mới về chủ nghĩa
xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Đại hội V xác định cách mạng Việt Nam có hai nhiệm vụ chiến lược: “Một
là, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội; Hai là, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ mật thiết với nhau Xây dựng chủ nghĩa xã hội đạt những kết quả thiết thực làm cho đất nước ta mạnh lên về mọi mặt và trong mọi hoàn cảnh thì mới có đủ sức đánh thắng mọi cuộc chiến tranh xâm lược của địch, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Ngược lại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc thì mới có điều kiện để xây dựng thành
Trang 6công chủ nghĩa xã hội Mỗi nhiệm vụ chiến lược có vị trí riêng: “Trong khi không một phút lơi lỏng nhiệm vụ củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta và nhân dân ta phải đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội”
Đại hội V nêu lên chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Theo quan điểm của Đại hội V, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là lâu dài, phải trải qua nhiều chặng đường, hiện nay nước
ta đang ở chặng đường đầu tiên, đồng thời chỉ ra nội dung kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của chặng đường đầu tiên Đây chính là sự nhận thức và vận dụng đúng đắn quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về thời kỳ quá độ và sự phân kỳ thời
kỳ quá độ vào điều kiện thực tiễn nước ta Đại hội xác định: Chặng đường trước mắt bao gồm thời kỳ 5 năm 1981 - 1985 và kéo dài đến những năm 1990 là khoảng thời gian có tầm quan trọng đặc biệt Việc khẳng định trên thực tế cách mạng nước ta đang ở chặng đường nào trên con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội
có ý nghĩa quyết định việc tìm ra và nắm vững quy luật khách quan và là cơ sở để
cụ thể hoá đường lối, xác định chủ trương, chính sách phù hợp với thực tiễn cách mạng; chống chủ quan, nôn nóng, đốt cháy giai đoạn Đại hội V chỉ rõ: “Kinh nghiệm của 5 năm 1976 1980 cho thấy phải cụ thể hoá đường lối của Đảng -đường lối chung của cách mạng xã hội chủ nghĩa và -đường lối xây dựng nền kinh
tế xã hội chủ nghĩa ở nước ta, vạch ra chiến lược kinh tế, xã hội cho chặng đường đầu tiên của quá trình công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa”
Đại hội xác định nội dung chính công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa trong chặng đường đầu tiên là: Tập trung sức phát triển mạnh nông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, đưa nông nghiệp một bước lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa; ra sức đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng và tiếp tục xây dựng một số ngành công nghiệp nặng quan trọng; kết hợp nông nghiệp, công nghiệp hàng tiêu dùng và công nghiệp nặng trong một cơ cấu công - nông nghiệp hợp lý Nội dung đó phản ánh đúng bước đi của công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, phù hợp với thực tiễn nước ta; nhằm khai thác, phát huy thế mạnh, tiềm năng của đất nước về lao động, đất đai, ngành nghề giải quyết đúng đắn mối quan hệ công nghiệp với nông nghiệp làm cơ sở để thực hiện nhiệm vụ chủ yếu của chặng
Trang 7đường đầu tiên, tạo ra những tiền đề cần thiết cho việc đẩy mạnh công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa trong chặng đường tiếp theo
Đại hội V có bước tiến mới về đổi mới tư duy trong việc tìm tòi con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên Đại hội còn có những hạn chế: chưa thấy được sự cần thiết phải duy trì nền kinh tế nhiều thành phần trong suốt thời
kỳ quá độ, chưa xác định được những quan điểm cụ thể về kết hợp kế hoạch với thị trường, công tác quản lý lưu thông phân phối vẫn một chiều theo kế hoạch Nhà nước quyết định; coi phát triển nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, nhưng chưa có chính sách, giải pháp cụ thể và đồng bộ để giải phóng các lực lượng sản xuất trong nông nghiệp
Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương khoá V (6/1985) bàn về vấn đề giá, lương, tiền Đây là bước đột phá thứ hai của Đảng trong quá trình tìm tòi, đổi mới
Hội nghị chủ trương dứt khoát xoá bỏ cơ chế tập trung quan liệu, bao cấp; thực hiện cơ chế một giá; xoá bỏ chế độ bao cấp bằng hiện vật theo giá thấp; chuyển hẳn mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh của các ngành, địa phương và đơn
vị cơ sở sang cơ chế hạch toán, kinh doanh xã hội chủ nghĩa Giá, lương, tiền được chọn làm khâu đột phá để chuyển đổi cơ chế; thừa nhận sản xuất hàng hóa và những quy luật sản xuất hàng hóa trong nền kinh tế quốc dân
