SEMINAR (CHUYÊN đề nội KHOA NGÀNH THÚ y) BỆNH hệ nội TIẾT CHÓ mèo

Chẩn đoán và điều trị:Xét nghiệm máu: BC tăng cao, Ure tăng, BUN và creatinine.Xét nghiệm nước tiểu: nước tiểu thường đục, có nhiều protein, Siêu âm thấy nhu mô thận dày lên

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y MÔN:NỘI KHOA 2

GVHD:

CHUYỀN ĐỀ 9:

 1.Thận chó

- Trọng lượng 57g

- Kích thước 5*2.5*2.5 cm

- Hình dạng: hình hạt đậu tương đối lớn, màu sậm

- Vị trí: thận phải ở dưới 3 mấu ngang các đốt sống thắt lưng Thận trái dưới các mấu ngang đốt sống thắt lưng 2, 3, 4

( thường thay đổi vị trí)

Phần I:GIỚI THIỆU

• Tham gia điều chỉnh các áp lực động mạch

• Tham gia việc tạo máu

II Các yếu tố thường gây bệnh trên

thận.

• Tuổi: các vấn đề về thận trên chó tăng cao sau khoảng

7 tuổi

• Thực phẩm: thực phẩm giàu photpho và thức ăn chó

có hàm lượng protein cao có thể làm tăng tiến triển của bệnh thận.

• Giống: Cocker spaniels, chó chăn cừu Đức,

• Môi trường: Một số loại hóa chất, bao gồm cả thuốc sát trùng, chống đông, sơn chì và một số loại thuốc

của người có thể làm hư hại thận.

• Các loại vi khuẩn, virus, nấm.

Dấu hiệu của bệnh thận.

III Các phương pháp khám bệnh.

1 Phương pháp lâm sàng

- Quan sát

Tư thế đi tiểu: chó đực giơ một chân lên cao, chó cái hai chân sau khụy xuống sát đất

Nếu tư thế bị đổi có thể có bị bệnh

Có thể quan sát vùng thận để phát hiện những thay đổi khi khi thận bệnh

- Sờ nắn vùng thận.

Dùng ngón tay nhấn từ nhẹ đến mạnh quanh vùng thận, quan sát phản ứng của chó, xem chó có kêu đau hay khó chịu

không

Đối với chó giống lớn có thể khám qua trực tràng

2 Các phương pháp cận lâm sàng.

- Đánh giá qua nước tiểu: quan sát màu sắc nước tiểu nhạt hay đậm, xem có máu hay dịch không?, đặc hay loãng, kiểm tra tế bào, thành phần nước tiểu

X – quang.

Siêu âm

• Hình siêu âm thận trái của 3 chó tại 4 tháng tuổi

Phần II:MỘT SỐ BỆNH TRÊN THẬN

Chẩn đoán phi lâm sàng:

- Xét nghiệm nước tiểu: có hồng cầu, protein niệu

- Xét nghiệm máu: BUN, creatinine tăng cao

- Siêu âm: bề thận dãn rộng, mức độ nặng không phân biệt được vùng vỏ và tủy

- Không thấy cấu trúc vùng xoang thận

Điều trị:

- Cần can thiệp ngoại khoa sớm mổ lấy sạn (tắc nghẽn do sỏi)

- Do nguyên nhân khác thì cần phục hồi chức năng thận, dùng thuốc lợi tiểu( Lasilix (furosemide) 1-2 ml/10kgP), kháng sinh, trợ sức, trợ lực

VIÊM THẬN

Bệnh thường xuất hiện ở cầu thận với các đặc điểm như đau vùng thận, bí tiểu, nước tiểu có albumin, máu, phù thủng

Nguyên nhân: có 2 nguyên nhân:

- Nguyên nhân nguyên phát: Chấn thương do cơ học, do dị ứng với hóa chất, thuốc

- Nguyên nhân thứ phát: phát từ 1 ổ nhiễm khuẩn của cơ thể như: viêm xoang ngực, niêm mạc, do viêm bàng quang, sự ứ đọng nước tiểu do chèn ép niệu đạo

Triệu chứng:

- sốt cao, có thể co giật, suy nhược và ói

- Nước tiểu giảm, thú đi tiểu ít, tiểu có máu, tăng albumin nước tiểu

- Ấn tay vào vùng thận thú có phản ứng đau, sưng thận

- Tăng ure máu, phù thủng toàn thân, tích nước xoang bụng

Chẩn đoán và điều trị:

Xét nghiệm máu: BC tăng cao, Ure tăng, BUN và creatinine.Xét nghiệm nước tiểu: nước tiểu thường đục, có nhiều protein, Siêu âm thấy nhu mô thận dày lên, bóng thận to ra

Điều trị:

Xử dụng thuốc có tác dụng với vk gram(-) như penlicilin,

cephalosporin, một số thuốc sát khuẩn đường niệu, Quiolone, ampicilin, lasilix

Điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lí, không ăn mặn, đạm nhiều

Viêm Bàng Quang

(cystitis)

• Tùy theo tính chất viêm mà có các bệnh:

• Viêm cata

• Viêm xuất huyết

• Viêm màng giả

• Tùy theo thời gian mà có viêm cấp hoặc viêm mãn

PHẦN III:MỘT SỐ BỆNH TRÊN BÀNG QUANG

Nguyên Nhân và Cơ Chế Sinh

Bệnh

Nguyên nhân

• Do vi trùng(Staphylococcus,

Streptococcus, Colibacille, )

• Viêm thận,viêm niệu quản

• Viêm tủ cung,viêm âm đạo

• Do tắc niệu đạo,nước tiểu

đọng lại ở bàng quang

• Do độc chất

Cơ chế sinh bệnh

Triệu Chứng

 Thể cấp tính

• Phổ biến nhất là tiểu ra máu

• Sốt nhẹ hoặc sốt cao

• Rặn tiểu liên tục

• Bàng quang chứa đầy nước tiểu ( viêm cơ vòng), hoặc không chứa nước tiểu

• Nước tiểu đục, có nhầy, máu và đôi khi có cặn

 Thể mãn tính

• Nước tiểu đục, phần cuối có cặn như vôi

• Thú hay đi tiểu

Chuẩn Đoán

 Chẩn đoán lâm sàng:

 Dựa vào triệu chứng

 Tính chất của nước tiểu

 Chẩn đoán cận lâm sàng: Xét nghiệm nước tiểu

 Chẩn đoán hình ảnh:

 X – quang

 Siêu âm

Điều Trị

Hộ lý

• Để gia súc yên tích, chăm sóc, vệ sinh.

Dùng kháng sinh:

• + Penicillin 10.000-15.000UI/kg P, 2 lần/ngày, 3-5 ngày.

• + Ampicillin 10mg/kgP, 1 lần/ngày, 3-5 ngày.

Rửa bàng quang:

dùng dung dịch KMnO4 0.1%, phèn chua 0.5%, axit salycylic 1%, axit tanic 1-2%, rivanol 0.1%

Sát trùng đường tiểu: Urotropin 30mg/ kgP.

Dùng thuốc giảm đau:

Dùng thuốc giảm đau : Analgin , pirozin.

Liệt Bàng Quang (Paralysis vesicee urinariae)

• Vách bàng quang mất khả năng co bóp,nước tiểu động lại trong bàng quang làm giãn bàng quang dẫn tới rối loạn thải nước tiểu

Nguyên nhân

• Do tổn thương tủy sống,thắt lưng,bệnh ở võ não ảnh hưởng tới trung khu bài tiết

• Những bệnh làm gia súc bị liệt,còi xương,mềm xương

• Viêm ở tầng sâu của vách bàng quang,cơ vòng co thắt

Cơ Chế Sinh Bệnh

• Dùng thuốc trợ sức,nâng cao sức đề kháng

• Dùng thuốc kích thích bàng quang(strychninsunlfat 0,1%)

Viêm Niệu Đạo

(Uretritis)

• Quá trình viêm xảy ra bên trong lớp niêm mạc niệu đạo

• Bệnh niệu đạo thể hiện ở các thể viêm:viêm cata,viêm xuất huyết,viêm có mủ,viêm tương dịch,viêm có fibrin,

Nguyên Nhân

Triệu Chứng

• Con vật luôn muốn đi tiểu và cảm thấy đau

• Dùng ống thông tiểu con vật luôn đau

• Đi tiểu khó khăn

• Nước tiểu đục trong nước tiểu có lẫn máu mủ và dịch nhầy

Điều Trị

Hộ lý

• Ngừng phối giống với các gia súc khác

• Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ

Dùng thuốc điều trị

• Urotropin 20%

• Cho uống salon,axit salicylat

• Dùng kháng sinh

• 10mg/kg),lincomicin(10-15mg/kg)

Penicilline(10000-15000UI/kg),gentamycine(5-Sỏi bàng quang

Sỏi là những dạng khoáng chất kết tụ lại thành khối rắn chắc hiện diện

trong nước tiểu vùng bàng quang

Cơ chế hình thành sỏi:

Nhiều tinh thể sỏi được tạo ra và hiện diện với mức độ cao trong nước tiểu Đó là do sự bất thường về chế độ ăn hoặc do bệnh ở bàng quang trước đây, đặc biệt là do sự nhiễm trùng

Khi số lượng của những phức hợp tinh thể này đạt đến ngưỡng, nước tiểu này được gọi là bão hòa Khi đó các phức hợp này sẽ kết tủa và tạo thành những tinh thể nhỏ Chúng thường kết dính với các chất nhầy có trong bàng quang và sỏi dần dần được hình thành

Theo thời gian sỏi tăng về kích thước và số lượng

Sự phát triển viên sỏi nhanh hay chậm phụ thuộc vào số lượng tinh thể và mức độ nhiễm khuẩn vùng bàng quang

• Do sự tạo sỏi ở đường tiết niệu trên di chuyển xuống bàng quang.