Hội nghị đánh dấu sự đổi mới tư duy một cách căn bản trên lĩnh vực phân phối lưu thông của Đảng Tinh thần cơ bản là thừa nhận sản xuất hàng hoá, coi trọng thị trường Sau Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (14/9/1985) Chính phủ tiến hành cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền lần thứ hai, bắt đầu từ việc đổi tiền, ban hành một số giá mới và lương mới, xóa bỏ hoàn toàn giá cung cấp và chế độ tem phiếu, chỉ giữ lại sổ gạo cho người hưởng lương Chủ trương đổi tiền nhằm tăng khả năng chi trả của Ngân hàng bảo đảm yêu cầu đủ tiền cho tăng lương, tăng giá Đánh giá về cuộc cải cách giá, lương, tiền lần hai các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 9 (12/1985) và lần thứ 10 (5/1986) đều cho rằng: Việc khẳng định một lần nữa sự đúng đắn của chủ trương bù giá, thực hiện chính sách bán lẻ theo một giá là cần thiết, phù hợp với quy luật của nền sản xuất hàng hoá, nhưng
Trang 8vội vàng đổi tiền và tổng điều chỉnh giá, lương trong tình hình chưa chuẩn bị sẵn sàng về mọi mặt là một sai lầm Hậu quả lớn nhất của cuộc cải cách giá, lương, tiền lần này đã dẫn đến tình trạng lạm phát “phi mã” trong 3 năm (1986 - 1988), tỷ lệ lạm phát hàng năm lên tới ba con số Vì vậy, Nhà nước đã phải lùi lại một bước, thực hiện chính sách hai giá năm 1986
Hội nghị Bộ Chính trị khoá V (8/1986) với "Kết luận đối với một số vấn đề thuộc về quan điểm kinh tế” Đây là bước đột phá thứ ba
Trước những đòi hỏi bức bách của thực tiễn được phản ánh tại Đại hội Đảng các cấp vòng I, cuối tháng 8/1986, Hội nghị Bộ Chính trị đã họp dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Trường Chinh Bộ Chính trị đã tập trung thảo luận và kết luận về một số vấn đề quan điểm kinh tế Đó là ba vấn đề lớn về kinh tế của thời kỳ quá độ: cơ cấu kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa, cơ chế quản lý kinh tế
Về cơ cấu kinh tế: Hội nghị chủ trương điều chỉnh lớn cơ cấu kinh tế và
cơ cấu đầu tư theo hướng lấy nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, ra sức phát triển công nghiệp nhẹ
Về cải tạo xã hội chủ nghĩa: Đây là nhiệm vụ phải tiến hành thường xuyên,
liên tục trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Cần lựa chọn bước đi và hình thức thích hợp, qua các bước trung gian từ thấp lên cao, từ nhỏ đến lớn, làm cho quan hệ sản xuất luôn phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tồn tại nhiều thành phần kinh tế; kinh tế xã hội chủ nghĩa (quốc doanh và tập thể) giữ vai trò chủ đạo
Về cơ chế quản lý: Đổi mới kế hoạch hóa theo nguyên tắc phát huy vai trò
chủ đạo của các quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa; sử dụng đúng đắn các quy luật của quan hệ hàng hóa - tiền tệ Các đơn vị kinh tế có quyền tự chủ sản xuất kinh doanh Phân biệt chức năng quản lý hành chính - kinh tế của Nhà nước với chức năng quản lý sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế Phân công, phân cấp quyền tập trung thống nhất của Trung ương trong những khâu then chốt về kinh tế, quyền chủ động của địa phương, quyền tự chủ sản xuất kinh doanh của
cơ sở Kế hoạch phải kết hợp chặt chẽ với thị trường Chính sách giá cả phải vận dụng tổng hợp nhiều quy luật, trong đó, quy luật giá trị có tác dụng trực tiếp
Trang 9Những kết luận tại hội nghị Bộ Chính trị khóa V (8/1986) có giá trị quan trọng về lý luận và thực tiễn, là cơ sở cho việc soạn thảo lại Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội VI của Đảng
Như vậy, từ năm 1979 - 1986 là những năm đất nước phải đương đầu với hai cuộc chiến tranh biên giới rất phức tạp, phải đối phó với chính sách bao vây cấm vận của các thế lực thù địch, đồng thời cũng là những năm mà nhược điểm của mô hình và cơ chế quản lý cũ đã bộc lộ ra rất rõ và trở thành lực cản lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Để khắc phục tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội ngày càng trầm trọng, Đảng và nhân dân ta đã liên tục tiến hành những tìm tòi, thử nghiệm nhằm tháo gỡ khó khăn, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, ổn định và cải thiện đời sống nhân dân Những tìm tòi thử nghiệm về đường lối của Đảng và nhân dân ta ở thời kỳ này tuy chưa khắc phục được khủng hoảng kinh tế - xã hội nhưng đã tạo ra những tiền đề cần thiết cho việc hình thành đường lối đổi mới toàn diện mà Đại hội VI là mốc mở đầu
2 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12/1986) đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước.
2.1 Khái quát bối cảnh lịch sử
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng được tiến hành tại Thủ đô
Hà Nội từ ngày 15 đến ngày 18/12/1986 Đại hội diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến đổi nhanh chóng, phức tạp
Tình hình thế giới: Chủ nghĩa xã hội thế giới hơn 70 năm qua đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên nhiều mặt, song cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức gay gắt Nhiều nước đang tiến hành công cuộc cải tổ, cải cách
và đổi mới nhằm khắc phục sự trì trệ của chủ nghĩa xã hội, đưa chủ nghĩa xã hội vào giai đoạn phát triển mới
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại phát triển nhanh đã tạo ra bước phát triển nhảy vọt của lực lượng sản xuất, đẩy nhanh quá trình quốc tế
hoá nền sản xuất vật chất và đời sống xã hội Chủ nghĩa tư bản đã có sự điều
chỉnh thích nghi và đã đạt được những thành tựu quan trọng trên về kinh tế và khoa học, công nghệ
Trang 10Tình hình trong nước: Sau 10 năm cả nước bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1975 - 1985), dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã giành được những thành tựu quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và những thành tựu to lớn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Song, tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn gay gắt, đất nước lâm vào khủng hoảng kinh
tế - xã hội từ cuối những năm 70 và kéo dài trong nhiều năm
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên là do những sai lầm, khuyết điểm về chủ trương, chính sách lớn, sai lầm về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện Khuynh hướng tư tưởng chủ yếu của những sai lầm ấy, đặc biệt là những sai lầm về chính sách kinh tế là bệnh chủ quan, duy ý chí, lối suy nghĩ và hành động giản đơn, nóng vội, chạy theo nguyện vọng chủ quan, là khuynh hướng buông lỏng trong quản lý kinh tế, xã hội, không chấp hành nghiêm chỉnh đường lối và nguyên tắc của Đảng Đó là tư tưởng tiểu tư sản, vừa “tả” khuynh vừa “hữu” khuynh Tình hình đó, đặt ra những thách thức mới, đòi hỏi Đảng phải có những quyết sách đúng đắn để đưa đất nước vượt qua khó khăn, thử thách, tiếp tục phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa
2.2 Nội dung cơ bản của đường lối đổi mới do Đại hội VI xác định
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng là Đại hội đổi mới, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật Đại hội đã khẳng định những thành tựu quan trọng trong 5 năm 1981 - 1985 Đồng thời, Đại hội cũng nghiêm khắc chỉ ra những khuyết điểm sai lầm còn mắc phải là: Sản xuất tăng trưởng chậm, nhiều chỉ tiêu quan trọng trong kế hoạch 5 năm không đạt được, tài nguyên lãng phí, phân phối lưu thông rối ren, nhiều lao động không có việc làm, hàng tiêu dùng thiếu nghiêm trọng Thiếu sót lớn nhất là chưa thực hiện được mục tiêu ổn định tình hình kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân Đại hội chỉ ra khuynh hướng tư tưởng chủ yếu của những sai lầm, đặc biệt sai lầm về chính sách kinh tế là do bệnh chủ quan, duy ý chí, lối suy nghĩ giản đơn, nóng vội; là khuynh hướng buông lỏng quản lý kinh tế - xã hội, không chấp hành nghiêm chỉnh đường lối và nguyên tắc của Đảng Đó là biểu hiện của tư tưởng tiểu tư sản, vừa “tả” khuynh, vừa “hữu” khuynh Từ sự