• Do rối loạn quá trình trao đổi Ca, P Khẩu phần quá nhiều Ca, P

hoặc thiếu vitamin D

• Do những yếu tố về mặt thần kinh làm chậm thoát nước tiểu tạo

điều kiện lắng đọng chất khoáng từ đó hình thành sỏi

• Do quá trình viêm trên đường tiết niệu gây bong tróc những lớp

thượng bì

• Do thói quen, tập tính thú: thú không đi tiểu tự do, thiếu vận động, thiếu uống nước làm nước tiểu cô đặc lại hình thành sỏi

TRIỆU CHỨNG & CHẨN

ĐOÁN

• Triệu chứng

Thú đi tiểu khó hoặc tiểu ra máu.

Thú có phản ứng đau vùng bụng và rên la do sỏi

gây tắc nghẽn trên đường thoát tiểu gây tích quá nhiều nước tiểu trong bàng quang làm tăng áp

lực lên thành bụng.

• Chẩn đoán lâm sàng

Dựa vào triệu chứng: thú tiểu khó, tiểu ra máu…

Quan sát, sờ nắn: thú biểu hiện rên la do vùng bụng sau căng cứng.

Chẩn đoán phi lâm sàng

• Siêu âm:

là phương pháp rất chính xác để chẩn đoán sỏi bàng quang, dễ dàng phát hiện sỏi trong bàng quang dựa vào hiện tượng bóng lưng Siêu

âm có thể phát hiện ra những loại sỏi có kích thước nhỏ Đây là một

ưu điểm của siêu âm so với X – quang

• X - quang:

là một trong những phương tiện tốt nhất để chẩn đoán sỏi: kích thước, hình dáng, vị trí Tuy nhiên có một số loại sỏi có kích thước nhỏ hoặc không cản quang thì X - quang không thể phát hiện được

• Xét nghiệm nước tiểu:

Có nhiều hồng cầu, bạch cầu, protein niệu, tinh thể, vi trùng nếu có sự nhiễm khuẩn, pH cao hoặc thấp (sự hiện diện tinh thể trong nước tiểu là một dấu hiệu cho biết nhiều khả năng có sỏi trong bàng quang).

Các loại sỏi được ghi nhận là: magnesium ammonium phosphate;

calcium magnesium ammonium phosphate; calcium phosphate; calcium

carbonate; cystine; calcium oxalate; urate

Tinh thể magnesium ammonium

Hình ảnh siêu âm bệnh lý bàng

quang

Viêm bàng quang Sỏi bàng quang

Phẩu thuật lấy sỏi bàng

quang

Sỏi tiền liệt tuyến

• Định nghĩa

là những viên sỏi nhỏ và

thường được phát hiện một

cách tình cờ bằng siêu âm

• Triệu chứng lâm sàng

là triệu chứng tiểu khó và tiểu

máu

• Việc điều trị

loại bỏ sỏi thường được thực

hiện qua phẫu thuật

• Chẩn đoán

Siêu âm sẽ hữu ích hơn trong bệnh lý này

Chụp X-quang thì không

có giá trị trong chẩn đoán sỏi tiền liệt tuyến và cần phải thận trọng để phân biệt với sỏi niệu đạo

• Tiền liệt tuyến trên hình ảnh siêu âm là một khối nhu mô đồng nhất.

• Hình dạng thùy đôi của tiền liệt tuyến có thể nhận biết được trên hình ảnh cắt ngang, được bao bọc bởi một cấu trúc bờ trơn mỏng

có độ hồi âm tăng

• Hình dạng mặt cắt dọc của tiền liệt tuyến cho thấy

hình ảnh của tuyến tròn hoặc bầu dục

Hình ảnh siêu âm tiền liệt tuyến bình

thường (P), chó cocker 5 tháng tuổi

Siêu âm tiền liệt tuyến

Hình ảnh siêu âm Tân bào tiền liệt tuyến

Có những túi với hình dạng bất thường cho hồi âm tăng và kết thành nhiều khối cho độ hồi

âm không đồng nhất.Vùng hoại tử hay chảy máu cho độ hồi âm giảm

Trên hình ảnh siêu âm nếu phát hiện những lỗ dạng tổ ong thì đó chính là đặc điểm điển

hình của tân bào tiền liệt tuyến

Tân bào tiền liệt tuyến trên chó Việt

Nam, 10 năm tuổi Hình ảnh siêu âm tân bào tiền liệt tuyến

trên chó ta 10 năm tuổi.

Hình ảnh siêu âm sỏi tiền liệt tuyến

trên chó ta 12 năm tuổi.

• Hình ảnh siêu âm

nhận thấy rõ ràng cấu trúc sỏi điển hình: bề mặt phản âm rất

mạnh tạo hồi âm sáng,

có bóng lưng sau viên sỏi được tạo nên do sự khác biệt về tính chất

âm học của thành phần sỏi so với môi trường xung quanh

Tài liệu tham khảo.

• Cơ thể học II –

• Giáo trình chuẩn đoán và nội khoa thú y – PGS.TS Phạm

Ngọc Thach, TS Chu Đức Thắng

• Bệnh nội khoa I – Nguyễn Văn Phát

html

Cám ơn Thầy và các bạn đã theo

dõi !